Breekbrood

 Het misstaat niet als feestbrood in een lekker ontspannen weekend, ik bakte dit brood maandagochtend

 toen voor de meesten hier in huis school en werk weer begonnen. De meesten.... 

dat betekent dat niet iedereen weg was. Oudste zoon heeft zijn rij-examen en daarna online les, 

oudste dochter nog een extra dag vrij.

Om dit te vieren en de verse gist die ik over had te gebruiken, bakte ik een speciaal brood, 

wat op mijn to-do-list stond.

Lekker luxe als lunch en wat er over is, is voor 's avonds bij de maaltijdsoep.

Zo kan iedereen - ook de werkers buitenshuis - ervan meegenieten!

Breekbrood wordt ook wel eens borrelbrood genoemd, maar ik maak de gezonde variant 

met biologisch volkorenmeel en zaden en pitten. 

Je kunt er voor kiezen om twee soorten deeg te maken:  één met volkorenmeel en de ander 

met bloem voor witbrood. Ik maakte alleen een volkorendeeg, 

waarbij de verschillende toppings zorgen voor afwisseling en kleur!

Hoe dan ook.... dit is mijn recept!

Extra feestelijk omdat oudste zoon - jippie!! - net laat weten geslaagd te zijn!!

Breekbrood volkoren

                       voor circa 14 bolletjes

Ingrediënten:

• 400 g tarwemeel volkoren
• 150 g roggemeel
• 30 g verse gist of 12 g gedroogde gist
• 350 ml warm water
• 25 g bio roomboter
• 5 g zeezout
         vulling
• 30 g pompoenpitten
• 20 g hennepzaad
• 50 g zonnebloempitten 
       toppings
• sesamzaad
• zonnebloempitten
• lijnzaad
• pompoenpitten
• geraspte kaas

Hoe maak ik het klaar:

Zorg dat de verse gist en de boter op kamertemperatuur zijn.

Verwarm een deel van het water tot lauwwarm en roer hiermee de verse gist los. Gebruik voor het roeren een houten lepel. Metaal en verse gist is geen goede combi.

Smelt de boter in een kleine pan.

Vermeng het meel met het zout in een kom. Maak een kuiltje in het midden en voeg het gistmengsel toe.

Gebruik je gedroogde gist, roer dit dan gewoon door het meel voordat je het water toevoegt.

Roer vanuit het midden en voeg in scheutjes langzaam het overige water toe.

Begin met kneden...

Roer  de gesmolten roomboter door het deeg.

Kneed 10 tot 15 minuten en let er  op dat je voornamelijk trekt en duwt, zodat je het deeg oprekt, 

er lucht in komt en de gluten worden uitgerekt.

Neem af en toe wat bloem in je handen om nog beter te kunnen kneden

zo zorg je meteen dat het brooddeeg niet plakkerig wordt of blijft.

Na goed te hebben gekneed - ik zorg altijd dat ik het deeg hoor 'zuchten', dan zit er

voldoende lucht in - zet je het deeg weg op een warme, tochtvrije plek om te rijzen.

Doe het deeg daarvoor in een kom die je afdekt met een schone theedoek zonder luchtjes

die is natgemaakt met heet water.

Laat het deeg ongeveer een uur rijzen.

Gelukkig was mijn gist nog niet té oud, want het rees goed!

Voeg nu aan het deeg de vulling toe van pompoenpitten, hennepzaad en zonnebloempitten.

Je kunt deze vulling ook weglaten of vervangen door een andere vulling naar smaak.

Zorg dat je niet meer dan 100 gram toevoegt, dan is het deeg wel verzadigd.

Kneed het pitten- en zaadmengsel goed door het deeg en blijf 5 minuten kneden.

Laat het deeg weer ongeveer een uur rijzen.

Als je een deeg van witbrood hebt gemaakt en geen vulling gebruikt,

kun je deze stap overslaan.

Zorg dan dat je de eerste en laatste rijs met ongeveer een kwartier verlengd.

