dinsdag 31 maart 2026

Moestuin in maart


Begonnen als moestuinblog kan ik het niet nalaten ook dit nieuwe jaar weer 
inspirerende moestuinverhalen en bijbehorende foto's te delen met je. 
Wanneer het oogsttijd is, loopt het water me soms letterlijk in de mond 
wanneer ik door de tuin wandel en oogstklare groentes zie staan,
zoals de eerste rabarber;)
Inmiddels heb ik al veel lekkere groenterecepten bedacht en in overvloed op m'n blog gedeeld. 
Niet alleen groente-uit-de-tuin, maar ook fruit-uit-de-tuin en kruiden-uit-de-tuin recepten.
Bakrecepten en wildplukrecepten komen ook geregeld voorbij, 
maar nu is het de hoogste tijd voor m'n moestuin.

Een terugblik op mijn mulchproject met schapenwol... 
Is het een succes en ga ik dit vaker gebruiken?
Je leest ook allemaal super tips wanneer je gaat zaaien. 
Hoe je zaad bewaart of goedkoop scoort.
Welke plantpotjes je het beste kunt gebruiken om te zaaien en 
hoe je de groei kunt bevorderen.
Verder goed nieuws over een nieuwe tuin en vervelend nieuws 
omdat ik niet zo goed uit de voeten kan. Lees weer lekker mee!


Zaaien

In februari al begint het te kriebelen en moet ik gaan zaaien. Ben je er namelijk op tijd bij,
 dan pluk je hier (vroeg) de vruchten van.

De eerste 'vruchtgroente' die ik elk jaar zaai is rode peper gevolgd door paprika.
Voordat deze langzame groeiers vrucht dragen, moeten ze stevig geworteld en groot zijn.
Een zakje zaad is duur en daarom koop ik altijd een paar biologische
rode pepers die ik opeet en de zaadjes ervan zaai.
Dit kan ook met paprika en pompoen.
Gebruik je het zaad niet meteen, laat het dan drogen en bewaar in het donker,
liefst luchtdicht afgesloten.
Vorig jaar heb ik heel wat verschillend zaad gewonnen. Zelfs sla en andijvie 
liet ik 'doorschieten' tot ik het zaad ervan kon oogsten. 
Alleen wist ik op het laatst ze niet meer uit elkaar te houden.
Dus op hoop van zegen zaaide ik ijsbergsla. Denk ik...
Geweldig toch om op deze circulaire manier te tuinieren oftewel zelfvoorzienend 
te zijn met eigen gewonnen zaad.
Ook zelf deze mooie zaadenvelopjes maken? Klik hier!

Wanneer je zaad bewaart, heb je al snel overvloed: het is echt heel veel!!
Wie wil er ook wat ijsbergsla zaad?

Al vele soorten zaaibakjes heb ik in de loop der jaren gebruikt.
Zelfgemaakt van wc rolletjes, sinaasappelhelften, eierschalen, geperst krantenpapier of eierdozen.
Maar het allerliefst gebruik ik de potjespers.
Onze buren - die inmiddels verhuisd zijn -  hadden zo'n ouderwetse potjespers
 die ik mocht lenen toen ze nog naast ons woonden.
Inmiddels heb ik deze kleine potjespers die 4 potjes tegelijk maakt en 
deze voldoet gelukkig prima.
Grote voordelen van het gebruik van een potjespers zijn:

  • Je hebt geen plastic afval meer, je maakt eindeloos herbruikbare 'potjes'
  • Zaailingen groeien sneller en gezonder in de vochtige aarde
  • De potjespers is duurzaam, gemaakt van gegalvaniseerd ijzer en gaat jarenlang mee
  • Wortels raken niet verstrikt bij het verspenen, ze behouden hun ruimte

Aanrader dus!
Om in the flow te blijven kreeg ik als vroeg verjaardagscadeau van mijn lief
twee prachtige biologisch zadenpakketten
Van het bedrijfje Zengreens uit Duitsland. Heel blij mee!
Het ziet er netjes en verzorgd uit.
De hoeveelheid zaad is niet bij elke groente even groot, 
maar het is een geweldig startpakket voor de moestuin.
Om me te helpen structureren kreeg ik er een map bij met tabbladen en insteekhoezen
zodat al het zaad overzichtelijk en netjes bewaard blijft en ik niks vergeet.
Met de zaaikalender (die niet helemaal klopt) weet ik ook in welke maand 
wát gezaaid kan worden. Handig als je niet zo gestructureerd bent van nature.

Vervolgens heb ik ook de zaaikalender van Maria Thun.
Afhankelijk van de maanstand is het wél of niet de juiste dag om vruchtgroente, wortelgroente,
 bladgroente of bloemgroente te zaaien of verplanten. En later ook te oogsten.
Tot slot gebruik ik voor het tweede jaar groeilichtlampen. Zodat ook op korte, donkere dagen
(vooral voordat het zomertijd werd) er voldoende licht is. 
En waar plantjes het meest gevoelig voor zijn is (langer) licht.
De lampjes op de ledpaneeltjes bevatten blauw, rood/roze en wit licht.
Elk met een andere functie. De lampen die ik heb, schafte ik aan
op advies van andere moestuinders.
  • Het blauwe licht stimuleert de aanmaak van bladgroen (chlorofyl). Belangrijk voor jonge plantjes in de groei
  • Het rode licht is vooral belangrijk voor planten die vrucht moeten dragen. Het stimuleert bloemknoppen en het rijpen van vruchten
  • Het witte licht bootst het beste zonlicht na en is goed voor de algemene ondersteuning van plantjes



Het groeit zo goed, dat ik de rode pepers al heb kunnen verspenen.

Mooi toch? Deze grote planten....

In huis alleen heb ik niet genoeg ruimte. Dus in de koude kas mogen 
er ook bakken met plantjes die wat beter tegen kou kunnen, staan. 
Denk aan prei, sla, koolsoorten....
En een klein voordeel: 's nachts gaat de terrasheater aan omdahet lammetje
tijdelijk in de kas verblijf. Zo zou ik het anders niet inplannen, hoor;)

Je ziet: ik ben dit jaar reuze goed voorbereid! 
Welk hulpmiddel gebruik jij in deze periode voor 't opstarten van de moestuin?
En wat zou je graag willen uittesten??


Winterterugblik

Zelfs nu staan er nog twee boerenkool- en spruitplanten in de tuin, maar daar is al veel van geplukt.
Het zijn de laatste wintergroentes waar ik af en toe nog een blaadje van oogst.
Zelfs de laatste pepers kon ik nog oogsten uit de kas....
Wist je dat je de bovenste bladeren van een spruitjesplant
die bolvormig groeien, kunt eten als kool? Bij mij ging dit lekker door de nasi.
Volgend jaar bedenk ik er een leuk recept bij.
Maar wanneer ga ik nu echt die allerlaatste planten gedag zeggen en eruit halen?
Altijd lastig.... afscheid nemen.

Deze winter gebruikte ik schapenwol als experiment om te mulchen.
Schapenwol verteert dus niet en ik moest het er afharken.
Maar het dekt de bodem wel goed af. Eronder vond ik veel wormen 
in de losse, rulle grond zonder onkruid.
De knoflook is overigens heel goed gegroeid terwijl ze warm was toegedekt.
Ik zeg: experiment geslaagd! 
Het stuk grond wat ik niet gemulchd had, is hard, vast en vol onkruid.
De schapenwol sla ik op als ze goed droog is en ga ik volgend jaar weer gebruiken en 
dan voor de hele tuin.

De gemulchde grond is gelijk zaaiklaar. 
En zaaien deed ik dus ook.
Ik zaaide snijbiet, spinazie
en rucola. En nu maar wachten....



Ondertussen...

Toen kreeg ik een telefoontje: je krijgt een vaste tuin!
Vorig jaar had ik een seizoenstuintje bij de wijktuinvereniging 
die ik alleen van april tot oktober mocht gebruiken.
Nu krijg ik een stuk van 60 m2 waar ik het jaarrond op mag tuinieren. Ik stond hiervoor 
op een wachtlijst en ben superblij dat ik extra grond en vastigheid heb.
Kijk! Groot hè?!
Ik kan me nog niet goed voorstellen hoe dit hele stuk grond gevuld zal zijn.
Voorlopig kan ik vooruit. Alle zaailingen kunnen een plekje krijgen.
En kijk eens hóe mooi... op deze tuin groeit smeerwortel!
Net toen ik het nodig had.
Veel mensen kennen het als onkruid want het is een snelgroeiende plant, 
maar ik maak er zalf van. En op het moment van schrijven gebruik ik 
het ook met omslagen. 
De gekneusde bladeren van deze 'knitbone' helpen het herstel van botten en 
weefsels te versnellen. En dat is wel nodig, want toen ik twee weken geleden 
van de trap viel, kneusde ik lelijk mijn voet. 
En daar ben ik toch wel een aantal weken zoet mee.
Hoe enthousiast ik nu ook ben... voorlopig kan ik niet
hard werken in de moestuin.
Gelukkig gaat het steeds een beetje beter. Het genieten van alles om je 
heen kan ook met een gebroken been. Toch? Als je maar ogen hebt om te zien...

Onderweg naar mijn dicht-bij-huis-moestuin, strompel ik bijvoorbeeld langs deze
  
prachtig bloeiende magnolia. Genieten, toch?!

En daar sluiten we mee af.
Tot de volgende :)


vrijdag 27 maart 2026

Blz 21: Appel-wortelcake, suikervrij

 Heb jij dat ook? De mooiste kookboeken met de lekkerste recepten
en de meest kleurrijke foto's staan maand na maand en jaar na jaar ongebruikt
in de boekenkast stof te happen.
Tijd om daar verandering in te brengen en 'oude recepten' opnieuw tot 
leven te brengen. 
Vandaag een nieuw recept in de aflevering Blz 21 van mijn kookboekenchallenge.
Die blz 21 is dus een pagina die ik uit verschillende kookboeken kook of in dit geval bak.
Deze keer het boek: Gezond bakken
 wat ik een paar jaar terug van oudste dochter kreeg.
Komt dat even goed uitdat de cake van blz 21 suikervrij is, 
want oudste dochter eet deze 40-dagentijd geen bewerkte of toegevoegde suikers.
Mag zij er lekker extra van snoepen.
Een suikervrije cake mét groente en fruit èn zuivelvrij. Hóe gezond wil je 't hebben?!
En dan ziet 'ie er ook nog oogstrelend uit.
 Voor de foto's liet ik me inspireren door de watertandend lekkere plaatjes uit het boek.
Als deze cake ook nog lekker is, is het helemaal een topper!
Ik schrijf 'm voor je uit...



Appel-wortelcake

      voor een cake van 1 liter

Ingrediënten:
  • 6 dadels zonder pit
  • 5 el kokosolie + extra om in te vetten
  • 2 el honing of agavesiroop
  • 4 eieren gesplitst
  • 150 g tarwebloem
  • 1 zakje gedroogde gist
  • 1 tl kaneel
  • 100 g amandelmeel
  • 1 appel, geraspt en uitgelekt
  • 200 g wortels, geraspt en uitgelekt
  • 100 g blauwe bessen


Hoe maak ik het:
Verwarm de oven voor op 180 graden. Maal de dadels in een keukenmachine. Voeg de kokosolie en de honing toe en draai totdat het een geheel is. 
Roer nu één voor één de eierdooiers er doorheen, tot je een glad mengsel hebt.
Voegnu de bloem, gist, kaneel en amandelmeel toe, gevold door
 de appels en wortels.
Vet een cakeblik in met kokosolie. 
Schep het beslag erin.
Bak in ongeveer een uur gaar.
Serveer met de blauwe bessen.

