Zelf schuurmiddel maken

Zelfgemaakte schoonmaakmiddelen gebruik ik al jaren. Schoonmaken en ontvetten met azijn,

zelfgemaakte toiletblokjes, wassen met natuurlijke wasmiddelen. 

Tijd om een schuurmiddel toe te voegen aan het lijstje.

Maar eerst: waarom zou je je eigen schoonmaakmiddelen maken?

Het is:

• beter voor het milieu
• beter voor je portemonnee
• beter voor je huid en ademhalingswegen
• is eetbaar (ja, ècht!!)
• snel en makkelijk zelf te maken

Baking soda is een prima middel om te gebruiken bij het poetsen: wat poeder 

in de gootsteen of op een doekje en je kunt boenen.

Maar alleen poeder gebruiken, is soms wat onhandig. 

Ik vulde een mooi glazen potje met boterzacht schuurmiddel wat ook nog eens heerlijk fris ruikt.

Makkelijk in gebruik met een goed resultaat.

Schuurmiddel

    voor 1 potje van 175 -200  ml

Benodigdheden:

• 225 g baking soda
• 50 g glycerine
• 25 ml water
• 10 druppels lemon etherische olie
• 5 druppels tea tree etherische olie

Hoe maak ik het:

Doe de baking soda in een ruime kom. 

Weeg de glcyerine erbij af en roer goed door. Voeg de etherische druppels olie toe. Naar eigen smaak kun je ook andere geuren gebruiken. Hieronder leg ik uit waarom ik voor deze geuren heb gekozen. Maak de dikke pasta wat meer vloeibaar door het water toe te voegen. Roer nogmaals goed door en breng over in een glazen potje.

Je schuurmiddel is klaar voor gebruik.

Natuurlijk gebruik je dit schuurmiddel met een milieuvriendelijk schuursponsje en 

niet zo'n plastic wegwerpgeval.

Word je nu helemaal enthousiast, dan kun je ook je eigen schuursponsje breien, klik!

Het leuke is dat ik - ook voor de foto's van dit blog natuurlijk ;) -  gelijk aan het poetsen sloeg. 

Dat was  wel weer eens nodig, maar ik vond het deze keer een stuk minder erg om te doen. 

Het resultaat legde ik vast.

 

Zo zag het aanrecht met spoelbak er voor uit.

En met je eigen geurige schuurmiddel, tover je dit in no-time om....

in een glanzende spoelbak en een blinkend schoon aanrecht.

Lang geleden dat die zo mooi werd opgepoetst en er zo blinkend uitziet.

Of komt dat alleen door de krachtige werking van mijn zelf gemaakt schuurmiddel?

Meer over....

Bakingsoda of zuiveringszout

Er zijn veel verschillende namen om hetzelfde witte, kristallijne poeder aan te duiden. 

Om verwarring te voorkomen noem ik ze allemaal:

• Zuiveringszout  
• Natriumbicarbonaat  
• Maagzout 
• Baksoda 
• Dubbelkoolzure natron 
• dubbelkoolzure soda 
• E500  
• NaHCO3 
• Baking Soda (VS) 
• Vichyzout (België)

Vergis je niet: de gewone soda (of natriumcarbonaat of wassoda) is een heel ander product. 

Het is ook een schoonmaakmiddel  - ik gebruik het vooral om flessen en potten 

uit te koken voordat ik ga wecken -  maar het is een bijtend product.

Zuiveringszout werd in de oudheid al gebruikt, er zijn bronnen die beweren dat

 in het oude Egypte zuiveringszout zelfs werd gebruikt bij het mummificeren.

Bij het verdampen van water van een zout meer, wordt natron verkregen; 

dat is een mengsel van soda en zuiveringszout.

Twee bakkers zuiverden soda om zuiveringszout (baking soda) te verkrijgen 

wat hun deeg kon laten rijzen. Dat lukte! Dit is de reden dat zuiveringszout

 in de supermarkt tussen de gistzakjes en bakpoeder in staat. Tussen twee haakjes: 

je koopt geen plastic bij deze verpakking, want het zuiveringszout zit los in een kartonnen verpakking.  Goede keus als je wilt minderen met plastic in je huishouden.

Zuiveringszout wordt ook industrieel gefabriceerd zonder hoge temperaturen en 

zonder giftige afvalstoffen.

Er zijn nu nog grote natronafzettingen zoals in Wyoming (VS) en in Kenia, 

Tsjaad en Tanzania. Daar komt 30% van de productie van zuiveringszout vandaan.

Zuiveringszout is dus:

• een natuurproduct (wat nagemaakt kan worden in een fabriek)
• veelzijdig in gebruik
• gemakkelijk in gebruik
•  niet giftig voor de huid en om binnen te krijgen
• niet milieuvervuilend
• biologisch afbreekbaar
• eeuwig houdbaar!
• goedkoop
• gemakkelijk verkrijgbaar (supermarkt, drogist, apotheek, natuurwinkel)

Hoe en wat is de werking van  zuiveringszout?

1. het vermindert de hardheid van water en voorkomt kalkaanslag 
2. het werkt licht schurend en reinigend door kleine kristallen
3. het werkt als luchtverfrisser
4. het absorbeert en brengt pH-waarden in balans
5. het werkt als rijsmiddel (in gebak en koekjes)

Met zuiveringszout kun je dus alle kanten op, maar vooral door de eerste twee eigenschappen is zuiveringszout perfect als schoonmaakmiddel te gebruiken.
Je kunt het zuiveringszout in water op lossen, je kunt het als los schuurpoeder gebruiken wat je in een wastafel of wc schudt of op je doekje èn je kunt er een soort pasta van maken om extra krachtig te schuren.
En dat testte ik uit.

Glycerine:

Glycerine is een afgeleide naam van Glycerol.  Het kent vele toepassingsgebieden:

• in medicatie
• in persoonlijke verzorgingsproducten
• in voeding (E422)
• in speelgoed, zoals in een bellenblaas
• in de industrie

Glycerine wordt in cosmetica gebruikt als vochtaantrekkend of vocht inbrengend middel (humectant). In een lage concentratie zorgt het dat een crème niet uitdroogt, maar ook dat de glycerine die in de huid trekt het daar aanwezige vocht vasthoudt. In hogere concentraties kan het vocht uit de huid aantrekken. Om die reden is het verstandig om het percentage glycerine niet te hoog te maken. Tegenwoordig wordt de grens bij ongeveer 5% gelegd bij producten die op de huid blijven zoals crèmes. Bij producten die weer worden afgespoeld, zoals bij dit schuurmiddel kun je tot 20% gaan, dit percentage komt ook voor in zeep. Glycerine is een zogenaamde polyalcohol. Glycerine is de bouwsteen van alle natuurlijke vetten en oliën en komt daardoor ook in het menselijk lichaam voor.

Etherische olieën:

Niet alleen voor de geur maar ook om hun werking

1. Tea tree oil (Melaleuca Alternifolia)  is: 

• bacterieremmend 
• schimmeldodend
  
  2. Citroenolie (Lemon):

• werkt desinfecterend
• werkt antibacterieel
• verfrissend en stimulerend
• zuiverend 

Je maakt dit schuurmiddel super makkelijk en snel zelf. 

Zó ben je vast klaar voor de grote (voorjaars)schoonmaak!

Maak jij wel eens je eigen wasmiddel of schoonmaakmiddelen?

Check  deze pagina en lees nog veel meer tips en werkwijzen.

Waspoeder voor de witte was

 Al zo'n 7 jaar doe ik de was met natuurlijk en zelfgemaakt wasmiddel. 

Het heeft grote voordelen voor het milieu en m'n portemonnee.

Ik begon met Seepje en bedacht: dát kan vast goedkoper en van minder ver komen. 

Ik maakte wasmiddel van paardenkastanje, van klimop en van verschillende soorten zeep

 voor de bonte òf de witte was. Maar het is altijd vloeibaar wasmiddel, 

wat je met een doseerbakje in de trommel doet.

Een voorwasmiddel voor extra vuile kleding kon ik hierdoor niet gebruiken.

En vooral voor de witte was 

is dat soms wel handig.

Dus maakte ik vorig jaar wasmiddel in poedervorm. 

Het is nog sneller gemaakt dan vloeibaar wasmiddel (klik) en de waskracht van de verschillende 

ingrediënten wordt versterkt wanneer ik ook nog eens een voorwasmiddel wil gebruiken.

Dit waspoeder is speciaal voor de witte was die niet altijd spierwit wordt door het gebruik 

van  natuurlijke wasmiddelen. Wát is het trouwens heerlijk om de was weer buiten 

in het zonnetje te kunnen drogen.

Vroeger al werden kledingstukken 'op de bleek' gelegd, een grasveld in het zonnetje 

waar de linnen was niet alleen perfect droogde, maar waardoor vuil en vlekken

als het ware wegsmolten voor de zon. En dat klopt!

Onder invloed van de zon worden vrije zuurstofatomen gevormd die zich binden aan het vuil

wat hetzelfde effect geeft als bleken met waterstofperoxide.

Heerlijk voor de witte was en fijn voor blond haar. 

Maar let op: de bonte was kun je beter binnenste buiten aan de lijn drogen,

voordat de kleur vervaagt en kleding vaal wordt.

Wasmiddel

Ingrediënten:

• 100 g Werf schoonmaakzeep of Sunlight zeep
• 200 g baking soda
• 200 kristalsoda
• 50 g epsom zout

Hoe maak ik het:

Neem de zeep en rasp die zo fijn mogelijk. Ik maakte dit waspoeder net voor we aan tafel gingen

en de kinderen keken vol afgrijzen naar het - zoals ze dachten - schaaltje 'geraspte kaas'.  

Ik gebruikte twee soorten zeep met twee verschillende kleuren: wit en lichtgeel. 

Net geitenkaas en koeienkaas, werd er gedacht, ha ha.

Weeg de overige ingrediënten af en

doe alles bij elkaar in een mooie pot en schud goed. 

Zorg dat alle ingrediënten goed met elkaar vermengd zijn.

Labeltje eraan en... that's it! Kind kan de was doen!

