donderdag 1 oktober 2026

Vijgenfruitleer

 Met deze warme Indian Summerdagen is het niet verwonderlijk dat de vijg 
in m'n tuin een tweede of zogenoemde winteroogst geeft.
Zo'n twee maanden was er alleen groen in de boom te vinden: blad en onrijpe vijgjes. 
Maar nu rijpen de vijgen weer tot donkerpaars/bruin.
Deze vijgen zijn wat kleiner dan dir van de zomeroogst, maar zijn zachtzoet en heerlijk rijp.
Ik vulde heel wat flesjes vijgensap deze zomer, maar fruitleer maken kwam er niet van.
Dit is mijn tweede kans!
Met een mand vol vijgen, maak ik een voorraad snoepgoed zonder toevoegingen.
Fruitleer wordt ook wel fruitleder, fruit leather, fruitgums, fruit roll enz genoemd. 
In Nederland is er geen gangbare naam voor fruitleer. Maar omdat de oorspronkelijke naam 
van het Engelse 'fruit leather' komt, is de Nederlandse vertaling 'fruitleer' geworden.
De naam 'leather' komt doordat fruitleer nog plakkerig mag aanvoelen na het drogen.
Fruit leer is een plak gedroogd, vooraf fijngemaakt fruit.  Dit kan bestaan uit één soort fruit, 
maar ook uit een combi. 
 Al eeuwenlang is dit in verschillende culturen een geweldige manier om fruit te verwerken
 tot een lang houdbaar product.
Een product om je vingers bij af te likken en super verantwoord. 
Wil je het bewaren, dan neemt het weinig plek in en voor een traktatie is het ook een super idee!
Het maken is niet zo moeilijk, het drogen kost wat tijd en het is dan ook het meest handig
 als je een voedseldroger of dehydrator hebt.
In fruitleer kun je ook prima fruit met wat plekjes verwerken. Die snijd je immers gewoon weg.



Vijgenfruitleer

    
Ingrediënten:
  • 1 kg vijgen (schoongemaakt gewicht)
  • 1 el citroensap
  • 1 el vanille extract
  • versgemalen peper
      ook nodig
  • voedseldroger
  • bakpapier

Hoe maak ik het:
Was de verse vijgen onder zacht stromend water.
Verwijder het dikke velletje aan de bovenkant van de vijg. Alle  schil eraf halen is niet nodig en zorgt voor behoud van extra vezels.
Halveer de vijgen en bij grote vijgen snijd je ze in kwarten. 
Doe ze in een hoge schaal, voeg het citroensap toe om verkleuring tegen te gaan, vanille extract voor de smaak en voeg peper toe naar smaak. Peper haalt de zoetheid van fruit nog extra omhoog.
Mix alles met een staafmixer tot een gladde puree.
Bekleed de roosters van de voedseldroger met bakpapier of baksheets.
Schenk de dikke vruchtenpuree erop en 
verdeel met een lepel of deegschraper de massa goed over het bakpapier
en zorg voor een egale halve centimeter dikke laag.
Met een kilo vijgen kon ik drie droogtrays vullen.
Schakel de droogoven in op 65°C.
Doordat je op lage temperatuur droogt blijven mineralen, B-vitamines en vezels bewaard. 
Heb je geen droogoven? Je kunt dit ook in een gewone oven maken.
Zet de deur van de oven op een kier zodat het vocht kan ontsnappen.
Een gewone oven is wel een stuk duurder in energieverbruik.

Na tien tot twaalf uur - voel en kijk regelmatig - is de fruitsaus ingedroogd 
tot een donkergekleurde, beetje leerachtige plak. 
Het mag nog wat chewy en sticky aanvoelen.
Bij vijgen zie je de miniscule pitjes nog goed zitten, die zorgen voor de
karakteristieke crunch. 
Gedroogde vijgen bevatten veel suikers en leveren snelle energie.
Vitaminen, mineralen, vezels en antioxidanten vind je allemaal terug in deze 
gedroogde vijgenplak oftewel fruitleather.

Als het is afgekoeld, pel je het gemakkelijk van het papier af.
Je kunt het in stukken snijden of knippen, zo deelt het makkelijk uit.

Je kunt fruitleer makkelijk oprollen om maandenlang te bewaren.
Doe dit op een droge, donkere plek, bijvoorbeeld een koektrommeltje.