Variatietip: minder bekend, maar daarom niet minder lekker: bietjes door je cake. 
Vervang de wortel simpelweg door gekookte bietjes. 
En vervang de appel eens door een peer of banaan.




Kookboek

Titel: Gezond Bakken
Auteur: Drees Koren & R&B
Uitgever: R&B
ISBN: 9 789039 627105
Aantal pagina's: 96
Doel: geen feestje zonder taart, maar taart hoeft helemaal niet vet, chemisch of mierzoet te zijn. Voor iedereen die houdt van feestjes en verantwoord eten. In dit boek vind je het antwoord op al je vragen over gezond bakken.


Mijn mening

Sommigen zullen misschien wat weifelen of zo'n gezonde cake lekker is. Ik was blij verrast.
Door de dadels is de cake lekker zoet en ook de kaneel geeft er een zacht zoete smaak aan. De genoemde variatietip met rode biet en peer of banaan heb ik nog niet uitgeprobeerd, maar ik ga deze cake zeker vaker maken.  Ook oudste dochter vond deze appel-wortel cake heerlijk en dan blijft 'ie niet lang bewaard.
Jammer dat deze cake niet gerezen is. Zie bij recepttips hoe ik het anders zou aanpakken.
Dit bakboek met harde kaft, prachtige foto's en verrassend lekkere, gezonde recepten is sowieso een aanrader!


Recepttips

Aanpassingen... daar ben ik goed in:
  • Om 'm nog gezonder te maken, zou ik de tarwebloem voor de helft vervangen door volkoren meel
  • Om de cake te laten rijzen, werkt het natuurlijk niet om er een zakje gist in te gooien. Vervang dit door een theelepel baking soda en een theelepel (wijnsteen)bakpoeder. Dat geeft meer succes!
  • Ik had geen amandelmeel in huis dus van 100 g rauwe amandelen mixte ik in de notenhakselaar  in een paar minuten amandelmeel. Easy peasy en goedkoper dan meel te kopen
  • Ben je geen fan van kokosolie en mag je zuivel? Gebruik dan biologische roomboter.
  • De blauwe bessen zijn facultatief. Ze staan mooi op de foto, maar voegen verder niet veel toe bij deze cake.  Ik eet ze liever bij 't ontbijt ;).

Deze cake is echt een aanrader en krijgt een mooi plekje op mijn blog.

Volgende week een nieuwe blz 21 uit een ander kookboek.
Tot dan!


woensdag 25 maart 2026

Lammetje in de stad!!

 Echt voorjaar is het wanneer buiten in de wei de lammetjes dartelen.
Maar wie in 't weekend vroeg wakker is, hoeft het platteland niet op te zoeken. Kijk eens
 uit het raam voor een wonderlijk gezicht middenin de stad: een lammetje op de stoep!

Een ietwat vreemde combinatie kun je  langs zien lopen: 
een herderin met houten staf (c'est moi)
  een klein zwart hondje, wat kippen en dus een dartel wit lammetje!
Knijp gerust even in je arm, knipper met je ogen...
Het is echt waar! Daar staat een lammetje op de stoep!
Ze woont bij ons, is inmiddels erg aanhankelijk en loopt graag mee,
waar ik ook heen ga! So cute!!

Maar hoe ik daarbij kom? Terwijl ik middenin de randstad woon?
Terug naar het begin....


Hoe het begon

Vorig jaar in de lente wandelde ik langs het huis van Everdine en haar gezin toen ik ineens door 
de tuinpoort iets wits en springerigs zag. De kinderen nodigden me uit te komen kijken: 
ze hadden een lammetje! "Het paplammetje woont in de schuur, maar komt ook in huis en
 krijgt elke dag een flesje melk", vertelden ze me "en als 't ie groot genoeg is, 
gaat 'ie weer terug naar de boer."  Dat lammetje verzorgen deden zij met veel liefde! 
En midden in de stad. Dát wilde ik ook!

