woensdag 21 januari 2026

Tijd in mijn keuken (12)

 Jáaa.... januari met al die grauwe dagen: we zitten er weer middenin. 
Met de populaire serie van voorgaande jaren 'Tijd in mijn keuken' wil ik je inspireren
 met lekkere seizoensrecepten, mooie (keuken)projecten, gespot voor je in de supermarkt en 
andere interessante nieuwtjes om deze grauwe dagen op te vrolijken. 

In voorjaar,  zomer en vooral herfst ben ik druk met bijen, de moestuin en het verwerken
 van oogst tot de heerlijkste producten. In deze tijd van het jaar staat dat
op een laag pitje en geef ik je een inkijkje in mijn keuken en soms een beetje verder.

Deze week inspiratie om je huis te ontspullen, oftewel minimaliseren. 
Ruilhandel is van alle tijden en verrassend leuk en er komt geen geld aan te pas!
M'n weekmenu inspireert je vast voor lekkere snel-klaar gerechten met groenten
in de hoofdrol.
Deze week pakte ik een leuk zelfmaak-projectje op, wat niet te lang duurt
creatief met stof in de keuken!
En mijn droogkastje snort heel wat af. In ieder geval stond 'ie aan en 
ik droogde weer van alles deze week! Heb je nog geen voedseldroger? 
Misschien inspireer ik je met al die ideeën!

Pak een kop thee of ander warm drankje erbij,
 ga er lekker voor zitten en lees mee!

Bakken

Oh ja... en neem er iets lekkers bij natuurlijk! 
Deze week kwam er bij mij van bakken niet veel terecht. We hebben gebak over van de 
verjaardag van jongste zoon en nog heel wat koekjes en chocola uit diverse kerstpaketten.
Maar wafels: verwarmend, nostalgisch en heerlijk, die bakte ik wel deze week. 
Weliswaar voor de lunch, maar ze passen ook goed en verantwoord bij een kopje thee. 
Ik bakte ze extra gezond met stiekem wat groente erin: pompoenwafels!
En zien ze er niet prachtig uit?! Als ik echt goede foto's wil, vraag ik jongste zoon om hulp. 
Met een betere camera en goede stylingsideeën krijg ik dan dit! 


Minimaliseren

Ik schreef er bijna 10 jaar geleden mijn eerste blog over, want heb je eenmaal de 'knop' in je hoofd omgezet, dan is het bijna verslavend: ontspullen! Spullen kopen en je huis binnenhalen is vaak niet zo moeilijk, maar opruimen of wegdoen... dát is voor veel mensen best lastig. Hier kun je overigens ook genetisch mee besmet zijn. Maar door een andere mindset wordt loslaten bevrijdend en geeft letterlijk en figuurlijk ruimte. Op deze pagina lees je er meer over.
Gek genoeg ben ik ook weer een tijdlang gestopt met minimaliseren en wat komt er dan 
ongemerkt veel je huis binnen. Maar genoeg is genoeg. In november kon mijn kledingkast 
niet meer dicht en gooide ik alles wat ik aan kleding had, eruit. En wat eruit gaat, 
moet er ooit weer in. Maar alleen de mooie, vlekkeloze en hele items mogen terug.
 Dít werkt voor mij goed. Ik heb vier bigshoppers met kleding weggedaan.
Vervolgens ging ik in december verder met onze slaapzolder.... 
En deze week was de boekenkast aan de beurt. Nou ja... kast. In het trapgat hangen 
zes planken en daar staan alle boeken op. Tenminste, dat is de bedoeling. 
Er lagen echter heel wat boeken naast mijn bed en kookboeken, studieboeken en 
bijbels lagen al een tijdje beneden te slingeren.
Ik verzamelde alle boeken uit het hele huis, legde ze - volgens het principe 
van Marie Kondo - netjes bij elkaar op stapels en ging categoriseren.
Welke boeken kunnen naar de bibliotheek in de kerk? Welke boeken zijn het waard te bewaren? 
Welke boeken zijn voor de kinderen? En welke boeken mogen echt wég weg? 
Lang verhaal kort... ik was er een daglang mee bezig en heb uiteindelijk 
ongeveer 70 boeken weggedaan. 
Boeken gooi je natuurlijk nooit weg, dus toog ik naar de tweedehandswinkel. 
Helaas nemen ze daar op dit moment niets aan. "Excuses, excuses, we hebben genoeg."
 Zijn soms meer mensen aan het minimaliseren?
Boeken kunnen ook weggegeven of geruild of... in minibiebs geplaatst.
Mijn kookboeken heb ik niet weggedaan, op ééntje na. Een verouderd boekje: vegetarisch koken. 
Eén recept scheurde ik eruit: een snerttaart! Dát lijkt me wel wat.
En al die andere kook- en bakboeken? Ik ga ze eens wat meer gebruiken en 
heb een geweldig idee, ooit gezien bij een andere foodie. 
Ik kies een nummer en ga elke week uit een kookboek het recept van die bladzijde koken.
Het eerste nummer kiest Peet: nummer 21
Ik ben benieuwd wat dit gaat worden en zal er een nieuwe serie over starten.
Zó kun je met minimaliseren op nieuwe leuke ideeën komen. En mijn boekenplanken? 
Alles past weer en er kan hier en daar nog een boek bij.

