Posts tonen met het label goedkoop. Alle posts tonen
Posts tonen met het label goedkoop. Alle posts tonen

woensdag 24 mei 2023

Waspoeder voor de witte was

 Al zo'n 7 jaar doe ik de was met natuurlijk en zelfgemaakt wasmiddel. 
Het heeft grote voordelen voor het milieu en m'n portemonnee.

Ik begon met Seepje en bedacht: dát kan vast goedkoper en van minder ver komen. 
Ik maakte wasmiddel van paardenkastanje, van klimop en van verschillende soorten zeep
 voor de bonte òf de witte was. Maar het is altijd vloeibaar wasmiddel, 
wat je met een doseerbakje in de trommel doet.
Een voorwasmiddel voor extra vuile kleding kon ik hierdoor niet gebruiken.
En vooral voor de witte was 
is dat soms wel handig.
Dus maakte ik vorig jaar wasmiddel in poedervorm. 

Het is nog sneller gemaakt dan vloeibaar wasmiddel (klik) en de waskracht van de verschillende 
ingrediënten wordt versterkt wanneer ik ook nog eens een voorwasmiddel wil gebruiken.
Dit waspoeder is speciaal voor de witte was die niet altijd spierwit wordt door het gebruik 
van  natuurlijke wasmiddelen. Wát is het trouwens heerlijk om de was weer buiten 
in het zonnetje te kunnen drogen.
Vroeger al werden kledingstukken 'op de bleek' gelegd, een grasveld in het zonnetje 
waar de linnen was niet alleen perfect droogde, maar waardoor vuil en vlekken
als het ware wegsmolten voor de zon. En dat klopt!
Onder invloed van de zon worden vrije zuurstofatomen gevormd die zich binden aan het vuil
wat hetzelfde effect geeft als bleken met waterstofperoxide.
Heerlijk voor de witte was en fijn voor blond haar. 
Maar let op: de bonte was kun je beter binnenste buiten aan de lijn drogen,
voordat de kleur vervaagt en kleding vaal wordt.


Wasmiddel

Ingrediënten:

  • 100 g Werf schoonmaakzeep of Sunlight zeep
  • 200 g baking soda
  • 200 kristalsoda
  • 50 g epsom zout

Hoe maak ik het:
Neem de zeep en rasp die zo fijn mogelijk. Ik maakte dit waspoeder net voor we aan tafel gingen
en de kinderen keken vol afgrijzen naar het - zoals ze dachten - schaaltje 'geraspte kaas'.  
Ik gebruikte twee soorten zeep met twee verschillende kleuren: wit en lichtgeel. 
Net geitenkaas en koeienkaas, werd er gedacht, ha ha.
Weeg de overige ingrediënten af en
doe alles bij elkaar in een mooie pot en schud goed. 
Zorg dat alle ingrediënten goed met elkaar vermengd zijn.
Labeltje eraan en... that's it! Kind kan de was doen!

Gebruik: doe twee eetlepels poeder in het doseerbakje 
voor de hoofdwas van de wasmachine.
Deze hoeveelheid is voldoende voor een volle wastrommel van 6 tot 8 kilo.
Je kunt ook een speciaal doseerbakje voor waspoeder gebruiken 
en het alsnog in de wastrommel doen wanneer je dat fijn in.


Nog even dit:
  • Kies een zeep die goed is voor het milieu zoals de biologische Werff zepen, Aleppo zeep of een andere biologische zeep, liefst zonder palmolie. Sunlight zeep is ook een ouderwets goede zeep: de dierlijke bestanddelen waarmee het vroeger werd gemaakt, zijn vervangen door palmolie.
  • Het is handiger om kristalsoda te nemen omdat ze door de fijne structuur makkelijker oplost in water. Maar zilversoda kun je ook gebruiken.
  • Baking soda wordt ook wel zuiveringszout  -  natriumbicarbonaat  -  maagzout - baksoda -  dubbelkoolzure soda - E500 - NaHCO3 of vichyzout (B) genoemd! Zuiveringszout vermindert de hardheid van water en voorkomt kalkaanslag. Het werkt  reinigend en licht schurend door kleine kristallen, het absorbeert en brengt pH waarden in balans en het werkt als verfrisser.... Ideaal dus voor in zelfgemaakt waspoeder.
  • Epsom zout heeft een ontgiftende, ontzurende en verzachtende werking voor de huid en de was.


Vandaag testte ik mijn waspoeder voor de witte was uit. De vlekken uit de 
witte joggingsbroek van jongste dochter gingen er bij de vorige wasbeurt niet uit, 
nu zijn ze verdwenen!
Ook ruikt de was lekker fris wanneer ik ze aan de lijn hang.

