zaterdag 18 juli 2026

Zwammen in de zomer


Nee, de hitte heeft me niet bevangen, dat ik ga zwammen over allerlei onzin.
Ik wil het echt even over zwammen - je weet wel: paddenstoelen - hebben. 

Dat paddenstoelen alleen met de herfst geassocieerd worden, is niet zo gek, want 
vooral in dit vochtige, wat killere seizoen, komen er heel veel voor. Maar het is onterecht
 te denken dat paddenstoelen in andere jaargetijden niet voorkomen. 
Het jaarrond kun je paddenstoelen vinden, zo ook in de zomer.

Vandaag zet ik drie zwammen, mijn eigen zomerse vondsten, in de schijnwerpers.
Twee ervan zijn eetbaar, de andere niet. Maar ook daar valt een mooi, 
bijzonder verhaal over te vertellen.
En ben je er nu niet zo voor in de stemming, middenin de zomer? 
Dan sla je dit blog gewoon op en lees je 't in de herfst ;)

Lees je toch verder?
De zomer is een fantastische tijd om op paddenstoelenjacht te gaan. 
Want ook in de warmere maanden kun je al prachtige exemplaren vinden. 
Vandaag zet ik drie van mijn zomerse vondsten in de schijnwerpers!

Paddenstoelen in het wild zijn best moeilijk te determineren. Er zijn duizenden soorten en  
giftige soorten lijken op eetbare: een foutje is snel gemaakt. Zeven jaar geleden 
nam ik een besluit: ik wilde écht paddenstoelen uit het bos leren plukken om te eten.
 Mijn aanpak was simpel maar effectief. Ik nam me 
voor om elk jaar één nieuwe paddenstoel feilloos te leren determineren. 
Nu, zeven jaar later, ken ik er zeven die ik veilig kan oogsten uit het bos. 
Het kost tijd en geduld, maar het is de beste manier om te leren wildplukken.

1. De Oesterzwam: Een onverwachte traktatie

Mijn eerste zomervondst is de oesterzwam. Deze groeit op de meest onverwachte plekken. 
Gewoon in een stadspark op een boom,
op een boom aan een slootje langs een boerenweggetje. Je vindt ze vaak op dood
 of stervend hout.  Ze zijn er in helder wit en zachtgrijs.
 Het is een heerlijk eetbare paddenstoel. Een groot voordeel is dat je er meerdere keren van
 kunt oogsten als je het vruchtlichaam netjes laat zitten en de basis niet beschadigt.
 De perfecte manier om ze goed te determineren is kijken hóe ze in mijn tuin groeien...
van het deuvelbroed dat ik uit mijn boomstam kreeg.


2. De Zadelzwam: Buisjeszwam langs een landweggetje

Tijdens mijn fietstocht naar mijn werk over een boerenlandweggetje vond ik 
mijn tweede zomerzwam: de zadelzwam.
Dit is een zogenaamde buisjeszwam. Aan de onderkant van de hoed 
zitten geen plaatjes, maar kleine buisjes.
Zoom even in om de buisjes aan de onderkant goed te kunnen zien.
  De zadelzwam is niet buitengewoon smaakvol, maar prima eetbaar. 
Kies voor de jonge exemplaren, want die zijn nog lekker mals. Zijn ze ouder, 
laat ze dan zitten. Je hebt dan kans dat de buisjes vol met wormpjes of andere beestjes zitten. 
 Ik vond dit jonge exemplaar op een afgezaagde boomstam in de berm.


3. De Tondelzwam: Magisch stukje prehistorie

De derde zomerzwam is de tondelzwam of tonderzwam. Deze zwam is niet eetbaar, 
maar wel heel bijzonder! 
Ik las er als kind over in een sprookje waarbij een heks een tondelzwam 
wilde bemachtigen om er magische dingen mee te kunnen doen.
In de prehistorie, waarbinnen ik werk in Archeon, wordt de tonderzwam ingezet bij het vuurmaken
Met deze paddenstoel kun je namelijk vonken opvangen wanneer je
 met een vuurboog of  met ijzerslag en vuursteen vuur wilt maken. Daarnaast kun je 
met de tondelzwam vuur transporteren en  mee op reis nemen. Erg handig wanneer
vuur maken best een tijdrovende bezigheid is.
Een kooltje vuur kan in deze zwam wel zo'n 8(!) uur lang smeulen zonder op te branden en
 zonder uit te doven. Een geweldige uitvinding en een onmisbaar prehistorisch gadget!


Wat doen we met de paddenstoelen oogst?

Heb je eetbare paddenstoelen gevonden? Goed nieuws: je kunt voor bijna alle soorten dezelfde basistechnieken en recepten gebruiken.

Bewaren:
 
Je kunt paddenstoelen heel goed drogen in een voedseldroger
of oven op lage temperatuur. Houd zo'n 12 uur aan op 50 tot 60°C. De paddenstoelen moeten
droog aanvoelen, maar mogen nog buigzaam zijn. 
Bewaar ze in luchtdicht afgesloten potten en controleer regelmatig of ze nog goed droog zijn.
 Ook invriezen is bij vlezige paddenstoelen een goed idee!


Recepten: 
Paddenstoelen zijn de perfecte basis voor een rijke soep of een romige ragout
Kijk voor meer inspiratie op mijn wildplukpagina hier!
Ook simpel opgebakken in wat boter met knoflook zijn ze heerlijk.


Andere zomerzwammen

Naast mijn drie favorieten zijn er nog meer soorten speciaal in de zomer te vinden:
  • De Zwavelzwam:  één letter verschil met de zadelzwam, maar ze heeft een totaal ander uiterlijk Een opvallend gele of rode paddenstoel die op boomstammen groeit, ook wel 'boskip' genoemd 
    vanwege de vlezige structuur.
  • Eekhoorntjesbrood: Een bekende klassieker met een vlezige hoed, vaak te vinden bij eiken en beuken. Tot mijn spijt heb ik deze nog nooit gevonden
  • Hanenkam (Cantharel): Een gele, trechtervormige paddenstoel met een licht peperachtige smaak. Heel bekend en smaakvol, maar ik heb 'm zelf nog niet gevonden

Pluk met respect

Wildplukken brengt verantwoordelijkheid met zich mee. Het is ontzettend belangrijk om goed 
op te letten waar je plukt. Sommige paddenstoelen zijn zeldzaam of wettelijk beschermd. 
Daarnaast mag je in veel Nederlandse natuurgebieden officieel niet van de paden af
of grotere hoeveelheden meenemen.
 
Pluk dus altijd met mate, beschadig de natuur niet en neem alleen mee wat je 100% zeker kent!
Want... alle paddenstoelen zijn eetbaar, maar sommigen maar één keer.


Geen opmerkingen: