maandag 3 april 2017

Krootjesrisotto

Voor een goede risotto kun je me 's nachts wakker maken. Dít  is  zo'n goede risotto. Heerlijk zacht en romig, met een verse bite èn een prachtig rode kleur!

Krootjesrisotto! 
Ik dacht eerst dat 'krootjes' streekdialect was voor 'rode bietjes'. Maar dat is niet zo, het is een gewone, gangbare naam. Het stamt af van het Franse 'carotte' wat wortel betekent. Ik blij, want krootjes zijn mijn lievelingsgroente. Rode bietjes vind ik echter maar zo-zo ;).  De krootjes staan al bijna in mijn tuin (heb net vandaag gezaaid), maar de rucola in dit recept, komt echt al uit de tuin.
Het wordt tijd om dit gerecht niet langer voor mezelf te houden.
En oh ja.......  ik heb er een heerlijke variatie op!

Krootjesrisotto

             voor 6 personen
Ingrediënten:
  • 60 g roomboter (kies bio)
  • 3 kleine uien
  • 300 g vega spekreepjes  òf 250 g feta kaas
  • 425 g risottorijst (rondkorrelige rijst)
  • 250 ml droge rosé
  • versgemalen zwarte peper
  • 600 g krootjes of rode bietjes
  • 40 - 50 g rucola
  • 1,2 l groentebouillon van bouillonpoeder
Hoe maak ik het klaar:
Neem de uien. Pel en snipper ze fijn Smelt de helft van de boter in een wok en fruit de ui 1 minuut. Voeg de vegetarische spekreepjes (Tivall) toe en bak 3 minuten mee. Voeg de rijst toe, roer goed zodat de korrels glanzen. Dit duurt ongeveer 1 minuut. Schenk de wijn erbij. Mijn zelfgemaakte wijn van vorig jaar, is uitermate geschikt voor deze risotto. Want om zó te drinken is 't ie eigenlijk uitermate ongeschikt. ;) Roer goed door, op middelhoog vuur. Laat de rijst alle wijn opnemen. Zodra dit gebeurd is, schenk je een scheut hete bouillon erbij tot de rijst net onder staat. Herhaal dit tot de rijst gaar is. Dit duurt ongeveer 20 minuten.

Ondertussen rasp je de gekookte krootjes. Neem de rucola, was ze en snijd eventueel wat kleiner.
Roer de geraspte krootjes en de rest van de boter door de risotto. Breng op smaak met zwarte peper.
Kies je voor de variatie met feta kaas, dan bak je de uisnippers eerst 2 minuten en daarna voeg je de rijst toe. De feta snijd je in blokjes en roer je er op het laatst door. Ook de helft van de rucola schep je door de risotto.
Schep de risotto op borden en serveer met de overige rucola.

Dit is 'm: een overheerlijke risotto!
Beide variaties zijn bij mij favoriet. Helaas, de feta-variant komt minder op tafel, omdat mijn kinderen hier iets anders over denken.

Had ik al gezegd dat ik deze risotto verrukkelijk vind en dat je me er voor wakker mag maken? ;)


zondag 2 april 2017

Mijn moestuin (maart 2)

Yes! Ik heb gewéldig leuke dingen over mijn moestuin te melden. Geweldig in meerdere opzichten. Ik had in ieder geval geweldig veel werk in de tuin. Want in het voorjaar start alles op in de moestuin. Maar ik ben ook een nieuw project begonnen met schooltuinlessen. Vernieuwend, spannend en super leuk!
Wow!!
Naast de school van mijn kinderen ligt een geweldige natuurtuin.
En één stukje hiervan, netjes omheind, bevat een paar kale bakken.
En een aardbeientoren, zoals je ziet.
Hier komt niet zo heel veel van de grond.
En dat is eigenlijk wel de bedoeling.
Op het officiële schooltuincomplex, waar ik al zeven jaar les heb gegeven,  ga ik dit voorjaar even geen lessen geven.
Maar met de 28 (!) kinderen van groep vijf van deze school, ga ik een hele lessenserie uitwerken.
Beetje hetzelfde, beetje anders als wat ik gewend ben. Niet elk kind krijgt een eigen tuintje, maar daarentegen kunnen we ook in de winter op de tuin werken en oogsten.
Ik heb met de juf van groep vijf overlegd en ze ziet mijn plan helemaal zitten.
Elke week ga ik een uurtje deze klas begeleiden in de schooltuin.
En.........de eerste les zit erop. Onkruid wieden en een half afgebouwde kruidentoren weer afbreken.
Dat stond op het programma.
Vele handen maken licht werk, het was in een mum van tijd gebeurd!

En deze eerste les, zaaide een groepje kinderen, in lege eierdozen, kropsla.
In de vensterbank in de klas, mag deze sla rustig groeien. Een paar kinderen krijgen de taak om water te geven. Ben benieuwd hoe snel het met hun goede zorg begint te ontkiemen.
Volgende week beginnen we met het aflezen van de temperatuur en de regenmeter. Onontbeerlijke meetinstrumenten voor een tuinder en het geeft kinderen inzicht in hoe het weer (en vervolgens de plantjes) zich ontwikkelt.
Het was erg leuk om les te geven en te merken dat de kinderen dolenthousiast werden.
Het is ook leuk om met je handen in de aarde te werken en om met de klas even naar buiten te gaan in een eigen tuintje.
Volgende week mogen de kinderen hun eerste aardappel poten.
En o ja! Na het tuinieren, gaan we met de producten uit de tuin ook aan de slag in de keuken.
Van aardappels kunnen we chips bakken. Van kruiden zetten we thee of maken we kruidenboter. Van diverse groentes maken we groentetosti of groentesoep.
Geweldig om deze drie dingen, die echt mijn hart hebben, te kunnen combineren!
Kinderen les geven, tuinieren en koken.
Dit wordt een topjaar!
En mijn eigen zoon uit groep 5?
Hij zei vrijdagmiddag: "Ik wilde dat het al maandag was en ik weer een nieuwe schooltuinles van je krijg, mam!" Een mooier compliment kan ik me niet wensen.