Dit waspoeder is onbeperkt houdbaar, mits het droog bewaard wordt.
Met deze hoeveelheid kan ik wel een jaar vooruit en daarna 
maak ik zeker weer een nieuwe voorraad!

Dit waspoeder is een nieuwe lifehack die ik graag met jullie deel. 
Wil je ander wasmiddel maken of een bijpassende wasverzachter?
Klik dan hier!

Welk wasmiddel gebruik jij?

zaterdag 18 februari 2023

Alcoholvrije wijn maken

Inmiddels is dry january lang en breed voorbij en maak ik me op voor de volgende 
alcoholvrije periode: de veertigdagentijd. 
Onder de grote rivieren vieren ze uitbundig carnaval, 
het vasten is daarentegen niet zo populair. Wonend boven de grote rivieren 
vier ik géén carnaval, maar ga ik wel vasten.
Ach.... zo is de boel weer een beetje in evenwicht.
Voor de duidelijkheid: het vasten in de veertigdagentijd - die overigens woensdag 22 februari 
officieel begint -  draait niet om volledig vasten en al je eten laten staan. Het gaat vooral om soberheid.
Vasten door 'luxe' dingen weg te laten. Vroeger werd dit door Katholieken  gedaan door 
vlees en alcohol weg te laten en ook roken en televisiekijken na te laten tijdens die veertig dagen.
Anno 2023 zou het ook vertaald kunnen worden met minderen met je smartphone en
 bijvoorbeeld geen social media  te gebruiken. Denk aan de apps die jou veel tijd kosten
 waardoor je je minder kunt richten op God, de mensen om je heen en jezelf. 

Ik heb me voorgenomen om vegetarisch te eten - degenen die langer meelezen weten
 dat dit me zwaar gaat vallen, ha ha  ;) - en geen alcohol te drinken.

Eerder schreef ik over de fijne kanten èn nadelige effecten van alcohol in dry january. Klik!

Wijn is niet alleen een woord of een drankje, wijn drinken is een beleving,
 het wordt geassocieerd met sociaal zijn en gezelligheid.
Kun je dan geen (leuk) feestje vieren zonder alcohol?
Tuurlijk wel! Maar....  die momenten van gezelligheid hoef je niet uit de weg te gaan.
Kies voor een goed alternatief!!
Dus schenk dat sapje of frisje gewoon in een mooi wijnglas.
Neem alcoholvrij bier gewoon zoals je dat gewend bent in een flesje of blikje en
 zeg vooral ook proost. Is dat niet dom en jezelf voor de gek houden?
Misschien wel, maar je lichaam hou je niet voor de gek. Je lever hoeft geen alcohol 
af te breken en de negatieve gevolgen van alcohol hoef je niet te ervaren of ermee te dealen.

Nu is alcoholvrij bier een goed alternatief voor 'gewoon' bier, maar wij zijn geen bierdrinkers.
Alcoholvrije wijn is echter een ander verhaal. Een mousserende witte of rosé wijn 
zonder alcohol is nog wel te drinken, maar een rode wijn zonder alcohol is echt niet lekker. 
In de winkel worden allerlei alternatieven aangeboden, in echte flessen met prachtige etiketten.
Wat ons betreft zonde van je geld! 
Ondanks alle moeite en goede ideeën blijft het een slap aftreksel van wijn....

Deze alcoholvrije wijn wordt gemaakt van 'echte' wijn door:
  1.  Distillatie onder vacuüm. Dit betekent dat de wijn wordt verhit, maar in plaats van tot 78° C verhitten - waarbij alcohol normaal verdampt - wordt dit onder vacuüm gedaan waardoor de alcohol tussen de 28° en 38°C verdampt. Hierdoor blijven de oorspronkelijke smaken bewaard....
  2. Spinning cone, hierbij wordt de wijn ook verhit en met hogere temperaturen, maar in een andere vorm. Smaken gaan eerder verloren en er blijft vaak wat restalcohol achter
  3. Omgekeerde osmose of micro filtratie. De wijn wordt minstens drie keer door een extreem fijn zeef gehaald waar de alcohol in achter blijft. De smaken blijven optimaal behouden, maar een percentage restalcohol ook. 

Als je dit zó leest, begrijp je dat dit thuis zonder dure apparaten niet te evenaren is.
Je kunt de methode van verhitting thuis nabootsen door wijn een half uur lang 
op 78°C te koken, net zolang tot de alcohol eruit verdampt is. 
Dit gaat ten koste van andere aroma's en de wijn krijgt een bittere, verbrande smaak.  
 Oftewel zonde van je dure of smaakvolle wijn....

