Posts tonen met het label potjespers. Alle posts tonen
Posts tonen met het label potjespers. Alle posts tonen

dinsdag 31 maart 2026

Moestuin in maart


Begonnen als moestuinblog kan ik het niet nalaten ook dit nieuwe jaar weer 
inspirerende moestuinverhalen en bijbehorende foto's te delen met je. 
Wanneer het oogsttijd is, loopt het water me soms letterlijk in de mond 
wanneer ik door de tuin wandel en oogstklare groentes zie staan,
zoals de eerste rabarber;)
Inmiddels heb ik al veel lekkere groenterecepten bedacht en in overvloed op m'n blog gedeeld. 
Niet alleen groente-uit-de-tuin, maar ook fruit-uit-de-tuin en kruiden-uit-de-tuin recepten.
Bakrecepten en wildplukrecepten komen ook geregeld voorbij, 
maar nu is het de hoogste tijd voor m'n moestuin.

Een terugblik op mijn mulchproject met schapenwol... 
Is het een succes en ga ik dit vaker gebruiken?
Je leest ook allemaal super tips wanneer je gaat zaaien. 
Hoe je zaad bewaart of goedkoop scoort.
Welke plantpotjes je het beste kunt gebruiken om te zaaien en 
hoe je de groei kunt bevorderen.
Verder goed nieuws over een nieuwe tuin en vervelend nieuws 
omdat ik niet zo goed uit de voeten kan. Lees weer lekker mee!


Zaaien

In februari al begint het te kriebelen en moet ik gaan zaaien. Ben je er namelijk op tijd bij,
 dan pluk je hier (vroeg) de vruchten van.

De eerste 'vruchtgroente' die ik elk jaar zaai is rode peper gevolgd door paprika.
Voordat deze langzame groeiers vrucht dragen, moeten ze stevig geworteld en groot zijn.
Een zakje zaad is duur en daarom koop ik altijd een paar biologische
rode pepers die ik opeet en de zaadjes ervan zaai.
Dit kan ook met paprika en pompoen.
Gebruik je het zaad niet meteen, laat het dan drogen en bewaar in het donker,
liefst luchtdicht afgesloten.
Vorig jaar heb ik heel wat verschillend zaad gewonnen. Zelfs sla en andijvie 
liet ik 'doorschieten' tot ik het zaad ervan kon oogsten. 
Alleen wist ik op het laatst ze niet meer uit elkaar te houden.
Dus op hoop van zegen zaaide ik ijsbergsla. Denk ik...
Geweldig toch om op deze circulaire manier te tuinieren oftewel zelfvoorzienend 
te zijn met eigen gewonnen zaad.
Ook zelf deze mooie zaadenvelopjes maken? Klik hier!

Wanneer je zaad bewaart, heb je al snel overvloed: het is echt heel veel!!
Wie wil er ook wat ijsbergsla zaad?

Al vele soorten zaaibakjes heb ik in de loop der jaren gebruikt.
Zelfgemaakt van wc rolletjes, sinaasappelhelften, eierschalen, geperst krantenpapier of eierdozen.
Maar het allerliefst gebruik ik de potjespers.
Onze buren - die inmiddels verhuisd zijn -  hadden zo'n ouderwetse potjespers
 die ik mocht lenen toen ze nog naast ons woonden.
Inmiddels heb ik deze kleine potjespers die 4 potjes tegelijk maakt en 
deze voldoet gelukkig prima.
Grote voordelen van het gebruik van een potjespers zijn:

  • Je hebt geen plastic afval meer, je maakt eindeloos herbruikbare 'potjes'
  • Zaailingen groeien sneller en gezonder in de vochtige aarde
  • De potjespers is duurzaam, gemaakt van gegalvaniseerd ijzer en gaat jarenlang mee
  • Wortels raken niet verstrikt bij het verspenen, ze behouden hun ruimte

Aanrader dus!
Om in the flow te blijven kreeg ik als vroeg verjaardagscadeau van mijn lief
twee prachtige biologisch zadenpakketten
Van het bedrijfje Zengreens uit Duitsland. Heel blij mee!
Het ziet er netjes en verzorgd uit.
De hoeveelheid zaad is niet bij elke groente even groot, 
maar het is een geweldig startpakket voor de moestuin.
Om me te helpen structureren kreeg ik er een map bij met tabbladen en insteekhoezen
zodat al het zaad overzichtelijk en netjes bewaard blijft en ik niks vergeet.
Met de zaaikalender (die niet helemaal klopt) weet ik ook in welke maand 
wát gezaaid kan worden. Handig als je niet zo gestructureerd bent van nature.

