Mijn moestuin (31)

Deze vakantieweek kon ik regelmatig in de tuin werken   en   ik   kreeg    hulp! Zoals beloofd hielp mijn lief me, en hóe?! Dat is werkelijk niet te evenaren.....
Ik ben een beetje bang dat hij koopverslaafd aan het worden is, ("Ja maar, het zijn allemaal nuttige dingen die ik koop!") want ik heb de meest bijzondere cadeaus gekregen. En zeker nuttig, ook voor de tuin!

Kijk je mee?
Water geven doe ik in mijn moestuin op een ouderwetse manier. Uit een diepe put takel ik mijn emmertjes omhoog. Vorig jaar is er voor de veiligheid een mooi deksel op gemaakt en het gaat prima!

Maar ja....... het kan ook handiger. Op vakantie zagen we in een doe-het-zelf-winkel met van-alles-en-nog-wat een prachtige, ouderwetse pomp. We hebben hem toen niet gekocht.

Mooi, maar niet direct nodig.
Wat arriveerde er begin van de week?

Juist ja, een prachtige pomp. Cadeau van mijn lief!
Ik moest gelijk denken aan mijn opa en oma die buiten bij de bijkeuken nog zo'n pomp in werking hadden. Als opa in de tuin had gewerkt, mocht hij niet met vieze handen binnenkomen. Eerst wassen bij de pomp.

Wij als kleinkinderen vonden het natuurlijk razend interessant en hebben wat 'kostbaar pompwater' over de keitjes laten lopen. Dat piepend-ruisende geluid en dan een lekker frisse waterstraal, dat was mooi! Hoewel het ook zwaar was voor kleine handjes.....

En nu heb ik mijn eigen pomp gekregen!

En kan ik pompen wanneer ik wil!

Voordat ik mee kon lopen en foto's maken, stond de pomp al in de tuin. Dwars door het deksel heen bevestigd en hier zie je de dikke slang die onderin het waterreservoir uitkomt.

Cool hè?!

 Maar dat was niet de enige hulp..... ik kreeg ook wiedhulp. Wat ziet mijn tuin er steeds mooier en leger uit. Natuurlijk niet alleen door het onkruid wat verdwijnt, maar ook door het oogsten en opruimen van het klimraster van de peulen, alle aardappels die al geoogst zijn etc.

Ik loop zo de tuin in....

Nu nog zorgen voor een groenbemester.

Kale zwarte grond is onnatuurlijk, trekt onkruid aan, geeft bodemerosie......

Daarover volgende week meer.

Maar het wieden........ ja, dat zorgt elke keer voor een heleboel werk.

Belangrijk werk, want je komt en kijkt overal weer even in je tuin.

Maar het komt wel elke keer terug. Ik heb vooral veel last van het onkruid: zevenblad, brandnetel, wilde braam en winde. De eerste drie zijn ook eetbaar, maar nu ik genoeg groentes in mijn tuin heb, eet ik dit even niet.

Laat ik de definitie van onkruid nog eens noemen:

"Onkruid zijn alle planten die ik niet op dát stukje van mijn tuin heb gezaaid, geplant of gepoot en het daar ook niet wens te hebben".

Dus alles kan onkruid zijn, de prachtigste bloemen en zelfs aardbeien en tegelijk kan datgene wat mensen als onkruid bestempelen, zoals 'paardenbloemenm, brandnetel, vlier, zevenblad, etc. etc. ' ook ontzettend gezond, geneeskrachtig en lekker eetbaar zijn.

Onkruid is dus een heel subjectief begrip.

.......

Hier een keer een 'vóór-foto'. Onder het net staat broccoli, palmkool en bloemkool. Het net is helaas niet geschikt om vlinders tegen te houden, want vooral koolwitjes willen in koolplanten eitjes leggen waar hongerige rupsen uit komen. Je begrijpt wat dit voor de koolplant (ook broccoli) betekent. Hopelijk hindert het net ze wel wat. Het was vooral bedoeld om vogels tegen te houden die de jonge plantjes zouden aanvreten of uit de grond trekken en dat heeft zijn doel gediend.
Daaronder is wel heel veel onkruid gegroeid.

Het net heb ik weggehaald èn al het onkruid is weggehaald.

Hier de prachtige 'ná-foto'.

Naast deze rijtjes links, zie je de knolselderij en dicht naast de loopplank de snijbiet.

De augurken staan ervoor en groeien helaas niet zo goed. Ze lijken wel een soort verdroogd.

Er zijn al een paar planten zonder blad en helemaal bruin.......

