"Rozen & Radijs"

Vorig weekend hadden we een familiereünie in 'Rozen & Radijs'. En wat wás dat een aangename verrassing! 
Ik heb nog niet eerder recensies op mijn blog geplaatst, maar ik begin graag met "Rozen & Radijs".
Je kunt deze biologische rozenkwekerij,  annex lunchroom, Natuurwinkel,  Tropische Tuin en Partycentrum vinden in Burgerveen. Onder de rook van Amsterdam, in de Haarlemmermeer. Burgerveen is een klein dorp en deze locatie was op een buitenweg, onopvallend qua entree.

Toen we aan kwamen rijden, zag het er dus wat teleurstellend uit. De verrassing was des te groter toen we door de deur de bloemenwinkel annex Natuurwinkel binnenstapten. Het was ruim en groot opgezet, hoewel nog wat kaal. Maar door een brede gang gingen we links, de borden volgend van de reünie. Naarmate we verder  liepen, zag het er steeds warmer, gezelliger en ook spannender uit. Nadat we langs de schildpadden bij de garderobe waren gelopen kwamen we in de grote zaal.

Deze zaal wordt gebruikt voor feesten, recepties, jubilea, vergaderingen, condoleances, high teas, presentaties etc.

De reünie was op zich ook 'spannend', want we werden welkom geheten door verre familieleden uit Canada. Alle conversatie bij de deur ging in het Engels! Later sprak ik een stel uit  Nieuw Zeeland op huwelijksreis, hoewel zij Italiaanse is. Al met al een internationaal gebeuren.

We twijfelden tot het laatst, mede door onze ietwat zieke dochters of we naar deze reünie konden gaan. Maar gelukkig, we zijn gegaan en ik heb er geen spijt van!

Ik wil vooral graag wat schrijven over de verrassende, bijzondere locatie.

De eigenaren van "Rozen & Radijs", een familiebedrijf dat al generaties lang rozen kweekt, vinden het onmogelijk om op de moderne manier te blijven leven en werken. Eigenlijk wil iedereen zo dicht mogelijk bij de natuur leven. Onze huidige manier van leven (geldt voor veel mensen!)  maakt dit heel moeilijk. De Nederlandse land- en tuinbouw is steeds verder van de natuur komen te staan. Er worden allerlei kunstgrepen toegepast om producten zo snel mogelijk in een zo groot mogelijk volume op de markt te brengen. En om seizoensproducten jaarrond te kunnen produceren. Denk aan kunstmest, substraatteelten, mechanisatie en extra stoken. We jagen de natuur op en dat gaat ten koste van de kwaliteit en gezondheid van de producten. Maar ook kritische consumenten zullen deze manier van produceren in de toekomst niet langer accepteren. De kostprijs is zo hoog en het product zo ver afgezakt van het oerproduct dat we alleen nog maar terug kunnen gaan naar het begin.

"Rozen & Radijs" is bezig de overstap te maken naar biologisch-dynamisch telen. Met een holistische visie proberen ze te kijken naar oorzaak en gevolg. Zij werken bijvoorbeeld met natuurlijke voedingsstoffen uit compost. De kassen zijn beschermd tegen elektrische stralingen, er wordt gerevitaliseerd water gebruikt en in de kassen wordt klassieke muziek gedraaid. Rozen pikken net als mensen stralingen uit de omgeving op. Een roos reageert anders op hardrock dan op klassieke muziek. Dat kan je voelen en zien!

Ik kreeg een bosje rozen mee die tien dagen hebben gestaan! Het zijn sterke, gezonde, mooie bloemen! In huis draaide ik geen klassieke muziek, anders hadden ze vast nog langer gestaan.
Misschien moet ik het eens proberen op mijn moestuin..... ;)

De naam "Rozen & Radijs" is nog niet zo lang in zwang en de volgende uitleg zag ik op de website staan:

"Rozen zijn bedoeld om de liefde in huis te brengen en groente en fruit om ons van energie en smaak te voorzien die ons zullen verblijden en helen. "Rozen &  Radijs" wil een verblijf en activiteit bieden waar mensen weer in harmonie diensten tot zich kunnen nemen. De sfeer en harmonie binnen het bedrijf proberen ze naar buiten uit te stralen. Werken aan het goede en alleen energie stoppen in dingen die we wel willen hebben. Het gaat om het pure gevoel, om te doen wat je hart je ingeeft."