Van ruilen komt....

Je kent het spreekwoord wel, maar mijn ervaring deze week was heel anders!
Van ruilen krijg je twee blije mensen.
De boeken die echt weg mogen, zette ik eerst op Facebook. Wie wil een gratis boek?
En ja hoor... Jacqueline uit de buurt wilde een kippenboek weggeven aan iemand 
die kippen gaat houden en toen ze het boek kwam ophalen, kreeg ik een grote pot tomatensaus.
 Zelfgemaakt van tomaten uit de tuin. (Wat dan dat boek over eetbare paddenstoelen op de foto doet?
Eh... ik was vergeten dat ik nog een foto wilde maken en toen was het kippenboek al weg....
Dit paddenstoelenboek mag overigens ook weg... interesse?)
Dát is nog eens een mooie ruil!

Op zaterdag konden we hout ophalen. Onbewerkt grenen wat bij de verbouwing uit 
Harmens huis komt. Via via ken ik Harmen en kreeg ik zijn nummer. Geweldig dat er aan ons 
wordt gedacht met hout, want we verwarmen zeker zes dagen per week ons huis met
 alleen de houtkachel. Een fijne warmte en het kost niks! En dat wij het hout ophalen,
scheelt Harmen natuurlijk ook weer naar de stort rijden... Maar ik ben 
er blij mee: 'k gaf hem een flesje sambuca retour.
 Een hartversterkend drankje wat na een dag klussen vast goed smaakt.

Ruilen doe ik ook met de tuinvogeltjes... het is misschien wat ver gezocht maar 
als ik ze bijvoer en lekker eten geef, komen ze gezellig bij ons in de tuin.
Dat gekwetter en gefluit van die vrolijke vogeltjes;
 ik kan er erg van genieten en zie ze dus graag.
Dus ruilde ik een pot vogelpindakaas en een pindaslinger
voor gezellig bezoek in de tuin.
Nog veel meer tips om vogels de winter door te helpen en bij te voeren vind je 
op de pagina Tuinvogeltjes


Drogen

Al in de prehistorie was dit de manier om voedsel langer houdbaar te maken: drogen! Deze week 
stond m'n voedseldroger vaak aan en ik droogde van alles. Vooral datgene wat bij het koken
 al door mijn handen was gegaan en wat gedroogd kan worden, in plaats van weggooien.
Bijna dagelijks gebruik ik uien en al de (biologische!) uienschillen 
droog ik tot uienpoeder.  En in mooie glazen potjes is dit ook te koop in mijn winkeltje(!)
Een citroentje uitgeperst? 
De schil snijd ik heel dun - zonder het wit - eraf en droog ik tot citroenpoeder.
Korstjes biologisch brood of een paar sneetjes stokbrood die over zijn, droog ik tot paneermeel.
Al ben ik zelf niet zo actief... als de droogoven snort, komen er vanzelf mooie producten
uit mijn keuken.

Al drogend, kwam ik op een paar nieuwe ideeën, want zó gaat dat.
In de stad dronk ik een lekker warm drankje (blog volgt) met als topping kaneel en
 gedroogde ananasblokjes. De ananas thuis had ik iets te lang op de fruitschaal laten liggen, 
was droog en smaakte niet zoet. In kleine stukjes gesneden, droogde ik deze.
 En gedroogd wordt de smaak een stuk zoeter. Perfect dus!
En omdat mijn dre hydrator toch zo vaak aanstond, besloot ik ook weer eens crackers te maken.
Biologisch en verantwoord: lekker tussen de middag bij een kommetje soep!
Zó gezegd zó gedaan. Ik had alle ingrediënten in huis, plus een leftover van gekookte rijst.
Klik hier voor de werkwijze van deze glutenvrije zadencrackers.
Wil je nu al deze voedingsmiddelen drogen zonder voedseldroger?
Het kan ook in de oven op ongeveer 50°C, maar dat kost wel meer energie.
De koekjestrommel uit het kerstpakket
 wordt op deze manier weer goed gebruikt!


Bijenwasdoeken

Ik had er een stuk of vier en maakte ze alweer vijf jaar geleden: bijenwasdoeken of beewaxwraps.
Super handig in gebruik en dat doe ik dan ook regelmatig. Het maakt plastic overbodig!
Eigenlijk had ik er soms te weinig en al langer verzuchtte ik, dat ik eens nieuwe wilde maken.
Dát deed ik deze week. Tijdens het ontspullen liet ik alle lapjes van mijn naaispullen
 door mijn handen  gaan. Genoeg leuke restanten om er bijenwasdoeken van te maken. 
Een oud dekbed, een stuk van een grand fouillard en een gordijn... 
ik doop ze gewoon in de bijenwas!
Bijenwas is bij mij geen schaars product, hoewel ik als imker laatst van een andere imker 
een groot blok was kocht afgelopen jaar. Ideaal om kaarsen of in dit geval 
deze doeken mee te maken.
Een oude doek zette ik in een sopje handwarm water. De smelttemperatuur van bijenwas 
is iets boven de 60°C, blijf je daaronder dan blijft de bijenwas aan de stof zitten. 
Dit had ik wel eens eerder mogen doen, dát opfrissen. Tjonge wat was deze doek vies.
 Het formaat kun je zelf kiezen
afhankelijk van wat je erin wilt bewaren. In de zomer neem ik vaak kaas mee
in een bijenwasdoek, maar ook een halve ananas, een halve meloen of tomaat
kunnen in de koelkast bewaard worden zonder dat ze uitdrogen.
Het leuke van dit project is dat je één doek 'waxt' en vervolgens de was laat
doorsmelten op een tweede doek. Je krijgt dus altijd twee doeken voor de prijs van één.

In plaats van zoveel doeken - sommige van dikke stof - te föhnen zoals ik vorige keer beschreef,
 legde ik ze deze keer in de oven op 100° C.
Zo smelt de bijenwas geleidelijk aan en trekt in de doek eronder. 
In totaal maakte ik vier grote doeken en zes kleine.
Het hele proces en waar je op moet letten, beschrijf ik uitgebreid hier!


Mijn weekmenu

Groentes spelen (altijd) de hoofdrol in mijn gerechten, maar die hoef ik niet te kopen: het zijn winterse groenten uit de tuin in afwisselende en verrassende gerechten. En voor de variatie - en omdat mijn tuin tekort schiet -  kan ik een greep doen uit bewaargroenten: uit diepvries, kelder en weckpotten.

Zondag: Pasta pesto
Onder het motto 'wie wat bewaart, die heeft wat!' aten we deze dag een zomers aandoende pasta met pesto en tomaatjes. Pesto's maak ik in vele variaties zelf en kun je prima invriezen. Ik pakte een potje daslookpesto, maar het bleek dillepesto te zijn. 
Een lekker kruidige, lichtzoete pesto. En ook in glas is ze in te vriezen.  Ook kilo's cherrytomaatjes heb ik ingevroren en die passen prima in deze pasta pesto. Ze koken  een beetje kapot. Pijnboompitjes erover en klaar was deze gezonde avondmaaltijd! 