Alcoholvrije wijn blijkt vaak een slap aftreksel omdat alcohol de wijn niet alleen smaak maar 
ook body geeft. Het laat de wijn vettiger lijken en verbindt  aroma's en smaken met elkaar. 
Ook geeft het balans. Haal je de alcohol eruit dan proef je ineens meer zuren en tannine. 
En dit heeft veel invloed op de smaakbeleving. Dit is de reden dat alcoholvrij bier 
beter nagebootst kan worden, omdat dit van nature al minder alcohol bevat. 
Wijn bevat immers tweeënhalf tot drie keer zoveel alcohol.

Dus wat dan?
Wij experimenteerden met sapjes. Zelf heb ik liters en liters druivensap gemaakt afgelopen najaar 

en natuurlijk staat druivensap het dichtst bij wijn. Hoewel mijn zelfgemaakte druivensap geen toegevoegde suikers heeft en minder zoet smaakt dan in de winkel, blijft het echt een sapje.  
En mijn sap ziet er ook nog eens troebel en rozerood uit. 
Er moest wat gebeuren aan de kleur en aan de smaak.
Ik maakte heel veel ongezoet bessensap en voegde dat toe voor een licht zuurtje 
in de 'alcoholvrije' wijn.  Ik experimenteerde met verschillende specerijen, 
zoals die ook bij Nix en Nix, de alcoholvrije slijter worden gebruikt.  
Maar ondanks goed roeren vermengde het niet tot een fijne smaak. 
Tot Peet iets anders bedacht.... 
Nou ja, lees ons gezamenlijke idee maar.
En probeer het vooral eens uit, want ik ben erg benieuwd wat jij ervan vindt.



Alcoholvrije wijn

     per glas

Ingrediënten:

  • 150 ml druivensap, ongezoet
  • 40 ml ongezoet bessensap
  • 2 druppels tabasco


Hoe maak ik het:
Vermeng het druivensap met het ongezoete bessensap.  Voeg de druppels tabasco toe en roer goed door.
Schenk in een mooi wijnglas en laat je verrassen.


                                                     De kleur laat wat te wensen over, 
dus experimenteer eens door ander bessensap
toe te voegen. Bijvoorbeeld het donkere sap van zwarte bessen 

of vlierbessen. Ik maakte zelf vlierbessensap, maar die is ook te koop
bij een Ekoplaza of natuurwinkel.
Dit geeft een veel betere kleur en lift ook de smaak wat op.

De grootste verrassing vind ik dat het voor mij op de tabasco na, gratis is. 
Druiven krijg ik in het najaar bij kilo's en kilo's tegelijk en ik maak er sap van. 
Rode en zwarte bessen komen uit eigen tuin, vlierbessen zijn overal te vinden
wanneer je er op let... pluk ze wild ;)
Hóe leuk is dat!

Gebruik geen gezoet bessensap, dan blijft het gewoon een sapje!
Juist dat zure van de bes en het pittige van de tabasco geven een beetje 'body' 
aan deze alcoholvrije variant.
Peter blijft het erg naar sap vinden ruiken.
Ik vind het meevallen, maar het is en blijft een - weliswaar heel aardig - alternatief voor wijn.
Wat ons betreft zeker een goede tegenhanger voor een dure fles alcoholvrije wijn.
Op je gezondheid!
                                                              l'Chaim לחיים
                                                                              

zaterdag 9 oktober 2021

Echinacea tinctuur

Inmiddels bloeit ze niet meer uitbundig, maar misschien zie je er - net als ik - nog wel eentje staan.
Ik heb het over de prachtige Rode Zonnehoed [Echinacea Purpurea] waarvan ik tinctuur maakte,
 die vandaag moest worden gezeefd!
De beste tijd om deze mooie bloemen te plukken is in juli.
Wanneer je dan de tinctuur bereid, is deze precies op tijd klaar wanneer de 'R' in de maand verschijnt. 
 De Echinacea Purpurea is vooral bekend geworden door Dr Vogel met zijn Euchinaforce.
Maar dit gezondheidsondersteunende drankje oftewel deze tinctuur is heel makkelijk zelf te maken.

Jantine heeft deze bijzonder mooie en vaste plant al jaren in de tuin staan. 
De bijen zijn er dol op en ik geniet mee.... maar er iets mee doen, zeker als een plant medicinale
- oftewel gezondheidsondersteunende - eigenschappen heeft,  vind ik een uitdaging!

Waar komt de Rode Zonnehoed vandaan?
Oorspronkelijk komt ze uit Noord Amerika.
Het gebruik is al eeuwenlang bekend bij de Indianen uit Noord Amerika. Zij gebruikten het onder andere als middel tegen slangen-, honden-  en insectenbeten. Ze wasten er wonden mee en gaven het aan zieken met hoest, koorts, opgezwollen klieren of andere infectieziekten. Sioux en Delaware Indianen gebruikten de wortel om op te kauwen bij tandpijn, abcessen of keelpijn.
Toen het in Europa terecht kwam heeft vooral Alfred Vogel dit kruid bekend en populair gemaakt.
De wortel bevat de meeste etherische oliën en  is het meest voedzaam.

