startpagina; recepten; kinderen; verzorging;

maandag 11 juli 2016

Mijn moestuin (27)

Eigenlijk was deze week een topweek voor de tuin: redelijk droog, af en toe een buitje, warme(re) temperaturen, dus........ groeizaam weer!
Alleen dat al die regen en dat vocht nog in de grond zit.......  dat is minder.

Schooltuinen
Deze week namen we afscheid van de schooltuintjes. Hier in de regio begint de zomervakantie al.
Vorige week was een gezellige oogstles, deze les was een wat mistroostige oogstles.
Ik zal het uitleggen: echt alles moet uit de tuintjes. Eerst de oogst: de aardappels en de uien, maar daarnaast ook alle goudsbloemen met wortel en al. Ook de viooltjes en afrikaantjes.......  het naambordje en zelfs de stokken die de hoeken van de tuintjes markeren. Wat leeg, wat kaal, gewoon..... mistroostig.

Maar goed, aan alles komt een eind! Dat is nu eenmaal zo. Misschien zie ik een aantal kinderen met hun ouders nog wel eens terug. "Bij ons op de tuin is het namelijk heel vrijblijvend en gemakkelijk. Wil je een keer een seizoen kijken of tuinieren ook wat voor jou is? Dan huur je een stukje grond (bijv. 10 m2) van april t/m oktober voor maar één euro (en vijf cent) per vierkante meter. Je kunt ook makkelijk aan pootgoed komen en op een gezellige tuin ruil je met je buren nog eens een plantje....." Zo maak ik bij de kinderen misschien nog wat los.
Eigenlijk vonden alle kinderen de tuinlessen leuk! En de tijd is omgevlogen!
Tevreden met hun oogst gingen ze een half uur later dan normaal naar school toe.


Ik maakte een klein begin met wat onkruid wieden. Maar ja...... ook andere activiteiten moesten een plek krijgen in de week.

Er viel weer genoeg te oogsten......


Ik oogstte fruit zoals zwarte en rode bessen, pruimen en een paar frambozen (de framboos heb ik niet gesnoeid, dus de oogst levert dit jaar niet veel op!)
En ik oogstte andijvie, tuinbonen, courgette, de laatste ijsbergsla (veel rot door de regen!) en......... aardappels!

Aardappels
Ja, met 100 dagen moeten de vroege aardappels de grond uit!
Omdat ik uit de voorbeeldtuin van de schooltuintjes al aardig mooie aardappelen had oogstte, besloot ik de rest van mijn tuin ook te doen.
Deels zag ik het loof al geel worden en verwelken. Dat is echt een teken dat de plant uitgegroeid is (ook onder de grond dus) en de aardappelen geoogst kunnen worden.
Ik ben een beetje bang voor de aardappelziekte, zeker toen ik op de wijktuin hoorde dat er twee jaar geleden op hetzelfde stuk als waar mijn aardappelplanten nú staan, al aardappels hebben gestaan.
Dat is niet goed voor de grond, minstens vier jaar moet je wachten voordat je de aardappels op hetzelfde stuk grond weer laat groeien. Maar omdat mijn stukje tuin bij de wijktuinen elk jaar wisselt, weet ik ook niet wie waar wat gezet had.......
In ieder geval oogstte ik van mijn wijktuin alle aardappelen, vroeg èn laat, met 107 dagen.
Ik ben nòg heel tevreden met het resultaat.
Door het hoge vochtgehalte in de grond, groeien aardappelen minder goed, of ze rotten snel.
Nou, dat valt bij mij dan wel mee. Maar wat ik echt nog nooit gezien had, is de hoeveelheid naaktslakken. Ze zitten van verveling en ellende zelfs in mijn aardappels. Dat is voor het eerst!
De schade is beperkt, maar het is wel gek!