Gebruik: doe twee eetlepels poeder in het doseerbakje 

voor de hoofdwas van de wasmachine.

Deze hoeveelheid is voldoende voor een volle wastrommel van 6 tot 8 kilo.

Je kunt ook een speciaal doseerbakje voor waspoeder gebruiken 

en het alsnog in de wastrommel doen wanneer je dat fijn in.

Nog even dit:

• Kies een zeep die goed is voor het milieu zoals de biologische Werff zepen, Aleppo zeep of een andere biologische zeep, liefst zonder palmolie. Sunlight zeep is ook een ouderwets goede zeep: de dierlijke bestanddelen waarmee het vroeger werd gemaakt, zijn vervangen door palmolie.
• Het is handiger om kristalsoda te nemen omdat ze door de fijne structuur makkelijker oplost in water. Maar zilversoda kun je ook gebruiken.
• Baking soda wordt ook wel zuiveringszout  -  natriumbicarbonaat  -  maagzout - baksoda -  dubbelkoolzure soda - E500 - NaHCO3 of vichyzout (B) genoemd! Zuiveringszout vermindert de hardheid van water en voorkomt kalkaanslag. Het werkt  reinigend en licht schurend door kleine kristallen, het absorbeert en brengt pH waarden in balans en het werkt als verfrisser.... Ideaal dus voor in zelfgemaakt waspoeder.
• Epsom zout heeft een ontgiftende, ontzurende en verzachtende werking voor de huid en de was.

Vandaag testte ik mijn waspoeder voor de witte was uit. De vlekken uit de 

witte joggingsbroek van jongste dochter gingen er bij de vorige wasbeurt niet uit, 

nu zijn ze verdwenen!

Ook ruikt de was lekker fris wanneer ik ze aan de lijn hang.

Dit waspoeder is onbeperkt houdbaar, mits het droog bewaard wordt.

Met deze hoeveelheid kan ik wel een jaar vooruit en daarna 

maak ik zeker weer een nieuwe voorraad!

Dit waspoeder is een nieuwe lifehack die ik graag met jullie deel. 

Wil je ander wasmiddel maken of een bijpassende wasverzachter?

Klik dan hier!

Welk wasmiddel gebruik jij?

Plastic verminderen deel 5 (slot)

Zoals vele huishoudens met mij, heb ik het goede voornemen mijn plastic (wegwerp)artikelen drastisch te verminderen!

Sterker nog, ik sta er inmiddels een beetje om bekend, wat ook de reden is dat deze week een journalist langs kwam voor een foto en interview over afval scheiden. En dat omgaan met afval begint allemaal in je denken en vervolgens in het handig organiseren van je afvalstromen.  Natuurlijk is het makkelijker wanneer je minder je 'produceert'....

Ik maak al heel veel producten zelf en dat scheelt behoorlijk. Net als het verbouwen van mijn eigen groente en fruit....

Maar ik vind het niet voldoende.

We kunnen niet meer met z'n allen zo doorgaan en onze ogen sluiten voor het enorme probleem van de plastic soep, die als we op dezelfde manier doorgaan, onze hele planeet zal overspoelen.

Plastic, een geweldige uitvinding?

Plastic is immers:

• goedkoop
• niet zwaar
• vershoudend 
• warm
• in allerlei vormen te maken. 

Maar wat een zegen leek, wordt een vloek! Want plastic doet er 400 tot 1000 jaar over voordat het is opgelost. En slechts een kleine 5%(!)  wordt bruikbaar gerecycled...….

En naast het plastic wat je direct herkent als plastic, is er dus ook verborgen plastic: microplastics.

Wist je dat plastic verborgen zit in:

• Fleece (dekens en truien)
• Theezakjes
• Maandverband
• Tandpasta
• Zeep
• Billendoekjes voor baby's
• etc. etc.

We moeten iets doen!!

Met z'n allen...

Dit is de reden dat ik begon te kijken naar verbeterpunten in mijn huishouden en op zoek ging naar verbeterpunten bij andere huishoudens.

Wat kan er vervangen worden zonder noemenswaardige problemen en zonder zelfs iets van luxe of gemak in te moeten leveren?!

Want ja, het moet ons niet te veel kosten en het moet niet te moeilijk voelen.

Met wat kleine wijzigingen kwam ik erachter, dat het zelfs meerdere voordelen heeft om plastic te vervangen door betere, lees duurzamere, alternatieven.

Om het makkelijk te houden volgt hier mijn vijfde en laatste fotoverslag, bedoelt om te inspireren...

Want je kunt al snel goéd bezig zijn!

En ook een goed gevoel is best fijn, niet?!

 1 Nylon touw of plastic bindstrips versus natuurlijk touw 

De voorjaarskriebels voor het tuinseizoen komen er weer aan. Ik wil naar buiten, de tuin in, plantjes zaaien, uitplanten, bomen snoeien etc. Allemaal heerlijke voornemens. Het belangrijkste gereedschap zijn je handen en goed gereedschap wat jarenlang meegaat. Denk aan een hark en een schoffel van metaal met een houten steel. Ook touw  is onmisbaar in de tuin: om plantjes op te binden of boomtakken een andere richting op te krijgen. Je hebt vele soorten touwen. 

Natuurlijk en biologisch afbreekbaar zoals: jute, sisal, hennep, kokosvezels en katoen. Boomkwekers gebruiken ook vaak raffia. Maar je hebt ook nylon of polyester, soms in allerlei kleurtjes. Het gaat veel langer mee (is dat nodig?!), maar bevat plastic en is niet afbreekbaar.  Zonde als dit in je tuin terecht komt, terwijl er zoveel goede en ook betaalbare alternatieven zijn! Een bolletje jute of sisaltouw bij de supermarkt of de Action kost je maar 99 cent. Kies je touw met zorg, kies voor natuurlijk!

2. Plastic plantenpotjes of potjes van aardewerk of recyclebaar materiaal

Voor  plastic plantenpotjes heb je super veel alternatieven. Met een eigen moestuin heb ik er ook al  veel uitgeprobeerd. Wanneer je zelf plantjes wilt zaaien, maak je gemakkelijk potjes van krantenpapier klik  hier waar ik het je uitleg, of je gebruikt lege wc rolletjes, halve sinaasappels, eierdozen of een potjespers.

De 'ouderwetse' aardwerken potten zien er mooi uit, zijn soms wat minder handig in gebruik, maar zelfs de scherven zijn bruikbaar. Leg ze onderin grote plantenpotten of gebruik ze als decoratiemateriaal (google is je vriend). Maar wat als je plantjes koopt? Let er dan ook op en vraag naar alternatieven. Hoe meer vraag, hoe meer het aanbod groeit. Kruidenplantjes worden in sommige supermarkten al zonder potje verkocht...  wél nog in een plastic zakje, maar het is een begin!

3.  Maandverband en tampons versus de menstruatiecup

Op maandverband valt veel winst te maken, want vanwege de hygiëne zit alles, maar dan ook alles apart in plastic verpakt. Ik snap het, maar er is een alternatief. Al jaren inmiddels.... dus misschien heb je er al van gehoord, hoewel je misschien even een drempel over moet om 'm zelf te gaan gebruiken: de cup!  Een cup breng je tijdens de menstruatie in, net als een tampon. Ze zijn gemaakt van natuurrubber of siliconen en kunnen jarenlang meegaan. Je koopt de cup  in een katoenen zakje in een kartonnen doosje. Er komt geen plastic aan te pas. De prijs is tussen de 15 en 25 euro, maar hoewel dat heel wat lijkt, bespaar je geld. Al dat maandverband kost per maand ook al gauw 5 euro, dus tel uit je winst. Oudste dochter gebruikt de menstruatiecup al een paar jaar tot grote tevredenheid. Je kunt de cup online bestellen bij bol.com maar bij Mambeco  klik  is het het goedkoopst en ik las op hun website over een leuke actie. Kijk ook even bij de duidelijke uitleg op Mambeco

4. Douchegel versus lichaamszeep of bodybar 

Al lang ben ik bewust op zoek naar goede zeep voor mijn huid, met zo min mogelijk belasting voor het milieu. Bij zeep kun je op twee dingen letten: de inhoud die geen microplastics mag bevatten (klik)  en de verpakking. Zoals je op de foto ziet, gebruikte ik al biologische zeep van Weleda waar geen microplastics in verwerkt zijn, maar het is jammer van de verpakking, die gaat bij het plastic afval. Ik moest even een drempeltje over bij het gebruik van lichaamszeep onder de douche, maar het kan prima! 

Deze lichaamszeep gebruik je op een washandje of je wrijft hem schuimend tussen je handen en verdeelt de zeep over je lichaam. Word bij jou alles nat in de douchecabine dan leg je de zeep na gebruik te drogen buiten de doucheruimte. Een handige soaplift zorgt dat de zeep sneller droogt. 

Met een blok zeep doe je best lang. Ik vind de Werff zepen heel fijn. Die zijn er in allerlei soorten en geuren en kun je goed online bestellen (zie hierboven bij Mambeco) of kopen bij de Ekoplaza.

5. Wegwerpluiers versus wasbare luiers

Ik schreef eerder al over een heuse babyboom bij mij in de omgeving. Geweldig dat een paar ouders bewust in de babytijd investeren in een schone planeet voor hun kindjes. Mijn jongste dochter is inmiddels tien, maar mocht ik het overdoen met de kennis van nu, zou ik geen  werpluiers meer kopen, maar investeren in wasbare luiers. Een goede website is Kaatje Katoen (klik) waar ook een filmpje te zien is, hoe je uitwasbare luiers precies gebruikt. Weet je trouwens dat je ze niet perse allemaal nieuw hoeft te kopen? Je kunt ze ook vinden op Marktplaats om over te nemen van andere ouders en dat scheelt in de kosten! En natuurlijk bespaar je plastic, wel zo'n 260(!) kilo per jaar!! Wist je dat je bij een kinderopvang - vraag het even na - ook je eigen uitwasbare luiers kunt meegeven? Besparen op plastic begint al in de wieg!!

6.  Wegwerp billendoekjes versus wasbare babydoekjes

Naast luiers kun je baby's billetjes prima verzorgen met zachte, uitwasbare doekjes. Je maakt de doekjes zelf vochtig en billetjes worden er perfect schoon mee. Doe ze in een blik of tupperware bakje en je hebt ze altijd bij de hand. Deze doekjes zijn ook te verkrijgen bij Kaatje Katoen maar zijn ook makkelijk zelf te naaien. Je baby produceert nauwelijks afval. Wat een goed en duurzaam begin van dit nieuwe leven!! 

7. Aanstekers versus lucifers

Al jarenlang heb ik een luciferpotje (klik) in huis, de kinderen weten niet beter. Een waxinelichtje onder de theepot, de kaarsjes in huis en de kachel.... je steekt ze aan met een lucifer. Waarom ik dan toch nog aanstekers in huis tegen kwam? Gevonden op straat, denk ik.... Aanstekers bevatten veel plastic en  al zijn ze navulbaar  - dat werkt ook maar één of twee keer - het blijft een wegwerpproduct. Bic als marktleider, produceert elk jaar meer dan twee miljard aanstekers en die verdwijnen in het beste geval in de verbrandingsoven. Lucifers worden vaak gemaakt van populierenhout (een snelgroeiende boomsoort)  en de zwavel op het kopje - waarbij verbranding van de lucifer zwaveldioxide vrijkomt -  heeft maar een hele kleine impact. Als je kunt kiezen: neem lucifers, die zijn bijna CO2 -neutraal, zeker omdat de  belangrijkste luciferfabrikant in Zweden consequent nieuwe bomen aanplant.

8. IJsblokzakjes versus ijsblokjesvorm

Ze zijn nog steeds te koop: ijsblokzakjes waar je de ijsblokjes makkelijk uitdrukt. En misschien ook wel handig op vakantie.... Maar daarna gooi je het plastic zakje weg. Voor hetzelfde geld koop je een ijsblokjesvorm die jarenlang meegaat. Van de hardplastic ijsblokjesvormen was bekend dat het nog wel eens lastig was om de ijsblokjes eruit te krijgen. Maar een siliconen vorm is ideaal. En vooral in de zomer blijf je vullen en vullen!

9. Plastic flessenborstel versus duurzame flessenborstel

Dit geldt eigenlijk voor allerlei soorten gebruiksvoorwerpen. Plastic heeft de naam dat het lang meegaat, maar dat is lang niet altijd zo. Zeker bij borstels laten haren soms los. Ik vond een prachtig exemplaar met houten steel en haartjes van kokosvezels. Hij werkt net zo goed en wanneer hij toch versleten raakt, is hij volledig biologisch afbreekbaar en recyclebaar in tegenstelling tot zijn plastic tegenhanger. Had ik deze nu ook gekocht bij Mambeco? Het lijkt wel reclame, toch werk ik

niet met ze samen en heb ik er geen belang bij....

10. Plumeau versus duurzame plumeau

Ik vond 'm zó mooi!! Op vakantie vond ik deze prachtige plumeau: met houten steel en echte struisvogelveren. Ik schrijf wel 'op vakantie' maar het was gewoon bij de Praxis. Ik heb 'm een tijdlang voor de sier in de woonkamer gehangen, maar laatst heb ik 'm toch ook echt gebruikt. Tijd om alle stofnesten en spinnenwebben te verwijderen en ik moet zeggen: met deze plumeau is dat toch een stuk leuker dan met zo'n plastic geval. Eigenlijk een beetje hetzelfde verhaal als de flessenborstel bij punt 9, maar dit is dan ook echt het 50ste voorwerp wat ik heb vervangen en het laatste in deze serie  'plastic verminderen' in je huishouden.

Meer lezen

De hele serie terugkijken?! Geschreven in een periode van vijf jaar: 'vijftig(!) keer minder plastic in huis'

• Minder plastic in huis (deel 1)
  
  
• Minder plastic in huis (deel 2)
  
  
• Minder plastic in huis (deel 3)
  
  
• Minder plastic in huis (deel 4)
  

Dit is nu echt mijn allerlaatste deel.... stiekem zijn het 51 voorwerpen geworden (zie jij waar ik verkeerd heb geteld?).

Wat vervang jij al aan plastic in je huishouding voor meer duurzame alternatieven?

Ik ben erg benieuwd wat jij doet en misschien inspireer jij anderen weer.

Een reactie vind ik erg leuk en kan hieronder.... ;)

Succes! Samen sterk voor een beter milieu, want het begint echt bij jezelf!!

Houtkachel tips deel 1

Ik zie ze al voorbij komen: plaatjes van knapperende vuurtjes in kachel of openhaard.

Cosy, gezellig en lekker warm!

En nu het buiten kil en vochtig is, is het er echt tijd voor.

En tijd om dit blog - wat ik al heel lang heb liggen - eens af te maken.

Waar het in de zomer een stilleven was en ik allerlei flessen met vruchtenlikeur er op en om zette, 

staat de kachel nu weer in volle glorie klaar om te worden aangestoken.

De schoorsteen is geveegd, de kachel gepoetst, kleine reparaties zijn gedaan en de raampjes zijn schoon.