Toch heb ik al wat augurken geoogst, genoeg voor een potje vol!

Ik denk dat de planten nu, in deze warme tijd waarin er veel verschil is tussen droog en nat weer, wel wat mest kunnen gebruiken. De volledig biologische mestkorrels die ik heb, kan ik veilig gebruiken als ik biologisch tuinier.

Ik mest vooral de wortelgewassen goed bij en ook de komkommers en augurken.

Hopelijk geeft het ze een flinke, nieuwe boost om te groeien en vrucht te

dragen.

Maar terug naar mijn lief, die dol is op praktische oplossingen.

Het onkruid aan de zijkant van mijn tuin, waaronder mijn kruisbes en kiwistruik verstopt geraakt waren, stond zo'n beetje kniehoog. Een doorn in het oog!

Dus kwam er na een dag weer een pakket binnen........

Wat een grote doos!

Deze keer was het meer verpakking dan inhoud......

En erin zat.......   worteldoek.

 Zwart zeil, waterdoorlatend, maar er groeit geen onkruid onder en vooral niet er doorheen.

Dé definitieve oplossing voor al dat hardnekkige onkruid.

Het hoge onkruid werd weggehaald (de wortels hoeven niet weg), het worteldoek gaat eroverheen. Zijkanten vast met planken, er bovenop stenen en dan is mijn strook grond aan de zijkant eindelijk zwart. Met daarop de vruchtstruiken en het appelboompje.

Ook achterin mijn tuin, waar ik asperges had gezaaid, stond het onkruid kniehoog. De asperges zijn helaas niet opgekomen....... Ik gaf het een kans, maar het onkruid greep het.

Nu dus een stuk worteldoek erover en als het goed is, blijft het ook in die hoek wat beheersbaar.

Ja, zo is mijn lief! Hij analyseert een probleem en geeft een extreem praktische oplossing.

Niet omdat het moet, maar omdat het kan!

Aahhh.... ik ben blij met hem! :)

Hier nog een mooi tuinplaatje. Helemaal vooraan staat de boerenkool, die goed begint te groeien (op de plek waar de uien stonden), dan de wortels met het dichte loof, de mais die lekker hoog wordt en daarachter nog wat chinese kool, prei en kroten.......

Maar het belangrijkste op deze foto is het ontbreken van een heleboel onkruid!

Oogsten:

Even nog een blij oogst-stukje. Ik eet niet alleen volledig van de moestuin, maar ben ook druk bezig met een voorraad aanleggen voor de winter. En daarnaast oogst ik ook veel fruit uit de tuin. Heerlijk vers fruit!!

We eten vijgen, rode bessen, zwarte bramen, rode frambozen.....  wat wil je nog meer?!

's Middags lunch ik met:

• komkommer met noten
• tabouleh met sappige vleestomaat en kruiden
• heerlijke ciabatinni  met gegrilde courgettes

Alle recepten hiervan staan al op dit blog.

En 's avonds eet ik heerlijk, knapperig verse andijvie in stamppot of pasta, courgettes in pastasalade, met gegrilde krieltjes en feta of in soep, snijbiet met spaghetti of in hartige taart en tot slot sperzieboontjes, knapperig gewokt met noten in een pitabroodje.

Naast de groentes eet ik uien, knoflook en aardappelen erbij uit de tuin.

Klinkt dat niet lekker?

Nou...... het wás lekker!!

Tot slot een niet zo zonnig plaatje van mijn druiven, maar ze staan dan ook niet op de meest gunstige plek qua zonlicht. Ik heb de druiven weer flink

gesnoeid en geprobeerd de druiven te krenten (de kleine druifjes uit een tros halen, zodat de andere druiven groter kunnen worden) en tel 14 kleine trosjes. De druif staat bij mijn huis en volgens mij zit er een ziekte in. We zullen zien wat ik van die veertien trosjes nog kan doen.

In ieder geval geen wijn maken.......

Maar daarover een volgende keer meer!

Dit was mijn moestuin voor deze week.

In samenwerking met mijn lief....... ;)

Mijn favoriete recept met....... andijvie!

Iedereen eet wel eens rauwe andijviestamppot, toch?! Ik vind het lekker op z'n tijd, 

maar deze favoriet, die er wel wat weg van heeft, is gemaakt met pasta! 

En is nóg sneller klaar! Als ik dit gerecht op tafel zet, gaat er een klein gejuich op! 

Tijd dus om het hier te delen. Het oorspronkelijke recept heb ik uit de Allerhande, 

maar ik heb het een beetje veranderd.  Zo is het geschikt voor 4 tot 6 personen,

 zoals al mijn hoofdgerechten! De vega-worstjes haal ik dan weer bij de AH, 

daar hebben ze de lekkerste!