Maandag: Boerenkool met couscous

Een snel recept voor de maandag: in 15 minuten staat je eten op tafel! Dat willen we vaker, toch?!
En lekker gezond met boerenkool vers uit de tuin!
Klik hier voor 't recept.



Dinsdag: Dolma's

Afgelopen zomer snoeide ik de druif niet voor niks regelmatig: de druivenbladeren pekelde ik
om te bewaren. En die zijn heerlijk ter afwisseling van de zware winterkost.
Erbij serveer ik altijd wat Joodse gerechtjes zoals deze keer: falafel, matzes, zelfgemaakte kaas en een eenvoudige wortelsalade. Je moet er wel even voor gaan zitten om alle wijnbladeren te rollen, maar het is de moeite waard. Klik naar het recept ;)




Woensdag:  Aardpeerpastei
Een andere vergeten groente - niet in mijn  tuin, is de aardpeer. Ik heb een overvloed ervan en dit aromtische knolletje - familie van de zonnebloem - groeit uitbundig als wintergroente.
Deze keer een lekkere pastei ermee. Vegetarisch, maar dát proef je bijna niet.
Ga snel naar het recept!



Donderdag:  Spaghetti met tomatensaus
Een keertje makkelijk uit de diepvries. Afgelopen jaar was zó'n geweldig tomatenjaar dat ik 
ook veel tomatenpuree heb in gevroren. Lekker makkelijk. Bakje uit de vriezer
halve dag laten ontdooien op 't aanrecht of in een pannetje op de kachel
en de basis voor een tomatensaus is klaar. Een ui, wat gedroogde kruiden
uit de tuin, vegetarisch gehakt en meer heeft deze spaghetti eigenlijk niet nodig. Natuurlijk mag er 
ook een paprika of wat champignons doorheen... net wat je nog hebt liggen.
Geen recept nodig...


Vrijdag: Boerenkoolchili
Nog een keer die lekkere boerenkool op het menu deze week, maar dan in een totaal ander recept.
Boerenkoolchili begint altijd de avond van tevoren wanneer ik de gedroogde bonen voorweek.
De volgende ochtend breng ik ze aan de kook en de rest van de dag
garen ze na in de hooimadam.  Het supersnelle recept vind je hier!


Zaterdag:  Pastinkaakrisotto
Tijd voor een nieuw recept met een oude groente: pastinaak. Ooit een vergeten groente, maar
bij mij staat ze in de moestuin. Vers geoogst mag 't ie op ons bord. 
Risotto... ik ben er dol op! Met elke groente uit de moestuin bedenk ik een risottorecept.
Het is nog niet compleet, maar ik ben al heel ver en deze pastinaakrisotto
 is een mooie aanvulling in dit rijtje. Hier mag je me 's nachts voor wakker maken!
Recept vind je hier!


Gespot in de supermarkt

Ik kom er niet vaak, maar liep een rondje in de Jumbo en daar hebben ze toch 
bijzondere eieren: het oerei!
Ik keek gauw even in het doosje.... beducht op een soort reptieleneieren uit de oertijd.
Maar de eieren zagen er uit als gewone kippeneieren. Een medewerker kon ik het niet vragen.
Wat denken jullie dat een oerei is?

Overigens heb ik thuis wel een soort oereieren.
Nog steeds staat er een pot met eieren van april die houdbaar blijven
met behulp van de waterglassing method. Een razend populair blog hierover 
 vind je hier: eieren jarenlang bewaren!

Wat spot jij voor geks of bijzonders in de supermarkt?!

Voor nu is er meer dan genoeg gedeeld,
 leuk dat je meelas en tot de volgende...



maandag 19 januari 2026

Pastinaakrisotto

Er staat niet veel meer in de moestuin, maar pastinaak - een echte wintergroente - wel!  
Door de kou gaat ze alleen maar beter groeien.
Pastinaak is ooit door de Romeinen hierheen gebracht, werd in de Middeleeuwen 
als volksvoedsel gegeten en is door de aardappel in de vergetelheid geraakt. 
Maar nu is ze terug van weggeweest... èn hoe!
In Nederland wordt deze witte, lichtzoete wortel alleen biologisch geteeld.
Dus in welke winkel je ze ook koopt: ze zijn biologisch!
Dát zouden ze bij meer groentes - wat zeg ik? alle groentes - moeten doen! 
Telen zonder kunstmest en zonder bestrijdingsmiddelen!

Van deze lekkere groente had ik nog nooit risotto gemaakt èn... als groot fan van risotto 
 is dat wel mijn streven!
Dus bij deze! 



Pastinaakrisotto

    voor 5 - 6 personen


Ingrediënten:
  • 600 g pastinaak (schoongemaakt gewicht)
  • 10 blaadjes salie
  • zonnebloemolie
  • 400 g kastanjechampignons (of wilde paddenstoelen)
  • 1 tl citroensap
  • 3 el olijfolie
  • 2 teentjes knoflook
  • 2 kleine uien
  • 425 g risottorijst
  • 150 ml witte wijn
  • 1 l groentebouillon

Hoe maak ik het:
Was en schil de pastinaak en haal de harde, binnenkern eruit. Snij in dobbelsteentjes en laat staan.
Veeg de paddenstoelen schoon en snijd de champignons in plakjes of stukjes.
Pel en snipper de uien.
Verhit een laagje olie in een koekenpan en 'frituur' daarin een halve minuut de verse salie.

Laat uitlekken op keukenpapier.
Bak in dezelfde olie de paddenstoelen tot ze gaar zijn.
Breng op smaak met citroensap en versgemalen zout en peper.
Laat staan.
Verhit de boter in een wok of ruime hapjespan.
Pers hier de teentjes knoflook boven uit en voeg de gesnipperde ui toe.
Roerbak 2 minuten. Voeg dan de rondkorrelige rijst toe en laat 1 minuut roerbakken
tot de korrels rondom glanzen.
Blus af met de witte wijn.
Maak ondertussen de groentebouillon en voeg een scheut toe 
wanneer het vocht bijna verdampt is. Voeg ook de blokjes pastinaak toe.
Herhaal dit elke keer met een nieuwe scheut bouillon tot deze op is.
Dit duurt zo'n 20 tot 25 minuten. De rijst en groente zullen nu gaar zijn.
Roer de gaargebakken champignons erdoor
en serveer met de gefrituurde blaadjes salie.

Deze heerlijke risotto is vol en romig van smaak en toch
volledig vegan.
Voor niet vegans  kun je er (geraspte) kaas bij geven, maar dat hóeft niet.
Geniet ervan :)

Voor deze risotto mag je me 's nachts wakker maken!


zaterdag 17 januari 2026

Pompoenwafels

 Jongste dochter heeft altijd de leukste ideeën voor de lunch: 
"Mam, laten we wafels bakken!"
En daarmee bedoelt ze natuurlijk dat ik ze mag bakken en zij ervan eten. 
Want ja... zó hoort het! 
Eén klein flespompoentje heb ik nog bewaard van de pompoenoogst deze herfst,
daarmee ga ik deze wafels verrijken en wat vitamines meegeven.
Zonder dat je het merkt en ziet.  Pompoenwafels dus.
En als je kiest voor gezond volkorenmeel en een topping van fruit en noten, heb je niet alleen
een lekkere, maar ook voedzame en gezonde lunch te pakken.
Niets lekkerder om - na een lange winterwandeling of werken in de buitenlucht -
 verwend te worden met warme wafels. Toch?!