Even terug naar de reünie!

We kwamen in een grote  zaal waar genoeg ruimte was om te zitten, staan en vooral praten met elkaar. Hoewel ik van tevoren twijfelde of we naar deze reünie zouden gaan, viel alles mee. Ik klets wel met allerlei mensen, hoor! Of het nu in het Engels is of niet.......

Achter de zaal waar we waren, was een grote kas waarin een 'altijd groene tuin' is aangelegd: de Tropische Tuin.

Wat ziet die er mooi uit. Met het wandelen waan je je in een ander klimaat en werelddeel.

Hier volgen een aantal foto's,  de meesten zijn gemaakt door mijn dochter, die later fotografe wil worden. Als je de foto's mooi vindt, ligt dit aan mijn dochter èn aan de locatie ;)

Een uitnodigend pad......

Langs kunstmatige rotsen en èchte bloemen zoals orchideën, bromelia's, vleesetende planten....

en een bananenboom!

Doorkijkje

Heel veel koi karpers

Spannend pad achter langs......

Bij het maken van trouwfoto's, worden er watervallen aangezet.

Wát een mooie plek voor een fotoshoot!

Spannend doorkijkje!

Een volière

De vleesetende plant, tussen de varens!

Ja, ik houd van mooie tuinen en vooral houd ik van deze filosofie erachter.

Er is erg veel mogelijk bij dit bedrijf.

In de Tropische Tuin kun je trouwen en trouwfoto's laten maken. Allerhande feesten kun je er houden, zoals onze familiereünie.

Het is ook geschikt als vergaderruimte of voor het geven van presentaties. Kinderfeestjes of een high tea behoren ook tot de mogelijkheden. Een biologisch buffet is te boeken......

Wat wil je nog meer?!

Elke dag kun je er terecht voor koffie met huisgemaakt gebak. Je kunt er lunchen. Er vinden af en toe kookworkshops plaats in de "Koffie en Theekas".

In de bloemenwinkel kun je niet alleen  rozen kopen, maar ook boeketten laten maken. Bijvoorbeeld voor bruidswerk of rouwwerk.

En bloemenworkshops worden er gegeven.

Tot slot verkopen ze biologische groenten, fruit en andere bio-producten.

Ik zou zeggen, kijk eens op hun site.  En onder het kopje 'vrienden' staat een verwijzing naar mijn blog. Leuk hè?!

Woon je in de Haarlemmermeer of ben je een keer in de buurt, dan is het een leuk idee om er eens te lunchen of een kopje thee te drinken. En wie weet, shoppen bij

"                                                                                                                                 

                                                                                                                                            "

Alleen de naam is al leuk, toch?!

Pruimenchutney

Dit is echt de lekkerste chutney ever! Heerlijk bij een wijntje. Met een stukje brie en een toastje!

Mjumm....

Vorig jaar maakte ik vier kleine potjes: dit jaar dus zéven grote(re) potten.
Iedereen is er hier dol op!
Vandaag maakte ik een eerste potje open. Eigenlijk moeten de smaken wat langer intrekken, maar ik was zo benieuwd. Tegelijk maakte ik de fout om tegen de kids te zeggen dat ik pruimenchutney had. Een gejuich volgde evenals het wegkapen van de helft van de toastjes en de chutney. Werkelijk: het potje is al half leeg!!

Hoe ik aan de pruimen kom?

Natuurlijk van de pruimenboom die op de moestuin staat. Strikt genomen is die niet van mij.
Het is al een hoogbejaarde boom en nog gezaaid of geplant door de vorige bewoonster die nu ook hoogbejaard is.
 Met z'n drieën delen we de (opbrengst van de) boom. Vorig jaar herfst is de boom gesnoeid en ik moet zeggen, hij ziet er beter uit dan eerst, met name de vruchten.
De vogels vinden ze helaas ook lekker,
dus we delen de vruchten met nog meer.
Maar ik snijd lelijke plekjes gewoon weg en gebruik halve pruimen. Zeker in deze chutney, waarvoor ik gewoon een kilo pruimen nodig heb....... Het is even wat schoonmaakwerk, maar het resultaat is zó de moeite waard!!