Maar het belangrijkste: het houthok is vol. Nou ja..... één houthok?

 We hebben er wel vier.

Wil je serieus stoken, dan moet je daar natuurlijk werk van maken!

Als je wilt weten hóe je eenvoudig dit ronde houthok zelf maakt, voor ongeveer 30 euro 

in plaats van 400 euro, klik dan hier!

Het gezegde klopt helemaal: van een kachel wordt je drie keer warm.

De eerste keer met bomen of takken zagen en verzamelen, 

de tweede keer met het hout kleiner hakken en stapelen 

en de derde keer - en daar geniet ik intens van mee - is als het brandt

 in de kachel.

Houtkachel: gratis stoken en verwarmen

Toen we de kachel - nu alweer vijf jaar geleden - kochten, namen we ons voor geen geld uit te geven om 'm te laten branden. Een beetje kachelpoets is goed voor de mooi, een goede schoorsteenveegset is onontbeerlijk, maar voor hout en aanmaakmateriaal houden we onze portemonnee dicht. 

 Soms ziet Peter een mooie aanbieding stookhout en help ik hem herinneren dat we niks zouden kopen.

 Bovendien liggen de houthokken vol...

De houtkachel is bij ons geen noodzaak, we hebben een goede, pas nagekeken ketel hangen die

 niet alleen de woonkamer, maar ook de badkamer en in de woonkeuken zelfs de vloer verwarmt. 

Echter past een houtkachel voor ons goed bij een duurzame leefstijl. 

Stoken met hout is een erkende en duurzame manier van verwarmen.

Een houtkachel geeft je de mogelijkheid te stoken met biomassa. 

Hierbij is het warmterendement belangrijk, want  een hoog rendement is niet alleen goed 

voor het milieu, tevens bespaart het stookkosten, omdat je meer warmte overhoud. 

Je bespaart geld door een lagere energierekening en dat is met de huidig stijgende gasprijzen goed nieuws!

Een houtkachel is duurzaam omdat het evenveel CO² uitstoot als dat er vrij komt bij het verrottingsproces in de natuur.

Duurzaam leven linkt ook aan onthaasten.

Het kost nog echt tijd om een kachel aan te maken, heel  wat anders dan een schakelaar omzetten.

Daar staat tegenover dat als de elektriciteit uitvalt, het  lekker warm blijft in huis......

Een houtkachel is passend bij een zelfvoorzienend leven. Hout als brandstof is relatief goedkoop: 

er is gemakkelijk en vaak gratis aan te komen. Uit mijn tuin kan ik snoeiafval gebruiken

 en na een herfststorm rijden we een rondje door de buurt en wordt ons houthok gratis gevuld!

Ook de juiste contacten zijn handig ;)

 

Wanneer de temperatuur binnenshuis onder de 19° C komt, steekt iemand hier in huis de houtkachel aan. Nou ja... het ligt een beetje eraan wat we gaan doen. 

Soms zijn een dikke trui en warme sloffen ook voldoende.

Ik werk veel thuis, dus 's morgens de kachel aansteken is even een dingetje....

(note to self: niet met lichte en goede kleding aan!)

Eigenlijk gebruiken we de gaskachel alleen om te verwarmen tussen december en februari 

en dan nog niet elke dag.

Natuurlijk helpt het dat ons huis goed geïsoleerd is, twee jaar terug hebben we extra geïnvesteerd in spouwmuurisolatie.  

Stoken en rekening houden met longklachten

Heb je last van COPD, astma of een andere longziekten, dan kun je erg tegen  het stookseizoen opzien.

Veel mensen vinden een houtkachel fijn, maar met een longziekte kun je er heel benauwd van worden.

Bij een brandende houtkachel of haard komt altijd fijnstof vrij, wat deze benauwdheid veroorzaakt.

De  manier van stoken maakt echter veel uit.

• Stoken bij mist of windstilte is niet gunstig, omdat de rook samen met het fijnstof neer valt.
• De hoogte van je schoorsteen is belangrijk: hoe hoger de schoorsteenpijp, hoe beter. De rook kan dan over de huizen heen oplossen.
• Let op dat het hout droog genoeg is. Hiervoor is zelfs een speciale thermometer te gebruiken, waarbij je de vochtigheidsgraad van het hout meet.
• Tot slot is het soort hout super belangrijk! Zorg voor goed stookhout, geen spaanplaat, mdf of ander geperst hout. Dit bevat altijd lijm en deze giftige stoffen komen bij verbranding vrij. Hetzelfde geldt voor hout waar verf- of lakresten op zitten.
  
• Zorg binnenshuis voor voldoende ventilatie
• Elke dag of de hele dag door stoken is niet nodig. Omdat een kachel moeilijk te reguleren is, kun je een kamer snel te warm stoken....  de kachel kan daarna uit, dat scheelt stookhout en rook. Het temperen van een kachel, zorgt voor onvolledige verbranding waardoor meer schadelijke stoffen vrijkomen.

Overigens produceert een houtkachel minder rook en fijnstof dan een open haard. 