Naast mijn moestuin, zit een geweldige tuinbuurman. Hij is niet alleen goed in frezen, uitlenen van gereedschap en het geven van tips, maar hij had ook een stukje tuin over, wat vol met rommel lag. Na het weghalen van deze rommel, bleek het om ruim twintig vierkante meter te gaan.
Rechts van het paadje, achter de boom tot aan de groene bamboestruik

Daar kun je heel wat planten op kwijt. En...... guess what? Ik mag het dit jaar gaan benutten.
Dank je wel, buurman Teun! Ik ben er super blij mee!

Netjes gefreesd, herken je het rommelstuk niet meer terug. Er kwamen heel wat stenen uit en takken af, maar ik ga het fijn gebruiken. Ik zie er al pompoenen groeien!
Misschien dat ik nu het jaarrond uit de tuin kan eten?!

Oh ja...... waar het idee opeens vandáán kwam??  Van jong tot oud, wilden mijn kinderen ook een eigen stukje tuin. Nu ja, opeens! Elk voorjaar willen ze het en elke zomer moet ik concluderen dat er alleen maar onkruid groeit.
Maar toch...... jong geleerd is oud gedaan en het is zó leerzaam en leuk voor kinderen.
Dus ik heb ieder maar weer een stukje gegeven. Hoe zou het dit jaar verlopen?


In ieder geval ben ik ze hiermee een klein stapje voor, hoop ik. Hi, hi......

Zaaien
Maart is dé voorjaarsmaand, waarbij je al veel kunt zaaien voor je moestuin. Je kunt voorzaaien in huis in kweekbakjes, maar je kunt ook buiten in de volle grond zaaien.

Hoe start je een moestuin? En hoe begin je?
Je begint met het uitkiezen van datgene wat je in je tuin wilt hebben, wat je lekker vindt om te eten. Simpel! Hiervan koop je zaad bij een tuincentrum, of je besteld het bij een online bedrijf.
Je kunt je ook laten verrassen door de moestuintjesactie van de Albert Heijn, die deze week weer gestart is.
En dan?
Je kunt op al die zakjes kijken wanneer en hoe wat gezaaid dient te worden.
Makkelijker is het om een zaaikalender te gebruiken, zodat je snel een overzicht krijgt.
Kies hiervoor een goede (online) zaaikalender, bijvoorbeeld deze!
Deze maand zaaide ik buiten in de kas of vollegrond:
  • kervel
  • doperwten
  • peulen
  • radijs
  • veldsla
  • kropsla
  • zomerwortelen
Binnenshuis in een zaaibakje:
  • paksoi
  • ijsbergsla
  • kropsla
  • bleekselderij
  • knolselderij
  • venkel
  • tomaten
  • rode peper
  • aubergine
Bij de Aldi kocht ik een zakje veldsla met zaaiband. Dit ziet er zó uit. De zaadjes zitten netjes verdeeld over het lint en je kunt ze eenvoudig in een geultje in de grond leggen. Vervolgens  doe je er wat aarde overheen en geef je veel water.
Ik houd niet zo van zaaiband, want meestal komen de zaadjes niet goed op en krijg je hele gaten in je rijtje. En......... ze komen meestal niet goed op bij mij. Ach, give it a chance. 
Ik kocht het vooral, omdat het gelijk de grond in kon.
En oogst je een bepaalde groente vroeg, dan kun je de vrijgekomen plaats nog een keer benutten in hetzelfde seizoen.
Ik zaaide alvast een rij wortels. En voor alle wortelgroentes geldt, dat de grond luchtig genoeg moet zijn. Dit bereik je gemakkelijk door er zand doorheen te werken. Welk zand, maakt niet zoveel uit. Kleigrond, gemengd met zand, wordt luchtiger en losser. En hierdoor krijgen de wortels meer ruimte om te groeien.


Planten en poten
Hoewel het wat vroeg is, poot ik de eerste vroege aardappels.
En het stukje tuin wat ik daarvoor gereserveerd had, heeft een metamorfose ondergaan.

Dit is de vóór-foto.
Aan de linkerkant zie je  heel veel zevenblad groeien
Aan de rechterkant komt de rabarber boven de grond.
Er lag de hele winter gronddoek overheen, zodat het meevalt met het onkruid.
Hoewel.....
De tuinder die hiervoor deze moestuin beheerde, had op deze plek een composthoop en niet alleen tuinafval ging er op. Ik vond ontzettend veel stenen, stukjes glas, panty, touw en plastic.
Bah......