Vervolgens heb ik ook de zaaikalender van Maria Thun.
Afhankelijk van de maanstand is het wél of niet de juiste dag om vruchtgroente, wortelgroente,
 bladgroente of bloemgroente te zaaien of verplanten. En later ook te oogsten.
Tot slot gebruik ik voor het tweede jaar groeilichtlampen. Zodat ook op korte, donkere dagen
(vooral voordat het zomertijd werd) er voldoende licht is. 
En waar plantjes het meest gevoelig voor zijn is (langer) licht.
De lampjes op de ledpaneeltjes bevatten blauw, rood/roze en wit licht.
Elk met een andere functie. De lampen die ik heb, schafte ik aan
op advies van andere moestuinders.
  • Het blauwe licht stimuleert de aanmaak van bladgroen (chlorofyl). Belangrijk voor jonge plantjes in de groei
  • Het rode licht is vooral belangrijk voor planten die vrucht moeten dragen. Het stimuleert bloemknoppen en het rijpen van vruchten
  • Het witte licht bootst het beste zonlicht na en is goed voor de algemene ondersteuning van plantjes



Het groeit zo goed, dat ik de rode pepers al heb kunnen verspenen.

Mooi toch? Deze grote planten....

In huis alleen heb ik niet genoeg ruimte. Dus in de koude kas mogen 
er ook bakken met plantjes die wat beter tegen kou kunnen, staan. 
Denk aan prei, sla, koolsoorten....
En een klein voordeel: 's nachts gaat de terrasheater aan omdahet lammetje
tijdelijk in de kas verblijf. Zo zou ik het anders niet inplannen, hoor;)

Je ziet: ik ben dit jaar reuze goed voorbereid! 
Welk hulpmiddel gebruik jij in deze periode voor 't opstarten van de moestuin?
En wat zou je graag willen uittesten??


Winterterugblik

Zelfs nu staan er nog twee boerenkool- en spruitplanten in de tuin, maar daar is al veel van geplukt.
Het zijn de laatste wintergroentes waar ik af en toe nog een blaadje van oogst.
Zelfs de laatste pepers kon ik nog oogsten uit de kas....
Wist je dat je de bovenste bladeren van een spruitjesplant
die bolvormig groeien, kunt eten als kool? Bij mij ging dit lekker door de nasi.
Volgend jaar bedenk ik er een leuk recept bij.
Maar wanneer ga ik nu echt die allerlaatste planten gedag zeggen en eruit halen?
Altijd lastig.... afscheid nemen.

Deze winter gebruikte ik schapenwol als experiment om te mulchen.
Schapenwol verteert dus niet en ik moest het er afharken.
Maar het dekt de bodem wel goed af. Eronder vond ik veel wormen 
in de losse, rulle grond zonder onkruid.
De knoflook is overigens heel goed gegroeid terwijl ze warm was toegedekt.
Ik zeg: experiment geslaagd! 
Het stuk grond wat ik niet gemulchd had, is hard, vast en vol onkruid.
De schapenwol sla ik op als ze goed droog is en ga ik volgend jaar weer gebruiken en 
dan voor de hele tuin.

De gemulchde grond is gelijk zaaiklaar. 
En zaaien deed ik dus ook.
Ik zaaide snijbiet, spinazie
en rucola. En nu maar wachten....



Ondertussen...

Toen kreeg ik een telefoontje: je krijgt een vaste tuin!
Vorig jaar had ik een seizoenstuintje bij de wijktuinvereniging 
die ik alleen van april tot oktober mocht gebruiken.
Nu krijg ik een stuk van 60 m2 waar ik het jaarrond op mag tuinieren. Ik stond hiervoor 
op een wachtlijst en ben superblij dat ik extra grond en vastigheid heb.
Kijk! Groot hè?!
Ik kan me nog niet goed voorstellen hoe dit hele stuk grond gevuld zal zijn.
Voorlopig kan ik vooruit. Alle zaailingen kunnen een plekje krijgen.
En kijk eens hóe mooi... op deze tuin groeit smeerwortel!
Net toen ik het nodig had.
Veel mensen kennen het als onkruid want het is een snelgroeiende plant, 
maar ik maak er zalf van. En op het moment van schrijven gebruik ik 
het ook met omslagen. 
De gekneusde bladeren van deze 'knitbone' helpen het herstel van botten en 
weefsels te versnellen. En dat is wel nodig, want toen ik twee weken geleden 
van de trap viel, kneusde ik lelijk mijn voet. 
En daar ben ik toch wel een aantal weken zoet mee.
Hoe enthousiast ik nu ook ben... voorlopig kan ik niet
hard werken in de moestuin.
Gelukkig gaat het steeds een beetje beter. Het genieten van alles om je 
heen kan ook met een gebroken been. Toch? Als je maar ogen hebt om te zien...