Als het deeg weer goed gerezen is, vorm je een lange rol die je in stukken breekt.

Neem ongeveer stukken van 75 gram en vorm deze tot bolletjes.

Maak elk bolletje aan de bovenkant nat en druk ze in een topping naar keuze.

Gebruik de geraspte kaas nog niet!

Je kunt voor een mooi effect allemaal verschillende bolletjes maken,

er een paar leeg laten òf een mengsel maken van alle zaadjes en pitten door elkaar.

Leg de bolletjes op bakpapier tegen elkaar aan in een willekeurige vorm. 

Ik vind het wat weg hebben van honingraat, maar dat is misschien beroepsdeformatie... ;)

Je kunt de bolletjes ook in een vierkante of ronde bakvorm tegen elkaar aan leggen,

voor een wat strakkere buitenvorm.

Leg ze op de bakplaat.

Maak de theedoek opnieuw nat met heet water en laat de bolletjes nog 15 minuten rijzen.

Verwarm ondertussen de oven op 220° C, onder- en bovenverwarming.

Zet in de oven een hittebestendig schaaltje met water erin.

Brood heeft in elke fase van zijn bereiding vocht nodig.

Schuif de broodjes de voorverwarmde, hete oven in.

Zet de tijd op 10 minuten.

Haal daarna het schaaltje met water eruit en bestrooi sommige broodjes

met wat geraspte kaas. 

Tip: pompoen-kaasbroodjes zijn overheerlijk!

Laat de broodjes nog 5 minuten bakken en de kaas smelten.

Klop op een broodje, als het hol klinkt en de korst hard aanvoelt, is het breekbrood goed gaar.

Haal ze uit de oven en laat een klein beetje afkoelen.

Wát een ovenverse, overheerlijke broodjes!

Hier wil je je tanden elke keer opnieuw in zetten.

Voor de lunch nam ik twee lekkere broodjes.

Na een lange wandeling buiten, liet ik het me extra goed smaken!!

En er zijn nog broodjes genoeg voor bij de soep 's avonds!

Mjammie... dit ga ik zeker nog eens bakken!

Ook alle variaties die je hiermee kunt verzinnen geven elke keer weer een heel ander brood.

Ga jij een keer breekbrood bakken of kies je voor borrelbrood?!

Risotto met Cavolo Nero

Ik heb er nog géén genoeg van!

Heerlijke risotto's.... je mag me er 's nachts voor wakker maken!

En genoeg heb ik ook niet van de Cavolo Nero oftewel Palmkool, die nog steeds uit mijn moestuin komt.

Daarom heb ik dit gecombineerd 

in één verrukkelijk gerecht: 

Risotto met Cavolo Nero 

    

      voor 4 - 6 personen

Ingrediënten:

• 250 g schoongemaakte palmkool, 500 g vuil
• 2 el olijfolie
• 40 g roomboter
• 2 uien
• 150 g vega spekjes (Garden Gourmet)
• 150 paddenstoelen of champignons
• 450 g risottorijst
• 1,5 l groentebouillon van blokjes of pasta
• 3 el sojaroom
• versgemalen witte peper
• 100 g geraspte belegen kaas

Hoe maak ik het klaar:

Verhit de olijfolie samen met de boter in een ruime pan of wok.

Maak de uien schoon en snipper ze fijn. Fruit ze in de pan. Voeg na 2 minuten de vega spekjes toe en bak 3 minuten mee. 

Veeg de paddenstoelen schoon. Ik had wat oesterzwammen en champignons. Snijd de champignons in kwarten, grote oesterzwammen door midden. Bak deze drie minuten. Voeg daarna de risottorijst toe.

Roer goed om totdat alle rijstkorrels glanzen.

Maak ondertussen de bouillon en blus de rijst en groentes af met een scheut van de bouillon.

Wanneer de bouillon bijna verdampt is, giet je er een nieuwe scheut bij.

Herhaal dit tot de rijstkorrels romig en zacht zijn geworden door het vocht. 

Dit duurt zo'n 20 tot 25 minuten.

Maak ondertussen de palmkool goed schoon en snijd zeer fijn.

Tegelijk met de laatste scheut bouillon schep je ook de fijngesneden groente door de risotto.

Laat de groente slinken en warm goed door. Voeg op het laatst de sojaroom toe en serveer!

Deze heerlijke risotto kan nog een beetje peper gebruiken. 

Serveer met geraspte kaas naar smaak.

Variaties:

• Vervang de Cavolo Nero door boerenkool die meer algemeen verkrijgbaar is
• Laat de vega spekjes en geraspte kaas weg voor een compleet vegan gerecht, neem  100 g paddenstoelen of champignons extra
• Houd je niet van paddenstoelen, dan laat je die weg. Neem 100 g kool extra

Laat het je goed smaken!

Soep is wat de pot schaft....

Wat is er meer troostend dan een romige warme kom soep op een dag dat het buiten huilt en koud is?!

Wintermaand januari is ideaal om tot soepmaand te bombarderen.

En of je nu soep als maaltijd, een warme kop soep bij de lunch of een kleine kom als voorgerecht eet...

 soep is lekker!

Hoewel, niet iedereen hier in huis is dol op soep. Toch staan er inmiddels heel wat soeprecepten 

op  mijn blog...  ik zet de lekkerste met echte wintergroenten in de hoofdrol op een rijtje.

Kun je gelijk beginnen....

Heb je geen groente uit de moestuin, dan zijn ze nu ook bij de groenteboer of supermarkt goed verkrijgbaar en goedkoop.

Wat te denken van de volgende  zeven soeprecepten?!

Voor een week lang(er) lekker lepelen....

Minestrone wintersoep

In deze soep gaan lekker veel verschillende soorten groente.... eigenlijk past hier alles in waar je nog een restje van hebt liggen. Door de pasta en bonen is het een gevulde, voedzame soep! (klik)

Krootjessoep

In Rusland noemen ze het borsjt, in Polen at ik het als voorgerecht en deze variant maakte ik op z'n Hollands: een lekkere, dieprode winterse maaltijdsoep. Een echte blogfavoriet!!  (klik)

Noedelsoep met Chinese kool uit de wok

Deze slanke, bijzondere soep is een ontmoeting tussen oost en west en wordt heel toepasselijk

in de wok bereidt. Chinese kool kan tegen kou en kan best als wintergroente bestempeld worden (klik)

Romige pastinaaksoep met ei

Een stevige soep voor zo'n dag dat er een dik pak sneeuw gevallen is: het aardse van paddenstoelen, 

gecombineerd met frisse dille en knoflook. Een heerlijke soep die alles heeft. Nu jij nog.... (klik)

De allerlekkerste pompoensoep

Dit klinkt natuurlijk wat opschepperig: dé allerlekkerste pompoensoep, maar je kunt het alleen goed beoordelen als je 'm ook zelf opschept. Ik zeg: doen! (klik)

Knolselderijsoep

Deze aromatische soep met knolselderij in de hoofdrol smaakt verrukkelijk. Hoe de knollen er ook uit zien, in de soep maakt het niet uit en smaken ze prima! (Klik)

Pittig soepje met citroengras

Dit is even wat anders.... geen verse groente, maar verse kruiden en specerijen in dit soepje.

Want sommige kruiden groeien nog gewoon buiten, andere overleven liever binnen. Een héét soepje, 

heerlijk voor bij de lunch! (klik)

Natuurlijk serveer je soep met een lekker stokbroodje,

zelfgebakken croutons, hartige muffins of scones erbij. Mjummmm...

Er zijn ook heerlijke voorjaarssoepen te vinden op mijn blog.

Nog even geduld en je kunt radijsjessoep, daslooksoep, andijviesoep of brandnetelsoep koken.

En wat te denken van een coole zomerse komkommersoep?