Wat is de werking van deze Echinacea tinctuur?
Echinacea is weerstandsverhogend en verkort de klachten bij griep of verkoudheid zoals keelpijn, hoesten en koorts. Het helpt deze klachten te verminderen en het wordt ook gebruikt om infecties te bestrijden.

Kijk met me mee hoe ik het deed en trek je plan voor volgende zomer....



Echinacea tinctuur 

Ingrediënten:
  • bloemen, stelen, wortels en bladeren van de Rode Zonnehoed
  • alcohol zoals jenever of wodka van 40%

Hoe maak ik het klaar:
Eigenlijk kun je alle plantdelen gebruiken als je er maar voor zorgt dat ze goed schoon zijn. Met name  bij de wortels moet je hier extra op letten.
Knip of snijd de plantdelen en bloemen in stukjes.
Kijk hoe mooi de binnenkant eruit ziet!
Wist je dat Echinacea van het Latijnse woord echinos afgeleid is, wat 'egel' betekent....
Doe de plantdelen in een schone pot of fles en overgiet ze met de alcohol.
De hoeveelheid alcohol is afhankelijk van je hoeveelheid plantmateriaal en de grootte van je pot.
Laat de pot met de Echinacea plantdelen en alcohol op een zonnige plek zes weken trekken.
Schud af en toe.
Na zes weken zeef je de bloem- en plantdelen eruit. De tinctuur is nu heel donker van kleur geworden.
Zorg dat je schone glazen potjes of flesjes, liefst met donker glas, hebt klaar staan.
Ik heb speciaal om de bruine kleur te laten zien, foto's gemaakt met flesjes van doorschijnend glas...
Niet dus! Ik had geen bruine glazen flesjes meer.... ;)
Doe de tinctuur in flesjes en bewaar op een donkere, koele plek.

Hoe gebruik je de tinctuur?
Wanneer de 'R' in de maand zit, let dan extra goed op beginnende klachten van verkoudheid.
Gebruik preventief ongeveer 6 druppels per dag die je oplost in een glas water.
Gebruik hiervoor een druppelpipet of druppelflesje.
Wanneer je merkt dat je weerstand lager wordt of je ontdekt de eerste verschijnselen van verkoudheid, neem dan drie keer daags 10 druppels in een glas water.
Voor kinderen vanaf 3 jaar is deze tinctuur al geschikt. Geef bij verkoudheid drie keer daags 3 druppels.
Vanaf 6 jaar kun je drie keer daags 5 druppels geven.
12 jarigen kunnen dezelfde hoeveelheid gebruiken die ook voor volwassenen geschikt is.
Let op! Om de werking optimaal te laten zijn, slik je de druppels niet de hele winter door.
Wanneer je zo'n zes weken deze tinctuur hebt ingenomen, neem dan minstens
een pauze van zo'n 10 dagen.
Luister goed naar je eigen lichaam.

De tinctuur kun je ook op de huid gebruiken bij bijvoorbeeld steenpuisten,
acné, eczeem of koortsblaasjes.
In plaats van een tinctuur is ook het sap van de rode Zonnehoed hier geschikt voor.

De geur en smaak van deze tinctuur lijkt heel erg op de Euchinaforce van Dr. Vogel. 
Verdun je voldoende dan is het niet zo 'vies' als ik me kan herinneren....

Koop je een flesje tinctuur in de drogisterij of apotheek dan betaal je ruim 15 euro voor een flesje
van zo'n 30 ml. Deze vaste plant met de prachtige bloemen staat heel mooi in je border 
en dan maak je de tinctuur makkelijk zelf. Dat scheelt niet alleen geld, het is ook fijn
dat je precies weet wat er in zit en hoe het gemaakt is.
Jantine... bedankt voor de bloemen. Er komt een flesje tinctuur jouw kant op.
En lucky me: de rode Zonnehoed heeft zich bij haar uitgezaaid 

en ik mag een stek overplanten in mijn tuin.

Woon je in de buurt en heb je klachten, kom eens wat druppels proberen.....
Ik heb nu een voorraadje en volgend jaar kan ik weer maken!

vrijdag 18 juni 2021

Sinaasappel schoonmaakazijn

Schoonmaken met azijn... ik doe het nu een paar jaar, maar die geur, hè?!
Natuurlijk zijn die geparfumeerde, kleurige en dure schoonmaakmiddelen niet zo best voor onszelf 
èn het milieu (klik), maar als je toch het huishouden doet, mag het wel lekker ruiken, toch?! 
Dat vindt ook de huishoudelijke hulp die me tegenwoordig helpt.
Ze vindt het maar vreemd dat ik geen (spuit)flessen met schoonmaakwonderen in huis heb. 
Na twee keer poetsen, vroeg ze voorzichtig of ze haar eigen schoonmaakmiddel mee mocht nemen.
Tja....  dát kan, of ik maak nog een schoonmaakmiddel zelf: 
azijn met een heerlijke geur en een krachtiger werking!
Met citrusvruchten....
Het biedt de perfecte oplossing voor het zurige luchtje wanneer je azijn gebruikt bij 't schoonmaken.

En guess what?
Als je 'm super lekker vindt ruiken, kun je 'm zelfs in een dressing voor je favo salade gebruiken!
Ja, daar houd ik van: waar je mee schoonmaakt moet eigenlijk ook eetbaar zijn.... 

Hier volgt de werkwijze.

Sinaasappelschoonmaakazijn

Benodigdheden
  • grote glazen pot
  • sinaasappelschillen 
  • biologische natuurazijn

Hoe maak  ik het:
De sinaasappelschillen kun je gewoon gebruiken nadat je sinaasappels hebt geperst voor een glaasje zonneschijn of lekkere smoothie.
Snijd de schillen iets kleiner en vul de pot ermee.
Schenk de azijn erover heen. Zorg dat alle schillen onder staan.
Doe een deksel op de pot of dek af met een stuk kaasdoek.
Laat de azijn nu minstens drie weken trekken. 
Zet op kamertemperatuur, maar niet in de volle zon.
Ik vond het een decoratieve, zonnige pot en ga 'm nu vast missen op mijn aanrecht.
De kleur en vooral de geur van de sinaasappelschillen - je kunt trouwens ook citroenschillen gebruiken
 of een mix - trekt in de azijn. En dat geeft een heel frisse azijn met een mooi lichtoranje kleurtje.
Zeef de schillen na drie weken uit de azijn en wacht nog even met weggooien.
Doe de azijn over in een fles zodat je 'm kunt gebruiken om aan je warme water toe te voegen
 of doe 'm in een spuitfles, zodat je hardnekkige kalkresten 
bij een kraan of in de douche direct kunt insprayen.

De zure lucht ruik je bijna niet, de opwekkende, zonnige citruslucht juist wel.
Citroenschillen waarin zich vluchtige oliën bevinden, werken
antibacterieel, antiviraal en desinfecterend. Eventueel voeg je een druppel etherische citroenolie toe.
Sinaasappelgeur werkt kalmerend en verbetert de ademhaling....

De sinaasappelschillen, volgezogen met azijn, kun je nog gebruiken om de vaatwasser
 een schoonmaakbeurt te geven.
Doe ze in het  bestekmandje en draai een kort programma.

Wow! Blinkend en stralend komt je vaatwasser er uit te zien.

Met zelfgemaakte schoonmaakmiddelen is schoonmaken toch veel leuker?
Bovendien is het een stuk goedkoper en goed voor het milieu!
Ik ben heel benieuwd wat mijn hulp hiervan vindt.....

woensdag 26 mei 2021

Kaassoufflés

Heb jij ooit bedacht om zelf kaassoufflés te maken? 
Ik eigenlijk niet! 
Ik werd op het idee gebracht door Miranda en als ik had geweten dat het

 zó leuk en makkelijk was, had ik ze al veel eerder zelf gemaakt!
Je maakt ze met maar vier(!) ingrediënten en het resultaat is vet lekker!!

Met een frisse salade uit eigen tuin erbij, smaakt dit wel heel goed!


Kaassoufflés

       6 stuks

Ingrediënten:
  • 3 plakjes bladerdeeg
  • 9 plakken kaas, extra belegen
  • 1 ei
  • 6 el paneermeel

Hoe maak ik het klaar:
Ontdooi de plakjes bladerdeeg en halveer. Rek ze een beetje op...
Schaaf plakjes kaas en snijd ze doormidden.
Leg drie plakjes kaas op een half plakje bladerdeeg. Vouw het bladerdeeg om de kaasplakjes heen.
Druk de randen goed aan met een vork. 
Klop het ei los in een kommetje. Bestrijk beide zijden van het deeg met het ei.
Schep een paar lepels paneermeel op een schoteltje. Haal de kaassoufflé hierdoorheen.
Bestrijk nog eens beide zijden met ei 
en verdeel hier weer paneermeel overheen.
Het is ook lekker om wat kruiden aan het paneermeel toe te voegen.
Experimenteer hier gerust mee. Wat te denken van pizzakruiden of paprikapoeder?
Laat de kaassoufflé rusten en maak op deze manier zes stuks.