Onderweg naar mijn dicht-bij-huis-moestuin, strompel ik bijvoorbeeld langs deze
  
prachtig bloeiende magnolia. Genieten, toch?!

En daar sluiten we mee af.
Tot de volgende :)


zondag 11 april 2021

Mijn moestuin in het voorjaar

 Oh la, la.... inmiddels is het half april en natúúrlijk ben ik al lang begonnen in de moestuin, 
maar mijn blog blijft achter.  Volg je me al langer dan weet je dat ik niet zo trouw ben in series. 
Ja, kijken op Netflix, maar het schrijven van een serie blogs blijft vaak ergens steken.
Vorig jaar heb ik je een jaarrond meegenomen in de bijen en al mijn imkeravonturen 
maandelijks met je gedeeld.(klik)
Nu wordt het weer een tuinblogjaar, bedacht ik. Elke maand schrijf ik minstens één blog 
over mijn tuinavonturen: vol met tips, ideeën en persoonlijke uitvindingen.
 Eens kijken of ik me daaraan kan houden.
Mis je een blog of een onderwerp, kijk dan bij mijn moestuinblogs van afgelopen jaren,
 waar ik al veel kennis en weetjes heb gedeeld. (klik)

Ik ga met dit blog even terug in de tijd, want ja, ik begon al in januari met het zaaien van de allereerste groente.
En.... dit jaar ga ik het met de tuin helemaal anders doen!
Helemaal??!  Uhm.... ja en nee! Kijk maar mee! 
Aan de hand van de volgende onderwerpen neem ik je mee....

  1.  de maan
  2.  minder plastic
  3. welke doppen?
  4.  wisselteelt


De maan!

Ik zit er al lang tegenaan te hikken, had er al regelmatig over gelezen maar het lijkt wel of je bij een groep 'zweverige types' moet horen, wil je hiermee aan het werk gaan.
Ik heb het over 'de maan'! 
Heb jij er al eerder van gehoord, dat de maan invloed heeft op de groei van planten in je tuin?! 
De maan als coach en gids voor het werken in de tuin!!
Zweverig ben ik allerminst, ik sta graag met twee voeten stevig op de grond en met blote handen woel ik graag in de aarde.
Maar dit jaar ga ik in de tuin rekening houden met de maanstand!

Het meest bekende feit is dat de maan invloed uitoefent op de stand van eb en vloed bij de zee. 
De maan oefent aantrekkingskracht uit op de aarde en dit punt van aantrekkingskracht verandert of verschuift. Dit komt doordat de aarde in één dag rondom haar as draait. De maan heeft een punt op aarde waar ze het dichts bij staat en daar is de aantrekkingskracht van de maan het grootst. Het tegenoverliggende punt op aarde -  dus het verst weg van de maan -  is de aantrekkingskracht van de maan het minst.
Vloed is op dát punt van de aarde (oftewel zee), waar de aantrekkingskracht van de maan het grootst is.  Omdat de aarde draait, wisselt dit voortdurend zodat je op dezelfde plek op aarde twee maal in een etmaal vloed en ook tweemaal eb hebt.
De maan draait in een maand tijd eenmaal om de aarde heen. Je begrijpt dat alles in beweging is en dat dit invloed heeft op de verschillende plekken op aarde en hun tijden van aantrekkingskracht.
Hier kun je meer over lezen over eb en vloed en de werking van de maan en staat  het duidelijker dan ik  kan opschrijven.

Maria Thun heeft op basis van de inzichten van Rudolf Steiner, de grondlegger van de antroposofie, veel kennis verzameld voor de biologisch dynamische land- en tuinbouw. Ze heeft daarbij de maankalender ontworpen waarop staat welke plantgroepen op welke dag het beste gezaaid, geplant en verzorgd kunnen worden. Ook dit heeft te maken met de aantrekkingskracht van de maan op de aarde.
Ze beschrijft vier plantgroepen: bladgroenten,  vruchtgroenten, wortelgroenten en bloemgroenten. 
De meeste groenten zul je makkelijk kunnen indelen, maar een overzichtje ervan is wel handig.
Zo horen prei en bloemkool bijvoorbeeld bij  bladgroenten ;)

Afhankelijk van de maanstand en ook nog de andere planeten (??) kun je het beste met de ene groep aan het werk gaan en met de andere groep niet.
Verder ga ik me hier nu niet in verdiepen, hoor. Ik vind het interessant, maar wil het vooral gaan uittesten en ervaren in de praktijk.