Vijgenfruitleer kun je ook op smaak brengen met kaneel ipv vanille
Mengen met ander fruit zoals banaan of peer kan ook.
Ga lekker los met dit geweldige snoepgoed

Dit fruitleer gaat fijn mee naar mijn werk als ik wel wat extra energie kan gebruiken.


Meer lezen over fruitleer?
Ik maakte al eens fruitleer van 
  • aardbeien
  • appel-kaneel
  • lychees-banaan
  • peer
  • pruimen
Op deze pagina - klik - lees je er alles over;)




maandag 28 september 2026

Heerlijk herfst

 Dit jaar dacht ik: "misschien vergist de zon zich, misschien blijft het altijd zomer..." 
Naïef natuurlijk, want ik weet beter.
Na de zomer komt de herfst. Het gaat waaien, wordt kouder, de dagen 
worden korter en de zon schijnt minder fel. 
Tijd om somber te worden? Nee hoor! Niet  met de volgende inspirerende tips en
 gezellige ideeën om fijn te genieten van de herfst. 

Welkom, lieve herfst
Het is officieel: de herfst is begonnen. Of eigenlijk al een tijdje, 
dat hangt er van af wie je het vraagt. Voor meteorologen begon de herfst al op 1 september. 
De astronomische herfst begon volgens de kalender pas afgelopen week op 23 september.
Op de dag waarop de zon precies boven de evenaar staat en dag en nacht overal 
ongeveer even lang zijn. Vanaf nu worden de avonden langer dan de dagen.
Ik moet eerlijk bekennen: tijdens deze hete zomer verlangde ik al af en toe stiekem naar de herfst,
 met wat meer koelte. Toch snap ik ook goed dat de herfst bij veel mensen 
een wat melancholisch gevoel oproept. Het is een seizoen van loslaten. 
De bomen laten hun blaadjes vallen, planten sterven af, de natuur trekt zich langzaam terug. 
Zo'n dwarrelend blaadje voelt soms echt als een afscheid van de zomer.
Maar verval in de natuur is niet het einde, het is een nieuw begin: 
die gevallen bladeren worden de voeding voor de bodem van volgend jaar. 
En bovendien brengt de herfst zóveel gezelligheid met zich mee.

Nagenieten van de nazomer
We zitten nu eigenlijk nog middenin die laatste warme nazomerdagen, de Indian summer. 
Het licht is prachtig goudgeel en zacht, spinnenwebben glinsteren in de ochtenddauw en
 je kunt nog heerlijk buiten lunchen of zitten met een kop thee. Juist omdat je weet
 dat het niet lang meer duurt, is het extra genieten. Het is wel weer voor kledinglaagjes: 
afhankelijk van het tijdstip van de dag trek je wat aan of uit. 
In de moestuin gaat de oogst gewoon nog even door: pompoenen, kweeperen, frambozen, 
courgettes, bietjes, wortels en gojibessen komen nog volop.

Cozy binnen
Als het buiten guur wordt, is er niets fijner dan binnen met een dekentje op de bank te kruipen. 
De slippers gaan de kast in en de warme sloffen komen tevoorschijn. Kaarsjes aan, 
een kop thee erbij, en dan de eerste keer dat de houtkachel aangaat. 
Dat geknetter, die geur, die warmte... dan voelt het thuis zo knus en gezellig.
Heb je geen houtkachel en let je een beetje op je energieverbruik?
In de eerste helft van de herfst kun je het in een kleine(re) ruimte ook warm maken
met een potkacheltje. Lees hoe je dit potkacheltje helemaal zelf maakt.
Weet je wat ook leuk is? Je eigen kaarsen maken! Zelfs de lonten kun je zelf maken. 
Ik geef tips hoe deze hobby je niets, noppes, nada hoeft te kosten. 
Voorbeelden van allerlei soorten kaarsen vind je hier!  
met een stap-voor-stap beschrijving hoe je ze zelf maakt. Pas op! 
Een nieuwe hobby is zó geboren. Kun je hier nog wat extra inspiratie bij gebruiken?
 Lees gauw verder want er komt een mooie workshop aan.


