Gewokte groenten met notenrijst

Het is alweer een paar jaar geleden dat ons favoriete wokrestaurant afbrandde. Ik had er heel wat gezellige uurtjes doorgebracht: met collega's, met familie maar vooral met ons gezin. Als er wat te vieren was, kon het daar! 

Helaas, na het verrijzen uit de as, verdween het wokgedeelte van het restaurant en kwamen wij er ook niet meer......

Terwijl wokken zó leuk is, zeker voor kinderen! Wokken is ook ideaal als je een bepaalde leefstijl of een dieet volgt. Je kiest immers alle ingrediënten zelf.

Bovendien is wokken erg gezond. Doordat je weinig olie gebruikt en op een hoog vuur bakt, heb je een zeer korte verhittingstijd en blijven de eigenschappen van de verse ingrediënten perfect behouden.

Maar wat we in een restaurant eten, kan thuis ook..... waarom niet?! :) 

En op een doordeweekse avond snel klaar zijn in de keuken, is eveneens niet verkeerd!

Gewokte groenten met notenrijst

                   voor 4 personen

Ingrediënten:

• 1 el olijfolie
• 1 tl chili olie
• 1 teentje knoflook
• 1 stukje gember
• 2 bosuitjes of stengelui
• 250 g broccoli (alleen de roosjes)
• 1 rode paprika
• 150 g peultjes
• 100 g oesterzwammen
• 100 g champignons
• 1 el ketjap manis
• 1 el honing
• wat druppels tabasco

              voor de notenrijst

• 400 g volkoren basmatirijst (biologisch)
• 1 el bouillonpasta
• 8 gedroogde, biologische abrikozen
• 10 walnoten

Hoe maak ik het klaar:

Begin met het bereiden van de notenrijst. Dat duurt het langst. Kook de rijst volgens de aanwijzingen op de verpakking en voeg een eetlepel bouillonpasta aan het kookwater toe. Hak ondertussen de walnoten grof en snijd de abrikozen in stukjes. Als de rijst gaar is, roer je dit erdoorheen.

Maak de groenten voor de wok schoon.

Schil de gember en snijd hem in hele fijne snippers. Snijd de bosui in ringetjes. Ik heb ze in de diepvries bewaard, dus eet eigenlijk nog uit de moestuin. Hetzelfde geldt voor de peultjes. Heb je ze vers, haal de puntjes er dan af. Snijd de broccoli in roosjes. Gooi de steel niet weg, maar bewaar deze. Je kunt broccolistengels marineren en lekker roerbakken. 

Halveer de paprika en snijd het vruchtvlees in reepjes.

Veeg of borstel de champignons schoon en halveer ze. Snijd ook de oesterzwammen kleiner.

Verhit een wok met anti-aanbaklaag op hoog vuur of een speciale wokbrander.

Als de wok heet is, doe je de olie er pas bij. Verdeel deze goed over de hele pan, je hebt niet veel nodig. 

Knijp het teentje knoflook uit boven de pan, doe de gesnipperde gember erbij en bak ongeveer een halve minuut.

Voeg dan alle andere groenten toe: de paprika, bosui, peultjes, champignons, oesterzwammen en de broccoliroosjes.  Natuurlijk kun je elke gewenste groente en in elke samenstelling voor dit gerecht gebruiken. Varieer gerust met wat je nog in voorraad hebt.

Bak onder voortdurend roeren op hoog vuur in drie minuten gaar en knapperig.

Schep de ketjap, de honing en de tabasco erdoor en roer goed.

Serveer direct.

En vergis je niet, ondanks de korte bereidingstijd zijn de groentes goed heet.

Lekker met de notenrijst.

Eet smakelijk!

Imker in de winter

Ja, wat doet een imker eigenlijk in de winter?
Dat was voor mij nog een vraag, deze eerste winter als imker!

De bijen nemen namelijk rust, maar ze slapen niet!

Ik zal eerst wat meer vertellen over hoe bijen in de winter leven.

Het valt je vast op dat je bijen vooral in de zomer ziet vliegen.

Op warme, zonnige dagen vliegen ze ook in het voor- en najaar, maar niet in de winter.

Veel te koud en bovendien is er geen nectar en stuifmeel te vinden.

Maar bijen gaan niet in winterslaap, ze gaan in winterrust!

Ze laten de buitenste ramen voor wat het is en gaan tussen de ramen in, als groep bij elkaar hangen.

De bijen drukken hun kop krachtig naar binnen, zodat een compacte, kogelvormige tros ontstaat. 

Dit wordt de wintertros genoemd.

Hierin overleven bijen de koudste maanden van het jaar.

               En dat ziet er van bovenaf ongeveer zó uit!

De bijen moeten warm zien te blijven en dat doen ze niet in hun eentje.

Bijen functioneren als volk en zullen geen acties in hun eentje uitvoeren. 

Ze geven als het nodig is, hun leven in het belang van het volk.

Individualisme is niet doorgedrongen bij het bijenvolk en dat zal ook niet gebeuren.

Samen staan ze sterk en...... heel belangrijk in de winter: blijven ze warm!

De bijen die nu overwinteren zijn bijna een ander 'soort'. Het verschil zit 'm met name in de leeftijd.

Waar zomerbijen zo'n zes weken leven en passend bij hun leeftijd speciale taken en rollen vervullen, leeft een winterbij daarentegen wel 6 maanden! Ze hebben ook andere taken, want de moer of koningin legt in de winter geen eitjes. Er is dus geen broed te verzorgen.

De belangrijkste taken van de winterbij zijn warm blijven (en warmte afgeven), eten om in leven te blijven (en voedsel doorgeven aan de anderen) en de koningin beschermen.

