Zwammen in de zomer

Nee, de hitte heeft me niet bevangen, dat ik ga zwammen over allerlei onzin.

Ik wil het echt even over zwammen - je weet wel: paddenstoelen - hebben. 

Dat paddenstoelen alleen met de herfst geassocieerd worden, is niet zo gek, want 

vooral in dit vochtige, wat killere seizoen, komen er heel veel voor. Maar het is onterecht

 te denken dat paddenstoelen in andere jaargetijden niet voorkomen. 

Het jaarrond kun je paddenstoelen vinden, zo ook in de zomer.

Vandaag zet ik drie zwammen, mijn eigen zomerse vondsten, in de schijnwerpers.

Twee ervan zijn eetbaar, de andere niet. Maar ook daar valt een mooi, 

bijzonder verhaal over te vertellen.

En ben je er nu niet zo voor in de stemming, middenin de zomer? 

Dan sla je dit blog gewoon op en lees je 't in de herfst ;)

Lees je toch verder?

De zomer is een fantastische tijd om op paddenstoelenjacht te gaan. 

Want ook in de warmere maanden kun je al prachtige exemplaren vinden. 

Vandaag zet ik drie van mijn zomerse vondsten in de schijnwerpers!

Paddenstoelen in het wild zijn best moeilijk te determineren. Er zijn duizenden soorten en  

giftige soorten lijken op eetbare: een foutje is snel gemaakt. Zeven jaar geleden 

nam ik een besluit: ik wilde écht paddenstoelen uit het bos leren plukken om te eten.

 Mijn aanpak was simpel maar effectief. Ik nam me 

voor om elk jaar één nieuwe paddenstoel feilloos te leren determineren. 

Nu, zeven jaar later, ken ik er zeven die ik veilig kan oogsten uit het bos. 

Het kost tijd en geduld, maar het is de beste manier om te leren wildplukken.

1. De Oesterzwam: Een onverwachte traktatie

Mijn eerste zomervondst is de oesterzwam. Deze groeit op de meest onverwachte plekken. 

Gewoon in een stadspark op een boom,

op een boom aan een slootje langs een boerenweggetje. Je vindt ze vaak op dood

 of stervend hout.  Ze zijn er in helder wit en zachtgrijs.

 Het is een heerlijk eetbare paddenstoel. Een groot voordeel is dat je er meerdere keren van

 kunt oogsten als je het vruchtlichaam netjes laat zitten en de basis niet beschadigt.

 De perfecte manier om ze goed te determineren is kijken hóe ze in mijn tuin groeien...

van het deuvelbroed dat ik uit mijn boomstam kreeg.

2. De Zadelzwam: Buisjeszwam langs een landweggetje

Tijdens mijn fietstocht naar mijn werk over een boerenlandweggetje vond ik 

mijn tweede zomerzwam: de zadelzwam.

Dit is een zogenaamde buisjeszwam. Aan de onderkant van de hoed 

zitten geen plaatjes, maar kleine buisjes.

Zoom even in om de buisjes aan de onderkant goed te kunnen zien.

  De zadelzwam is niet buitengewoon smaakvol, maar prima eetbaar. 

Kies voor de jonge exemplaren, want die zijn nog lekker mals. Zijn ze ouder, 

laat ze dan zitten. Je hebt dan kans dat de buisjes vol met wormpjes of andere beestjes zitten. 

 Ik vond dit jonge exemplaar op een afgezaagde boomstam in de berm.

3. De Tondelzwam: Magisch stukje prehistorie

De derde zomerzwam is de tondelzwam of tonderzwam. Deze zwam is niet eetbaar, 

maar wel heel bijzonder! 

Ik las er als kind over in een sprookje waarbij een heks een tondelzwam 

wilde bemachtigen om er magische dingen mee te kunnen doen.

In de prehistorie, waarbinnen ik werk in Archeon, wordt de tonderzwam ingezet bij het vuurmaken. 

Met deze paddenstoel kun je namelijk vonken opvangen wanneer je

 met een vuurboog of  met ijzerslag en vuursteen vuur wilt maken. Daarnaast kun je 

met de tondelzwam vuur transporteren en  mee op reis nemen. Erg handig wanneer

vuur maken best een tijdrovende bezigheid is.

Een kooltje vuur kan in deze zwam wel zo'n 8(!) uur lang smeulen zonder op te branden en

 zonder uit te doven. Een geweldige uitvinding en een onmisbaar prehistorisch gadget!

Wat doen we met de paddenstoelen oogst?