Nu zou je kunnen denken dat dit schema best lastig is of zelfs een juk voor je kan worden om altijd hier naar te kijken en rekening mee te houden.
Ik ben in januari, met de allereerste zaaigroentes begonnen om hier rekening mee te houden.
We zijn nu drie maanden verder en ik ervaar het tegendeel, ik vind het juist een verademing. Soms 'moet' ik teveel van mezelf: "Nog even dit, nog even dat en oh ja, ook dat moet ik nog doen." Door deze zaaikalender word ik juist begrensd. Heb ik de andijvie-, sla en koolplantjes verplant, dan staan daar ook nog die pepertjes en paprikaplantjes te wachten op een groter potje of extra verzorging. Maar nee... dat zijn vruchtgroentes en geen bladgroentes. Dus die mogen nog even wachten en komen niet aan de beurt. 

Je kunt deze kalender kopen, online of in een natuurwinkel, maar ik heb hem voor dit jaar blad voor blad gekregen van een enthousiaste en vriendelijke collega moestuinierster.
De kalender hangt aan de binnenkant van een keukenkast zodat ik elke dag kan kijken welk dag het is. Ik moet zeggen: dit werkt voor mij heel praktisch.

En op een mooie, vroege ochtend zag ik de maan helder aan de hemel staan  en 
terwijl de zon in het oosten al opkwam,  dacht ik....
wat is alles toch fantastisch gemaakt volgens een bijzonder inspirerend en intelligent Ontwerp. 
Ik hoef niet alles te kunnen verklaren om me toch te verwonderen en blij te zijn!
En dat ben ik!

En de plantjes die ik op de 'juiste' dag heb gezaaid?
Die komen allemaal op! Behalve van zaad wat over de datum was.
Kijk maar mee....

Minder plastic


Heerlijk dat het voorjaar is!
Sommige jaren overvalt het me echt: loop ik door de winkel en dan zie ik al verse raapstelen, radijs of spinazie liggen. En bij mij groeit er dan nog niks. Nu hebben de groentes in de supermarkt vaak niet rustig kunnen groeien, dus is het eerder appels met peren vergelijken, maar toch vind ik het altijd jammer dat er bij mij dan nog niks groeit. Tja... geduld hebben, dat ontwikkel je ook als je een tuin hebt.


Wat ik dit jaar ook anders wil, is het verminderen van plastic in de tuin.
Ik gebruik meestal natuurlijk touw, herbruikbare plantstokjes maar dit jaar wil ik geen plastic potjes meer gebruiken. Ik heb voorgaande jaren geëxperimenteerd met krantenpotjes, wc-rolletjes, etc. maar dit jaar doe ik het nog eenvoudiger!
Ik maak zelf perspotjes!
De buren hebben een bijna antieke potjespers (of hoe héét dat?)

En die leen ik af en toe. 
Met een emmer vochtige aarde, maak je met wat duwen en schuiven heel  makkelijk 12 perspotjes. 
Nu ik het eenmaal door heb, wil ik niet anders meer. Er zijn nog meer voordelen: je hebt een groot gat
 om voor te zaaien en de in elkaar gedrukte grond bevat zoveel vocht dat het zeker 
een week duurt voordat je water hoeft te geven.
Daarna geef je water gewoon in de bak, zodat de plantjes via de onderkant vochtig blijven en  de wortels zich optimaal ontwikkelen!
Inmiddels is dit eerste plaatje wat uitgebreid. Geen twee bakken met alleen perspotjes erin...
Het is inmiddels vrucht-, wortel- en bladdag geweest.....
Kijk maar eens mee naar wat zich afspeelt.....  
Door het ruime gat van de perspotjes - die ik open laat staan - kreeg ik een letterlijk inkijkje 
in de groei van het zaadje 

en nee... het is geen schimmel in de grond!

Het zaadhulsje wordt gewoon mee omhoog genomen in de groei!
De groei van een peperplantje!

En een paar weekjes later...