Ach, de eerste twee zaken zijn niet zo verschillend van wat wij mensen in de winter doen, toch?

Warm blijven en eten....

Omdat ik nogal nieuwsgierig ben, heb ik afdekplaten van plexiglas laten maken. Ik hoef nu alleen het dak maar op te tillen en ik kan zien hoe het met het volk gaat en waar ze zich bevinden.

Wanneer de buitentemperatuur onder de 15 graden komt, is het niet goed om de kast open te maken.

Dan komt er veel kou binnen, terwijl de warmte die de bijen zelf produceren en vasthouden,  juist ontsnapt. Nieuwsgierigheid van een imker of onderzoeker kan noodlottige gevolgen krijgen.

Door het plexiglas kan ik genoeg zien.

Verdere informatie haal ik van de bodemplank.

Deze plank bevindt zich onder een bijenkast en is eruit te schuiven.

Daarop zie ik waar het volk zich als tros in de kast bevindt.

Want de bijen hebben wel minder taken in de winter, maar het knagen van was gaat altijd door.

En dat wasmul  (afval) valt op de bodemplank.

Bij dit bijenvolk bevindt de tros zich vooraan, bij de vlieggatopening, middenrechts.

Bijen kiezen voor hun wintertros de warmste plek in de kast uit.

Bij deze kast, die op het oosten staat, kan dat kloppen. De ochtendzon (en het licht) komt vanuit het oosten.

Ik schrok wel van de hoeveelheid vocht die aan de binnenkant van de plaat als condens blijft hangen.

Zou dit wel goed gaan? Ik stelde deze vraag aan mijn mede-cursisten van vorig jaar. Samen vormen we een soort intervisiegroep. We stellen elkaar vragen, houden elkaar scherp en moedigen elkaar aan. Want net als bij het halen van je rijbewijs, (je gaat pas echt leren rijden door het te doen) is het ook zo bij imkeren. Door het doen krijg je ervaring en je leert steeds bij.

Als er teveel vocht in de kast blijft, kan er schimmel ontstaan op het hout, de raten of zelfs het voedsel.

Maar een kleine hoeveelheid vocht hebben de bijen nodig om te drinken.

Ze gaan in de winter, onder de 12 graden, immers de kast niet uit.

Dus of het gaat schimmelen of niet, dat kan ik nu niet bekijken. Dus hoop ik maar dat het goed gaat.

Bijen houden dus warmte vast, produceren het zelfs. En dat gaat zó wonderlijk vernuftig in zijn werk.

Bijen kunnen, ook al vriest en sneeuwt het buiten, de temperatuur binnen in de kast op een constante temperatuur houden van zo'n 20 graden.

In de buitenste laag van de tros ontwikkelen bijen warmte door het ritmisch samentrekken van de vleugelspieren in het borststuk. Hierdoor produceren ze warmte en heerst er in het midden van de tros een temperatuur van zo'n 20 tot 22 graden Celsius.

Aan de buitenzijde van de wintertros zitten deze 'verwarmings'bijen dicht tegen elkaar aan zodat het in de kern van de tros 20 – 22 graden is. Maar ook aan de buitenzijde van de tros mag de temperatuur niet beneden de 7 à 8 graden zakken omdat dan deze bijen zullen verkleumen en sterven. Om dit te vermijden bewegen de bijen cirkelvormig van buiten naar binnen. De buitenste bijen bewegen zich langzaam en regelmatig naar binnen toe om warm te worden, waardoor een nieuwe buitenste laag van verwarmingsbijen de temperatuur vasthoudt en warmte produceert.

Wonderlijk, hè? Zó mooi!

Met voedsel halen en eten gaat dit op dezelfde manier.
De buitenste bijen gaan naar de voorraad opgeslagen honing die vooral aan de randen van de ramen zit of in de buitenste ramen is opgeslagen. Ze zuigen zich vol en geven dit vervolgens door aan de bijen in de tros. Dit gaat letterlijk van mond tot mond tot het in het binnenste van de wintertros aankomt. Daar in het midden zit de koningin of moer. Iedere bij krijgt op deze manier te eten en door de suikers (energie) houden de bijen de warmte vast.

Maar als de winter erg lang duurt of erg streng is,  kan het gebeuren dat de voedselvoorraad op raakt.
Dit kan ook gebeuren als de imker teveel honing heeft geoogst of als het volk zwak of te klein is.
Hier kan de imker helpen.
Er bestaat speciaal bijenvoedsel, een soort witte suikerpasta, die je kunt geven
Het voedsel zit in een plastic zak wat op de dekplank, de plank waarmee je de kast afsluit, direct boven het volk, gelegd wordt. In een dekplank zit altijd een cirkelvormig gat. Het afdekplaatje kan er af. De zak, waar de imker een grote snee in heeft gegeven, wordt er bovenop gelegd. Zo kunnen de bijen de zak binnenkruipen en het suikervoer opeten. Uiteraard eten ze niet alleen voor zichzelf, maar nemen ze in hun maagje ook weer voedsel mee voor de andere bijen in de tros.

Als imker weet ik echter niet precies wanneer de bijen nu wel of niet te weinig voedsel hebben. Je kunt dit 'voelen' door de kast op te tillen. Aan de hand van het gewicht (honing weegt zwaar!) kun je bedenken of ze nog genoeg of te weinig voer hebben. Ik heb deze methode niet toegepast, maar weet dat ik twee sterke volken heb, met aan het einde van de zomer een zeer ruime hoeveelheid voedsel. Waar ik niets van weggenomen heb;)

En ik heb twee kleine, zwakkere volken die waarschijnlijk niet genoeg voedsel hebben als de winter lang duurt. Deze twee volken heb ik bijgevoerd met Fondabee suikerpasta.