En deze week maakte ik het niet alleen klaar met verse andijvie uit de tuin - ik had nog her en daar

 een krop staan - maar ook met dieprode, heerlijk zoete vleestomaten uit mijn kas!

Verse andijviepasta met tomaat

Ingrediënten:

• 500 g biologische volkoren pasta
• 1 ui ( uit eigen tuin!)
• 2 bakjes vega-worstjes (Tivall)
• flinke krop andijvie
• 3 tomaten
• 1 pakje sojaroom (Alpro, 250 ml)
• 1 tl kerriepoeder
• 1 tl basilicum
• versgemalen zeezout
• vierseizoenen peper

Hoe maak ik het klaar:

Was de andijvie goed schoon. Omdat ik de andijvie uit de tuin haal, zet ik hem altijd eerst in een emmer water met zout. Door het zout komen de beestjes en slakken die er nog in zitten, naar boven. Daarna was ik de andijvie twee keer grondig! Andijvie die je in de supermarkt koopt, is al redelijk schoon. Probeer altijd voor biologische andijvie te kiezen, dat is beter voor jezelf en voor het milieu!

Snijd de andijvie fijn!

Zet ondertussen een pan met water op om de pasta te koken volgens de aanwijzingen op de verpakking. Snipper ondertussen de ui en snijd de worstjes in plakjes. Voeg de laatste drie minuten de ui en worstjes toe en warm goed door. De worstjes mogen niet koken.

Giet daarna af en vang een kopje kookvocht op. Schenk dit terug in de pan bij de pasta. Zet de pan op laag vuur en schep de schone en fijngesneden andijvie er in gedeeltes door (zoals bij een stamppotje!) en roer goed. De andijvie slinkt èn je hebt geen verlies van voedingsstoffen. Voeg de tomaat toe, die je in blokjes gesneden hebt. 

Roer de sojaroom erdoor en de kerriepoeder. Breng de pasta op smaak met basilicum en versgemalen zeezout en vierseizoenenpeper.

Serveer gelijk!

Eet smakelijk!

Je krijgt op deze manier lekker veel groentes binnen èn het is een echte kinderfavoriet!

Mijn jongste zegt ondeugend, als ze het lekker vindt: 'Eet apelijk!'

En dát doen we!

 

Borrelhapje van courgette

Wat een super borrelhapje zijn mijn gemarineerde courgettes.
Een klein, gezond gerechtje, eetlustopwekkend en heerlijk bij een glaasje wijn!

Het ziet er misschien wat minder lekker uit. De kinderen willen het in ieder geval niet proeven èn dat laten we ook maar zo, des te meer heb ik zelf. ;)  Maar het is zó lekker!! Voor mij is het is al jaren een klassieker. Ik herinner me dat ik het eens op een campinggasbrandertje heb klaargemaakt, op de camping. Toen had ik van mijn overvloed aan courgettes gewoon wat meegenomen.
Heerlijk op een getoast broodje bij....... had ik dat al genoemd?....... een wijntje!

wat

Het is ietwat bewerkelijk door de rusttijd en de koelingstijd, maar natuurlijk kun je je ondertussen met andere dingen bezig houden.
Begin er 's morgens of vroeg in de middag mee, als je het 's avonds wilt serveren.

Gemarineerde courgettes

Ingrediënten:

• 2 smalle courgettes
• sap van 1 citroen
• volkorenmeel en bloem
• olijfolie om te bakken

Voor de marinade:

• 2 teentjes knoflook
• 1 el tamari (zoute ketjapsaus)
• 1 el groentebouillonpoeder
• 3 el appelazijn
• 2 el appeldiksap

Hoe maak ik het klaar:

Was de courgettes en snijd ze in dunne plakken.

Vermeng ze met het citroensap en laat minimaal een half uur staan.

Neem een handje meel en bloem en meng dit in een plat bakje of op een bord. Haal de plakken courgette aan beide zijden door het meel. Verhit de olie in een koekenpan  en bak de plakjes courgette met enkele tegelijk in de pan. Bak ze aan beide kanten bruin en laat ze afkoelen op een bord.

Verwarm in een steelpannetje  twee eetlepels olijfolie. Maak de knoflook schoon en pers de teentjes uit. Fruit ze in het steelpannetje en giet er dan alle overige ingrediënten van de marinade bij. Breng dit even aan de kook en zet het vuur dan uit.

De gebakken en iets afgekoelde courgetteplakken leg je in een lage schaal.


Sprenkel daar de marinade overheen en zet dit weg op een koele plek. Laat minstens een paar uur op een koele plek staan.

Serveer daarna met getoast brood als voorgerecht.

Prima geschikt voor vegans!

Een heerlijk gerecht met zoveel courgettes uit mijn eigen tuin.

  

Eet smakelijk!

Enneh........ proost!

Seizoensgroente invriezen

Bij een grote, overvloedige oogst, of dat nu uit je moestuin of uit de vrije natuur komt, is het belangrijk vooruit te denken! Bewaar die heerlijke groenten en de overvloed aan fruit, voor later in het jaar of zelfs voor het vroege voorjaar. 

Voedingsmiddelen bewaren is van alle tijden en er zijn ook vele manieren om dit te doen.

Zoals:

• Pekelen of zouten  (denk aan vlees en aan mijn gepekelde wijnbladeren)
• Drogen  (hier word ik steeds meer fan van; ik droog thee, kruiden, vruchten, paddenstoelen......)
• Inmaken in azijn (eindproduct moet 4% zuur bevatten, zodat de voedingsbodem ongeschikt is voor bacterie-ontwikkeling)
• Inmaken op alcohol (eindproduct moet 15% alcohol bevatten)
• Wecken of pasteuriseren (door verhitting en tegelijk het afsluiten van lucht, worden producten lang houdbaar)
• Inmaken met suiker (eindproduct moet 62% suiker bevatten om lang houdbaar te zijn)
• Diepvriezen

De meeste methodes komen al  heel lang voor. Interessant om te leren hoe onze verre voorouders dit vroeger deden. Voor hen was het uiteraard bittere noodzaak: geen eten in de winter? Dan kwam je van honger om....  In een openluchtmuseum of Archeon, kun je hier veel van zien en leren.

Nu, bij ons is dit gelukkig niet zo. Bewaren is leuk, lekker en goedkoop! Bovendien goed voor het milieu : je eet seizoensgroente en er hoeven geen voedselkilometers voor je gemaakt te worden........

Dé beste methode om voedsel te conserveren (bewaren) bestaat niet!

Welke methode je kiest is afhankelijk van datgene wat je wilt bewaren, dat wat je voor handen hebt en natuurlijk je persoonlijke voorkeur en ervaring. Vaak gebruik je ook meerdere manieren naast elkaar.

Vandaag schrijf ik wat meer over invriezen. Iedereen heeft een vriezer en gebruikt hem ook. Ik ken tenminste niemand die een lege vriezer heeft staan en hem maar heeft uitgezet.

We gebruiken hem massaal. En het is ook een heel makkelijke manier om zeer uiteenlopende producten in te bewaren.

Het is ècht iets van deze tijd.

Hoewel....... dat is niet helemaal waar.

Vroeger hadden mensen op landgoederen vaak een soort ijskelder in hun tuin ingegraven. Ze waren diep, vijf meter werd al snel gehaald en vaak tonvormig. Met strenge winters werden ijsblokken uit sloten of vijvers gehakt en daarin bewaard. Door de film 'Frozen' kun je er een beeld bij krijgen, denk ik. Tot ver in de zomer bleef het daar ijskoud en konden producten bewaard worden in het ijs.

Dit is een oude ijskelder in Ommen, nu een rijksmonument!

Denk je eens in dat je geen vriezer hebt.....

Net na onze kampeervakantie, geniet ik er ècht weer van. Zeker als 't ie goed schoon is........
Het gemak waarmee ik er (vers) brood uithaal, ijsjes als het warm is etc.

Ik hoef alleen maar een lade open te trekken.

Gemak dient de mens, toch?!

Ik wil de voordelen, maar ook de nadelen van het invriezen op een rijtje zetten.

We beginnen positief met vele voordelen:

• het kost geen voorbereidingstijd èn werk om iets in te vriezen
• bacteriën overleven het niet in de vriezer
• de kans op voedselvergiftiging is bijna uitgesloten
• je kunt producten in gedeeltes invriezen
• je kunt producten in gedeeltes gebruiken: ontdooien en gelijk gebruiken
• smaak en kleur blijven goed

Nadelen zijn er ook:

• diepvriezen vraagt een hoge investering (een vriezer is een duur product)
• een vriezer verbruikt permanent energie, dit is bij alle andere vormen van conserveren niet het geval, het is dus een 'dure' manier van bewaren
• het neemt veel ruimte in
• schoonmaken is een vervelende klus
• als in de vakantie de stroom eraf gaat, kun je alle producten weggooien

De laatste punten zal ik uit eigen ervaring even toelichten.