Pruimenchutney

Ingrediënten:

• 1 kg pruimen
• 1 grote appel
• 400 g rode uien
• 150 ml druivensap
• 200 ml balsamicoazijn
• 1 tl pimentkorrels
• 2 laurierblaadjes
• 250 g geleisuiker
• versgemalen zeezout
• versgemalen peper

Hoe maak ik het klaar:

Begin met het azijnmengsel te maken. Doe de azijn, de pimentkorrels en de laurierblaadjes in een kleine pan en breng het aan de kook. Laat het op een matig vuur 10 minuten doorkoken, zonder deksel op de pan.

Was ondertussen de pruimen en maak ze schoon. Snijd de pruimen in kleine stukjes. Schil de appel, verwijder het klokhuis en snijd hem in kleine blokjes. Pel de uien en snijd ze in smalle ringen.

Doe de vruchten, uien, druivensap en het azijnmengsel in een pan en breng alles aan de kook. Laat dit tien minuten doorkoken en roer af en toe. Voeg dan de geleisuiker toe. Breng het dan opnieuw aan de kook en laat het drie minuten stevig doorkoken, onder voortdurend roeren.

Voeg zeezout en versgemalen peper toe. Zorg voor goed uitgekookte, schone potten. Spoel ze vlak voor gebruik nog om met kokend water.

Schenk of schep de hete chutney in de schone potten en zet ze op hun kop weg.

Je proeft heerlijk het zoete (suiker en pruimen) het zure (azijn) en het pittige (uien) van deze chutney.

In mijn eerdere blog over rabarberchutney  lees je nog meer over waar chutneys vandaan komen en andere wetenswaardigheden.

Deze chutney is minstens een half jaar houdbaar.

Maar dat gaan mijn potten niet meemaken......

Mijn moestuin (27)

Eigenlijk was deze week een topweek voor de tuin: redelijk droog, af en toe een buitje, warme(re) temperaturen, dus........ groeizaam weer!
Alleen dat al die regen en dat vocht nog in de grond zit.......  dat is minder.

Schooltuinen
Deze week namen we afscheid van de schooltuintjes. Hier in de regio begint de zomervakantie al.
Vorige week was een gezellige oogstles, deze les was een wat mistroostige oogstles.
Ik zal het uitleggen: echt alles moet uit de tuintjes. Eerst de oogst: de aardappels en de uien, maar daarnaast ook alle goudsbloemen met wortel en al. Ook de viooltjes en afrikaantjes.......  het naambordje en zelfs de stokken die de hoeken van de tuintjes markeren. Wat leeg, wat kaal, gewoon..... mistroostig.

Maar goed, aan alles komt een eind! Dat is nu eenmaal zo. Misschien zie ik een aantal kinderen met hun ouders nog wel eens terug. "Bij ons op de tuin is het namelijk heel vrijblijvend en gemakkelijk. Wil je een keer een seizoen kijken of tuinieren ook wat voor jou is? Dan huur je een stukje grond (bijv. 10 m2) van april t/m oktober voor maar één euro (en vijf cent) per vierkante meter. Je kunt ook makkelijk aan pootgoed komen en op een gezellige tuin ruil je met je buren nog eens een plantje....." Zo maak ik bij de kinderen misschien nog wat los.
Eigenlijk vonden alle kinderen de tuinlessen leuk! En de tijd is omgevlogen!
Tevreden met hun oogst gingen ze een half uur later dan normaal naar school toe.


Ik maakte een klein begin met wat onkruid wieden. Maar ja...... ook andere activiteiten moesten een plek krijgen in de week.

Er viel weer genoeg te oogsten......

Ik oogstte fruit zoals zwarte en rode bessen, pruimen en een paar frambozen (de framboos heb ik niet gesnoeid, dus de oogst levert dit jaar niet veel op!)

En ik oogstte andijvie, tuinbonen, courgette, de laatste ijsbergsla (veel rot door de regen!) en......... aardappels!

Aardappels

Ja, met 100 dagen moeten de vroege aardappels de grond uit!
Omdat ik uit de voorbeeldtuin van de schooltuintjes al aardig mooie aardappelen had oogstte, besloot ik de rest van mijn tuin ook te doen.
Deels zag ik het loof al geel worden en verwelken. Dat is echt een teken dat de plant uitgegroeid is (ook onder de grond dus) en de aardappelen geoogst kunnen worden.
Ik ben een beetje bang voor de aardappelziekte, zeker toen ik op de wijktuin hoorde dat er twee jaar geleden op hetzelfde stuk als waar mijn aardappelplanten nú staan, al aardappels hebben gestaan.
Dat is niet goed voor de grond, minstens vier jaar moet je wachten voordat je de aardappels op hetzelfde stuk grond weer laat groeien. Maar omdat mijn stukje tuin bij de wijktuinen elk jaar wisselt, weet ik ook niet wie waar wat gezet had.......
In ieder geval oogstte ik van mijn wijktuin alle aardappelen, vroeg èn laat, met 107 dagen.
Ik ben nòg heel tevreden met het resultaat.
Door het hoge vochtgehalte in de grond, groeien aardappelen minder goed, of ze rotten snel.
Nou, dat valt bij mij dan wel mee. Maar wat ik echt nog nooit gezien had, is de hoeveelheid naaktslakken. Ze zitten van verveling en ellende zelfs in mijn aardappels. Dat is voor het eerst!
De schade is beperkt, maar het is wel gek!

Ik zag ook veel aardappelen met 'kleine witte puntjes'. Ik noemde het bij de kinderen van de schooltuin al 'jeugdpuistjes' en daar zit een kern van waarheid in. Maar wat zijn het nu precies?
Deze witte puntjes zijn opgezwollen lenticellen. Lenticellen zijn kleine openingen (een soort poriën) in de schil, waar gasuitwisseling plaatsvindt. Bij een jonge aardappel zijn de cellen rondom de lenticellen weinig verkurkt. In erg vochtige grond zwellen de lenticellen gemakkelijk op en worden zó zichtbaar als kleine witte wratjes: wijd open lenticellen. Droogt de knol op, dan drogen ook deze wratjes op en vallen af. Bij volledig volgroeide aardappelen zul je ze ook bijna niet aantreffen.
Geheel onschuldig dus, behalve dat open lenticellen wel een open deur zijn voor schimmels en bacteriën. Er komt later vaak rot voor bij deze aardappelen. Tenzij je ze dus tijdig oogst.

Ik oogstte aardappelen en ik oogstte véél aardappelen!!

Aardappels oogst je met een riek. Dat is een soort grote vork met scherpe tanden.

Het is natuurlijk zaak die tanden niet in de aardappels te steken. Je draait als het ware een hele kluit aardappelen om, waardoor ze bloot komen te liggen en je ze kunt oprapen.

Mijn kinderen hielpen mee en dat ging héél goed. Ze waren aan het schatgraven naar de aardappels en maakten er een wedstrijdje van.

Daarnaast is er ook tijd voor plezier........
De jongste past nog met haar billen in de emmer. Ik denk ik ook wel, maar het verschil bemerk je als je er weer uit wilt komen, hi hi.

Al die emmers samen, werden een bakfiets vol.

Thuis heb ik ze nog eens door mijn handen laten gaan en gesorteerd: krieltjes apart, beschadigde aardappelen apart (want die moet ik als eerste gebruiken!). En ik heb ze gewogen.
Nou, ik kwam uit op zo'n 42 à 43 kilo. En dan te bedenken dat ze biologisch gegroeid zijn. Ik koop altijd biologische aardappelen (!) en in de aanbieding zijn die 1,50 voor een kilo. Tel uit je winst!!!
Ik bespaar nu dus zo'n 63 euro aan boodschappen voor alleen mijn aardappelen!
En dan is dit nog niet alles. Ik heb nu alleen de aardappelen uit de wijktuin geoogst, maar ook in mijn moestuin staan nog drie rijen aardappelen.....

Aardappelen kun je op zich erg lang bewaren, maar wel onder de juiste omstandigheden.
Je hebt speciale aardappelmanden of aardappelbewaarbakken.
Belangrijk is dat de aardappels redelijk koel staan, op een luchtdoorlatende plaats (niet in een plastic bak!) en absoluut niet worden blootgesteld aan daglicht. Want daar komen immers groene (giftige) aardappelen van......
Ik  heb vorig jaar een grote, rieten mand met deksel, gekocht bij een tweede handswinkel. Ideaal voor mijn aardappels. Maar eigenlijk zou deze mand in mijn kelder moeten staan. Hij staat nu in de schuur omdat de kelder te vol is.
Trouwens, deze mand is ook helemaal niet groot genoeg. Daar kan max. 20 kilo in..... dus ik moet nog op zoek naar een tweede mand.