Nog even wachten,  nog even genieten van warme soep en voor je het weet is de winter voorbij ;)

Zeeuws sukadebrood

 Vroeger vond ik dit het lekkerste brood en wanneer ik bij mijn moeder in Zeeland ga eten, 

zorgt ze er steevast voor dat er sukadebrood in huis is... voor mij.

Van de overdadige oliebollen die ik bakte had ik een bakje sukade over en ik dacht: 

nu is het dé tijd om zelf sukadebrood te bakken.

Iedereen is gezellig thuis, buiten is het donker en guur,  manlief verbouwt de badkamer en ik.... 

ik bak brood. Wat is er lekkerder dan de geur van versgebakken brood die door het huis trekt 

en iedereen watertandend doet verlangen naar de lunch. En met alle kinderen thuis 

is de kans groot dat er niets tot morgen overblijft!

's Morgens steek ik eerst de houtkachel aan, vervolgens maak ik het brooddeeg wat twee keer 

een uur bij de kachel gaat rijzen. Ondertussen heb ik tijd om andere dingen te doen.

De eerste week van de vakantie bakte ik samen met jongste dochter twee heerlijke

 (volkoren) vloerbroden met pitjes.

En vandaag bakte ik dus een sukadebrood.... een Zeeuws sukadebrood.

Weet jij wat sukade precies is? Ik zocht het voor je op:

De sukade zoals wij die kennen is de gesuikerde schil van de cederappel. Dit is de vrucht van een boom die in Mediterraanse landen zoals Griekenland, Cicilië en Corsica en Midden Amerikaanse landen zoals Suriname en Puerto Rico groeit. Aan de Sukadeboom [Citrus Medica] groeien citrusvruchten die met verschillende namen worden aangeduid, zoals Cedercitroen, Cedraat, Muskuscitroen of Sukadecitroen.

De vrucht bestaat voor het grootste deel uit schil en heeft wat weg van een sinaasappel of citroen.

Wanneer de vrucht geplukt is, wordt deze eerst een maand gepekeld en dan gekonfijt in suikerstroop. De kleur is doorschijnend geel- of groenachtig. Goede sukade smaakt licht naar sinaasappelschil maar dan niet bitter en ze is zacht.

Weetje:

het rundvlees met de naam sukadelappen is afgeleid van de sukadevrucht. Dit komt omdat het gare vlees net als sukade doorschijnend zachte (bindweefsel)randjes heeft. 

Zeeuws sukadebrood

      voor 1 brood

Ingrediënten:

• 500 g tarwebloem, biologisch + 1 tl
• 8 g fijn zeezout
• 40 g verse gist of 17 g gedroogde gist
• 25 g witte basterdsuiker
• 100 ml vers sinaasappelsap
• 1,75 dl ongezoete sojamelk
• 60 g roomboter
• 100 g sukade
• 1 el anijszaad
• snuf geraspte nootmuskaat
• 1 tl rietsuiker

Hoe maak ik het klaar:

Onthoud allereerst dat je op tijd begint!

Wil het brood om 12 uur vers en warm uit de oven op tafel staan, dan is half 9 voor míj wel zo'n beetje de juiste starttijd!
Zorg dat de gist, de melk en de boter op kamertemperatuur zijn.

Verwarm 1 dl sojamelk tot lauwwarm en roer hiermee de verse gist los. Vermijd metaal: neem een glazen schaaltje en gebruik een houten lepeltje.

Laat op het vuur in een kleine steelpan de boter smelten.

Doe de tarwebloem, het zout (goed afwegen) en de suiker in een grote kom en vermeng.

Maak een kuiltje in het midden en voeg het gistmengsel toe.
Gebruik je gedroogde gist, roer dit dan gewoon door het meel voordat je het vocht toevoegt.

Pers één of twee sinaasappels uit tot je 100 ml vers sap hebt. Vul dit aan met de rest van de melk. 

Roer vanuit het midden en voeg  in scheutjes langzaam het overige vocht toe.

Roer de gesmolten roomboter door het deeg. 

Begin met kneden. 