Meer hierover heb ik ook geschreven in het blog over de aanschaf van onze houtkachel (klik).

Schoon hout mag overigens wel spijkers bevatten... die verbranden niet en vis je er na afloop weer uit.

Aanmaken

Natuurlijk willen winkels of stookbedrijven je laten geloven dat je aanmaakblokjes, spiritus en wat al niet meer nodig hebt om de kachel te laten ontbranden.

Niet waar! Vooral die witte aanmaakblokjes - die kerosine bevatten - stinken vreselijk.... 

Eerst maakten we de kachel  aan met proppen krantenpapier. Drie proppen met een sparappeltje erbij en je hebt geen aanmaakblokje meer nodig. Helemaal in het begin druppelden we nog spiritus over de kranten. Al doende leert men: dit was helemaal niet nodig.

Maar nog makkelijker en beter ontbrandt de kachel met houtkrullen en sparappels.

Met een simpele houtschaaf maak je houtkrullen van een stevig houtblok.

Deze houtkrullen ruiken niet alleen lekker, maar zijn super brandbaar. 

Ik rol ze als een balletje in elkaar, leg er twee sparappels naast 

en vervolgens bouw ik de houtstapel verder op.

Het brandt volledig natuurlijk, het ruikt lekker en het kost niks.

Ook fijn om de nee- nee sticker op de brievenbus te laten zitten waar 't ie zit,

 ik heb geen krant meer nodig.

Vorig jaar maakte ik natuurlijke aanmaakblokjes van sparappels

 voor in een buitenkachel.

Klik hier voor dit idee!

Reinigen

Om de gezelligheid van een houtkachel te beleven, zijn kachelruitjes belangrijk.

Maar elke keer worden deze roetzwart. Dit komt wanneer de verbranding onvolledig wordt wanneer de temperatuur zakt bij het uitgaan van de kachel.

Een fles kachelruitreiniger is niet nodig... gewoon met twee of drie velletjes keukenpapier krijg je de ruitjes weer schoon. 

Maak ze lichtvochtig, verfrommel tot een lichte bal en doop ze in de as. 

Hiermee veeg je makkelijk de roetaanslag weg en het kost je niets.

Ook een gebruikt theezakje of theewater werkt goed.

Voor een brandverzekering is het nodig dat een erkend schoorsteenveegbedrijf de schoorsteen één keer per jaar veegt. Wij doen het voor de zekerheid zelf twee keer per jaar omdat ons rookkanaal best smal is.

Een kap op de schoorsteen zodat er geen viezigheid in kan vallen of een vogel haar nest erin kan bouwen, is altijd handig.

Restproducten verwerken

Wanneer hout op een bepaalde manier wordt verhit, waar er weinig zuurstof bij komt, kan houtskool ontstaan. Het grootste deel van het hout verbrandt dan niet. Een groot deel van de vluchtige bestanddelen van hout verbranden, het hout verkoolt en wat overblijft noemen we houtskool.

Dit ontstaat bij mij in de kachel vaak wanneer deze uitgaat.

Wanneer ik de kachel na een stookbeurt schoon maak, vind ik regelmatig stukken houtskool.

Ik bewaar de houtskool in een zak.

Leuk om in enkele lijnen een grove schets of houtskooltekening mee te maken.

Om een houtskooltekening te kunnen bewaren, fixeer je 'm met wat hairspray,

anders blaas je het koolstof zo weer van het papier af.

Nadat ik flink wat houtskool had opgespaard,

stak ik hier in de zomer de tafelbarbecue mee aan....

Hóe leuk is dat? Je eigen houtskool 'gewonnen' in het stookseizoen

en daar op een warme zomerdag de resultaten van voelen en proeven!

Ook houtas bewaren we altijd in een emmer, weggooien is zonde.

We proberen het zó schoon mogelijk te bewaren,

spijkers van bijvoorbeeld pallets, vis ik er altijd uit....

Schoon houtas is perfect voor je composthoop en heel goed bruikbaar in de moestuin.

Houtas zit vol calcium en bevat kalium en fosfor.

Aan het begin van het groeiseizoen is dit voor vrijwel alle groenten en fruitplanten gezond.

Zo strooide ik het dit jaar direct na het frezen over de grond voor alle planten.

Strooi in maart rond fruitbomen en bij bessenstruik een paar handjes houtas.

Strooi houtas over je gazon voor een fijne compost.

En rond kleine plantjes in de tuin gestrooid, houdt het slakken op afstand.

Kalium is heel goed voor de knolvorming en de vruchtzetting.

Ook bevat houtas spore elementen zoals koper, zink en ijzer.

Een top product dus, gewoon uit de houtkachel!

Misschien steek ik morgen de kachel weer aan... vandaag was de temperatuur te zacht 

en bleef het in ons goed geïsoleerde huis zo'n 20 graden.

Gelukkig... de winter moet nog komen..... 
:)

Potkacheltje voor kille nazomeravonden

Met wat terracotta potten, metaal en enkele waxinelichten maak je binnen anderhalf uur je eigen

 milieuvriendelijke, authentieke kacheltje voor in een kleine ruimte.