Dit jaar was ik er vroeg bij om te vragen of ik ook een paplammetje mocht verzorgen. 
Nu worden ze niet op bestelling geleverd, maar ineens, zaterdagochtend om 9.00 uur 
werd ik gebeld. "We gaan een lammetje ophalen, wil jij er ook één?" 
Het blijkt dat er drie lammetjes in aanmerking komen als paplam. 
Twee gaan er dit jaar naar Everdine en haar gezin, ik mag het andere lammetje verzorgen.
Natuurlijk zei ik 'ja!' Daar moet je niet te lang over nadenken (....)
En hup! Even later zat ik in de auto op weg naar de lammetjes van de boer.
Op het boerenerf is duidelijk waar we moeten zijn. De deur staat op een kier en
het gemekker komt ons tegemoet. Niet van boer Job zelf, hoor;)
Hij staat er ondanks de drukte om hem heen relaxed bij.
In de schapenhouderij is het elk voorjaar feest: een groot lammetjesfeest!
Hoewel de boer het dan eigenlijk razend druk heeft.
Meestal krijgt een schaap een tweeling, maar de schapen van boer Job 
krijgen  regelmatig een drieling.  
Meestal gaat alles vanzelf goed.... 
Zó bijzonder: binnen 10 tot 20 minuten 
staat een lammetje op eigen pootjes. Dit lammetje is net een uur oud.
De nageboorte òf een derde lammetje moet nog komen.
Binnen het uur drinken ze bij moeder schaap de eerste biest!
Maar soms is een lammetje te zwak of heeft de moeder onvoldoende melk en 
moeten ze  apart met de fles worden grootgebracht.
Natuurlijk kan boer Job dit niet alleen...  en daar komen wij om de hoek kijken!
De drie lammetjes die we gaan ophalen, behoren allemaal tot een drieling. 
Ze zijn gemerkt met een rode streep op de rug.
Als zwakste lammetje van de drieling krijgen deze lammetjes onvoldoende melk. 
Verstoten zijn ze niet want ze staan nog bij hun moeder, maar mager zijn ze wel. 
Je ziet de diepe plooien in de huid, de eerste tekenen van uitdroging.
Wij gaan de boer helpen de lammetjes groot te brengen.
Als ze zelfstandig kunnen eten en geen flesje meer nodig hebben, brengen we ze weer terug.
Al mogen we het schaapje ook houden (....) zegt boer Job ineens. Hij weet heus wel
 dat we middenin de stad wonen....

We krijgen een baal stro mee
Een flesje en een voorraad lammetjes melkpoeder.
En een schema hoeveel ze welke dag mogen drinken, 
om wat vet op hun ribbetjes te krijgen en die rimpels glad te krijgen.
Jonah is gelijk verliefd op z'n lammetje
En ik eigenlijk ook....
En zeg nou zelf... zo'n lammetje is zo aandoenlijk. 
Die wil je alleen maar knuffelen en veel  liefde geven.
Ze mogen mee naar huis, met de auto! 

En zo ben ik een uurtje later thuis met een mekkerend lammetje dat 
d'r vertrouwde omgeving mist en moet wennen aan de plek waar ze terecht is gekomen. 
De pubers in huis slapen op zaterdag lang uit, maar als ze uit bed komen, 
wacht hen een verrassing. Hoewel... het gemekker maakte sommigen al wakker.
We hebben een lammetje!