In ieder geval verwacht ik weer zeker tot en met februari aardappels van eigen oogst te kunnen eten.
En voor de kids is het ook leuk om te weten dat als we twisters of frietjes bakken, dit mede dankzij hun inspanningen is!


Nog een paar plaatjes van mijn kas. Die staat er prachtig bij.

De komkommers lijken wel harder te groeien, nu ze netjes opgebonden staan.

Het wordt alweer bijna een doolhof.....

Zou ik dit jaar een echte aubergine vanuit deze mooie paarse bloemetjes kunnen gaan zien groeien?

Tot nog toe is me dat niet gelukt (meestal verkopen ze bij tuincentra geënte planten......) maar deze heb ik zelf gezaaid.

En dit jaar is wel het laatste jaar dat ik het probeer!

Ik hoop volgende week weer veel te doen.......

maar nu neem ik even mijn rust!

Gepekelde wijnbladeren

Iedereen eet wel eens druiven, maar weet je dat je ook de druivenbladeren kunt eten?

Al jaren leg ik druiven- of wijnbladeren in, tijdens de zomer. Dit doe ik in het zout. Zout is een goed conserveermiddel en een heel oude, beproefde methode om voedsel lang te bewaren.

Al in de tijd van de Bijbel wordt er gesproken over druiven- of wijnbladeren die in Israël (en andere Midden Oosterse landen) zouden worden gegeten. Net als vijgenbladeren trouwens.

Dit weekend moest ik hoognodig mijn drie druivenplanten snoeien. Grote uitlopers woekerden

 langs de muur en probeerden zich vast te grijpen aan het hek van het kippenhok. 

Ik vergeet meestal een vóór-foto te maken, dus dit is alleen de ná-foto. De druif al netjes gesnoeid.......

Druiven zijn sowieso snelgroeiende planten die echt in toom moeten worden gehouden, 

wil je überhaupt  nog druiven van enige maat  kunnen oogsten. Òf de groeisapstromen gaan naar 

de takken en bladeren,  òf ze gaan naar de vruchten. Dat principe gaat voor alle planten en bomen op.

En dit is het 'snoeiafval'  wat dus ècht geen afval is!!

Ik zocht de grote en mooiste bladeren uit.

Niet déze dus, met bruine vlekken of met vogelpoep erop.

Nu zie ik een soort aantasting van de bladeren van mijn druif, dus ik ga eens uitzoeken of

 dat geen ziekte is. Maar dat kan voorlopig geen kwaad, dus ik zocht de mooiste bladeren uit

 om te gebruiken.

En deze bladeren ga ik inleggen in pekelwater.

Hoe dat in zijn werk gaat?

Niet zo moeilijk, hoor!

Gepekelde wijnbladeren

Ingrediënten:

• verse druivenbladeren, een veelvoud van 20
• 125 g zeezout
• 125 g Himalaya steenzout (of pekelzout)
• touw (ik gebruikte bakers twine)

Hoe ga ik te werk:

Zoek mooie, gave bladeren uit, aan het begin van de zomer. Knip de steeltjes af. Maak bundeltjes van 20 stuks. Zet een pan met 2,5 liter water op het vuur en breng het met het zeezout aan de kook.

Was de bladeren en maak rolletjes  door de zijkanten naar binnen te vouwen en vervolgens vanaf het steeltje naar boven te rollen. Zorg dat de glimmende kant buiten zit.

Bind er een touwtje omheen. Laat de bundeltjes in het kokende, zoute water glijden........

Blancheer ze drie minuten.

Laat vervolgens uitlekken

Maak ondertussen pekelwater en zorg voor schone, gesteriliseerde pot(ten).

Zorg voor Himalayazout, dit wordt ook wel bergzout of steenzout genoemd en is vaak roze van kleur.

Neem 600 ml water en los daarin 125 g steenzout op. Breng dit even aan de kook.

Doe de bundeltjes in de pot en overgiet ze met het pekelwater.