Herfstschatten zoeken
De herfst is geen seizoen om alleen maar binnen te zitten. Laat lekker de wind door
 je haren waaien en zoek rust in de natuur. 
Een boswandeling in de herfst hoort er helemaal bij.
 Knisperend blad onder je voeten, de aardse geur van het bos en waar je ook kijkt,
overal  is wel iets moois te zien: paddenstoelen in allerlei kleuren 
vormen en
en maten.
Eetbaar of juist giftig. Pluk ze niet als je het niet zeker weet, maar geniet ervan!
Raap zoveel je kunt kastanjes, noten of prachtig gekleurde bladeren.
Wat je met die bladeren kunt doen?
Je kunt hier een decoratieve herfstslinger van maken. 
Door ze in te waxen blijven ze lang mooi. In herfstslinger van gewaxte bladeren laat 
ik zien hoe dat werkt.
Als je al wat langer meeleest, weet je vast wel dat ik mijn eigen wasmiddel maak.
Nu in de herfst ligt dit gewoon gratis op straat of in het bos.
Want van paardenkastanjes maak je in een handomdraai je eigen wasmiddel.
 Natuurlijk en verantwoord, goed voor het milieu en voor je portemonnee. 
De werkwijze vind je in wassen met kastanjes!

Let op: deze paardenkastanjes zijn niet eetbaar! 
Gelukkig kun je ook tamme kastanjes vinden als je geluk hebt.
Tamme kastanjes poffen is bijvoorbeeld ontzettend leuk om te doen.
 Hoe je dat doet, lees je hier: tamme kastanjes poffen!
En onthoud goed waar de boom staat. Zo kun je ook walnoten en 
hazelnoten rapen in de herfst en er de lekkerste dingen van maken.

Warm in de keuken
De keuken is altijd mijn favoriete plek, het centrum in huis. En op zo'n druilerige herfstdag,
 doe ik niets liever dan lekker de keuken in te duiken. Een pan stoofpeertjes
 laat het hele huis geuren naar kaneel. Stoofperen wecken kan ook om ze
lekker lang te bewaren.
 En de geur van versgebakken appeltaart, wie kan dát weerstaan?
Lekker wafels bakken voor bij de koffie of als verwennerij bij de lunch :)
Het hoort er allemaal bij in de herfst en ik krijg er energie van om dit te maken.
En als ik dat nog niet gedaan had, probeer ik de smaak van de zomer
te vangen in jam, thee, sap of chutney.
Heerlijk om een kelderkast vol te hebben staan
om de hele winter nog een beetje van de zomer te kunnen proeven.

Uit de kruidentuin en de voorraadkast
In deze tijd van het jaar maak ik meestal mijn eigen hoestdrank, bijvoorbeeld van tijm en
 andere heilzame kruiden uit de tuin. 
Terwijl de drank op het vuur staat te pruttelen, ruikt de hele keuken kruidig en gezond. 
Weet je wat handig is? Wanneer ik in het pannetje roer, krijg ik gelijk mijn eerste stoomkuur! 
Hoe ik mijn hoestdrankjes maak, lees je in tijm-hoestsiroop  of 
Probeer zelf maar eens! Het scheelt veel geld en niets geeft meer
voldoening dan je eigen huisapotheek te vullen met zelfgemaakte producten.
Zo staat ook mijn echinacea-tinctuur al een tijdje te trekken, en 
nu de -R- weer in de maand zit, is het tijd om 'm te zeven en vooral te gebruiken. 
Een fijn gevoel, zo'n flesje eigengemaakte tinctuur
 op de plank voor de koudere maanden. Nu je dit leest is het misschien 
te laat om nog zelf te maken, maar sla dit idee zeker op voor volgend jaar. 
Ik gebruik deze tinctuur de hele winter door en het voorkomt verkoudheid en griep!
En dan is er nog mijn vijgenboom, die voor de tweede keer dit jaar haar vruchten geeft. 
Nu is het de tijd van de winteroogst. Wat is het toch bijzonder dat ik in de herfst 
nog zoete vijgen kan plukken!
Binnenkort een nieuw en erg leuk idee om met vijgen te maken!

Kom mee naar buiten
Lijkt het je leuk om zelf te ontdekken wat de natuur in de herfst allemaal te bieden heeft? 
Ga dan mee op één van mijn eetbare natuurwandelingen! 
met verrassende proeverij en wildplukthee.
Samen gaan we op zoek naar wat er in deze tijd van het jaar te plukken en te proeven valt
 en ik vertel je er alles over. Je kunt de wandelingen boeken via mijn nieuwe website: www.natuurlijktamar.nl
De eerstvolgende wandeling is op zondagmiddag 18 oktober.