De zakken worden helemaal leeggegeten, dus de bijen hebben het wel nodig. Twee zakken op voorraad werden zelfs in mijn schuur al leeggegeten. Ook muizen blijken er dol op te zijn...... :(

Een imker doet de bijenkast in de winter niet open! We werken niet 'in de bijen'.
Maar er zijn nog genoeg dingen die een imker wel kan doen

Een aantal taken van de imker in de wintermaanden zet ik op een rij:

1. nieuwe kennis op doen via studiedagen, workshops, cursussen, vakbladen en boeken
2. inventariseren van de benodigdheden voor het komende jaar
3. schoonmaken en eventueel repareren van gereedschap en ander imkermateriaal
4. raampjes timmeren of klaarmaken voor het nieuwe seizoen
5. inventariseren van drachtplanten in de omgeving van de bijenvolken

1. Ik heb deze winter twee studiedagen gevolgd. Dit deed ik samen met de andere imkers van de cursus van afgelopen jaar. Op zo'n studiedag krijg je meestal een lunch, zijn er meerdere workshops en lezingen en allerlei stands.

Op de studiedag in Boskoop was er een stadsimker uit Rotterdam die vertelde hoe hij met 100 bijenvolken in de binnenstad van Rotterdam werkt. Zijn kasten staan op daktuinen en leegstaande terreinen. Hij werkt het liefst zonder beschermende kleding om mensen niet het gevoel te geven dat bijen gevaarlijk zijn. Op de Rotterdamse markt verkoopt hij zelf zijn stadse honing. In een workshop leerde ik wat over de koninginneteelt en dat ben ik ook gelijk weer vergeten. Ik geloof niet dat ik dit ooit ga doen.
Er was een speciale honingkeurmeester en mensen konden hun potje honing hiervoor aan het begin van de dag inleveren. Aan het eind van de dag werd over de kwaliteit wat verteld. In de pauze gingen we naar een geweldig grote tuin, waar niet alleen een complete kruidentuin, een uitgebreid insectenhotel en kippen rondscharrelden. Ook een moestuin, een ooievaarsnest en een vijver waren aanwezig. In de zomer, met een schoolklas kinderen, wil ik hier nog wel eens gaan kijken.  Tot slot was er een loterij met imkerbenodigdheden en Joke won een drachtplant.

De tweede studiedag was van de BD-imkers (biologisch dynamisch)  in Zeist. Het was een hele belevenis, er was een lezing in het Duits, er was heerlijke soep bij de lunch en de sfeer was heel relaxed. De workshops waren heel divers en gingen niet alleen over bijen. Er was een workshop over moestuinieren, tuingereedschap slijpen en creatief werken met was. Ik volgde een workshop over BD-imkeren en moestuinieren. Ik heb er niet veel van geleerd. Wel ga ik nadenken over de bestrijding van de varroamijt en of ik dat nog wel wil blijven doen.

Het allerleukste en meest intrigerende van de dag vond ik eigenlijk deze stand waar een bijzondere hangkorf te zien was. Een bevlogen mevrouw vertelde er van alles over. Ze vertelde over de natuurlijke neiging van de bijen tot rondbouw en hoe imkers met kasten juist hier tegenin gaan. Deze hangkorf is niet te koop, je moet 'm zelf maken. Maar eerst moet je al kunnen korfvlechten.  Ik vind deze hangkorf echt geweldig!
Volgende winter wil ik gaan leren korf vlechten en wie weet wanneer ik dan deze mooie korf ga leren maken.

2. De bijenwinkel in Naaldwijk waar ik regelmatig kwam, gaat ermee stoppen, hoorde ik. Dat is jammer! Ik heb er deze winter nog bijenvoeding gehaald en ik kocht er een tweede imkerpak speciaal voor Peter, die me af en toe wil helpen in de bijen. Ach, voorlopig heb ik genoeg benodigdheden en anders kan ik ook in Rotterdam of Wageningen terecht.

3. Het belangrijkste gereedschap van een imker bestaat uit een raampjesbeitel, een bijenveger en een beroker.

Met de beitel kun je de dekplank openen, die elke keer opnieuw weer vastzit. Bijen hebben namelijk de gewoonte om alle kieren en spleten van hun huis dicht te smeren met propolis. Met deze beitel worden ook de raampjes gelicht, oftewel opgetild bij een open kast inspectie.

Nu heb ik de beitel schoongebrand, zodat niet alleen de propolis, maar ook eventuele ziektekiemen of bacteriën verdwenen zijn.

De veger is bedoeld om de bijen met zachte dwang van een raampje of van jezelf af te vegen. De haren zijn zo zacht dat je de bijen niet beschadigd. Maar ook de wasmul kun je ermee van de bodemplaat vegen. Deze veger maak ik schoon in een sodasopje.

Mijn eens zo maagdelijk witte imkerjas, met witte hoed en kap eraan vastgeritst, moet in de was.

De hoed met metalen ring erin, kan in een sopje, mijn jas in de wasmachine.

Maarrrr......

helemaal wit krijg ik het niet meer. En ik ontdek dat propolis nergens meer uit gaat.
Dus een bolletje propolis in mijn zak stoppen, was niet zo'n handige actie ;).

4. Als je drie jaar dezelfde raampjes met was hebt gebruikt voor de bijen, kleurt het van zachtgeel naar donkerbruin. Er kunnen in oude was ziektes of ziekteverwekkers gaan zitten. Daarom is het belangrijk deze oude was regelmatig te vervangen. Omdat ik dit jaar pas begonnen ben, hoef ik nog geen wasraampjes te vervangen......  nieuwe raampjes timmeren is voorlopig ook niet nodig.