Verhit olie in een frituurpan tot 180 graden. Bak de zelfgemaakte kaassoufflés per twee of drie stuks
 tegelijk in drie minuten goudbruin.
Let op! Ze draaien niet vanzelf om, na 2 minuten help je ze draaien, 
zodat beide zijden gelijkmatig bruinen.

Laat uitlekken op keukenpapier en serveer!

It's snacktime!!

Naast lekkerder is het ook lonend om ze zelf te maken.
In de supermarkt kosten 6 kaassoufflés van Mora 1,79. 
Drie plakjes bladerdeeg kosten ongeveer 19 cent (Bladerdeeg AH)), de kaas
kost je 45 cent, het ei - wordt door mijn kippen gelegd - kost je 16 cent en 
het paneermeel maak je zelf van restjes gedroogd brood. Da's bij elkaar 80 cent. 
Een euro goedkoper dan van Mora.
(Natuurlijk ga je niet vergelijken met een B-merk, want wat je zelf maakt is klasse!)



Vet lekker bij frietjes en salade, maar ook lekker op een broodje, of gewoon eh.... voor de lekkere trek!


woensdag 14 februari 2018

Stompkaarsen maken

Zó leuk! Ik maakte zelf kaarsen; rustieke, mooie stompkaarsen!
Stompkaarsen die ook echt goed opbranden.
Het was al weer en paar jaar geleden dat ik voor het laatst kaarsen maakte.

Terwijl ik net aarzelde of ik er nog wel aan zou beginnen - iets met teveel hobby's enzo - ben ik over dit resultaat.....


erg tevreden. Zelf gemaakt!!
Eigenlijk wilde ik in november kaarsen maken, je weet wel: net op tijd voor Advent en voor de Kerst. Maar dat lukte me dus niet!
Maar dit resultaat vind ik verbluffend en dat niet alleen, ik vond het ook erg leuk om te doen.
Heb er een dag voor uitgetrokken, maar dan heb je ook wat.
Ik ga dit jaar vast vóór Kerst nieuwe kaarsen maken.:) 


Weet je dat het zelf maken van kaarsen vrijwel gratis is?!
Je recyclet namelijk de was van oude kaarsen, door oude kaarsstompjes te bewaren. Vraag ook
anderen voor je te sparen ;)
Deze restanten smelt je om, giet ze in een mal, voegt een lont toe en dat is het eigenlijk al in een notendop. Lonten kun je heel goedkoop per meter kopen, maar je kunt ook oude lonten recyclen of zelf lont maken, bijvoorbeeld door ze te haken van katoen.

Kaarsen maken: het is niet zo moeilijk, je moet het alleen even weten.
Oh ja, er zijn bronnen die beweren dat kinderen hierbij goed kunnen helpen, maar  gesmolten kaarsvet is gloeiend heet. En bij stompkaarsen moet je dit kaarsvet gieten..... daar wil je geen ongelukjes mee.
Ik zou het je niet aanraden.

Werkwijze stompkaarsen maken

Benodigdheden:
  • kaarsstompjes in allerlei kleuren en maten
  • kaarslont
  • chipskokers (bijv. van Pringles) of andere vormen die je als mal gebruikt
  • lege blikken
  • zeef
  • maatbeker
  • satéprikkers
  • knijpers of plakband
  • hamer 
  • één spijkertje
  • borduurnaald
  • bevroren koelelement
Werkwijze:
Het belangrijkste, kwam ik ook nu weer achter, is dat je heel netjes werkt òf de keuken van tevoren beschermt tegen druppend of spetterend kaarsvet. Je werkt rondom het fornuis omdat je de was au-bain-marie moet smelten. Ik dekte het fornuis en het aanrechtblad ernaast af met aluminiumfolie. Werk dus alleen daarboven;).
Zet een pan halfvol water op het vuur en zet daarin de blikken.


Twee kleine pannen kan handig zijn, één grote pan kan ook, maar let op dat de blikken niet omkiepen en er water bij het kaarsvet komt. Dan branden de kaarsen echt minder goed :(
Het is handig om een paar verschillende blikken te hebben, zodat je de kaarsrestanten  per kleur kunt smelten. Kleuren mengen gaat heel goed, dus bedenk welke kleur je graag wilt.....



Laat al het kaarsvet smelten. Prepareer ondertussen de mallen.
Ik gebruikte lege chipskokers van Pringles. Heb er heel lang over gedaan om ze te sparen want ik moest mijn kinderen ertoe zetten deze bussen leeg te eten ;)
Het praktische van deze chipskokers is, dat de buitenkant van karton is, maar de binnenkant bevat een geplastificeerd laagje. Hierdoor blijft de chips knapperig en trekt de hete was niet in het karton.
De Pringlesbussen blijven niet heel, maar zijn perfecte kaarsenmallen.
Eerst maakte ik een gaatje in de bodem. Ik gebruikte hiervoor een spijkertje.
Vervolgens deed ik de lont in de borduurnaald, voor zover dat ging.
De lont haalde ik via de onderkant van de bus door het gaatje heen.