Ik zag ook veel aardappelen met 'kleine witte puntjes'. Ik noemde het bij de kinderen van de schooltuin al 'jeugdpuistjes' en daar zit een kern van waarheid in. Maar wat zijn het nu precies?
Deze witte puntjes zijn opgezwollen lenticellen. Lenticellen zijn kleine openingen (een soort poriën) in de schil, waar gasuitwisseling plaatsvindt. Bij een jonge aardappel zijn de cellen rondom de lenticellen weinig verkurkt. In erg vochtige grond zwellen de lenticellen gemakkelijk op en worden zó zichtbaar als kleine witte wratjes: wijd open lenticellen. Droogt de knol op, dan drogen ook deze wratjes op en vallen af. Bij volledig volgroeide aardappelen zul je ze ook bijna niet aantreffen.
Geheel onschuldig dus, behalve dat open lenticellen wel een open deur zijn voor schimmels en bacteriën. Er komt later vaak rot voor bij deze aardappelen. Tenzij je ze dus tijdig oogst.

Ik oogstte aardappelen en ik oogstte véél aardappelen!!
Aardappels oogst je met een riek. Dat is een soort grote vork met scherpe tanden.

Het is natuurlijk zaak die tanden niet in de aardappels te steken. Je draait als het ware een hele kluit aardappelen om, waardoor ze bloot komen te liggen en je ze kunt oprapen.

Mijn kinderen hielpen mee en dat ging héél goed. Ze waren aan het schatgraven naar de aardappels en maakten er een wedstrijdje van.


Daarnaast is er ook tijd voor plezier........
De jongste past nog met haar billen in de emmer. Ik denk ik ook wel, maar het verschil bemerk je als je er weer uit wilt komen, hi hi.



Al die emmers samen, werden een bakfiets vol.
Thuis heb ik ze nog eens door mijn handen laten gaan en gesorteerd: krieltjes apart, beschadigde aardappelen apart (want die moet ik als eerste gebruiken!). En ik heb ze gewogen.
Nou, ik kwam uit op zo'n 42 à 43 kilo. En dan te bedenken dat ze biologisch gegroeid zijn. Ik koop altijd biologische aardappelen (!) en in de aanbieding zijn die 1,50 voor een kilo. Tel uit je winst!!!
Ik bespaar nu dus zo'n 63 euro aan boodschappen voor alleen mijn aardappelen!
En dan is dit nog niet alles. Ik heb nu alleen de aardappelen uit de wijktuin geoogst, maar ook in mijn moestuin staan nog drie rijen aardappelen.....

Aardappelen kun je op zich erg lang bewaren, maar wel onder de juiste omstandigheden.
Je hebt speciale aardappelmanden of aardappelbewaarbakken.
Belangrijk is dat de aardappels redelijk koel staan, op een luchtdoorlatende plaats (niet in een plastic bak!) en absoluut niet worden blootgesteld aan daglicht. Want daar komen immers groene (giftige) aardappelen van......
Ik  heb vorig jaar een grote, rieten mand met deksel, gekocht bij een tweede handswinkel. Ideaal voor mijn aardappels. Maar eigenlijk zou deze mand in mijn kelder moeten staan. Hij staat nu in de schuur omdat de kelder te vol is.
Trouwens, deze mand is ook helemaal niet groot genoeg. Daar kan max. 20 kilo in..... dus ik moet nog op zoek naar een tweede mand.

In ieder geval verwacht ik weer zeker tot en met februari aardappels van eigen oogst te kunnen eten.
En voor de kids is het ook leuk om te weten dat als we twisters of frietjes bakken, dit mede dankzij hun inspanningen is!


Nog een paar plaatjes van mijn kas. Die staat er prachtig bij.

De komkommers lijken wel harder te groeien, nu ze netjes opgebonden staan.
Het wordt alweer bijna een doolhof.....
Zou ik dit jaar een echte aubergine vanuit deze mooie paarse bloemetjes kunnen gaan zien groeien?
Tot nog toe is me dat niet gelukt (meestal verkopen ze bij tuincentra geënte planten......) maar deze heb ik zelf gezaaid.
En dit jaar is wel het laatste jaar dat ik het probeer!

Ik hoop volgende week weer veel te doen.......
maar nu neem ik even mijn rust!