5. Op een studiedag hoorde ik meer over drachtplanten inventariseren. Drachtplanten zijn voor de bij aantrekkelijke planten, omdat ze òf nectar òf stuifmeel (pollen) òf beiden leveren. Hierdoor blijft een bijenvolk in leven. Dat er veel variatie is en genoeg voorraad is voor het aantal bijen, is hierbij belangrijk. Maar ja..... wat groeit er rondom de bijenkasten? Omdat ik een stadsimker ben en midden in een wijk zit, halen de bijtjes uit allerlei tuinen hun voedsel. Zij kennen geen grenzen. Om bij mensen aan te bellen en te vragen naar drachtplanten in hun tuin, gaat natuurlijk te ver. Gelukkig halen de bijen ook veel voedsel uit bomen en mijn moestuin en die van mijn twee medetuinders. Erg jammer dat er net vorige week zo'n vijftien (!) kastanjebomen zijn omgehakt hier vlakbij. En laten kastanjebomen nu net een geweldige leverancier van zowel nectar als pollen zijn. 

En in mijn eigen tuin staat de passiebloem die ook een geweldige drachtplant is. Maar of 't ie de vorst overleeft? Dat moet ik nog even afwachten......

Ach, ik ga niet alles in kaart brengen, ik merk het snel genoeg als de bijen genoeg voedsel binnenhalen. Ik moet ook maar een beetje vertrouwen hebben.

En nu maar hopen dat het spoedig echt voorjaar wordt!

Anders zitten zowel de bijen als ikzelf alleen maar binnen om warm te blijven.

En ondertussen, dat is dan weer het verschil tussen de bij en mij....

bak ik een heerlijk toepasselijke taart!

Knolselderijrösti

Oh...... dit is zó lekker!!

Dit vegetarische gerecht is koolhydraatarm en een ereplaats is weggelegd voor....... de knolselderij!

Het is een verrassend fris lentegerecht geworden, met deze winterse knol. Hoewel, dit past eigenlijk in elk seizoen!

Heb jij wel eens knolselderij gegeten op deze manier?

Wij hier vinden het er in ieder geval lekker uitzien èn heerlijk smaken!

Knolselderijrösti

                 voor 4 tot 6 personen

Ingrediënten:

• 1 knolselderij van ong. 750 g
• 75 g hazelnoten
• 3 eieren
• 4 el bio volle yoghurt
• 30 g bloem
• 30 g volkorenmeel
• 250 g geraspte kaas
• mespunt versgemalen zeezout
• 50 g boter
• 3 tomaten
• 3 el gesnipperde peterselie

Hoe maak ik het klaar:

Schil en was de knolselderij en rasp de knol grof. Hak de hazelnoten fijn en meng ze door de geraspte knolselderij.  

Klop de eieren los met de yoghurt (gebruik evt. sojayoghurt of sojaroom als je dat liever hebt) en roer het meel en de bloem erdoor. Roer het eimengsel en 150 g van de geraspte kaas door de geraspte knolselderij en voeg naar smaak peper en zout toe. Ik was het vergeten en miste het niet.

Verwarm de oven voor op 200 graden.

Verhit de helft van de boter in een koekenpan met anti aanbaklaag. Schep de helft van het knolselderijmengsel erin en spreid het mengsel uit over de bodem van de pan. Druk het met de achterkant van een lepel goed aan. Bak de onderkant van de rösti op een matig hoog vuur lichtbruin in 5 tot 7 minuten. Keer de rösti met behulp van een groot bord en bak de andere kant lichtbruin in 2 tot 3 tot 4 minuten.

Laat de gebakken rösti op bakpapier op een bakplaat glijden of gebruik een ovenvast bord.

Verhit de rest van de boter en bak de tweede rösti op dezelfde manier.

Maak de tomaten schoon en snijd ze in dikke plakken. Verdeel de plakken tomaat over de rösti's en strooi de rest van de geraspte kaas erover.

Zet de rösti's op bakplaat of bord op een rooster, één richel boven het midden in de oven. 

Laat de kaast smelten in ongeveer 10 minuten.

Snipper ondertussen de peterselie fijn en bestrooi tot slot de rösti's met de gesnipperde peterselie.

Lekker met vers afgebakken (meergranen) stokbrood.

Ik snipperde wat extra peterselie en prakte dit door een flinke klont boter.
Teentje knoflook erboven uitgeperst en klaar is mijn peterselieboter voor erbij.......

Het is wat bewerkelijk, maar ook werkelijk lekker!

Eet smakelijk!

Enjoy your meal!

Turkse (soja)yoghurtdrank

Er worden hier druk dagen afgeteld tót het moment van onze vakantie naar Turkije!

Jippie! Zo'n zin in!!

Om alvast in de stemming te komen, maakte ik Turkse yoghurtdrank.

Een verfrissend drankje op basis van zuivel en zout, maar.... het kan ook met sojayoghurt, dus zuivelvrij! 

Ik leerde dit drankje kennen toen ik regelmatig  in de Schilderswijk in Den Haag kwam. Ik geloof dat ik na een Hamam bezoek - helemaal verhit en dorstig - voor het eerst deze yoghurtdrank proefde. Het is goed tegen de dorst en.... ik vind het lekker!

Maar, een waarschuwing: "Het smaakt erg zout!"  

Het idee voor dit blogje kreeg ik bij mijn favoriete toko hier in de buurt.  Terwijl ik wat kruiden en specerijen kocht, kreeg ik opeens een wit flesje in m'n handen gedrukt: "Proef maar!" Turkse yoghurtdrank!
Lekker! Thuis was ik net sojayoghurt aan het bereiden. Klik hier voor de werkwijze.

En daar kun je dus ook dit eenvoudige drankje van maken :)

Turkse (soja)yoghurtdrank

                  voor 2 glazen

Ingrediënten:

• 2 dl sojayoghurt
• 3 dl koud water
• 1 tl fijngemalen zeezout

Hoe maak ik het klaar:

Eigenlijk is dit bijna te simpel voor een recept, maar ja.... ik ben nu toch al begonnen ;)

Doe alle ingrediënten in een hoge maatbeker. Doordat je sojayoghurt in plaats van gewone yoghurt gebruikt, is de smaak milder.

Mix alles zo'n halve minuut met de staafmixer, tot de drank begint te schuimen. 

Alleen goed roeren geeft minder vermenging en een minder lekker resultaat.

Inschenken en koel serveren!

Drink dit niet te vaak, want teveel zout (natrium) inname is niet goed voor je.

In huis ben ik voorlopig de enige die dit lekker vind.

Dus ik kan naar Turkije!

De anderen krijgen nog even de tijd om te wennen aan de Turkse keuken.

En blijven nachtjes aftellen tot het zover is...... ;)

Zelf (volkoren) tortilla maken

Ik zag het al een paar keer voorbij komen: zelf tortilla's maken is héél eenvoudig!
En toch...... bleef ik ze nog een tijdlang in de winkel kopen. Ik kocht biologische tortilla's  bij de Natuurwinkel, maar die zijn behoorlijk prijzig!

Af en toe kocht ik ze ook 'gewoon' bij de supermarkt......  altijd de volkoren variant.

Maar zó gezond zijn deze niet. Per merk is het een beetje verschillend, maar er zitten heel veel E-nummers in........

Nee, dan zelf maken! Een paar weken geleden zette ik de stap èn maakte voor het eerst zelf de tortilla's! 

En 'men' heeft gelijk...... zelf tortilla's maken is:

• eenvoudig & snel
• heel goedkoop
• healthy
• met maar vijf ingrediënten
• èn heel lekker!

Ik ben om! Voortaan bak ik mijn eigen tortilla's. En ook deze week aten we heerlijke wraps met zelfgemaakte tortilla.

Tortilla's van volkorenmeel

              voor ongeveer 16 tortilla's

Ingrediënten:

• 240 g biologische bloem
• 260 g biologisch volkoren meel
• 2 tl bakpoeder
• 2 el olijfolie
• mespunt zeezout

Hoe maak ik het klaar:

Ik heb altijd twee grote vijf kilozakken met biologisch meel in mijn kelder staan. De ene zak bevat tarwebloem, de andere volkorentarwemeel. Meestal maak ik zelf een mix van deze twee soorten.

Want alleen volkorenmeel is wat zwaar, rijst minder en is nogal donker van kleur. en alleen bloem vind ik geen optie. 

Je kunt naar smaak variëren met de meelsoort. Maismeel is traditioneel, volkorenmeel is gezond, maar ook speltbloem kun je gebruiken.

Met deze ingrediënten, die ik altijd op voorraad heb, is het dus een makkie om te besluiten 'even' iets te gaan bakken, zoals deze tortilla's.

Doe de droge ingrediënten in een kom en roer door. Roer vanuit het midden de olijfolie erdoor en giet er in een straaltje 300 ml warm water bij. Wacht met de laatste 50 ml toevoegen.  Het deeg moet niet te nat of plakkerig worden.

Kneed het deeg tot een samenhangende bal.

Voeg het vocht verder toe of eventueel wat bloem als het toch te plakkerig is geworden.

Het deeg hoeft niet uitgebreid doorkneed te worden. Het hoeft evenmin te rijzen.

Laat het vijf minuten rusten. Als je het deeg afdekt met plastic folie, droogt het niet uit.

Verdeel het deeg in 16 gelijke stukken en draai er balletjes van.

Ze zijn niet groot, maar je gaat ze dan ook heel dun uitrollen.

Het is het handigst om ze na het rollen gelijk te bakken.

Gebruik hiervoor een goede anti-aanbakpan, want vet toevoegen gaan we niet doen!

Op dit punt kun je ze trouwens ook invriezen om een voorraadje te hebben.

Rol op een stuk vetvrij bakpapier, zodat je de tortilla makkelijk los krijgt van z'n ondergrond.

Ik gebruik trouwens een stuk pvc-pijp als deegroller omdat hier niets aan blijft plakken:  ideaal!

Rol zoals gezegd heel dun uit en bestrooi met wat bloem of meel.

Zet een koekenpan met anti-aanbaklaag op middelhoog vuur.

Bak de tortilla in de hete pan.

Dit bakken gaat heel snel, dus blijf erbij!

Zo gauw de tortilla kleine bobbeltjes gaat vertonen, draai je 'm om.

Je bakt de eerste kant ongeveer een minuut en de tweede kant zo'n halve minuut.

Ik heb pijltjes gezet bij de gerezen bobbeltjes.

Ze moeten natuurlijk zacht blijven om goed op te kunnen rollen.

Het is zo'n leuk werkje, dat zelf tortilla's bakken dat ik spontaan vrijwilligers in de keuken kreeg.

En mijn zoon rolde een verrassingstortilla voor mij.......

Wat lief! :)

Ook weer een voordeel van iets zelf maken:

je past niet alleen de smaak aan door de verschillende soorten meel, 

ook de vorm kun je veranderen.

Ik ga nooit meer kant en klare tortilla's kopen.

Wil je wel eens weten hoe een versgemaakte tortilla proeft?

Of ben jij ook moe van al die E-nummers overal in?

Ga je gang....... en bak je eigen tortilla's!

• 
  
  
  

Worteltjestaart

Ken je die mop van het konijn wat bij de bakker komt en om worteltjestaart vraagt? De clue is - lang verhaal kort - dat het konijn zelf géén worteltjestaart lust!