Ik leg aan de onderkant een knoop in de lont. 
Hij kan er nu niet meer doorheen schieten.

Nu is het heel belangrijk dat de lont strak komt te staan.
Dit kun je doen door een saté prikker op de rand te leggen en hier de lont strak omheen te draaien.


Zet de lont vast met een knijper of met plakband.
Plakband werkte bij mij niet zo goed en zeker als er wat kaarsvet op druppelt, moet de lont natuurlijk niet losschieten.
Zet voor de zekerheid de mal voor de kaars op het platte gedeelte van een koelelement.
Door de bodem kan er altijd een klein drupje kaarsvet lekken, maar door de kou, stolt het dan onmiddellijk.
 De gesmolten was die je hebt verkregen door de kaarsstompjes te laten smelten, zal niet altijd zo schoon zijn. Er kunnen restjes lont in zitten, stickerrestanten of andere troep.
Zeef het kaarsvet door een oude zeef (let op: die krijg je nooit meer schoon!) en doe het dan gelijk in een kom of maatbeker met schenktuit.
Het kaarsvet kun je een paar minuten laten staan, maar bedenk dat het al gedeeltelijk gaat stollen als het niet meer verwarmd wordt.
Werk dus voorzichtig en werk door.



Als de mal gevuld is met kokendheet kaarsvet, laat je de kaars afkoelen.
En dit duurt bij deze dikke kaarsen wel een paar uur.


Ik had een heleboel kaarsen te maken, dus ik ging gewoon door, maar

als de kaarsen afkoelen, ontstaat er aan de bovenkant een gat, een holletje.
Ik weet ook niet precies waarom en hoe, maar het is zo. Bij deze oranje kaars zie je dit goed.
Je kunt het zo laten, want als je de kaars gaat branden, zie je het al snel niet meer. Als je een kaars cadeau wilt doen, is het echter mooier (en professioneler) om wat kaarsvet erbij te gieten als de kaars is afgekoeld. Zo krijg je een mooie bovenkant.

En soms moet je dat nog eens herhalen.
Bij deze kaars is dat bijvoorbeeld goed gelukt.
Hoewel de kleur van de bovenrand een beetje afwijkt.
Maar ach, dat is niet zo erg.
Je kunt hier ook bewust gebruik van maken, zoals bij deze oranje-gele kaars.
Leuke effecten krijgt je bijvoorbeeld ook als je de kaars opbouwt uit allerlei kleurlaagjes .
Giet wel elke keer een nieuw laagje bij de kaars, als het andere laagje is afgekoeld.
Je kunt tijdens het kaarsvet inschenken de mal ook scheef houden..... 
Kijk maar wat er dan gebeurt.

In ieder geval laat ik de kaarsen een nacht afkoelen en uitharden.
De volgende dag
gaat de mal kapot en ook dit is weer zo gemakkelijk met deze chips kokers. Ik knipte de bovenrand in en scheurde vervolgens op de plakranden de bus verder open.
Onderaan moet je even de lont doorknippen, anders krijg je de bodem, waar de lont achter geknoopt is, er niet af.
Het is een matte kaars geworden die juist daardoor een rustieke uitstraling heeft.

Wil je geen Pringles bussen gebruiken of heb je die niet: je kunt ook kaarsen maken in een wc-rolletje.
De kaarsen zijn dan ongeveer de helft qua dikte, zoals je hierboven ziet.

Hoe je kaarsen maakt met wc-rolletjes als mal, staat heel duidelijk  hier beschreven. Dit leuke blog heet "de gulle aarde" en ik heb meerdere berichtjes over het maken van kaarsen onder elkaar gezet. Doe er iets leuks mee;)


Ik maakte  12 stompkaarsen en toen waren mijn mallen op.
Maar mijn kaarsvet nog niet.
Wat ik met het overige kaarsvet deed, schrijf ik in een volgende blog.
Want er kan nog veel meer......

Ken je trouwens deze tip?
Als je de kaars gelijkmatig wilt opbranden, zonder dat hij gaat druipen of
kaarsvet lekken, strooi dan bovenop rondom de lont, wat zout.
Je krijgt geen druipkaarsen meer, het werkt echt!