Pompoenwafels

    voor 7- 8 stuks

Ingrediënten:
  • 300 g pompoen
  • 50 g roomboter
  • 200 g speltbloem
  • 50 g havermout
  • 15 g wijnsteenbakpoeder
  • 1/2 tl zeezout
  • 1 tl kaneel
  • 1/2 tl gemberpoeder
  • 2 el ahornsiroop
  • 1 tl vanille extract
  • 3 kleine eieren
  • 1 dl plantaardige melk
  •    ook nodig:
  • wafelijzer

Hoe maak ik het:
Was de pompoen goed. Ik gebruik een flespompoen waarvan de schil eetbaar is. Snijd de pompoen in kleine blokjes en stoom in ongeveer 5 minuten gaar.
Mix ze fijn met een staafmixer tot pompoenpuree.
Smelt de boter in een pannetje op laag vuur.
Doe de droge ingrediënten in een grote kom en roer goed. Maak een kuiltje in het midden en 
schenk hier één voor één de losgeklopte eieren in. Ik heb - de laatste - kleine kippeneitjes,
 je kunt ook twee grote eieren nemen. Roer vanuit het midden goed door. 
Voeg de pompoenpuree, ahornsiroop en vanille extract toe en roer stevig door.
Voeg de melk toe en tot slot de gesmolten boter.
Je krijgt een goudkleurig beslag, stevig door de pompoen en de havermout.
Verwarm het wafelijzer voor op de hoogste stand.
Bij mij duurt dit ongeveer 5 minuten.
Je hoeft 'm niet in te vetten, want de boter in het beslag zorgt ervoor dat de
wafels niet aanbakken.
Schep een soeplepel beslag op beide zijden van de bakplaat.
Bak de wafels in ongeveer 3 - 4 minuten gaar en goudbruin.
Serveer direct: warm, licht knapperig aan de buitenkant, zacht van binnen.
Lekker met kokosbloesemsuiker
of kaneelsuiker.

Of leef je uit met een overdadige topping van fruit en noten!
Niet alleen als lunch, ook als ontbijt of rond teatime smaken deze wafels geweldig!


Tips:
  • Je kunt de wafels het beste gelijk warm vanuit het ijzer eten. Wil je ze toch bewaren? Doe dit dan in een oven op 100 graden, niet langer dan een half uur. 
  • Mijn moeder bakte wafels altijd met verse gist. Gebruik 15 g verse gist ipv het bakpoeder en laat het beslag 30 tot 45 minuten rijzen op een warme plaats. De wafels worden luchtiger en dikker
  • Serveer eens met een bolletje ijs; lekker als dessert!
  • Wafels kun je invriezen, ze blijven dan zo'n 3 maanden goed. Wedden dat je dat niet redt om uit te proberen? Ontdooi en warm weer even op in de oven.


fotocredits @raf

zondag 11 januari 2026

Ananasstroop

Het jaarrond groeien deze tropische vruchten, maar wanneer je ze deze maand in de winkel ziet,
 zijn ze het meest smaakvol en zoet.... ik heb het over de ananas!
Van ananas maak je een bijzonder drankje, terwijl je de vrucht lekker opeet.
Het lijkt een beetje op het Aziatische Tepache, maar dit drankje komt uit Suriname.
Neem altijd een biologische ananas! 
En hoewel deze iets duurder is (2,99 bij Ekoplaza), gebruik je 'm met dit recept dubbel!

Met dit recept voor ananasstroop trap ik
deze maand af waarin zonnige gerechten uit de Surinaamse keuken centraal staan.
In Suriname noem je siroop stroop en de ons bekende (schenk)stroop heet daar siroop.
Ananasstroop op z'n Surinaams is dus een lekkere limonadesiroop 
op basis van ananas.
Wij vonden 'm in de koelkast tijdens onze vakantie daar.... een lekker koud welkomstdrankje!
De 93-jarige moeder van Muriël maakte dit voor ons.

Deze bijzondere, langwerpige ananas zie je niet in de Nederlandse supermarkt. 
Ze komt uit Suriname, is lekker zoet en smaakt licht naar kokos.
Ik smokkelde een ananas mee tussen de kleding in m'n koffer...
en maakte thuisgekomen er ananasstroop van.
Jij kunt dit nu ook, kijk maar!