Heb je eetbare paddenstoelen gevonden? Goed nieuws: je kunt voor bijna alle soorten dezelfde basistechnieken en recepten gebruiken.

Bewaren: 

Je kunt paddenstoelen heel goed drogen in een voedseldroger

of oven op lage temperatuur. Houd zo'n 12 uur aan op 50 tot 60°C. De paddenstoelen moeten

droog aanvoelen, maar mogen nog buigzaam zijn. 

Bewaar ze in luchtdicht afgesloten potten en controleer regelmatig of ze nog goed droog zijn.

 Ook invriezen is bij vlezige paddenstoelen een goed idee!

Recepten: 

Paddenstoelen zijn de perfecte basis voor een rijke soep of een romige ragout. 

Kijk voor meer inspiratie op mijn wildplukpagina hier!

Ook simpel opgebakken in wat boter met knoflook zijn ze heerlijk.

Andere zomerzwammen

Naast mijn drie favorieten zijn er nog meer soorten speciaal in de zomer te vinden:

• De Zwavelzwam:  één letter verschil met de zadelzwam, maar ze heeft een totaal ander uiterlijk Een opvallend gele of rode paddenstoel die op boomstammen groeit, ook wel 'boskip' genoemd 
  
  
  vanwege de vlezige structuur.
• Eekhoorntjesbrood: Een bekende klassieker met een vlezige hoed, vaak te vinden bij eiken en beuken. Tot mijn spijt heb ik deze nog nooit gevonden
• Hanenkam (Cantharel): Een gele, trechtervormige paddenstoel met een licht peperachtige smaak. Heel bekend en smaakvol, maar ik heb 'm zelf nog niet gevonden

Pluk met respect

Wildplukken brengt verantwoordelijkheid met zich mee. Het is ontzettend belangrijk om goed 

op te letten waar je plukt. Sommige paddenstoelen zijn zeldzaam of wettelijk beschermd. 

Daarnaast mag je in veel Nederlandse natuurgebieden officieel niet van de paden af
of grotere hoeveelheden meenemen.

 

Pluk dus altijd met mate, beschadig de natuur niet en neem alleen mee wat je 100% zeker kent!

Want... alle paddenstoelen zijn eetbaar, maar sommigen maar één keer.

Pluizig geluk(t)!

Herinneren jullie je dat 'verrassende dierennieuws' dat ik laatst aankondigde? 

Nou, ik mag het delen....  We hebben weer gezinsuitbreiding in de achtertuin!

 Sinds deze week scharrelen er vier piepkleine, pluizige bolletjes door de tuin. 

Mijn twee broedse hennen, Layla en Nella, zijn officieel voor het eerst moeder geworden. 

Een kleine waarschuwing, dit blog bevat een flinke overload aan té schattige foto's!

Het wonder zonder haan!

Nu hoor ik je denken: "Kuikens.... maar je hebt toch helemaal geen haan?" Klopt! 

In een middeleeuws dorp (Archeon) kunnen zelfs meerdere hanen prima samen gaan

Middenin de stad is dat ook natuurlijk, maar buren denken hier anders over.

Layla en Nella  zijn nog 'maagd', hoewel hun moederhormonen er niet minder om zijn. 

Toen ze eenmaal hardnekkig broeds werden - lees: na anderhalve week zichzelf

 verwaarlozen en uithongeren  terwijl ik elke keer hun eieren onder hen vandaan haalde - 

besloot ik ze tegemoet te komen en

 een handje te helpen. Ik kocht zes bevruchte eieren bij Tara en

 legde die - eerlijk verdeeld - onder de dames.

 Mocht je dit zelf ook eens willen proberen: je koopt bebroede eieren bij hobbyfokkers, 

maar je kunt ook aankloppen bij een plaatselijke kinderboerderij.

Het is inmiddels alweer zes jaar geleden dat ik voor het laatst eieren heb uitgebroed, klik hier!

Destijds gebeurde dat op de keukentafel, in een broedmachine. Het grote verschil met toen

is dat deze keer alles puur natuur gaat. Layla en Nella nemen hun taak vanaf dag één

 bloedserieus en hebben als een echt team

 de eieren warm gehouden. Uiteindelijk zijn er uit vier van de zes eieren 

 prachtige, kerngezonde kuikentjes uitgekomen. De andere eitjes waren niet bevrucht.

Het beste moment om eieren uit te broeden is in het voorjaar en de vroege zomer. 

Precies op 1 juli 

werd ons eerste kuikentje geboren: een perfecte timing. 

De dagen zijn lang, waardoor de kuikens urenlang kunnen eten en groeien. 