Een pot met weckring heeft de voorkeur, want het zout gaat in het schroefdraad 

van metalen dekseltjes zitten.

Sluit de potten goed af. De druivenbladeren zijn zo minstens een jaar houdbaar.

Spoel de bundeltjes voor gebruik goed af onder stromend water.

Gepekelde wijnbladeren kun je gebruiken om te vullen. Je kunt er mezze (een soort borrelhapje) 

van maken, door ze te vullen met zachte kaas, je kunt ze vullen met een rijstmengsel.

Ik maak er meestal dolma's van. Klik voor het  recept.

Vind je dit een leuk idee en wil je het zelf wel eens proberen maar heb je geen druivenplant in je tuin, kijk eens rond in je buurt! Grote kans dat je in andermans tuin wèl een druif ziet staan, 

klimmend langs een muur of schutting.  Nu weten in ons land (nog) niet veel mensen dat je

 druiven- of wijnbladeren kunt consumeren...... Dus wat let je om eens aan te bellen en 

vragen of je mag helpen snoeien..... ;)

 

En als dat onverhoopt niet lukt: tegenwoordig koop je druivenbladeren ook in het exotisch gangpad

 van de rijk gesorteerde super. Maar ja, of er dan geen E-nummers aan toegevoegd zijn......

Give it a chance!

Healthy Bessenmuffins

Vandaag maakte ik healthy muffins met zwarte bessen. Ik heb zóveel bessen uit mijn tuin, dat ik er wel tweehonderd kan bakken!! Maar ik hield me in: ik maakte één keer het recept en dat waren er dus twaalf.

Daarbij moet ik dringend vermelden, dat deze muffins super healthy zijn: suikervrij en glutenvrij!
De smaak is zacht-zoetig en tegelijk friszuur door de bessen.
Ik vond het lekker bij een kopje verse muntthee.
Maar ik kan me voorstellen dat je dit ook bij het ontbijt of de lunch eet. Of wel ja, als nagerecht 's avonds.
Want zeg nu zelf: een healthy muffin gaat er altijd wel in en dat kan zonder schuldgevoel, toch?!

Heerlijk! Die verse zwarte bessen!

Volgens een Schots onderzoek bevat de zwarte bes de hoogste concentratie antioxidanten van alle vruchten. Niet verkeerd om daar iets mee te doen......

Ik deel graag het recept hier.  Oh ja, het is ook nog eens super makkelijk en snel gemaakt.

De oven voorverwarmen is meer tijd dan het maken van de muffins!!

Healty Bessenmuffins

Ingrediënten:

• 1 banaan
• 40 g geraspte kokos
• 2 eieren
• 125 ml notenmelk of kokosmelk
• 1 tl wijnsteenbakpoeder
• 125 g havermout
• merg van 1 vanillestokje
• 2 el kokosolie
• snufje gemalen zeezout
• 100 g zwarte bessen

Hoe maak ik het klaar:

Verwarm de oven voor op 180 graden. Mix alle ingrediënten in een kom met een staafmixer of doe alles in een blender of keukenmachine.  Mix alles tot een glad beslag, zonder de bessen.

Voeg daarna de zwarte bessen toe.

Schenk het beslag in een muffinbakvorm voor tien of twaalf muffins.

Vul ze voor twee derde met het beslag.

Bak ze in de voorverwarmde oven gaar in een half uur.

Het resultaat zie je hier:  mooi en lekker!

 

Natuurlijk kun je ook andere bessen (rode, blauwe of witte) gebruiken. Of voeg heel ander soort fruit, zoals perziken, pruimen of mango's in stukjes gesneden, toe.

Eet smakelijk!

Bessen ontsappen

Als je heel veel fruit oogst en je weet niet meer wat je er mee moet doen, kun je fruit gaan ontsappen.
Oftewel: sap winnen!

Dit sap kun je vervolgens goed bewaren om het op een later tijdstip te drinken of (alsnog) te verwerken tot siroop, wijn of saus.

Ik oogstte heel veel bessen, zwárte bessen!



























Nu zijn die niet héél lekker om zo te eten en je ziet ze dan ook niet in de supermarkt. In mijn tuin staan drie grote zwarte-bessenstruiken. Wist ik eigenlijk ook niet, want twee jaar geleden heb ik mijn moestuin overgenomen en tussen al het onkruid en alle rommel, blijken deze struiken te groeien. Na wat snoeiwerk vorig jaar, is er ineens een rijke oogst, een gigantische oogst! En het leuke is, dat de vogels ze gewoon laten hangen.... niet zoet genoeg zeker!