Dit is de na-foto.
Omdat de frees hier niet kon komen, heb ik dit allemaal met de hand opgeruimd.
Schrepel en schepje in de hand, emmers voor het vuil onder handbereik.
En toen mochten de aardappels er van mij al in.
Een vroeg ras, wat over 100 dagen geoogst kan worden.
Hoewel ik bijna alle groentes zelf zaai, koop ik zonder voorafgaand plan, ook wel eens een plantje. Zoals deze, waar ik in de supermarkt tegenaan liep. Spitskool en bloemkool kocht ik.
Deze kolen zijn al afgehard en daarom zette ik ze snel in mijn tuin.
Ze groeien in een zogenaamd potje, een klein geperst vierkantje tuinaarde. Dit droogt snel uit en wil je ze een goede start meegeven, dan kun je ze het beste op de volgende manier in je tuin zetten.
Maak een gat. Doe hier wat (biologische!) koemestkorrels in en schenk het gat vol met water.
Zet dan het plantje erin, lekker stevig, iets dieper dan nodig lijkt.
Maak het gat dicht en het kleine plantje heeft gelijk genoeg water en voedingsstoffen om hard te kunnen groeien.
Op koolplantjes zijn vogels (en trouwens ook rupsen) helemaal dol. Om nog wat voor jezelf te kunnen overhouden, moet je de - vooral jonge - plantjes, hiertegen beschermen.

Hier staan de kleine plantjes, samen met de grote bloemkoolplanten, onder een vogelnet.
Vlinders kunnen hier nog wel doorheen, daar heb je een nog fijnmaziger net voor nodig.
Ik los het eerst even op deze manier op.

Oogsten:
De winteroogst is gedaan. Deze periode moet ik even overbruggen, met het kopen van groentes. Mijn doel om het jaar rond uit de tuin te eten, is ook dit jaar niet helemaal gehaald. Op naar het volgend jaar.
Maar......... ik heb wel iets geoogst. Ik oogstte rucola. Midden in de winter gezaaid en al een tijdlang oogst ik er telkens kleine beetjes van. Hoewel ik het al zo vroeg gezaaid had, zie ik duidelijk dat het pas de laatste weken goed groeit, met grotere, hogere blaadjes. Dit komt toch door het lengen van de dagen en de warmte.

Het leuke is, dat na de eerste oogst het nog zo'n drie keer aangroeit. Trek het dus niet uit de grond, maar snijd of knip het af. Dan heb je er meer aan.
Hetzelfde geldt voor spinazie. Ook die groeit goed en kan ik nu, eind van deze maand, oogsten.
Pas nu, met meer licht en warmte, krijgt de spinazie een groeispurt. En ook spinazie kun je meerdere keren oogsten, als je het afsnijdt.
Onder het motto "if you can't beat it, eat it", oogstte ik zevenblad. Aan de randen van mijn tuin mag dit daarom  nog even groeien. Ik maakte er een lekkere pesto  van. Genoeg voor twee maaltijden. Mijn kids vinden het heerlijk door de pasta en wist je dat zevenblad goed is tegen jicht? Dat is dan weer mooi meegenomen.
Ik oogstte nog meer 'onkruid': ook brandnetels haalde ik uit mijn tuin. De mooie, jonge topjes zijn prima te gebruiken als groente. Tot nog toe droogde ik ze om er thee van te maken.

Even wennen aan de smaak, maar brandnetel hoort echt thuis in een lentekuur als je je lichaam wilt ontgiften en reinigen voor het voorjaar. Brandnetel is bloedzuiverend.
En binnenkort als de tuinkruiden nog wat meer zijn gegroeid, kan ik tuinkruidenrisotto eten.
De andere groentes zullen eerst flink moeten groeien en ik zal geduld oefenen.

Hoewel....... dit groeit werkelijk heel goed



Bloemkool! Een heerlijke groente!! En wat worden die kleine kooltjes, nu ze afgedekt tegen de vogels staan, langzaamaan groot. Dat wordt bloemkool eten in april, als dit zo doorgaat. Wow! Zoals bij meerdere groentes, heb je variaties in zomer, herfst en winterrassen. Dit heb je bij wortels, prei en bloemkool. Maar omdat ik vorig jaar de bloemkool al zo vroeg had gezaaid, dacht ik dat er nooit meer wat eetbaars zou groeien. Dit is echter geen herfstbloemkool en  geen winterbloemkool, maar overblijvende voorjaarsbloemkool. Never heard of it!

Maar stiekem ben ik er wel een beetje trots op! En bij bloemkool geldt, dat het witte gedeelte volledig van de zon afgeschermd moet zijn. Dit doe je het beste door er een groot blad overheen te vouwen of erover te leggen. Doe je dit niet, dan wordt de bloemkool groen. Onder invloed van zonlicht vindt er fotosynthese plaats en maakt de plant bladgroenkorrels aan, vandaar.

Ik heb ook keihard gewerkt om mijn tuin op een natuurlijke manier te kunnen bemesten.
Aan het eind van een droge week, was het hoog, hoog tijd om het kippenbuitenverblijf grondig schoon te maken.
Alles heb ik er uit geschept en vervolgens met twee overvolle kruiwagens naar de moestuin gereden.
Kippenmest bevat veel stikstof, fosfor en kalium. Het zijn drie essentiële voedingselementen die iedere plant nodig heeft. De samenstelling van de mest wordt onder meer bepaald door het feit dat bij vogels uitwerpselen en urine het lichaam samen en via dezelfde opening (de cloaca) verlaten.
De meest efficiënte manier om de waardevolle voedingselementen uit de kippenmest aan de moestuin toe te dienen, is het verwerken van de mest tot compost.
Omdat zuivere kippenmest te slap van structuur is en bovendien zuurvormend is, is bijmengen van structuurmateriaal noodzakelijk. Stro is een klassiek voorbeeld en dat zat er dan ook doorheen.

Op de tuin verdeelde ik de mest over vier vakken. Beetje uitharken. Ik ben benieuwd en probeer het gewoon uit. En mijn buurman bood aan deze kippenmest gelijk wat dieper erdoorheen te frezen. Nog een keertje de grond luchtig maken: geweldig!
Het was heel hard werken, maar wat een voldoening gaf dit: m'n eigen mest verzamelen. Het is mijn eigen kringloopje.