Denk dan niet aan die hoge, donkere, zoete taart met witte roomkaasfrosting die je bij een high tea met een vorkje eet.........

De worteltjestaart uit die mop zal vast meer op deze taart geleken hebben.

Je eet hem dan ook niet bij de thee of een kopje koffie.

Nee, het is een complete maaltijd: gezond, puur van smaak en ondanks dat het konijn er niet van houdt, doe ik dat wel!

Deze worteltjestaart is lekker makkelijk en niet duur. 

En een perfect alternatief voor hutspot, wat je misschien al genoeg gegeten hebt, deze winter.

Worteltaart met aardappelen

                voor een bakvorm van 24 cm

Ingrediënten:

• 400 g winterwortel
• 1 el citroensap
• 2 el roomboter
• 750 g bio aardappels
• 4 takjes peterselie
• 6 plakjes bladerdeeg, of neem vers bladerdeeg
• 1 el meel
• 150 g geraspte oude kaas
• versgemalen zeezout
• versgemalen peper
• 1/2 el bouillonpasta of bouillonpoeder

Hoe maak ik het klaar:

Ik gebruikte wortels uit de tuin. Ja, nu nog...... hoewel ze bevroren zijn geweest. Ze kunnen  nog prima in deze taart! Schil de wortels, was ze en snijd ze in plakjes. Schil de aardappelen, snijd ze in blokjes en stoom ze of kook ze in weinig water met wat zout ongeveer 10 minuten. Giet ze af. Snijd de wortels in plakjes en kook ook deze in weinig water ongeveer 5 minuten. Heb je een stoompan, gebruik dan die. Roer er daarna een lepel roomboter door en besprenkel de wortelplakjes met het citroensap.

Snijd de peterselie fijn. Vet de bakvorm in met boter. Verwarm de oven voor op 225 graden.

Bedek de bodem van de bakvorm met  het bladerdeeg.

Prik de bodem met een vork in, verdeel er daarna de lepel volkorenmeel overheen. Dit neemt een teveel aan vocht op. 

Doe de geraspte kaas als eerste in de vorm. Verdeel vervolgens de aardappelblokjes over de taart, dan de peterselie en vervolgens de wortel. Bestrooi de taart met versgemalen peper.

Los de  bouillonpasta (als je op het woord klikt, zie je hoe je dit makkelijk zelf maakt) of het -poeder op in een halve deciliter water. Giet dit over de taart. Verdeel klontjes boter over de wortel. Zet de taart in het midden van de hete oven en bak de taart in ongeveer 25 minuten gaar.

Dit is een heerlijke, basic smakende taart.

Ideaal als je de hutspot eens op een andere manier wilt binnenkrijgen.

En ook bij een buffet past deze taart goed!

Eet smakelijk!!

Eco-theologie

Het was nog 2017 toen ik de vraag kreeg om voor de jeugd een avond over eco-theologie te verzorgen.

Hoewel ik het woord niet kende, 'proefde' het goed.

Maar wat is eco-theologie precies......
Hoewel ik er niet eerder van gehoord had, is eco-theologie al in de jaren '60  van de vorige eeuw, opgekomen. Kort gezegd is ecologische theologie  een theologie die ontstaan is uit bezorgdheid om het welzijn van de aarde. De eco-theologie houdt zich bezig met vragen die te maken hebben met de relatie tussen God, mens en natuur.
Door de toenemende milieuproblematiek en de zorg om het milieu, was dit een logische reactie. Pioniers, zoals Joseph Sittler, schreven al in de jaren '50 over ecologische vraagstukken, wat hoogst ongebruikelijk was in die tijd.

In de leer van de kerk gaat het vooral over een antropocentrische wereldvisie, waarin de verlossing van de mens centraal staat.
En dat is terecht, want door Jezus kunnen wij, mensen, verlost worden van zonden, van duisternis en van de dood. We ontvangen, door geloof: vergeving, licht, vrijheid en het eeuwig leven. Dát is blij nieuws, dat noem je evangelie!
Maar dit alles sluit niet uit dat we juist vanuit ons geloof, ook in actie willen komen. Om geïnspireerd vanuit de Bijbel deze prachtige wereld, door onze Schepper God zelf gemaakt, te onderhouden en verzorgen.
Ik moest gelijk denken aan het begin zoals dit in de Bijbel beschreven staat. In Genesis 1 staat dat  God de hemel en de aarde geschapen heeft. Elke nieuwe dag van die eerste week, voegt God nieuwe schepping toe. En alles is volmaakt!
Wanneer de mens wordt geschapen, krijgt hij een opdracht mee.
Breng de aarde onder je gezag en heers over de dieren.....
Hier is verantwoordelijkheid, zorg, kennis en 'rentmeesterschap' voor nodig.
Juist als christenen moeten we daarom voorop lopen als het gaat om goed zorg te dragen voor de natuur en goed en liefdevol om te gaan met dieren.

Met Kerst denken we eraan dat Jezus mens werd. Ook bronnen buiten de Bijbel bevestigen het historische bestaan van Jezus.  Hij kreeg een lichaam dat deel uitmaakte van de schepping, maar was tegelijk God Zelf.  God kwam hierdoor ongelooflijk dichtbij. Jezus maakte zelf fysiek deel uit van de natuur en de materie.
De leer van de verrijzenis is ook belangrijk voor onze motivatie om te zorgen voor de schepping. Als de doden aan het eind der tijden opstaan, vindt dit plaats in deze wereld. We hebben de belofte van een nieuwe hemel en een nieuwe aarde, maar dat betreft wel déze aarde. God gaat niet alleen de mens, maar de hele schepping verlossen..... Hier denkt overigens niet iedereen hetzelfde over.