Bij ons thuis

Wat is ze klein, ze mag natuurlijk gelijk mee naar binnen en - misschien niet heel slim - bij me
 zitten op de bank.
Kijk hoe mager ze is, zoveel plooien in haar iets te stugge vacht....
Oh ja, ik schrijf 'zij' want dat kun je makkelijk zien bij een lammetje.
Gewoon haar staartje optillen geeft duidelijkheid. 
Jongste dochter zoekt een mooie naam uit. Omdat we niet kunnen kiezen,
 wordt het een dubbele naam. Ik stel jullie graag voor aan: Mira Blossom!
En dan begint het leren drinken uit een flesje.
Als je je tong er naast wilt uitsteken, drinkt dat een beetje lastig....
En die speen lijkt niks op moeder schaap.
Gelukkig went het...
De eerste dag, ze is dan 3 dagen oud, krijgt ze 6x een flesje van 150 ml. 
En dat wordt snel opgebouwd.
Het voedingsschema per dag noteer ik gelijk op de weekkalender en het krijtbord.
Na twee dagen weegt ze 4,1 kg. We gaan de goede kant op.

Hoewel ze veel binnenshuis mag zijn, is haar slaapplek 's nachts en 
als we weg zijn, buiten in de kas.
Het is er nog te koud voor komkommer- en tomatenplanten, 
dus heb ik er stro uitgespreid en wat oude schapenwol erop als slaapplek voor het lammetje. 
Met een terrasheater erboven heeft ze een mooi warm, eigen plekje.
Het lijkt wat op een rommelig boerenerf, vind je niet?
Moest er echt moeite voor doen om dat na te bootsen, ha ha...
En die beer mag ze van Eef lenen ;)

Hond Eef en lammetje moeten aan elkaar wennen. Het scheelt dat Eef
zo lief is en zich goed aan kan passen.
Alleen als het lammetje - nieuwsgierig als ze is - bij haar etensbak komt,
gaat dat Eef iets te ver! 
Het weer werkt goed mee: het is zonnig en we kunnen lekker naar buiten.
Maar dát dekentje? Waar is dat goed voor? 
denkt ze... en gaat er lekker naast liggen
Alles wordt bekeken en besnuffeld...
Overal wil ze ook aan sabbelen...
De kippen hebben een mooi, ruim hok. Groot genoeg voor een lammetje.
Hoewel de kippen hier anders over denken. Dat lammetje met haar onhandige,
springere poten en harde hoefjes, is maar eng...

Natuurlijk wil de eerste dagen iedereen graag helpen met het geven van een flesje.
En we krijgen kraambezoek... vrienden van de kinderen en buren komen langs.

Elke dag is het lammetjestijd...
En wat doet ze het goed!!
Kriebelen gaat ook handig!

Na een weekje gaan we op kraambezoek bij de andere lammetjes van 
Everdine haar gezin. We moesten even wachten omdat één lammetje 
ontstoken oogjes had en da's besmettelijk.
Ik had ook al een kop kamillethee klaarstaan voor Mira, want de groene slapertjes
 in haar ooghoeken werden er steeds meer.... Preventief behandelen kan prima,
 ze heeft geen ontstoken oogjes gekregen.
Op kraambezoek neem je een cadeautje mee, ik heb nog meer oude schapenwol. 
en die krijgen Lola en Charlie, de twee lammetjes van Everdine haar gezin.

Hier staat Mira tussen de andere lammetjes in. Herken je haar?
Ze voelt zich wat onwennig achter 't hek. En zo hard mekkeren als die andere twee doet ze niet.
Gelukkig voelt ze zich in de huiskamer - waar ik de kuikentjes bekijk -
meer thuis. Ze springt zomaar op de bank en doet er een klein plasje.
Tijd om weer naar huis te gaan....

En hoe het verder gaat?
Inmiddels ben ik tot over mijn oren verliefd op het lammetje.
Het is heerlijk haar te knuffelen.
Ze ruikt lekker, is aanhankelijk, lief en kan ontzettend gulzig drinken.
Ze groeit goed om uiteindelijk een groot schaap te worden. 

Als je me nodig hebt.... Ik zit voorlopig even op een roze wolk! 

Wordt vervolgd....