Ik heb mijn kruidentuintje eens flink onder handen genomen. Naast de laurierstruik, wat nu een laurierboompje is geworden, heb ik ook verder wat rust en orde proberen aan te brengen.
Wat overal tussendoor woekert is citroenmelisse en oregano. Zelfs in mijn gazon en tussen de tegels komt dit gewoon op.
Ik heb ze netjes overgeplant en nu zijn ze te koop.
Biologische, geharde kruidenplantjes voor in je eigen tuin.
Heb jij ook interesse? Laat het me even weten.
Ik heb meerdere plantjes!
Kruidenplantjes kun je goed bij tuincentra kopen, maar je kunt ze ook gewoon in de supermarkt kopen.
Daar zijn ze vaak een stuk goedkoper!
Kijk thuis, na je aankoop, gelijk even naar de wortels van de plant, om te weten of je ze in een grotere pot moet zetten.
De 'groenteman' in de supermarkt stelde ik de vraag of de biologische kruidenplantjes afgehard waren. Dit betekent dat ze aan de buitenlucht en koude gewend zijn, er hard voor zijn. Hun stengels zijn dan wat steviger, omdat de groei langzamer is gegaan.
De supermarktmedewerker keek me glazig aan, alsof hij die vraag nog nooit had gehoord (wat waarschijnlijk ook zo was). Uiteindelijk begreep hij wel wat ik bedoelde en dacht hij toch ook, dat ze niet gehard waren.
Geeft niet! Dit kun je ook makkelijk zelf doen.
Zet de plantjes overdag buiten en haal ze 's nachts binnen. Doe dit een dag of drie, vier en laat ze vervolgens ook 's nachts buiten staan. Doe dit van de grond af (op een pottafel ofzo). Na zo'n drie, vier nachten zijn de planten wel goed afgehard. Gaat het opeens keihard vriezen, begin dan weer  met de plantjes binnen te zetten.
Zo niet, dan kun je ze in de grond planten.
Ik heb lekker biologische peterselie en tijm in mijn tuin staan. Het kostte me maar één euro per plantje!

Als je veel in de grond bezig bent, kan het zijn dat je dit beestje tegen komt:

Wie weet wat dit is???

Dit is geen rups.
Het is een emelt of engerling. De larve van een langpootmug.
Kom je die in je tuin tegen, dan kun je deze het beste maar verwijderen. Gooi op de composthoop of in de groencontainer.
's Nachts leeft de emelt boven de grond, de rest van de dag leeft hij in zijn eigen holletje onder de grond. De schade die de emelten veroorzaken, komt door het eten van plantmateriaal wat bladgroen bevat. Zij bijten een deel van de plant af, die vervolgens wordt meegetrokken in het hol. Ook de ondergrondse delen (wortels) van de planten worden niet overgeslagen. De planten raken verzwakt en gaan dood of vallen om.
Met schoffelen kom je ze soms tegen.
Je weet nu wat je met ze kunt doen!

En wie weet wat hier gebeurd kan zijn?
Dit kwam ik opeens tegen in mijn moestuin.......
Een teken van eten en gegeten worden.

Als allerlaatste laat ik nog graag even dit paastuintje zien.
In de veertigdagen tijd voor Pasen, mogen de kinderen dit maken om bewust toe te leven naar het paasfeest.
Ze vinden het fijn om te doen en het heeft een diepe betekenis.
Voor een uitgebreide beschrijving en meer foto's klik hier!

En hiermee sluit ik dit overvolle moestuinblog af.
Het is weer mooi geweest voor deze maand.
Ik ga uitrusten!


dinsdag 28 maart 2017

Pastasalade met spinazie

Oh, heerlijk! Vandaag was het de dag van de eerste verse spinazie uit de tuin. Begin januari gezaaid - onder glas weliswaar - en nu groot genoeg om te eten. Natuurlijk ga ik deze eerste, verse jonge blaadjes niet koken. Die wil ik voluit proeven! Spinazie kun je prima rauw eten. En ik heb nog niet zóveel spinazie:  zo'n 150 gram, denk ik...... geen maaltijd voor zes personen dus.
Maar het is deze week heerlijk zomers weer en vandaag wilde ik, met een zomerse pastasalade, lekker buiten eten.

En in een salade past van alles.
Mijn recept viel erg in de smaak. Zeg nu zelf: iedereen krijgt op een gegeven moment zin in die zomerse smaken, toch?!
Voor een zonnige lenteweek: hier het recept!

Pastasalade met spinazie

Ingrediënten:
  • 500 g volkoren fusilli pasta
  • 2 olijfolie
  • 2 rode biologische paprika's
  • 175 g biologische kerstomaatjes
  • 1 kleine rode ui of 1 sjalotje
  • 125 g verse spinazie
  • 3 el pijnboompitten
  • 200 g belegen kaas of geitenkaas


                   voor de dressing
  • 4 el olijfolie
  • 1 el citroensap
  • 1 el balsamicoazijn
  • 1 tl mosterd
  • 1 tl honing
  • 2 el mayonaise
  • 1 teentje knoflook
  • 1 el verse oregano
  • versgemalen zeezout
  • versgemalen peper
Hoe maak ik het klaar:
Kook de pasta beetgaar in ruim water met wat zeezout en één eetlepel olie volgens de aanwijzingen op de verpakking. Giet af en spoel af met koud water. Laat goed afkoelen en roer er nog een lepel olijfolie door. Maak de dressing. Doe de olie, citroensap en azijn in een schaaltje. Roer hier de mosterd, honing en mayonaise door. Pel de knoflook en pers deze erboven uit. Was de verse oregano, snijd ze fijn en voeg toe aan de dressing. Breng op smaak met versgemalen zeezout en peper. Zet de dressing apart.
Ga verder met de ingrediënten voor de salade. Halveer de kerstomaatjes. Snijd de paprika's in blokjes. Pel en snipper de ui. Doe alles in een grote schaal en voeg de afgekoelde pasta toe. Rooster in een droge koekenpan de pijnboompitjes en zet ze apart. Snijd de kaas in blokjes. In plaats van belegen kaas kun je ook prima geitenkaas of feta gebruiken. Heerlijke variaties waar ik dol op ben, maar helaas ben ik hier  in huis de enige. Dus ik houd me (ook deze keer) in.
Neem de spinazie, was ze en snijd ze eventueel wat fijner.
Bof je niet zoals mij en heb je geen verse spinazie uit eigen tuin, kies dan voor een zak babyspinazie met heerlijk zachte, fijne blaadjes.
Doe alles in een mooie, grote saladeschaal, behalve de pijnboompitten.
Schep de dressing er voorzichtig doorheen.

Garneer met de geroosterde pijnboompitten
.......... en serveer!

By the way: de dressing bij deze salade is echt mijn favoriet! Je kunt in het saladeseizoen hier een flinke voorraad van maken, bewaren in de koelkast en hem gebruiken in allerlei salades.

Geniet!
Van de lente in de lucht en van deze heerlijke pastasalade!

Heb je wat over? Heerlijk als lunchsalade, the day after.......

zondag 26 maart 2017

Tijd in mijn keuken (11)

Ik heb de kriebels! En die kriebels beperken zich niet tot mijn keuken, maar strekken zich vooral uit tot mijn  moestuinprojecten. Dat betekent dat dit even de laatste blog is in de serie 'tijd in mijn keuken'  want er gebeurt veel te veel leuks buiten die keuken. Nu is het weer tijd voor tuinblogs en vooral lekker buiten in de tuin aan het werk zijn. Hier voorlopig mijn laatste winterse weekmenu......

Mijn Weekmenu:
Op zondag aten we: winteroogst-groentesoep, broodje zuurkool, gepeperde spaghetti. Van alles wat en voor iedereen wat wils
Maandag: Nasi zonder pakjes en zakjes, klik hier voor het recept. Met verse selderij uit de tuin. Met pindasaus, ei en zoetzure courgette
Dinsdag: wortellasagne,  een geweldige verrassing voor de kinderen! Zie hier
Op woensdag kwam een gast die geen kaas eet. We aten geroerbakte rode kool met katjang pedis, geserveerd op een bedje gekruide zilvervliesrijst. Het recept vind je hier
Donderdag aten we boerenkool couscous, de allerlaatste uit de vriezer.
Nu weer 9 maanden wachten voor de volgende verse oogst.
De biologische zoete aardappelen waren in de reclame en op vrijdag at ik dus zoete aardappels met kikkererwten en rucola. De rucola oogstte ik zo vanuit de kas, in de pan. Kraakvers!
Op zaterdagmiddag stond al maanden een  high tea gepland, waar ik met mijn lief van smulde. En hoewel ik lang niet alle taartjes en gebakjes die er waren, proefde, kon je me bijna naar huis rollen. Gevoelsmatig in ieder geval..... zin om te koken had ik hierdoor echt niet. Dus kregen de kinderen ook wat ongezonds: frietjes. Alleen de mayonaise maakte ik nog gauw even zelf ;)


Je ziet in mijn weekmenu een verscheidenheid aan gekleurde groentes. Wist je dat het heel goed is om meerdere kleuren groenten en fruit te eten? Elke kleur groente bevat weer andere vitaminen en specifieke, gezonde stoffen.
  • Anthocyanen zorgen voor rode en paarse tinten en geeft aan rodekool zijn specifieke paarsrode kleur.
  • Het bekende bètacaroteen komt veel voor in wortels en ons lichaam zet dit om in vitamine A: goed voor je ogen! Caroteen is genoemd naar het franse 'carotte', wat wortel betekent. Dit is het plantaardige pigment wat wortels hun oranje kleur geeft.
  • Bij groene groentes geeft het pigment chlorofyl, oftewel bladgroen de kleur aan bijvoorbeeld boerenkool, rucola, sla en broccoli.
In Amerika zeggen ze "five a day, the color way",  oftewel gebruik dagelijks vijf kleuren fruit en groenten. Zit hier een uitdaging voor je?!

Mijn keukenDIY's:
Ik maakte weer een voorraadje bouillonpoeder, maar wat ik een volgende keer zeker eens ga proberen is Suppengewürz, oftewel bouillonpasta maken. Is eigenlijk wat ik al doe, maar dan zonder te drogen. En met de juiste hoeveelheid zout om het te kunnen conserveren. Het recept komt uit Duitsland....
Van rimpelige wat droge appeltjes maakte ik nog een tray vol appel-kaneelchips. Want helaas was deze lekkere snack, hoewel lang houdbaar, snel verdwenen. Mjamm
Ik snoeide en oogstte heel veel laurierblaadjes. Deze blaadjes drogen bijna vanzelf, daar zet ik geen droogoven voor aan. Gewoon in het zonnetje op een dienblad in de vensterbank. Ik heb nu echt voor een levenlang genoeg laurierblaadjes.
Herman staat nog steeds op m'n  aanrecht. Ik heb er nog niet veel uitgedeeld, maar bakte lekker weer een exemplaar deze week!
Mayonaise werd even weinig gegeten. Hoewel mijn zelfgemaakte mayonaise wel 3 weken houdbaar is, maakte ik het deze keer niet op voorraad, maar pas net voordat ik het nodig had.
Toen ik kikkererwten kookte voor het recept met zoete aardappelen en rucola, kookte ik expres wat te veel.