De jeugdleider, zelf nog  theologiestudent, kwam eco-theologie tegen bij zijn studie en dacht: "Dit is iets voor Tamar".

Dat krijg je als je op een gegeven moment bekend staat als 'dé groene vegetariër'  in de kerk.
Veel mensen denken bijvoorbeeld ook dat we geen auto hebben, want op zondagmorgen komen we altijd, door weer en wind, op de fiets naar de kerk. Met een grote tas vol oud papier, want dat wordt daar ingezameld om te recyclen.
Voor onze deur staat echter een -veelal ongebruikte- auto.
Het is onzin om voor korte ritjes in de stad elke keer de auto te pakken. Het zijn niet alleen dure ritjes wat benzine en afschrijvingskosten(!) van de auto betreft, maar zeker ook duur voor het milieu. Met een niet opgewarmde motor, veel optrekken en remmen op korte stukjes, is het erg nadelig voor de luchtkwaliteit. Per auto kan jaarlijks 185 kilo CO2 bespaard worden als mensen vaker fietsen of besluiten te lopen. En geloof me, ik vind autorijden best leuk, krijg er ook een kick van, maar ik (en ook jij)  kan kiezen!

Ik was het met jeugdleider Timothy eens: eco-theologie is zeker wat voor mij!
De reden dat ik zoveel dingen zelf klaar maak, mijn liefde voor de natuur, biologisch tuinieren en eten, het opzetten van kringloopjes, het houden en beschermen van bijen, het vegetarisch eten, het hebben van zonnepanelen op het dak, het bloggen hierover om mijn passie te delen: dit past bij mij. Maar God, mijn Schepper en Jezus, de Liefde van mijn leven, motivéren mij voor datgene wat ik doe.  Ik leef bewust, omdat ik weet Wie deze prachtige wereld heeft gemaakt. Ik heb er niet alleen bewondering voor, maar wil er ook met verstand en verantwoording voor zorgen.
Omdat ik weet dat God mij heeft gemaakt en ook nog eens ontzettend veel van mij houdt.

Ik voelde me uitgedaagd om over dit onderwerp meer te leren en mijn kennis te delen met jongeren. Bij hen leven allerlei vragen over hoe ze moeten omgaan met het milieu en wat hun verantwoordelijkheid is.
Nu ligt mijn ervaring en kennis vooral op het gebied van voeding. Nu kan ik anderen inspireren door te vertellen hoe ik eet en in het leven sta met betrekking tot eten.

Ik begon met het maken van een PowerPoint. Een eerste uitdaging, want de laatste PPP maakte ik voor mijn studie, lichtjaren geleden.

Mijn pedagogische ervaring kwam om de hoek kijken en ik besloot niet alleen mijn eigen nieuwsgierigheid te bevredigen maar ook de voorkennis bij de jeugd te activeren.

Door middel van stellingen wilde ik een interactief begin van de avond neerzetten.

Ik wist niet precies welke jongeren ik zou ontmoeten op deze jeugdavond. 

En er kwamen niet zo veel mensen, maar dit maakte de sfeer intiemer.

Er was genoeg ruimte voor vragen en om ervaringen te delen.

De ruimte verdeelde ik in een linkerkant en een rechterkant. Met 7 stellingen

daagde ik de jongeren uit om te laten zien waar zij staan.

Uiteraard werden ze bevraagd als het antwoord 'ja' was. Want zo kun je ook van elkaar leren.

Het was boeiend, want er waren duidelijke verschillen.

De laatste stelling: "ik draag zorg voor het milieu" was nog niet eens zo helder voor iedereen.

Maar, eerlijk is eerlijk..... iedereen heeft wel van het milieu gehoord en doet wel iets goeds.

Al is het maar dat je je afval niet op straat gooit, maar in de prullenbak doet.

Of de lampen uitdoet in een kamer waar je niet bent.

Of glas naar de glasbak brengt.

De jongeren  waren actief betrokken, gemotiveerd en kritisch.

Ik hield mezelf nog wat op de vlakte......

Na de stellingen vertelde ik wat meer over mezelf.

Met behulp van sheets en kernachtige zinnen.

Ik zat achter het toetsenbord en de muis en bediende de beamer. Voor sommigen dagelijkse kost,
voor mij nieuw. Het ging goed! 

De PowerPoint was mijn houvast en geeft steekwoorden. Mijn aantekeningen en Bijbel lagen voor me.

De boeken die ik gebruikt heb en die me erg interesseren liggen hier op tafel.

"Het Genesisdieet" van Gordon S. Tessler,  "Moderne wetenschap in de Bijbel" van Ben Hobrink en een historische romanserie van Kacy Barnett-Gramckow "Het hemelteken".

Allemaal gedateerd maar nog steeds interessant. 

Toen ik me thuis voorbereidde werd ik zelf geïntrigeerd door Wie nu de hemel en de aarde geschapen zijn. God is één God, maar tegelijk is Hij ook Vader, Zoon en Geest. Ik kwam erachter dat 

er op heel veel plaatsen duidelijk staat dat niet God de Vader de wereld schiep, maar Jezus.

Hij wordt ook wel het Woord van God en het Licht van de wereld genoemd.

Waarom vond ik dit zo belangrijk? Het is niet een hoog verheven God, onzichtbaar en ver weg, die de aarde heeft geschapen. Msschien wel een God die er niet meer bij betrokken is...... Nee, het is Jezus, Degene in wie we geloven en van wie we houden. Die heel dicht bij mensen kwam. Die enorm betrokken is bij ons en bij deze wereld.

Als we van Jezus houden en Hij vindt iets heel belangrijk, dan gaan we dat toch zelf ook belangrijk vinden?