Je kan het kacheltje zowel staand als hangend maken en het is perfect voor op de camping 

in het voor-  of naseizoen of voor in een klein vakantiehuisje of boot...

Wanneer je geen andere kachel hebt of wanneer je geen tijd of hout genoeg hebt om een open haard of kachel aan te steken. :)

Even voor alle duidelijkheid, deze vindingrijke DIY komt bij Peter vandaan en voor dat ik het wist, brandde dit kacheltje al. Dus om er een DIY van te maken moest ik het weer even uit elkaar halen en met foto's vastleggen....

Maar het is gelukt!

Potkacheltje

Benodigdheden:

• 3 terracotta plantenpotten in verschillende groottes 17,5  - 13,5 en 9 cm doorsnede 
• 1 terracotta schotel (diameter 17,5 cm)
• draadeind m8 van ongeveer 30 cm
• oogbout, passend op draadeind m8
• 8 carosserieringen 30 mm met gat voor m8
• 8 of 9 moertjes m8
• steeksleutel 13
• ijzerzaagje
• boormachine
• steenboor 10 mm 

Hoe pak ik het aan:

De terracotta potten moeten een gat in de bodem hebben en mogen geen barst hebben. 

Je kunt gebruikte potten nemen, was ze dan goed af en let op of ze niet dof  klinken.

De maten die genoemd zijn, kun je gerust vergroten of verkleinen, als je maar opeenvolgende maten neemt.

Neem het draadeind en draai er een moertje op, iets onder het midden. Leg hierop een ringetje en schuif vervolgens de kleinste maat pot  over het draadeind op het moertje met ringetje.

Leg hierop weer een ringetje en draai er een moertje op vast met de steeksleutel.

Niet té vast anders breekt je potje.

Je eerste potje zit vast, dit is het binnenste potje van de kachel.

Deze zal als eerste verhit worden en de warmte doorgeven aan de andere potten.

Draai 2 cm boven het bovenste moertje een volgend moertje vast op het draadeind. 

Leg hier weer een ringetje op en schuif er de volgende maat pot - van middelste grootte - overheen.

Zorg ervoor dat de rand van de grotere pot een halve cm lager dan de kleinere pot komt te hangen.

Herhaal de eerdere stappen met de laatste en grootste pot.

Boor nu met de steenboor - zonder te kloppen(!) -  een gat in het midden van de terracotta schotel.

Draai nu aan de onderkant van de potten een moertje vast op ongeveer 2 à 3 cm hoogte. 

Eigenlijk afhankelijk van de dikte van de rand van de schotel, dus dat moet je even nameten.

Schuif het ringetje tegen het moertje aan en neem dan de terracotta schotel met gat.

De ring is elke keer de bescherming voor het aardewerk.

Schuif de schotel tegen de ring aan en zet vast met weer een ring en een moertje.

Dit is de onderkant van de kachel waarop de waxinelichtjes komen te staan.

Zorg dat het draadeind niet onder de schotel uitsteekt, anders kan de schotel niet staan.

Zo is je staande (terracotta) potkacheltje klaar voor gebruik.

Het werkt heel simpel: je steekt 4 tot 6 waxinelichtjes aan. 

De warmte van de kaarsvlammetjes stijgt op, in de kleinste, binnenste pot.

Deze houdt de warmte vast en geeft haar door aan de volgende pot die het vervolgens 

weer doorgeeft aan de buitenste en grootste pot.

De warme lucht tussen de potten zorgt voor isolatie en houdt de warmte vast.

Na een half uur zijn de potten goed op temperatuur en ready om een kleine ruimte te verwarmen.

Bij ons steeg de temperatuur 2 graden.

Je mag niet verwachten dat je een huisje of kamer vanaf het vriespunt op heerlijk aangename temperaturen krijgt. Dat is niet reëel. Maar de temperatuur vasthouden, ook als je gaat slapen of een paar graden verhogen behoort zeker tot de mogelijkheden. 

En natuurlijk hebben we niet één maar wel twee van deze potkachels.

Als je de kachel wilt ophangen kan dit namelijk ook. Draai aan de bovenkant de oogbout op het draadeind vast. 

Draai een haak in het plafond of in een balk en hang vervolgens de potkachel op.

Draai voordat je hem hangend in gebruik neemt de schotel om.

Draai dus even het onderste moertje en ringetje los en vervolgens weer vast.

De waxinelichtjes kunnen op deze manier beter blijven staan en glijden er niet af.

Let goed op!

Hang hem niet op een plek waar je onderdoor loopt of met je hoofd tegenaan kunt stoten.

Natuurlijk heb ik hier geen ervaring in - echt niet ;( -, maar het zou niet handig zijn om er tegenaan te stoten als 't ie brandt.

Omdat warme lucht altijd stijgt, heeft deze hangkachel vooral een bijfunctie om te verwarmen...

Deze kleine potkachel staat natuurlijk ook heel gezellig!

Brandt eens waxinelichtjes van bijenwas, deze produceren bijna geen rook,

hebben een gunstige invloed op het ademhalingsstelsel en zijn ontzettend duurzaam.

Geniet van sfeer, warmte en gezelligheid deze herfst en blijf gezond!