Bovendien is er nu volop vers groen en insecten in de tuin te vinden. 

Het is zó schattig om te zien hoe de moederhennen zachte lokgeluidjes maken

en eerst een korreltje graan of een mier zelf in de snavel nemen en die vervolgens 

voor het kuikentje neerlegt. Zo van: eet dit maar lekker op!

Als je pas in de nazomer start, vallen de gure herfstdagen midden in hun groeiperiode. 

Mijn vier pluizenbolletjes hebben fijn de hele zomer om uit te groeien tot sterke, 

volwassen kippen met een dik verendek vóór de winter begint!

Op hete zomerdagen zoals nu tijdens een hittegolf, help ik ze natuurlijk 

wel een handje door te zorgen voor schaduw, lekker koel drinkwater en 

een vochtig modderbadje om de buikjes en pootjes te koelen.

Al mijn kippen zijn handtam; ze luisteren naar mijn stem, komen direct aanrennen 

als ik ze roep en laten zich altijd heerlijk aaien. Ik was vooraf heel benieuwd 

hoe Layla en Nella zouden reageren als kersverse moeders, 

maar hun onvoorwaardelijke vertrouwen 

in mij is gebleven. Zelfs nu ze kleintjes hebben, mag ik ze gewoon oppakken en aaien. 

Ze vertrouwen ons - mensen - volledig.

Tegelijkertijd zijn ze enorm zorgzaam en oplettend. 

Hond Eef of poes Lilly hoeven niet te dicht in de buurt te komen

... dus houdt Eef hier maar de wacht ;)

 of ze krijgen een waarschuwing waarbij de dames best even lelijk kunnen doen. 

Layla links en rechts Nella 

Moederinstinct ten top!

Kriebelt het bij jou ook om dit wonder van de natuur in je eigen tuin te halen?

Sla dit blog op voor een volgend jaar.

 Met deze praktische tips vergroot je de kans op een geslaagd nest aanzienlijk:

• Zorg voor rust en isolatie: Richt een afgeschermd broednest in waar andere kippen het broeden niet kunnen verstoren.
• Houd het hok ongediertevrij: Zorg voor een stevige en dichte bescherming tegen muizen en ratten in het hok; zij zijn dol op eieren en jonge kuikens.
• Geef dagelijkse verzorging: Haal de broedse kip tijdens het broeden regelmatig even kort van haar nest om zich te ontlasten en wat te eten en te drinken. Doe dit niet te lang, zodat de eieren niet afkoelen.
• Koop het juiste voer: Zorg dat je speciaal kuikenopfokmeel in huis hebt
  
  zodra de eieren bijna uitkomen.
• Plan een aparte kraamafdeling: Laat de kuikens de eerste drie weken apart zitten en apart buiten scharrelen. Pas na deze drie weken zijn ze sterk genoeg om veilig bij de rest van de toom te worden geïntroduceerd.

Ik ben ontzettend benieuwd of deze vier nieuwe pluizenboltjes net zo handtam worden

 als de rest van onze kippen. En natuurlijk stiekem ook of er hennetjes tussen zitten! 

Als dat zo is, gaan ze rond een leeftijd van 5 tot 6 maanden hun eerste eitje leggen. 

Omdat ze nu in de vroege zomer zijn geboren, valt die mijlpaal precies 

aan het begin van de winter. Grote kans dat ze door de korte, donkere winterdagen 

nog even wachten, om ons dan in het vroege voorjaar te verrassen met hun allereerste eitjes.

En die zijn van harte welkom, want kippen houden is ook genieten van 

de eieren die ze leggen.

De kuikens houden me in ieder geval van de straat: het liefst zit of lig ik plat in het gras, 

vol verwondering kijkend naar hun gescharrel. 

En kijk hoe goed ze al - vanaf dag één - kunnen drinken:

Genietend met de oogjes dicht :)

Dit is de ultieme onthaasting en

 een prachtig wonder in eigen tuin. Kippen geven zoveel gezelligheid. 

Ik ben in ieder geval stapelverliefd op dat gele pluizige geluk.

De courgette invasie!

Het begon als een onschuldig experiment in het voorjaar. Ik stopte vijftien zaadjes in de grond,

 in de veronderstelling dat er wel een natuurlijke selectie zou komen. Maar de natuur 

had andere plannen. Op één slachtoffer na – dat wel bezweek onder de vraatzucht van slakken –

 transformeerden de veertien overlevers in gigantische, onstuitbare groene reuzen. 

Nu runnen ze een onvermoeibare fabriek in de moestuin. Elke 24 uur, zodra de zon opkomt, 

liggen er weer veertien tot vijftien glanzende, nieuwe vruchten op me te wachten. 

Deze planten weigeren te stoppen.

 Om deze dagelijkse invasie de baas te blijven en mijn keuken terug te claimen, 

spitte ik mijn blog door. Dit zijn 14 ultieme recepten om het 'gevecht' 

met de dagelijkse oogst aan te gaan.

1. Ciabatta met gegrilde courgette

Dit goed gevulde broodje smaakt heerlijk als lunchgerecht, maar kan ook prima bij de borrel of op een Italiaans buffet. Met gegrilde courgetteplakjes

Dit is geen broodje wat je voor jezelf houdt, dit is een feestje om te delen!

Klik!

2. Snelle mie met pittige groenten en kaas

Dit heerlijke eenpansgerecht zit boordevol groenten waaronder twee courgettes. Je proeft het er niet aan af, maar dit is supersnel klaar. Lekker op een drukke, doordeweekse dag!

Met stokjes smaakt het net zo exotisch als de licht geroosterde kokos die erin zit.

Klik!

3. Leven lang fit salade met rijst en courgette

Deze overvloedige salade met rijst smaakt lekker licht op warme of zelfs tropische zomerdagen. De pure smaken maken je blij en laten je verzadigd voelen. Laat nog wat over voor een lunchsalade, the day after.

De 4(!) courgettes die  hier ingaan, worden eerst in dobbelsteentjes gebakken.

Klik!

4. De perfecte groenterisotto

Voor een goede risotto mag je me 's nachts wakker maken. Van elke groente in mijn tuin probeer ik een risotto recept te bedenken, maar aan de absolute top staat deze heerlijke risotto! Genieten met een hoofdletter!

Klik!

5. Strandpastasalade

Deze makkelijke salade is snel klaar en telt maar vijf(!) ingrediënten. Natuurlijk met geroosterde courgette in de hoofdrol.

Ideaal bij een picknick of om mee te nemen op een stranddagje. 

Klik hier voor het recept

6. Courgettetaart

Wel wat bewerkelijk, maar dan heb je ook wat! Een rijk gevulde courgettetaart met smaken die perfect met elkaar in balans zijn. Met gegrilde courgetteplakken. 

Klik!

7. Pasta in courgette-muntsaus

In deze pasta gaan wel vier courgettes, maar dát zie je niet. Een heerlijk verfrissende, lichtgroene pastasaus geeft een romig resultaat waar je graag een tweede keer van opschept.

Klik!

8. Romige spaghetti met courgette en paddenstoelen

Een lekker eenpansgerecht waar 3(!) courgettes ingaan met een knipoog naar de herfst met de romige smaak van paddenstoelen. Spaghetti,wat kan daar mis mee gaan?!

Klik hier!

9. Taco's met courgette en mais

Lekker exotisch op een warme zomerdag: taco's met courgette en mais, afgetopt met blokjes mozarella! Probeer eens! En super snel klaar: staat binnen 20 minuutjes op tafel!

Klik!

10. Courgettebootjes

Een ideaal gerecht om courgette te eten: lekker vullen! En dát kan met alle mogelijke varianten. Wees creatief en laat iedereen zijn eigen courgettebootje samenstellen! Niemand klaagt...

Klik hier voor een paar ideeën!

11. Courgette-tomatensoep

En als je van die stiekem heel groot gegroeide courgettes hebt, noem je dit soepcourgettes. En natuurlijk is courgette perfect voor in de soep. Ik heb er wel vier gedeeld bij alle courgetterecepten.  Maar deze met tomaat is wel heel lekker!

Klik!

12. Borrelhapje van courgette

't Is wat bewerkelijk, maar zeker de moeite waard. Lekker gemarineerde courgettes voor op de borrelplank. Serveer lekker koud.

13. Courgettespread

Maak er eens een potje van! Maak groentespread van courgette. Lekker voor een lichte lunch op geroosterde toast. Bewaar niet langer dan vijf dagen, maar hé! Dan heb je allang weer een nieuwe voorraad courgettes!

Klik!

14. Courgettecake

We sluiten af met zoetigheid: courgette is licht en neutraal van smaak waardoor je het met vrijwel alles kunt combineren. Zo past ze prima in een cake: romig met de frosting on top en fris met sinaasappel.

Zo proef je niet dat je groente zelfs rond theetijd eet.

Klik hier voor deze zoete traktatie!