Van de overgebleven hoeveelheid maakte ik houmous. Een heerlijk smeuiige pasta voor op toast of een broodje. Lekker met zwarte olijven.


Sinds ik ergens las dat je extra kalk kunt halen uit de schalen van kippeneieren, ben ik die aan het sparen. Netjes schoongespoeld staan ze te drogen in een potje. Kalktabletten, maar dan zonder tablet. Ik ben dan wel niet boven de 50, maar ook geen twintig meer. Een theelepeltje poeder af en toe door het eten, goed gedoseerd, zal vast geen kwaad kunnen voor iemand die bijna geen zuivel gebruikt.
Terwijl ik een stuk tuin onkruidvrij maakte, kwam ik veel brandnetels tegen. De mooiste toppen haalde ik eruit, nam ze mee naar m'n keuken en droogde ze in mijn droogkastje. Lekker vers gedroogde brandnetelthee, want mijn voorraad thee was net op. Het werd tijd!

Mijn keukenblunder:
Er staan inmiddels zoveel potjes en bakjes op mijn aanrecht, dat het niet alleen wat rommelig staat, maar ook dat ik wel eens vergeet (of gewoon niet wil) om al die potjes aandacht te geven. Herman moet drie keer per dag geroerd, m'n potje zuurdesem voor brood idem, m'n eierschalen moeten drogen, m'n bessenlikeur moet trekken en dan had ik ook nog alfalfa in een zaaibakje staan.
Die was ik dus vergeten.


En dat gebeurt niet ongestraft.
Wat stinkt het, als dit op deze manier verdroogt en vergaat.
En ik liep natuurlijk mijn verse alfalfa mis......

Vanaf nu ga ik de plantjes maar naar mijn tuin verplaatsen.
Daar kan het altijd nog gaan regenen ;)

Toch?!

vrijdag 24 maart 2017

Broodje zuurkool

Nee, wacht! Niet gelijk doorklikken of verder scrollen omdat het al lente is of dat je zuurkool maar zo-zo vindt........ Dit broodje zuurkool is zó lekker! Zuurkool zoals je het nog nooit hebt geproefd, zuurkool met een onbeschaamde zomerflirt.
I love it!!


Al is het officieel lente, dit broodje móet ik nog even delen. Sinds ik dit recept ontdekte, heb ik al ruim een kilo zuurkool (in korte tijd!) gegeten en het blijft heerlijk!

Ik was geen superfan van zuurkool (mijn kinderen al helemaal niet!) maar zó eet ik er gerust nog een kilo van! Wist je trouwens dat zuurkool heel gezond is? Het bevat veel vitamine C en door de melkzuurbacteriën wordt de darmflora gezond(er). Overige vitaminen en mineralen uit je voeding worden hierdoor beter opgenomen......
Word je nieuwsgierig? Hier komt 'ie:

Broodje zuurkool

            genoeg voor 6 broodjes

Ingrediënten:
  • 250 g biologische zuurkool
  • 1 kleine rode ui
  • 1 el olijfolie
  • 25 g rauwe amandelen
  • 5 zongedroogde tomaatjes  (mjam, mijn favoriete ingrediënt!)
  • 1/2 el gerookte paprikapoeder
  • biologische (afbak)pistoletjes

Hoe maak ik het klaar:
Verwarm de oven voor om een heerlijk knapperig, vers pistoletje af te bakken. Bak volgens de aanwijzingen op de verpakking.
Snipper de rode ui. Verhit de olijfolie in een kleine hapjespan en fruit de ui. Snijd de ongeroosterde en ongezouten amandelen in vieren. Snijd de zongedroogde tomaatjes in reepjes. Laat de zuurkool uitlekken en spoel eventueel af met water.
Voeg de amandelen toe aan de gefruite ui, vervolgens de tomaatjes en de zuurkool. Roer op middelhoog vuur even goed door. Voeg dan het gerookte paprikapoeder toe. Dit geeft een heerlijke smokey bbq smaak aan je gerecht. Het is te koop bij de AH.

Laat op laag vuur nog even goed doorwarmen. Voeg eventueel een scheutje water toe.

Snijd de pistoletjes open en schep er twee flinke lepels zuurkool op.
Een heerlijk vegan broodje zuurkool!


Mjummie!

Eet smakelijk!

Heb je zuurkool over? Dat kun je prima in de koelkast bewaren. Warm het gewoon weer op, als je het nodig hebt. Je kunt het ook in een wrap rollen of een pizza mee beleggen. Varieer gerust!





Ik serveer er soms een vegetarisch worstje bij, niet meer vegan dan, maar wel lekker!

Het oorspronkelijke recept komt van het leuke blog ikbenirisniet. Ik heb het wat aangepast.

Voor volgend jaar komt er in ieder geval op mijn to-do-list: zelf zuurkool maken! Dit schijnt helemaal niet zo moeilijk te zijn en lijkt me een leuke uitdaging. 
Ik zaai alvast kool voor ;)
En wat ik vervolgens met die zuurkool ga doen, mag je raden......



dinsdag 21 maart 2017

Beloning voor gedrag!

Jippie! Dit is alweer mijn 300-ste blog!
En hoewel dit voornamelijk een food- en moestuinblog is, blijft het belangrijkste in mijn leven dan onbeschreven.
Bij deze mijlpaal een klein feestje en daarbij geef ik jullie een kijkje in mijn gezin!