Gepekelde wijnbladeren

Iedereen eet wel eens druiven, maar weet je dat je ook de druivenbladeren kunt eten?
Al jaren leg ik druiven- of wijnbladeren in, tijdens de zomer. Dit doe ik in het zout. Zout is een goed conserveermiddel en een heel oude, beproefde methode om voedsel lang te bewaren.
Al in de tijd van de Bijbel wordt er gesproken over druiven- of wijnbladeren die in Israël (en andere Midden Oosterse landen) zouden worden gegeten. Net als vijgenbladeren trouwens.























Dit weekend moest ik hoognodig mijn drie druivenplanten snoeien. Grote uitlopers woekerden
 langs de muur en probeerden zich vast te grijpen aan het hek van het kippenhok. 
Ik vergeet meestal een vóór-foto te maken, dus dit is alleen de ná-foto. De druif al netjes gesnoeid.......

Druiven zijn sowieso snelgroeiende planten die echt in toom moeten worden gehouden, 
wil je überhaupt  nog druiven van enige maat  kunnen oogsten. Òf de groeisapstromen gaan naar 
de takken en bladeren,  òf ze gaan naar de vruchten. Dat principe gaat voor alle planten en bomen op.
En dit is het 'snoeiafval'  wat dus ècht geen afval is!!
Ik zocht de grote en mooiste bladeren uit.
Niet déze dus, met bruine vlekken of met vogelpoep erop.
Nu zie ik een soort aantasting van de bladeren van mijn druif, dus ik ga eens uitzoeken of
 dat geen ziekte is. Maar dat kan voorlopig geen kwaad, dus ik zocht de mooiste bladeren uit
 om te gebruiken.

En deze bladeren ga ik inleggen in pekelwater.

Hoe dat in zijn werk gaat?
Niet zo moeilijk, hoor!

Gepekelde wijnbladeren

Ingrediënten:

  • verse druivenbladeren, een veelvoud van 20
  • 125 g zeezout
  • 125 g Himalaya steenzout (of pekelzout)
  • touw (ik gebruikte bakers twine)
Hoe ga ik te werk:
Zoek mooie, gave bladeren uit, aan het begin van de zomer. Knip de steeltjes af. Maak bundeltjes van 20 stuks. Zet een pan met 2,5 liter water op het vuur en breng het met het zeezout aan de kook.





















Was de bladeren en maak rolletjes  door de zijkanten naar binnen te vouwen en vervolgens vanaf het steeltje naar boven te rollen. Zorg dat de glimmende kant buiten zit.
























Bind er een touwtje omheen. Laat de bundeltjes in het kokende, zoute water glijden........


Blancheer ze drie minuten.
Laat vervolgens uitlekken


Maak ondertussen pekelwater en zorg voor schone, gesteriliseerde pot(ten).
Zorg voor Himalayazout, dit wordt ook wel bergzout of steenzout genoemd en is vaak roze van kleur.
Neem 600 ml water en los daarin 125 g steenzout op. Breng dit even aan de kook.
Doe de bundeltjes in de pot en overgiet ze met het pekelwater.
Een pot met weckring heeft de voorkeur, want het zout gaat in het schroefdraad 
van metalen dekseltjes zitten.
Sluit de potten goed af. De druivenbladeren zijn zo minstens een jaar houdbaar.
Spoel de bundeltjes voor gebruik goed af onder stromend water.

Gepekelde wijnbladeren kun je gebruiken om te vullen. Je kunt er mezze (een soort borrelhapje) 
van maken, door ze te vullen met zachte kaas, je kunt ze vullen met een rijstmengsel.
Ik maak er meestal dolma's van. Klik voor het  recept.






Vind je dit een leuk idee en wil je het zelf wel eens proberen maar heb je geen druivenplant in je tuin, kijk eens rond in je buurt! Grote kans dat je in andermans tuin wèl een druif ziet staan, 
klimmend langs een muur of schutting.  Nu weten in ons land (nog) niet veel mensen dat je
 druiven- of wijnbladeren kunt consumeren...... Dus wat let je om eens aan te bellen en 
vragen of je mag helpen snoeien..... ;)
 
En als dat onverhoopt niet lukt: tegenwoordig koop je druivenbladeren ook in het exotisch gangpad
 van de rijk gesorteerde super. Maar ja, of er dan geen E-nummers aan toegevoegd zijn......

Give it a chance!