Mocht je trouwens nog geen moestuin hebben, dan is dit hét moment om vrienden 

met me te worden:  ik deel mijn groene reuzen met liefde uit! Gelukkig is eten met de seizoenen 

niet alleen ontzettend lekker en vers, maar ook nog eens heel budgetvriendelijk. 

Mocht je die 14 planten dus niet in je eigen tuin hebben staan: de courgettes liggen 

op dit moment ook voor een prikkie in de supermarkt en bij de groenteman. 

Nu ik mijn 14 favoriete overlevingstips met jullie heb gedeeld, ben ik heel benieuwd naar jouw creaties.

 Welk ultiem courgetterecept heb ik volgens jou gemist in deze lijst? Check even

 de hele lijst hier bij de - C - van courgette (voor onder andere courgettes in zoetzuur, 

courgettejam en courgettechips)  en laat je favoriete recept achter in de reacties.

 Geloof me: ik kan elk nieuw idee héél goed gebruiken!

Artisjoktapenade: cheers op de artisjok!

Één prachtige, paarse artisjok, oftewel een 'Purple de Provence'  groeide er 

dit jaar in de moestuin.

 Een artisjok is de bloemknop van een grote distelachtige plant.

Je kunt niet alles eten, maar het hart smaakt verfijnd en luxe:

zacht en nootachtig, aards en groen met een licht bittertje en een subtiel zoetje.

Ik kan er natuurlijk in mijn eentje van genieten, maar deze ene artisjok is precies goed 

om er  tapenade van te maken en anderen ervan te laten genieten.

Een tijdje terug proefde ik voor het eerst artisjoktapenade en ik kon niet wachten tot 

mijn artisjok - een langzame groeier - eindelijk te oogsten was.

Tijd om deze tapenade zelf te maken. Je kunt ze eventueel maken van artisjok uit blik, 

maar verse artisjok is lekkerder. En uit eigen tuin weet je precies hóe ze gegroeid en 

waar ze vandaan komt. ;)

Artisjoktapenade

     voor 1 potje (150 gr)

Ingrediënten:

• 1 artisjok
• halve citroen
• 1 teentje knoflook
• 3 blaadjes basilicum
• 3 groene olijven
• 2 el geraspte kaas
• 1 tl kappertjes
• 1,5 el olijfolie
• 1 tl citroensap
• versgemalen peper en zout

Hoe maak ik het:

Breng een pan met ruim water aan de kook.  Pers de halve citroen uit en voeg een ruime eetlepel toe. Kook de artiskjok in 30 minuten gaar. Het citroensap voorkomt verkleuring van een groene artisjok. Mijn paarse exemplaar werd mysterieus rood...

Laat de artisjok afkoelen en ga dan verder.

Trek de buitenste blaadjes van de vlezige bloemknop af, deze zijn niet eetbaar. 

 Van de blaadjes dichter bij het hart, kun je het zachte en vlezige deel 

met een lepel eraf schrapen of eruit drukken.

Bewaar het eetbare deel van de artisjok.

Ga door tot je bij het hooi boven het hart komt. 

Verwijder het hooi 

tot je bij de vlezige bodem bent.

Doe de bodem, samen met de artisjokpuree uit de blaadjes in een smalle kom

van de staafmixer of in de blender.

Voeg de olijven, kappertjes, geraspte kaas, basilicum, knoflook en olijfolie toe.

Mix tot een grove of juist fijnere tapenade. 

Breng op smaak met versgemalen zeezout, peper en wat citroensap.

Bewaar de tapenade in een goed afgesloten potje in de koelkast. 

Ze is zeker twee weken houdbaar.

Deze artisjoktapenade is lekker op brood en toast.

Ze kan als smaakmaker door warme pasta in een smaakvolle saus,

of juist als romige toevoeging bij een pastasalade met gegrilde groente. 

Ook als dip voor rauwe groenten of als spread op de borrelplank 

is deze tapenade heel geschikt.

Ik belegde toastjes met artisjoktapenade met een topping van geraspte kaas en 

pijnboompitten  òf zongedroogde tomaat en een blaadje basilicum.

 

De smaak is uniek en gelaagd en geeft een luxe uitstraling.

Zo veranderde die ene, trotse artisjok uit de moestuin de tafel in een plek vol gezelligheid. 

Een goed glas wijn erbij en op de borrelplank dat krokante toastje 

met een schep romige artisjoktapenade.... 

Meer heeft een zomerse avond niet nodig. 

Heb jij weleens artisjokken in je tuin gehad? 

Laat het me weten, ik ben benieuwd naar jouw favoriete moestuinoogst!