Ananasstroop

   voor 2,5 liter


Ingrediënten:
  • 1 biologische ananas
  • 2 l water
  • 1200 g suiker
  • 25 g citroenzuur

Hoe maak ik het:
Maak de biologische ananas schoon. Snijd het hart eruit, verwijder de dikke schil en haal de 'pitjes' uit de ananas. Eet de ananas nu lekker op. Wij gebruiken voor dit recept de schil, het hart en de pitjes. Oftewel...alles wat je normaal gesproken zou weggooien.
Doe alles wat je over hebt in een grote pan en 
overgiet met 2 liter water.
Breng aan de kook en laat 20 minuten zacht borrelend doorkoken.
Zet het vuur uit en laat een nachtje staan.
De volgende dag zeef je de ananasstukken uit de drank.
Om deze langer houdbaar te maken en te zoeten, kook je het met suiker in tot een siroop.
Doe het ananassap terug in de pan en voeg de suiker toe.
Verwarm al roerend tot de suiker volledig opgenomen is in de siroop.
Breng de 'stroop' niet aan de kook, anders wordt het werkelijk stroperig, 
terwijl we een vloeibare siroop willen hebben.
Los het citroenzuur op in een schaaltje met wat koud water.
Voeg dit toe aan de pan met siroop.

Schenk de ananas'stroop' in klaarstaande, uitgekookte flessen.
Bewaar de stroop in de koelkast, ze is koud 't allerlekkerst!
Of zet alvast een kan klaar in een verhouding van 1: 5.
Proef je de zomerzon in dit drankje?

Heel lang bewaren hoeft niet, je koopt gewoon weer een nieuwe ananas,
wanneer je drankje op is.
Proost op een goed en zonnig begin van het jaar!

dinsdag 6 januari 2026

Driekoningenkoek

We vieren het in Nederland misschien niet zo groots, maar in veel zuid-Europese landen
 is het een belangrijke feestdag: Driekoningen.
Het feest wordt ook wel Epifanie genoemd en op 6 januari - 13 dagen na Kerst - gevierd.
Epifanie betekent 'lichtverschijning uit de hoge' wat verwijst naar de heldere ster
 die de wijzen uit het Oosten naar de geboorteplek van Jezus leidden. 
Vanwege hun geschenken - goud, mirre en wierook - worden de wijzen
 in de derde eeuw 'koningen' genoemd. 

In Rooms Katholieke kringen werd vroeger de kerststal op kerstavond neergezet. 
De wijzen uit het Oosten waren dan letterlijk nog heel ver weg, 
want ze kregen een plekje aan de andere kant van de kamer en kwamen 
naarmate Driekoningen dichterbij kwam, dichterbij de stal. Op 6 januari kwamen ze aan.

Met Driekoningen gingen vroeger in veel dorpen de kinderen verkleed als wijzen 
zingend langs de deur om snoep en geld op te halen. Sterrenzingen genaamd, 
omdat het gaat over de ster van Bethelehem. Hoog op een stok werd een ster bevestigd en
 meegenomen. Zowel kinderen als volwassenen deden hieraan mee. 

Met Driekoningen wordt ook vaak een driekoningenkoek gebakken, 
waarin vroeger een geldstuk verstopt was om de zoektocht van de wijzen uit te beelden.
Tegenwoordig worden vooral in Frankrijk driekoningenkoeken,
Gallete des Rois, gebakken  met daarin een klein porceleinen figuurtje 
 - soms een waar collectorsitem - of een boon. 
Compleet met kroon koop je deze koek en er staan de mooiste exemplaren
 in de vitrines van de patissiers. De boon in het gebak heeft alles te maken met 
het koningsspel, maar daarover lees je onder het recept meer...

Bij gebrek aan Franse bakkers bak ik dit jaar mijn eigen Driekoningen koek
en met het recept laat ik je graag meegenieten van dit bijzondere en
 symbolische bladerdeeggebak. Natuurlijk hierbij mijn eigen variant op het recept!

Hoewel we niet katholiek zijn en niet in een zuid-Europees land wonen, 
vieren wij al jarenlang groot feest op 6 januari. De belangrijkste reden 
is jongste zoon die vandaag precies 18 wordt!