Opvoeden, onderwijzen en begeleiden van kinderen van alle leeftijden, gezond en bijzonder, daar heb ik voor geleerd en dat komt me als gezinsmanager goed van pas. Maar toch loop ik dagelijks tegen dingen aan die anders kunnen, die beter kunnen!
Speciale blog vandaag!

Het is een simpel gegeven: goed gedrag moet je belonen, belonen, belonen, belonen, belonen, belonen èn belonen (inderdaad: zeven keer!) en ongewenst gedrag krijgt geen beloning (een negatieve consequentie!).
Belonen kan op vele manieren: een compliment, schouderklopje, een knuffel, een aai, liefdevol in iemands ogen kijken, een cadeautje, een privilege, iets lekkers......
Straffen kan ook op vele manieren, maar belangrijk is om passend, gedoseerd en evenwichtig te straffen. En evenwicht voor een kind betekent: tegenover zeven complimenten één bestraffing. Dan blijft het gevoel van eigenwaarde en het zich geliefd en veilig voelen van een kind, in evenwicht. 

In de praktijk is dit heus wel eens moeilijk en soms lukt het me niet om zelfs tot 7 te tellen.... maarrrr het is wel de reden dat we drie of vier jaar geleden zijn gestart met een bonuspunten systeem.  Sorry voor de grootgrutter met zijn bonuspunten, voor onze kinderen staat het synoniem voor goed en  gewenst gedrag, voor mij een afkorting voor 'beloningspunt'.

Grappig toeval wil dat we afgelopen zomer op de camping een gezin ontmoetten, die ook met een systeem van bonuspunten werkt. We zijn daarin niet uniek; iedere opvoeder, elke ouder loopt in de opvoeding tegen dezelfde uitdagingen aan.
De bonuspunten zijn een succes, want de kinderen willen ze graag ontvangen. Ze mogen ze namelijk weer  inleveren voor privileges. 1 punt is bijvoorbeeld 5 minuten langer opblijven of een snoepje. Laat staan als je ze hebt opgespaard en er 12 inlevert. In vakanties mogen punten gebundeld worden en gaan we met elkaar bijvoorbeeld uit eten of naar een (overdekte) speeltuin of een zwembad......
Het grappige is: negatieve punten bestaan niet. Dus je doet goed je best: punt!! Je doet niet goed je best: geen punt!!
Maar na zoveel jaar werd het tijd voor wat nieuws. Niet voor elke willekeurige goede actie krijgen de kinderen een punt, maar op de moeilijke momenten van de dag, ga ik dit beloningssysteem heel bewust inzetten. 
Een psycholoog geeft adviezen, aan mij de uitvoering!

Met een kind met adhd en autisme, is het nog belangrijker duidelijke regels, grenzen en structuur te bieden.  Daarnaast hebben al onze kinderen het temperament, de creativiteit  en de energie van hun moeder, dus...... het is soms een kruitvat waarin maar één vonkje hoeft te landen en....woehjssss....
De boel ontploft bijna. Om deze situaties te voorkomen of in te dammen en zeker om een ontploffende ouder te vermijden, moet er paal en perk worden gesteld aan bepaald negatief gedrag.
Kinderen bewust maken van hun gedrag en de gevolgen daarvan, is een eerste belangrijke  stap. Want ja...... als je niet weet dat een prullenbak bedoeld is om lege verpakkingen en restanten knutselmateriaal in te doen, laat je alles gewoon liggen of gooi je het op de grond. En als je niet weet dat je iemand kwetst of onzeker maakt, als je zegt dat diegene uit z'n mond stinkt (ik noem maar wat), dan zeg je dat een volgende keer weer. In plaats van dat je een tip geeft of iemand helpt.

Zo zijn er legio voorbeelden van sociaal gewenst gedrag en gedrag wat daar niet bij hoort.
Als je met zes personen in één huis woont, waarbij je behoorlijk op elkaars lip kunt zitten, gaat er geheid wel eens iets irriteren of broeien. Kan gebeuren! Moet er soms uit! Maar als dit elke dag op vaste momenten gebeurt, is dit niet meer zo prettig met elkaar samenleven. 
Dus vandaar......... een nieuw systeem!!
Een beetje een  noodzakelijk kwaad!
Maar dat geeft  niet. Sommige verbeteringen komen voort uit pijn en ongemak. Ik denk even aan hoe een oester een parel vormt.....

En ik ga ervan uit dat iedereen elke dag iets kan bijleren en dat je elke dag opnieuw mag beginnen, na iets wat fout is gegaan!!
Maar goed..... Hoe pakte ik dit praktisch aan en wat zou jij ermee kunnen?
Ik laat het je zien en leg het uit.
Dit zijn mijn deuren in de keuken. Gezellig vol met kindertekeningen, knutselwerkjes en van alles en nog wat. Bovenaan op een krijtlabeltje, werden de bonuspunten bijgehouden.
Alsof het niet zo belangrijk is........
Nee hoor!
Hier komt mijn kastdeur-metamorfose!
Ik vond ergens een half blik krijtbordverf.
Dit is goedkoop te verkrijgen bij bijvoorbeeld de Action.

Ik maakte met tape een groot vlak op de deur, om genoeg ruimte te hebben.
Ruimte voor de dagen van de week, voor de namen van mijn kinderen en voor de regels.

Met een kleine roller ging ik dwars over gaatjes heen.....
En toen had ik nog een heel klein beetje verf over.

Opgeruimd staat netjes.......
Ik kon er nog net een woord van maken!
En 'liefde' is toch de basis waarop we in een gezin samen willen leven??!!
Love, met brede, zwarte letters!


Vier letters en vier hartjes voor vier kinderen!