Doe dit minstens 10 minuten. Let op dat je voornamelijk trekt en duwt, 

zodat je het deeg oprekt, er lucht in komt en de gluten worden uitgerekt.

Zet het deeg op een warme en tochtvrije plaats met een schone theedoek erover 

die met heet water is natgemaakt.

Vocht is essentieel bij het bakken van brood.

Laat het deeg een uur rijzen

Als het deeg mooi gerezen is, voeg je de vulling toe:

de nootmuskaat, anijszaad en de sukade.

Kneed opnieuw goed door en zorg dat de vulling goed verdeeld in het deeg zit. 

Kneed minstens vijf minuten en laat het voor de tweede keer rijzen. 

Deze rijs duurt weer ongeveer een uur.

Zet een broodblik klaar.

Het verschil tussen een cake- en een broodblik is de kleur.

Een broodblik is zwart en dit verdeeld de ovenwarmte beter.

Handig omdat de oventemperatuur veel hoger ligt bij brood (220°C ) dan bij cake (160°C)

Maar een brood in een cakeblik bakken, kan best een keer ;)

Vet het bakblik goed in met boter.

Neem een theelepel rietsuiker en een theelepel bloem en schud dit door het blik,

langs de zijkanten en de bodem.

Kneed het deeg nog een keer licht door en verdeel het in een broodblik voor een busbrood.

 

Laat het brood in het blik, met de hete natgemaakte theedoek erover voor de derde keer 

15 minuten rijzen.

Warm ondertussen de oven voor op 220°C.

Als het goed is, is het deeg weer gerezen.

Knip de bovenkant in met een schaar, zodat je een soort knipbrood krijgt.

Zet een schaaltje water in de oven en schuif het brood in de hete oven.

Bak het 20 minuten tot de bovenkant mooi goudbruin is.

Klop op de bovenkant van het brood en voel of de korst hard is en het brood hol klinkt. 

Als het goed is, laat het brood vanzelf  los van de bakvorm. 

Laat het brood een beetje afkoelen en keer het ondersteboven uit de vorm.

Snijd er voorzichtig een paar plakken af om te eten.

Als het brood nog warm is, druk je het gauw in, zodat de luchtigheid verdwijnt.

 Zonde van alle moeite van het kneden en rijzen.

Laat het brood helemaal afkoelen om het goed te kunnen snijden.

Dit brood smaakt als een gebakje.

Heerlijk met wat roomboter, meer heeft het eigenlijk niet nodig.

Niet alleen lekker bij de broodmaaltijd, ook lekker bij een kopje thee.

Ik vond dit brood een heel geslaagd experiment!

De smaak lijkt echt op die van de Zeeuwse bakker.

Hoewel... vers is mijn brood nog lékkerder!

Brood bakken, wat een heerlijke bezigheid.

Niet teveel nadenken en lekker bezig zijn!

Ik heb nog meer ideeën op mijn to do baklijstje staan, 

maar dat is voor een andere keer.

Ga jij dit sukadebrood een keer bakken?!

Let me know...

Kleine (zaad)envelopjes

Wát was ik al lang op zoek naar kleine envelopjes om zaad in op te bergen.

Tot ik een mooi gekregen envelopje eens goed bekeek en nog de penstrepen van het aftekenen zag... zelfgemaakt!

En dát kan ik ook!!

Er liggen in mijn knutselkast allerlei kleurrijke vellen stevig papier: daar ga ik ze van maken!

Lekker creatief bezig zijn: het maken van kleine envelopjes.

Niet zomaar voor de leuk, maar om het grillig gevormde zaad van de goudsbloemen

in te stoppen en cadeau te doen aan mensen die wel wat hoop en kleurrijks kunnen gebruiken

in hun leven het komende jaar!

Zoals vaker met goede ideeën, moet ik het even opschrijven.. dan onthoud ik het zelf ook.

Zat jij niet ook net verlegen om leuke cadeau envelopjes?!

Tja.... om ze voor jezelf te houden is jammer, daarvoor zijn ze té mooi!