Na het leegplukken van één struik, had ik bijna vier kilo zwarte bessen!

Zes van deze bakjes vol!

Ik besloot deze eerste oogst te gaan ontsappen.
Vorig jaar kreeg ik een gloednieuwe sappan van mijn lief, na wat eerdere pogingen om sap te maken met een oude pan van mijn moeder. Deze week haalde ik hem te voorschijn, onder uit mijn kelder.

De sappan is een heel handige keukenhulp voor het verkrijgen van sap.
Een sappan bestaat uit drie lagen en heeft daarnaast een slangetje, een knijper en natuurlijk een deksel.

In het onderste deel van de pan, doe je een laagje water van zo'n vijf centimeter.
Het middelste gedeelte, de opvangbak waar het slangetje aan bevestigd zit, blijft leeg. Daar komt straks het sap in.




















In het bovenste gedeelte doe je het fruit.  En gemak dient de mens.....
Je hoeft de bessen niet te ontdoen van steeltjes en stokjes. Dat rissen van die bessen is altijd zo'n klus, het roept bij mij ook wel wat traumatische herinneringen op (Als zestienjarige mocht ik pas naar het strand, als ik een hele emmer (ja, ja) bessen had gerist!). Dus als het niet hoeft........

Na voorzichtig wassen, leg je het tere fruit in het bovenste gedeelte van de sappan, in mijn geval de zwarte bessen.

Zet de pan op het vuur en zorg dat het water kookt en blijft koken.
De stoom van het kokende water maakt de plantencellen kapot. Zoals je misschien weet verbrand je aan stoom sneller je handen dan aan kokend water. Stoom is agressief. De wild botsende watermoleculen kunnen daarom in een korte tijd de celwanden van het fruit (en ook groenten of kruiden) kapot maken zodat de aroma’s vrijkomen en weglekken.
Deze sappan is speciaal gemaakt om met stoom het sap uit fruit vrij te maken. Ideaal voor als je zoveel vers fruit uit de tuin hebt. Zodra het water onder in de pan gaat koken komt de stoom in de mand waarin het fruit ligt. De stoom maakt de celwanden van de zwarte bessen kapot en het sap lekt weg.  Het wordt met het gecondenseerde water opgevangen in de middelste bak en loopt door de slang uit de pan.

Hier zie je dat het sap in de slang zit, nog even wordt tegengehouden door de klem. Als ik hem open knijp, loopt het sap in de fles. Is de fles vol, dan gauw de klem weer op de slang laten drukken.

De klem die op de slang zit, heeft uiteindes waarmee je de slang hoog kunt hangen.

Elke fruitsoort heeft zo z'n ideale tijd voor het extraheren. Voor zwarte bessen is dat 45 minuten.
Doe je dit te kort, dan win je niet al het sap wat er in zit. Doe je het te lang, dan gaan de voedingsstoffen (vitamines) verloren.
Je hoeft er niet bij te blijven, de pan doet zijn werk. Dus arbeidsintensief is het niet!
Je kunt suiker toevoegen, wat je dan in het bovenste gedeelte bij het fruit voegt. Door de stoom, komt de suiker mee en wordt je sap gezoet. Ik las over iemand die gelijk siroop maakte door wel anderhalve kilo suiker toe te voegen. Puur sap is beter. Later kun je daar altijd nog siroop van maken.
Ik voegde deze keer geen suiker toe!
Door de verhitting en uiteraard het werken met brandschone flessen (uitgekookt met sodawater en twee keer omgespoeld met kokend heet water!) krijg je als resultaat een gepasteuriseerd en dus bewaarbaar sap.
Met bijna vier kilo bessen heb ik drie liter sap gewonnen. De opbrengst met de sappan is hóóg!

  Heb je wat fruitstruiken of een fruitboom in je tuin, dan is het kopen van een sappan zeker aan te raden.

Het is niet zo'n dure aanschaf, je hebt ze ook tweedehands en je hebt er veel gemak van!

Sap zonder chemische toevoegingen, daar houd ik van.

Puur natuur!