Vrijdagavond kwam ik thuis van vakantie, het was half tien.

Raad eens wat ik als eerste heb gedaan??

Niet de kinderen op bed leggen, niet de koffers uitpakken, zelfs niet de kippen begroeten en de planten water geven...... Néé, de vriezer schoonmaken!!

Nu was dit een klus die hard nodig was, maar ik had wel een wat andere planning ervoor in gedachten. Zo gauw de ijsafzetting in de vriezer een halve centimeter bedraagt, werkt de vriezer minder goed en gaat het energieverbruik  omhoog.

Mijn ijsafzetting was denk ik wel 2 cm op sommige plekken. Dat heb je als de kinderen af en toe een ijsje pakken en vervolgens de vriezer op een kier laten staan..... :(  Vooral vlak na een schoonmaakbeurt!

Hoe het ook zij, ik had de klus uitgesteld......

Nu staan mijn vriezers, een kleine met drie lades en een vakje en een hoge combi-vriezer-met- koelkast en nog eens vier lades, in de schuur. Ze staan op een aparte stroomgroep samen met de andere elektriciteit voor schuur en tuin. Toen ik de schuur opendeed, leek het wel of er een lekkage was geweest. Had het zóveel geregend hier? Ik keek omhoog......... nee, de plasjes op de grond, werden niet veroorzaakt door lekkend vocht vanaf het dak, maar door het weglekken van ijs uit de vriezer.

De stroom was eraf  gegaan en de vriezer was aan het ontdooien!

En dat was de reden dat ik vrijdagavond kwart voor tien, koud terug van vakantie, eerst mijn beide (!) vriezers ging schoonmaken. Want gelukkig.... het leek erop dat de stroom er nog niet heel lang af was.

De zakjes met tuinbonen en courgette waren nog helemaal hard en ijskoud.

Alleen de ijsjes uit de bovenste lade waren helemaal gesmolten.

Wat een rotzooi geeft dat!
Ik was 'uitgerust' van vakantie en kon meteen aan de slag.

En, om het nog vreemder te maken: dit was de tweede keer!

Vorig jaar was ook, precies in onze vakantie, de stroom eraf gegaan in de schuur. Vorig jaar was het ook duidelijk hoe dat gebeurde: een kortsluiting in de buitenstekkerdoos voor de verlichting.

Die was gemaakt, voorbereid gingen we deze keer op reis...... en nu: op miraculeuze wijze was weer de stroom eraf gegaan. De twééde keer!! Nu vraag ik je?!

Volgend jaar heb ik niet alleen een dier-, huis- en tuinoppasser nodig, maar ook iemand die de vriezer in de gaten houdt......

Nou ja, genoeg hierover.

Wat vries ik zoal in en wat kun je in mijn vriezer vinden?
Ik heb voor elke lade zo zijn eigen bestemming. Een lade voor brood, een lade voor tofu en andere kant en klare vleesvervangers, een lade voor ijs, vruchten en bladerdeeg.
En dan heb ik in de zomer zeker drie lades over om verse seizoensproducten uit mijn tuin in te vriezen.

Er ligt nu al:

• bosuitjes, geknipt van de stengels van mijn uien, in glazen potjes; gebruiksklaar
• rode pepertjes, in een zakje gerold, ik snijd ze bevroren in stukjes en dat gaat door een gerecht
• courgettes; gewoon in blokjes gesneden, afgewogen en zó in zakjes in de vriezer. Je kunt ze op deze manier nog prima gebruiken in stoof- of roerbakgerechten, of in soep

• peultjes in luchtdicht afsluitbare bakjes, schoongemaakt, maar niet voorbewerkt
• doperwten, door de onregelmatige oogst, vul ik het bakje met doperwten steeds weer bij
• tuinboontjes, geblancheerd (1 minuut in kokend water) en in zakjes van 300 gram
• zwarte bessen, in liter bak en een zakje!
• sinaasappelsap, ingevroren in ijsblokjeszakjes toen ik eens een aanbieding kocht voor het goede doel. Ik had toen zo'n 45 kilo.  Ik kan nu gemakkelijk een smoothie koelen of ik doe een klontje in een glas met water en munt. Decoratief en lekker!

                                                                       

Gewoon alles wat ik nu teveel heb en wat ik wil bewaren, komt in de vriezer!! Er zal zeker nog meer bij komen.....


Hoewel..... ik kan ook voor andere conserveringsmethodes kiezen. Ga ik dit jaar nog wecken?!

Uhm........  ja, maar daar volgt later deze week een blog over!