En hoe verrassend is het om een envelopje te krijgen met vrolijk bloemenzaad in deze donkere dagen?

Het is een teken van hoop en verwachting: ná deze tijd komt er weer een andere tijd. 

Na de symbolische donkerheid van Corona en de maatregelen van deze maand, 

komt er een ander seizoen... net als in de natuur! 

Straks loopt alles weer uit en in de zomer zijn we deze donkere dagen vlug vergeten.

Wie ga jij verrassen met een kleurrijk envelopje met (bloemen)zaad??

Natuurlijk kun je hiervoor ook zaad bestellen, als je dit niet uit eigen tuin hebt gewonnen... kan ook. Dan is de keuze nog groter!

Cadeau envelopje 

    voor 1 envelopje

Benodigdheden:

• stuk karton 120 grams van 18 bij 18 cm
• Schaar
• potlood of pen
• Lineaal
• Lijm
• (Bloemen)zaad

Hoe maak ik het:

Eigenlijk is het het makkelijkst om het opengevouwen envelopje maar gewoon te laten zien.

Ik heb de maten erbij geschreven en het envelopje ligt met de flap naar boven.

Natuurlijk kun je kleinere of grotere envelopjes maken, maar

dit is voor mij precies de goede maat.

Wanneer je een envelopje hebt uitgeknipt volgens bovenstaande maten,

kun je het als mal gebruiken om meer envelopjes te maken. 

Wanneer je 'm schuin op het papier legt, kun je met wat passen en meten misschien twee envelopjes

uit een stuk karton halen.

De vouwlijnen maak je om de denkbeeldige rechthoek in het midden.

Met een liniaal druk je de lijnen extra stevig in het papier.

Vouw eerst de zijflappen naar binnen en de onderkant er over heen.

Doe wat krachtige lijm (geen pritt stift) aan de zijflappen zodat de onderkant er aan vast plakt.

Werk netjes, anders plak je de hele envelop dicht.

Nu kun je 'm vullen en dicht of open vouwen.

Klaar is je envelopje!!

In de nazomer en herfst heb ik heel veel goudsbloemenzaad gewonnen.

Met het plukken van de laatste bloemblaadjes voor de calendula olie

nam ik gelijk de grillig gevormde - op wormpjes lijkende - zaadjes mee.

En nu is het tijd om ze te verspreiden....

De goede tijd om ze te zaaien is in maart of april voor een overvloedige 

bloemenpracht in de zomer. Je kunt ze ook later in het jaar zaaien, zodat

ze het jaar erop gaan bloeien.

Het weggeven is nu een goed idee.

Wil je het over de post versturen, doe het dan in een grotere envelop.

Ik maakte gelijk heel wat envelopjes.... leuk om te doen.

Leuk om door te geven...

Wie krijgt er van jou zo'n lief envelopje met een hoopvolle verrassing?!

Mijn moestuin in december

December is een maand van rust in de natuur, er is even niet zo veel te doen!

En alles groeit  l a n g z a a m....  ook het onkruid.

Maar  er bestaat zoiets als wintermoestuinieren....  niet iedereen doet dit. Maar ik wel!

Dit blog gaat over wintermoestuinieren: wat er op de tuin te doen is in de winter,

 de wintergroentes die er te oogsten zijn. Enneh... oogst je wintergroentes, dan minimaliseer je op de reiskilometers van groente. Daarna deel ik een inspirerend weekmenu met wintergroentes in de hoofdrol. Dat dit niet alleen bestaat uit soepen en stamppotten word je al lezend wel duidelijk!

Wintermoestuinieren

Is het dan niet erg koud?

Met dikke, warme kleding - ik draag nu liever snowboots dan gewone laarzen - is het goed te doen. 

Je blijft immers in beweging!!

Op de tuin ren ik vaak eerst met pup Eef van de waterput naar de kippen en van de kippen naar de frambozen en weer terug. Dan heb ik het een tijdje warm.

Het mulchen met herfstbladeren heb ik nog een keer dunnetjes over gedaan, 

om een extra dikke laag te krijgen.... de bladeren van de kastanje, beuk en eik zijn wat minder geschikt omdat ze de bodem kunnen verzuren. Kies òf een ander soort bladeren, òf  maak een goede mix van allerlei soorten.

Natuurlijk kun je ook mulchen met gemaaid gras, plantresten, compost, stro, houtsnippers en zelfs kranten...

Hierbij kun je lekker actief zijn, zodat je het niet koud krijgt.

Waar je het ook warm van krijgt is bemesten. 

Gedurende het seizoen heb ik weer zo'n drie grote emmers vol kippenmest verzameld.

Ik laat ze gewoon buiten staan en samen met stro en regen wordt het een goede, 

nog behoorlijk grove mest. Kippenmest is een heel zure of 'scherpe'mest voor de bodem.

Dit komt omdat het veel voedingsstoffen bevat, maar weinig organisch materiaal.

Daarom besluit ik het nu al over en tussen de mulchlaag te verdelen.

Als kippenmest namelijk met bladeren en ander organisch materiaal wordt vermengd,

levert dit een enorm voedzame, goede compost op.

En als ik niet meer goed tegen de stank kan, ga ik gauw binnen bij de kachel opwarmen!

Officieel 'moet' het in oktober....

Sterker nog: op 10-10-10-10...

Ik heb het over knoflook planten en die tienen zijn een ezelsbruggetje die staan voor 10 oktober, 

10 centimeter diep en op 10 cm plantafstand in de rij.

Maar ach, in december zag ik in mijn keukenkastje wat doorgeschoten teentjes liggen

 en besloot ze te planten, tienen of niet.

En kijk nu eens:

De knoflook groeit!

Je kunt knoflook ook in het voorjaar poten, maar voor de winter geplant, groeit

de plant het best. Een beetje kou stimuleert de groei.

Knoflook kun je alleen vegetatief vermeerderen, wat betekent dat je geen zaad gebruikt, 

maar teentjes in de grond stopt. Je kunt hiervoor speciale plantknoflook

 kopen, maar biologische knoflook uit de supermarkt werkt net zo goed.

Ook in december krijgen ze zó nog een goede groeivoorsprong.

De opbrengst van in het voorjaar geplante knoflook zal een stuk lager uitvallen. 

Lekker mulchlaagje erom heen....

groei maar lekker knoflookbolletjes!! Tot juli of augustus.... ;)

Op de eerste dag van december snoeide ik de herfstframbozen. 

Het was een waar bos geworden, want al neem ik het me elk jaar voor, 

het netjes leiden langs een hekwerk komt er vaak niet van.

Tot laat in november droegen ze nog vrucht. Om de struik tot rust te laten komen, 

zodat ze in het voorjaar dubbel sterk weer terug kan komen, snoei ik frambozen

 tot 4 cm boven de grond af. 

Wat lijkt de tuin ineens kaal...

Dit is de na-foto...

En kijk eens wat ik nog vond?!

Nog gele framboosjes in december!!

Helaas.... ik had ze al gesnoeid.

Maar hoewel ze er nog goed uit zien, worden ze door gebrek aan 

zonlicht en zonnewarmte niet meer zoet. Wel rijp, maar niet lekker!

Gelukkig heb ik nog wat frambozen in de diepvries,

voor zoete rijpe frambozen is het weer wachten tot de zomer!

Wintergroentes

Het is heel belangrijk om met de wintermoestuin een bijdrage te leveren aan het minimaliseren van reiskilometers van groente.

Geen sperzieboontjes uit Kenia of broccoli uit Spanje.... we eten met de seizoenen mee!

Veel mensen denken dat het tuinseizoen in oktober afloopt.

Maar het oogsten van wintergroente kan prima, als je maar  eerder in het (voor)jaar 

een goede planning hebt gemaakt.  En bij mij groeit er nog genoeg!!