En voor ouders en kinderen staat er ook iets leuks op de planning: samen bijenwaskaarsjes
 maken bij Lont & Lief in Zoetermeer. Als imker werk ik samen met Michelle en 
verzorg ik de gezellige activiteit waarbij je niet alleen vier mooie kaarsjes 
mee naar huis neemt, maar ook meer leert over de bijen en hun was. Zie workshops

Rust nemen mag
Tot slot nog iets belangrijks. Probeer met de seizoenen te leven en voel...
 In de herfst hebben we vaak minder energie dan in het voorjaar, en dat is niet gek. De natuur komt tot rust, en wij horen ook tot rust te komen. Je hoeft niet met de kippen op stok, 
maar gun jezelf wat meer rust en geniet daar ook echt van. Leven met de seizoenen
 is gezond en goed voor ons. Houd je vast, binnenkort meer erover plus bijzonder nieuws
 waar ik trots op ben! Stay tuned ;)

Vergeet elkaar niet
En terwijl we het lekker gezellig maken binnen, met mooie herfsttafels, dekentje en kaarsjes,
 is het ook belangrijk om juist om je heen te kijken. Niet iedereen heeft iemand 
om die gezellige herfstavonden mee te delen. Juist in deze donkere maanden
 voelen veel mensen zich eenzaam. Misschien woont er bij jou in de straat wel iemand
 die het fijn vindt als je eens aanbelt, een stukje appeltaart brengt of vraagt of hij of zij mee wil
 wandelen. Een klein gebaar kan veel betekenen.

Dus ja, ik ga de zomer missen. Maar ik heb er ook zin in: wandelen in het bos 
wat nooit zó mooi is als in de herfst, lopend door knisperend blad, stoofpeertjes op het fornuis, 
zelfgemaakte kaarsjes, de eerste keer de houtkachel stoken en lange avonden met 
een haakwerkje of een goed boek. Herfst, welkom!

Waar kijk jij dit seizoen het meest naar uit?!

zaterdag 26 september 2026

Wilde ketchup met meidoornbessen

Tijdens eetbare natuurwandelingen vertel ik het altijd, maar zelf 
heb ik het nog niet gedaan: het verwerken van meidoornbessen tot iets lekkers!
Nu de besjes - wat vroeger dan normaal - al mooi donkerrood kleuren, 
is het de juiste tijd om ze te oogsten en verwerken.
Daarnaast wil ik de deelnemers aan m'n herfstwandelingen graag laten proeven 
van een bijzondere, kruidige ketchup met
 jawel.... meidoornbessen.

De meidoornbesjes zijn het lekkerst als er een nachtvorst overheen gegaan is.
De harde celwand vriest dan kapot waardoor de kooktijd verkort en 
de natuurlijke suikers makkelijker vrijkomen.
 Ze zorgen dan voor een rijkere en vollere smaak in bijvoorbeeld deze ketchup.
Als je echter moet wachten tot het vriest, hebben de vogels ze ook gevonden en 
is het de vraag of je nog wat kunt plukken voor deze ketchup.
Dus pluk ze gerust wat eerder en stop ze een nachtje in de vriezer. 
Natuurlijk laat je er genoeg hangen voor vogels zonder vriezer ;)


Wilde ketchup met meidoornbessen

    voor ong 200 ml ketchup


Ingrediënten:
  • 250 g meidoornbessen
  • 150 ml fruitige azijn (bijv pruimenazijn) of wijnazijn
  • 150 ml water
  • 1 laurierblaadje
  • 50 g bruine basterdsuiker
  • 1 tl versgemalen zout
  • 1/2 tl gember
  • 1/2 tl kruidnagel
  • 1/2 tl pittige paprikapoeder
  • 1/2 tl chilipoeder

Hoe maak ik het:
Haal de besjes uit de vriezer. Het steeltje verwijderen gaat nu makkelijker dan als ze net geplukt zijn, 
al is het niet erg dat er steeltjes blijven zitten. 
Doe de bevroren besjes met de azijn en het water in een ruime pan. Voeg het laurierblaadje toe en breng aan de kook. Het is lekker om een fruitige azijn te nemen, zoals appelazijn, maar die was bij mij net op. Heb je geen zelfgemaakte pruimenazijn staan? Je kunt ook wijnazijn gebruiken.
Breng de besjes aan de kook en laat met het deksel op de pan 30 minuten zachtjes koken.
Plet de besjes door ze met een stamper fijn te maken. Haal het laurierblaadje eruit.
Giet besjes en vocht door een zeef en vang op. 
Gebruik een passe vite als je die hebt of druk met een lepel op de besjes in het zeef
 tot het meeste vocht eruit is.
Tot mijn verbazing zie ik nu al een stevige, ketchupachtige structuur en kleur.
Doe de gemalen besjes in een schone pan. Voeg de basterdsuiker toe. 
Makkelijk zelf te maken met melasse en gewone suiker (klik) en het geeft 
een extra smaakdimensie aan deze kruidige ketchup.
Breng goed op smaak met de overige specerijen.
Breng aan de kook en laat de suiker oplossen. Als de saus nog niet voldoende dik is, 
kun je 'm nog even inkoken. Roer regelmatig zodat het niet aanbrandt.
Bij mij duurde dit maar 2 minuten.
Schenk de ketchup in een brandschoon flesje wat je hebt klaarstaan. 
Wát een prachtige ketchup.
Hoewel de smaak veel meer omvat: het is zoet, kruidig en aards. En de saus lijkt 
een kruising tussen een dikke, fruitige  barbecuesaus en zachtzoete jam. 
Doordat ik 'm iets te zoet vond, heb ik de ingrediëntenlijst wat aangepast. 
Wat minder suiker en meer zout en specerijen.  Wordt het voor jou wat te pittig, 
halveer dan zout en specerijen weer.

Deze wilde ketchup is erg lekker bij kaas, tosti en bijvoorbeeld gourmet.
Laat de smaak goed tot z'n recht komen. Proef puur.
Ik vind 'm goed gelukt.
Niks dure ingrediënten en toch een geweldige saus, waarvan
ik precies weet waar hij vandaan komt.
Nu is het de goede tijd om meidoornbessen te plukken. Ga jij iets 
maken met meidoornbessen?
Let op! Er komt nog een mooi recept aan!

zaterdag 19 september 2026

Project courgettemeel

Op mijn noodkreet deze zomer wat ik allemaal met courgette kon doen 
- omdat mijn vijftien groene courgettefabriekjes dagelijks zo veel courgettes afleverden - 
kreeg ik verschillende tips.
Eén ervan schoof ik gelijk terzijde: dát was niks, dacht ik.
Sommige ideeën moeten echter groeien en rijpen - hoe toepasselijk met courgettes -
 voordat ze juist de beste blijken te zijn.
Dat idee was courgettemeel of courgettepoeder maken! 

Dat gaat niet heel anders dan het drogen van kruidenpoeders of bouillonpoeder 
wat ik al vaker maakte.
Het probleem zat bij mij aan de andere kant: wát doe je in hemelsnaam met courgettepoeder?
Het antwoord op deze vraag kreeg ik toen ik oudste dochter zag kokkerellen. 
Ze maakte groentewraps van zoete aardappel.
En ineens kwam de inspiratie! Courgettepoeder kan perfect in allerlei baksels 
zoals tortillawraps, hartige broodjes en wafels. Ook geeft ze kleur en smaak aan 
smoothies en gebak. En dát niet alleen: ook voedingsstoffen geef je door.

Drogen is eigenlijk de meest praktische manier om ontzettend veel oogst heel handig, 
compact en energieneutraal op te slaan. Al in de prehistorie werd voedsel gedroogd: 
dé oudste manier om voedsel te conserveren en jarenlang houdbaar te maken!

Vitamine C gaat verloren bij het drogen, maar andere voedingsstoffen blijven behouden.
In courgette is dat dus:
  • vezels (als je de schil ook meedroogt)
  • anti-oxidanten
  • mineralen: kalium, magnesium en calcium
  • vitamines: A, B6, B11
Ik ga mijn enorme oogst aan courgettes omzetten in poeder.
Heb jij veel courgettes? Ga mee aan de slag!
Oh ja... een voedseldroger of dehydrator is voor dit project wel echt een must.
De oven is zoveel duurder in gebruik ;)

Courgettemeel

Ingrediënten:
  • courgettes 
       ook nodig
  • voedseldroger/dehydrator
  • electrische koffiemolen