Maak jij wel eens kaarsen?
Als je dit nu - ondanks mijn enthousiaste betoog - niet gaat doen,
wil je dan voor mij kaarsstompjes sparen?? ;)
Ik kan ze wel gebruiken!

dinsdag 13 februari 2018

Broodplankjes

Er is toch niets vrolijker - en vooral ook praktisch -, dan een gezellig gedekte ontbijttafel, waarop stijlvolle broodplankjes een plek hebben?!
De kinderen gebruikten al jaren felgekleurde, kunststof broodplankjes, ooit eens bij elkaar gespaard met gratis zegeltjes......
Het werd tijd voor wat nieuws! En met een man als meubelmaker is dat niet zó moeilijk te realiseren..... toch duurde de uitvoering van mijn plan even. Dat heb je soms. Maar nu ben ik met onze nieuwe broodplankjes erg in m'n nopjes.
En trots op mijn lief!!
En..... zo moeilijk zijn je eigen, gepersonaliseerde, houten broodplankjes eigenlijk niet te realiseren.



Wij hebben in ieder geval zeven leuke plankjes voor eh...  weinig.


Werkwijze broodplankjes maken

Benodigdheden:
  • een stuk berkenmultiplex (op de foto zie je 12 mm dik en 9 laags)
  •  bovenfrees of figuurzaag
  • decoupeerzaag 
  • mal van mdf
  • lijmklem
  • schuurpapier
  • monocoat lijnzaadolie of transparante lak
  • zwarte stift of soldeerbout
Werkwijze:
Berkenmultiplex is mooi materiaal, maar hiervoor in de plaats kun je ook wat anders nemen. Ik beschrijf wat wij gebruikten. Berkenmultiplex kost ongeveer  15 euro per vierkante meter. Hier kun je zo'n twintig plankjes uithalen. Het is niet alleen bevredigend, maar ook lonend om zelf deze leuke broodplankjes te maken! Google maar eens wat houten broodplankjes ergens anders kosten.
Voordat ik foto's van de werkwijze kon nemen, waren de plankjes al zo goed als klaar; snelle man heb ik. ;)
Maar ik heb alles dubbel gecheckt zodat ik weet hoe deze plankjes gemaakt zijn en ook wat de alternatieven zijn als je geen meubelmaker bent en het op een andere manier of met ander gereedschap wilt maken.

Maak allereerst een schets van hoe jouw broodplankje eruit moet komen te zien.
Maak van de schets een mal. MDF is daarvoor geschikt materiaal, omdat het goedkoop is en de randen goed glad te schuren zijn.
Zaag de plaat met berkenmultiplex in rechthoeken of zaag al gelijk de ruwe vorm. Dit kan prima met een decoupeerzaag. De afwerking is lastiger met een decoupeerzaag, omdat je grove randen krijgt,

waar je nog lang aan moet schuren. Bovendien splintert het gauw.
Klem het stuk berkenmultiplex met een lijmtang op de mal. (Het is natuurlijk zonde om vast te maken met schroeven.....)
Peter gebruikte een bovenfrees om langs de omtrek van de mal het broodplankje uit te frezen, met een kopieerbeiteltje. Dat is een beiteltje met daaronder een wieltje die langs je mal loopt.
Je kunt ook een ander soort zaag gebruiken. Ik dacht aan een figuurzaag waar ik vroeger op school mee werkte, maar dan ben je wel vier keer zo lang bezig.
Na de juiste vorm te hebben uitgezaagd, schuur je zowel de boven- en onderzijde licht op. En schuur de zijkanten heel goed.
Wij vonden het leuk om de broodplankjes te personaliseren en hebben voor iedereen in de linkerbovenhoek de naam op de plankjes geschreven.

Het is beter om dit in te branden (met een soldeerbout bijvoorbeeld), maar laat ik eerlijk zijn..... dan liggen de plankjes bij ons over een jaar nog ongebruikt in een hoekje.;)
Dus ik gebruikte een mooie zwarte stift, een permanent marker is het beste.
En daaroverheen ging de monocoat lijnzaadolie. We hadden nog een restje staan van onze houten tafel die we hier ook mee behandeld hebben.
Je kunt ook gewone lijnzaadolie gebruiken of, als je het minder gezond voor het milieu wilt, kan transparante lak ook.
Let op, de letters blijven gevoelig voor uitvagen. En dat heb je natuurlijk niet, als je ze hebt ingebrand.
De broodplankjes zijn gelijk klaar voor gebruik!
En uiteraard niet geschikt om in de vaatwasser te doen! Daar kan hout niet tegen.
Maar even met een vochtig doekje afvegen is vaak al voldoende en ze kunnen hup, de kast weer in tot de volgende keer.
Je kunt er eventueel ook nog een randje rondom in frezen. Dan rollen de hageltjes en broodkruimpjes daarin, in plaats van op de tafel..... dat bedacht onze creatieve zoon, maar toen waren we al klaar.
En natuurlijk kun je er ook wel iets anders als een gewone, recht-toe-recht-aan boterham op eten.
Zoals een  broodje zuurkool òf
Jis' favoriete lunch: Mexicaanse pizza.

Gebruiken jullie broodplankjes?