Vooral ondergronds, maar ook boven de grond staat er nog wat....

Wat te denken van deze prachtige en decoratieve palmkool!!

Ik heb er zelf vier staan, maar van buurman Teun mag ik zijn palmkool ook hebben. 

Hij vindt 'm maar zo-zo en ik ben druk aan het bewijzen dat 'ie wel lekker is! 

Palmkool is in mijn recepten overigens vervangbaar door boerenkool.

Prei is zo'n heerlijke wintergroente... maar ik heb ontdekt dat het een hele kunst is,

om ze dik, groot en lang te kweken.  Tenminste, als je ze zelf zaait.

Wist je dat prei heel goed is voor je keel? Je kunt er zelfs een hoestsiroop van maken....

Snijbiet laat ik altijd staan. Het blijkt steeds meer dat ze best

wat vorst kan verdragen en gestaag doorgroeit!

Ondergronds staat er nog in mijn tuin:

• knolselderij
• pastinaak
• aardperen 
• krootjes of rode biet
• witlof

Ik kan zó genieten van deze verse groentes.... alles is zó  l a n g z a a m  gegroeid uit een klein zaadje

 en moet je nu toch eens proeven!!

Het is (wéér!) niet helemaal genoeg om het jaarrond met mijn gezin uit de moestuin te eten,

maar ik kan nog even vooruit!

Ook ben ik heel blij met de 

laat gezaaide rucola. Lekker die verse, groene blaadjes uit de koude kas.

Al is het maar om 

dit lekker warme ciabattabroodje mee te garneren! (klik)

En af en toe eten we toch nog stiekem zomergroentes zoals snijbonen, sperziebonen en courgette. 

Eerlijk gegroeid in het goede seizoen, maar dan  uit de vriezer of - bij de courgette - uit de droogoven!

Dan mag het.... ;)

Weekmenu met seizoensgroenten

Ter inspiratie deel ik een keer mijn weekmenu: elke dag anders met wintergroente van dit seizoen!

Zondag:

Krootjesrisotto  (klik)

Met krootjes en een beetje winterharde rucola

Maandag:

Pastinaakstamppotje  (klik)

Dit plaatje kan zó uit een restaurant komen, al kun je de stamppot ook op je bord kwakken.... de smaak blijft goed!

Dinsdag:

Boerenkoolcouscous (klik)

Lekker met boerenkool: dit staat binnen 20 minuten op tafel!

Woensdag:

Groentefilosoof (klik)

Met diverse (winter)groentes naar keuze

Donderdag:

Roergebakken mihoen met prei en doperwten(klik)

Verrassend lekker en snel-klaar gerecht met prei

Vrijdag:

Palmkoollasagne (klik)

Met lekker veel palmkool, te vervangen door boerenkool

Zaterdag: 

Surinaamse vegapastei (klik)

Een echte favoriet hier in huis: met een wortel en in-de-zomer-ingemaakte- augurken

Eet smakelijk!!

En als je het nu nog niet weet, klik dan nog even hier!

Hoop in de winter

Als ik in de winter droom over mijn tuin in de zomer, denk ik niet aan slakken, luis en onkruid.

Als ik in de winter droom van de zomer, loop ik op slippers met mijn gieter langs weelderig groeiende, groene moestuinbedden en kan ik tot laat in de avond buiten zitten in het licht van de avondzon....

Maar nu... is het december en hoef ik niet zo veel. Ga ik nog net niet met de kippen op stok, 

maar mag alles in een lagere versnelling....

En wat is rust goed: goed voor de natuur en goed voor de mens!

Dit is mijn laatste blog van dit jaar!

Wat heb ik genoten van mijn moestuin en alle inspiratie die ik daaruit haalde 

om in mijn keuken aan de slag te gaan.

En wat heb ik genoten van jullie reacties! Bedankt voor het meelezen!

Nu wens ik jullie een veilige en vredige jaarwisseling en 

alvast de allerbeste wensen voor een gezond en gelukkig 2022!!

Tot volgend jaar!