Hoe maak ik het:
Recept is eigenlijk een te groot woord voor dit idee...
Voor courgettepoeder kun je gerust hele grote courgettereuzen of soepcourgettes gebruiken. Ook mogen courgettes gerust wat ouder en minder vers zijn. Verwijd van  hele grote courgettes de zaadjes aan de binnenkant
op deze manier.
Snijd de courgette in kleine, even grote blokjes van ongeveer 1 cm.
De schil kun je gewoon laten zitten en geeft straks de lichtgroene kleur aan je poeder.
Verdeel ze over de trays van de voedseldroger.
Zet de temperatuur op 60°C en 
laat ze 8 tot 9 uur drogen.
De blokjes mogen niet meer zacht aanvoelen want dan bevatten ze nog vocht.
Ze moeten knisperig droog zijn.
Haal ze van de trays en doe ze in delen in de koffiemolen.
In de notenhakselaar wordt het geen poeder maar blijft het grof,
dus zo'n koffiemolen is onmisbaar.
Ik heb er meerdere gekocht speciaal voor dit doel.
Heb je net als ik nog veel meer courgettes? Herhaal dan dit proces!
Hier thuis draait de voedseldroger weer overuren.
Het poeder krijgt een mooi lichtgroene kleur.
Bewaar op een droge, donkere plek. Níet in de koelkast, want
daar is het altijd vochtig.

De tip om courgettemeel te maken, kreeg ik anoniem, maar als jij het was: bedankt! 
Het is een geweldig leuk en duurzaam idee om mijn courgette overschot
 op deze manier te conserveren.

Raad jij hoeveel (kilo) courgettes in deze weckpot van 1 liter is gegaan?!
Wat zal ik eens als eerste met dit courgettemeel gaan maken?
Wordt vervolgd...


zaterdag 12 september 2026

Chilijam

Dit keer maakte ik jam waarin je de hitte van de zomer proeft en bijna voelt. 
Een jam vol pittige pepers.
 Niet alleen de courgette groeit explosief in de tuin, ook de pepers rijpen bij bosjes tegelijk.
Ik droog ze, vries ze in, verkoop ze, maak chili-olie, chilisaus, sambal... 
En nog veel meer pepers komen er aan!
Tijd om chilijam te maken. Deze vurig rode jam smeer je niet 
op een boterhammetje, oh nee... allesbehalve!

Chilijam past heel goed:
  •  bij een kaasplankje
  •  in tortilla's
  • als saus bij burgers
  • over geroosterde groentes
  • bij gebakken tofu of tempeh voor een kleverig jasje
  • bij Aziatische roerbakgerechten
  • bij hartige taart
  • bij Hollandse stamppot met een twist
  • in of op eiergerechten
  • bij snacks 
  • op een borrelplankje....

Heb ik je overtuigd? Chili-jam is wat je nodig hebt!! 
Je wist het niet, maar nu wel.



Chilijam

    voor 3-4 potten (800 g)

Ingrediënten:
  • 10 rode chilipepers (ong 180 g)
  • 2 rode puntpaprika's (ong 180 g)
  • 350 g geleisuiker
  • 5 tenen knoflook
  • 5 cm gember
  • 125 ml rode wijnazijn
  • 75 ml water

Hoe maak ik het:
Maak de chilipepers en paprika's schoon. Werk met handschoenen aan voor je eigen veiligheid, voordat je huilend op het toilet eindigt. (Geloof  me, ik kan het weten).
Schil de gember en snijd ook deze kleiner.
Doe de groente in de notenhakselaar van de staafmixer en
knijp de knoflook er boven uit.
Mix een paar keer tot een fijngesnipperde massa is verkregen.
Doe alles in een ruime pan en voeg het vocht en de geleisuiker toe.
Breng aan de kook en laat al borrelend zachtjes 10 minuten koken
tot de dikke, stroperige textuur van jam is verkregen. 
Blijft de jam te dun, voeg dan wat aangemengd maizena of arrowrootpoeder toe,
maar bedenk dat met het afkoelen de jam verder indikt.
Doe de hete jam in brandschone, met heet water omgespoelde potjes en 
laat op de kop staan tot het deksel vacuüm is getrokken.
Heb je hygiënisch gewerkt, dan is de chilijam een jaar houdbaar.
Eenmaal geopend bewaar je de jam in de koelkast en eet je 'm binnen twee weken op.
Deze chilijam is een verfijnde kruising tussen chilisaus en een mild fruitige sambal, 
met de textuur van jam.

Ga jij 'm eens proberen?!
Let me know :)