Groot feest dus, maar vandaag is het dubbel feest en combineer ik het met Driekoningen.
Dit jaar bak ik een Driekoningenkoek. Sterker nog, dit jaar bak ik er drie, 
om het ook op school met de kinderen te vieren.




Driekoningenkoek

    voor 12 stukken
Ingrediënten:
Hoe maak ik het:
Vers bladerdeeg op rol vind je tegenwoordig in elke supermarkt.
Breng op kamertemperatuur om goed te kunnen verwerken. Rol uit en neem een bord van ongeveer 27 cm doorsnede als mal en snijd uit de vellen bladerdeeg een cirkel. Snijd de ene cirkel ongeveer een cm groter uit dan de ander. Bewaar de restjes bladerdeeg voor decoratie.
Verwarm de oven voor op 175°C.
In Frankrijk wordt frangipane gebruikt voor deze speciale driekoningentaart, die je kunt vervangen door amandelspijs. Ik gebruikte hazelnootspijs, homemade van zelfgeraapte hazelnoten.
Klop het ei los in een kom. Houd een halve eetlepel van het geklopte ei apart. 
Meng de rest van het ei door de hazelnootspijs zodat deze smeuïg wordt.
Verdeel de spijsvulling over één van de bladerdeegbodems. Laat een cm vrij van de kant. 
Stop een (rode) boon in de spijs.
Leg de andere bladerdeegcirkel erover en plak de randen vast met wat water.
Maak van de restjes van het deeg een kroon wat je op het midden van de taart legt.
Kerf met een scherp mes een rand erin zodat hier de stoom uit kan ontsnappen.
Met een ander restant kun je een vlecht maken en dit om de buitenrand leggen.
Of versier naar eigen inzicht.

Vermeng het restje losgeklopt ei met wat water of sojamelk en bestrijk
hiermee de bovenkant.
Schuif de taart in het midden van de voorverwarmde oven
en bak in ongeveer 40 minuten goudbruin.
Haal de taart uit de oven en laat afkoelen.

In de tussentijd heb je van goudpapier een kroon gemaakt of er eentje gekocht.
Zet het kroontje op de taart.
bestrooi de randen met poedersuiker.
 En dan begint het Koningsspel,
want ergens in deze taart zit natuurlijk nog die meegebakken boon.
Maar waar?



Koningsspel met kinderen

Benodigdheden:
  • driekoningenkoek met boon of porceleinen figuurtje
  • gouden kroontje

Hoe gaan we spelen:
Laat het jongste kind onder tafel zitten waar de driekoningenkoek op staat.
Wanneer de koek wordt aangesneden mag het jongste kind zeggen naar welke persoon het stuk
koek gaat voor een eerlijke verdeling.
In één van deze stukken zit natuurlijk de boon verstopt.
Wie de boon in zijn koek vindt, mag  de rest van de dag (of de les) koning of koningin zijn.
De anderen moeten hem of haar gehoorzamen. Thuis mag deze persoon bijvoorbeeld kiezen
wat je gaat eten of waar en op school kan het kind bijvoorbeeld een spel kiezen.


Vroeger werd het koningsspel door volwassenen gespeeld en werden 
maatschappelijke verhoudingen omgedraaid.
In plaats van een boon zat er een geldstuk in de driekoningenkoek verstopt
die de zoektocht van de wijzen uit het Oosten uitbeeldt.
En wij? We nemen deze dag een stukje driekoningenkoek, waar ik
 - hoera! - de boon in vind. Maar natuurlijk geef ik de kroon graag door
 aan onze jarige, de koning van deze dag!
Vanavond gaan we uit eten en zaterdag vieren we zijn verjaardag groot!

Al vier je normaal gesproken Driekoningen niet, het is een bijzonder
feest met eeuwenoude tradities, waarin je eigen keuzes kunt maken.
 Mooi om in je gezin een nieuwe traditie te starten of kinderen op school 
ermee bekend te maken. Sla op voor volgend jaar en 
blaas Driekoningen nieuw leven in: zinvol en mooi om te vieren.


Bron:
Van feest naar feest; S. vd Gugten, T. Lous, A.  Noordhof; Boekencentrum Z,meer,2003