De eerlijkheid gebied me om toe te geven dat ik niet gelijk het juiste schema had.
Eigenlijk wilde ik met ingang van 2017 dit systeem laten ingaan, maar het had wat meer tijd nodig. Zo struggled ik met de punten en de beloning.
Fijn om dan ruggenspraak te kunnen houden met iemand.
Iemand die ervaring heeft en wijs advies geeft.

Uiteindelijk kwam ik niet op een aantal regels, maar op een aantal momenten van de dag uit, dat het hier in huis heel onrustig kan zijn.
En dat er dingen gebeuren die mij veel energie kosten.

Deze momenten zijn in mijn gezin:
1. bij het ontbijt en vertrek ('s morgens tussen 6.30 - 8.30 uur)
2. bij het thuiskomen, opruimen en beginnen met huiswerk of lief gaan spelen ('s middags uit school)
3. bij het avondeten (rond 18.00 uur)
4. bij het naar bed gaan (tussen 19.00 - 20.30 uur)
5. opruimen (de hele dag door)

Dit klinkt nog wat vaag, maar geloof me, ik heb al heel vaak gezegd, welk gedrag ik graag aan tafel wil zien en wat onacceptabel gedrag is.
En ik heb al heel, heel vaak gewezen waar de prullenbak staat en opgenoemd wat daar in moet.

Zou het met een beloning eraan gekoppeld, nu wel gaan lukken?

Per kind, de jongste is vijf, de oudste is dertien, worden er regels opgesteld. Of een schemaatje, hoe en in welke volgorde ze iets moeten doen.
Alles om rust, regelmaat en reinheid te verkrijgen. Want ja, die drie R's zijn weer helemaal terug van weggeweest!


En wat is nu de beloning?
Die vond ik moeilijk te bedenken, maar van klein tot groot is er één erg sterke motivator!
Of ik het nu leuk vind of niet, of het nu 'pedagogisch verantwoord' is of niet: schermpjestijd, oftewel lekker op de computer of de smart Phone spelletjes doen, filmpjes kijken of liedjes luisteren...... Dát is het helemaal!

Nu ben ik ook werkelijk heel streng in het bewaken van de grenzen van wanneer de kinderen op hun telefoon mogen.
De kinderen mogen alleen 's middags en nooit na het avondeten (ivm blauw licht en niet kunnen inslapen)
Voor de jongste twee zijn er twee vaste dagen dat ze een half uur op de smart Phone mogen (een verouderd exemplaar van mij en van hun broer, zonder SIM kaart).
De oudsten mogen elke dag, nádat hun huiswerk gedaan is.
En dan is het nog op 'lange dagen' maximaal een half uur, op 'korte dagen' maximaal een uur.
Daarnaast zijn er twee 'schermloze' dagen in de week: donderdag en zondag!
Met de bedoeling dat de creativiteit en fantasie van de kinderen geprikkeld wordt en ze ook af en toe nog iets anders gaan doen.

Een uitgebreid verhaal, maar omdat ik zó streng ben in het bewaken van de grenzen hiervan,  is het ook mogelijk ze hiermee te belonen.
En dat wordt de motivator van het hele puntensysteem.

De kinderen kunnen dus elke dag (behalve in het weekend) vijf punten verdienen!
Zo ziet het bord er nu meestal uit.
Op zaterdagavond worden alle punten opgeteld, vermenigvuldigd met drie en dan mogen ze......
zomaar op de schermloze zondag, op hun schermpje.
Lekker chillen, plus een klein bakje chips erbij.
Is dat een beloning of niet?

En waar is die LOVE  goed voor?
Als extra beloning of  compliment, als ze iets liefs voor elkaar hebben gedaan of spontaan heel goed hebben geholpen, dan mag de eerste letter van hun naam op de LOVE.

Gelijk zijn er kinderen die elke avond de tafel willen dekken, om maar extra lief te zijn.

Staat je letter twee keer op de 'Love'  dan krijg je een 'sweety': een snoepje, òf een extra koekje......

De kinderen moesten er even aan wennen, maar nu we het alweer zo'n twee maanden op deze manier doen, vinden ze het steeds leuker worden.
En moet mijn kleutertje op woensdagmiddag na een half uur al stoppen met een filmpje, dan moedig ik haar aan om goed haar best te doen en punten te verdienen. Want dan mag ze zondagmiddag extra lang op de telefoon.
En werkelijk, ze krijgen het door!
Het werkt!!

Na een paar weken heb ik nog een extra beloning toegevoegd.
Heb je op één dag heel goed je best gedaan en vijf punten gehaald, dan krijg je een sterretje bij die dag.
Dat sterretje is gewoon vijf minuten extra beloning waard.
Nou, de punten worden niet alleen geteld en stiekem met elkaar vergeleken, maar die sterretjes tellen nog meer!

De regels zijn veel duidelijker!
Er is werkelijk meer rust in huis.
Tanden worden 's morgens en 's avonds goed gepoetst, zonder dat ik het drie keer moet zeggen.
Over schoenen struikel ik nooit meer en jassen hangen aan de kapstok.
Voordat het bedtijd is, gaan ze al naar boven toe (oh, heerlijk!)
Met het avondeten is het niet altijd even rustig, maar niemand gaat luidkeels liedjes zingen in plaats van een hap in de mond te steken.

Het blijven kinderen.
Temperamentvolle, energieke, creatieve, bijzondere, unieke kinderen!
Ze hoeven geen perfecte mensen te worden, geen robots.
Alleen in huis af en toe wat rustiger..........

En heerlijke werkelijkheid: dit puntensysteem werkt fantastisch!
En alles wat ze vandaag leren, kunnen ze meenemen voor later:)