Hij heeft zo'n oneindige zorg besteedt aan de wereld en laat zo'n geweldige creativiteit zien in de natuur..... ge-wel-dig! Dat vraagt om een reactie uit liefde van onze kant. 

Zorgen voor deze prachtige wereld en niet alleen maar nemen en overheersen.

In de Bijbel staat vlak nadat de mens gemaakt is, een opdracht. Namelijk: de aarde onder menselijk gezag brengen en heersen over de dieren.

Moet dit autoritair en negatief worden uitgelegd? Ik denk het niet.

We hebben het zo ver laten komen in deze tijd. Dit is de tijd van gentechnologie, uitputting van grondstoffen, luchtvervuiling, dieren gebruiken, alleen voor hun vlees, opwarming van de aarde....
Maar dit wordt door God niet bedoeld met onder gezag brengen en heersen!! I'm sure!

Toch is het wel gebeurd. Nu moeten wij, juist als mensen die God kennen, voorop lopen om het tij te keren. Om een voorbeeld te zijn, niet persé als Greenpeace-activisten of veganisten. Doe alsjeblieft wat bij je past. Maar begin al eens door verantwoord om te gaan met je geld en tijd. Waar geef je het aan uit?

Kies eens voor vegetarisch en biologisch eten! Koop Fair Trade producten!

De mens heeft als 'hoogste' levensvorm binnen de scheppingsorde juist een bijzondere

verantwoordelijkheid in de zorg voor de natuur.

Wat ik ook erg mooi vond om te benadrukken, is voor welk eten we gemaakt zijn.

Na de opdracht hoe we om moeten gaan met de dieren en de aarde, staat er in de Bijbel welk voedsel voor ons bedoeld is. Namelijk: vruchten, zaden, noten en granen. Datgene wat de natuur zelf vrijwillig geeft.

 Ons gebit en onze spijsvertering zijn daarvoor gemaakt, voor dat Paradijsdieet.

Ik vond nog een leuk weetje over Steve Jobs, de oprichter en inmiddels overleden CEO van Apple computers.

Hij was in de jaren '70 een bekende fruittariër, oftewel hij hield zich aan het paradijsdieet.

Weet je dat hier de naam 'Apple' ook vandaan komt?

Grappig om te zien dat de thuisomgeving veel betekent in hoe jongeren omgaan met voeding en het milieu.

Ze zijn kritisch, maar als je het niet van thuis meekrijgt, is het wel een stuk lastiger.

Het was een razend interessante avond en de tijd vloog voorbij.

Voordat ik er erg in had en terwijl ik nog veel meer had willen bespreken, was het uur om.

We gingen wat langer door, want er lagen nog onbeantwoorde vragen.....

Waar we niet meer aan toekwamen was om de test te doen om te kijken hoe groot jouw ecologische voetafdruk is. Maar dat kan iedereen zelf thuis doen.
Ik heb voor het gemak even de link hier naar toe gekopieerd.
Sommige vragen zijn wat gedateerd, maar het is interessant om deze test te maken. Het zet je gelijk aan het nadenken over zaken die ook bij het milieu horen en waar je invloed op uit kunt oefenen. Bijvoorbeeld de vraag welk papier je gebruikt. Of de vraag waar je je vakantie doorbrengt...... Soms zit het goede antwoord er niet bij, maar komt het in de buurt.
En wat mijn score is?
Hmmmm..... ik kom nog niet met één aardbol toe, maar doe het wel veel beter dan de gemiddelde Nederlander.


Ik heb voor de lol nog even alle soorten 'tariërs'  op een rijtje gezet.
Eet je (nog) graag vlees, kijk dan hoe vaak jij zonder kan, om in ieder geval flextariër te mogen heten.
Het voedingscentrum adviseert om 'gezond vlees' te eten, maar benoemt expliciet dat het niet nodig is om vlees te eten. Je kunt het goed vervangen door andere producten. Sowieso  moet je vlees met mate eten omdat het gezondheidsrisico's met zich meebrengt (beroerte, diabetes, kanker).
Daarnaast heeft het eten van vlees veel invloed op het klimaat. De grote vraag naar vlees leidt tot ontbossing, meer land- en watergebruik en het verdwijnen van het regenwoud. Vooral rundvlees is hier verantwoordelijk voor.
Nog even op een rijtje waarom je voor vegetarisch eten kunt kiezen.

Wat betreft gezondheid bij het eerste punt, zijn de volgende zaken algemeen bekend, hoewel ik niet weet of ze allemaal  wetenschappelijk bewezen zijn.
Vegetariërs

• hebben minder kans op hart- en vaatziekten,
• ze bevallen sneller (heb ik uitgetest en dit klopt!)
• en ze leven langer (dit heb ik nog niet uitgetest.....)

Zoals meestal als je zelf iets voorbereid en je verdiept in een onderwerp, leer je er zelf het meest van.

En dat is bij mij ook gebeurd.

Eco-theologie past bij mij!

En om het met jonge mensen te delen, was super om te doen!

Ik gaf de jongeren een uitdaging mee. Word tenminste flextariër en ga het eens proberen: minder of geen vlees eten. 
Deze uitdaging wil ik ook bij jou, lieve bloglezer, neerleggen.

En vandaag is het wel heel makkelijk om te starten, want  het is deze week, van 5 t/m 11 maart,  de nationale Week zonder Vlees!
Bovendien zitten we midden in de voorbereidingstijd van 40 dagen voor Pasen. Ook daarom is het geen slecht idee om net als Daniël eens de proef op de som te nemen en alleen groenten en brood te eten.
Geen vlees en geen alcohol. Of je het kan is niet de vraag, wil je dit, dat is waar het om gaat!!

Ga je deze uitdaging aan en hóe pak jij dit aan?! 

Bedankt dat je meelas!