Inmiddels ziet het er zó uit! Natuurlijk zaaide ik niet alleen pepers, maar ook paprika, bleekselderij, knolselderij, sla, andijvie. Deze kunnen allemaal vroeg gezaaid worden in februari.
Andere groentes zijn te zaaien vanaf maart en de groentes die meer warmte nodig hebben zaai je vanaf april zoals courgette, pompoen en bonen.
Soms zaai ik iets te vroeg, maar wat wil je wanneer je met de serieuze aandoening 'zaaikoorts' te maken hebt?!


Welke doppen?!


En dan is het de tijd om de eerste dappere plantjes, gegroeid uit dat piepkleine zaadje, over te planten in de volle, koude grond. Natuurlijk eerst in de kas en in een moestuinbak.

Sla (en andijvie) kunnen heel goed tegen een beetje kou.

hoewel we dit toch niet echt meer verwachtten (in april!)

Hoe warmer en lichter het is, hoe sneller en beter de plantjes groeien.
Logisch dat het onder glas altijd sneller gaat.

Helaas, zo gauw plantjes in de 'volle grond' staan, komen daar ook de gevaren om de hoek kijken.
Gevaren in de zin van beestjes die ook zin hebben in die malse blaadjes of stengeltjes.
En echt niet gaan wachten tot zich een grote krop gevormd heeft.
Slakken en dan vooral naaktslakken die ook onder de grond zitten, zijn de grootste tuinvijanden.
Dit jaar bedacht oudste zoon een goed en milieuvriendelijk idee...

in plaats van cacaodoppen (die toch van de andere kant van de wereld hierheen moeten komen)
 leg ik rondom de plantjes walnootdoppen.
Ik had nog een zak vol walnoten en die werden fluks gekraakt.
Hoe kleiner de stukjes, hoe beter! 
De walnoten schrikken de slakken af omdat ze met hun weke lijf liever niet over
scherpe randen heen kruipen.
Tenminste... dat is de bedoeling.
Er is ondanks deze bescherming toch een plantje opgegeten.... 
Sommige slakken blijken wanhopig na een lange, koude winter.

In de keuken ga ik aan de slag met de gekraakte walnoten: 
baklava maken staat al heel lang op mijn to-do-list. :)

Ondertussen mogen andere gezaaide plantjes, waar zich zo'n vier blaadjes gevormd hebben,
gaan harden in de kas. 
Het is een voortdurende verhuizing van plantjes van binnen naar buiten.
En van buiten in de kas boven op een randje, naar beneden in de bak of volle grond.
Er wordt wat afgesjouwd met al dat kostbare en tere groen! 



 Wisselteelt

Eind januari zag ik deze eerste knopjes al komen.
Van de zwarte bes.
Elke week komt er meer leven in de tuin!!
En dan zo eind maart is het tijd om de moestuin zelf klaar te maken.

En daarvoor heb ik buurman Teun nodig die me helpt de tuin te frezen.
Dat deed hij gelukkig graag voor me, op een prachtige, zonnige dag.

Maar voordat er gefreesd kon worden, haalde ik de allerlaatste blaadjes snijbiet uit de grond.
Het stelde niet veel meer voor, maar toch! 
Het onkruid liet ik voor een groot deel zitten, dat komt later wel.

Al zo'n 7 à 8 maanden spaar ik kippenmest op. Die laat ik samen met wat stro
gewoon buiten in een grote emmer staan. Ik zou het bijna vergeten.
Maar nu is de tijd om het te gebruiken. 
Omdat kippenmest - vooral vers gebruikt - nogal zuur is, werk ik het nu door de grond heen.
Vermengd kunnen de plantjes er goed tegen en krijgen ze waardevolle voedingsstoffen.

Dit is echt het boerenleven in de stad!
Wát een stank als ik eindelijk die emmers ondersteboven kiep.
Gelukkig kan ik geen geur meesturen....

Als dit over de halve tuin verspreid is, gaat de frees erdoor, zodat de mest goed diep komt.

Het frezen gebeurt twee keer.
Vóór de tweede keer verspreid ik de inhoud van nog een emmer over de tuin: kachelas!
Bijna de hele winter stookten we de houtkachel en mooi schoon hout geeft as.
As van hout is een rijke bron van calcium, kalium en diverse sporenelementen.
Het vroege voorjaar is dé tijd om dit verzamelde en droge as te gebruiken op de tuin.
Het is gezond voor de bodem, houdt slakken tegen, bevordert de plantgroei en gaat knolvoet bij kool tegen.
Calcium is wel oplosbaar in water, dus gebruik het niet te vroeg.

Aan het eind van de ochtend had ik een prachtig bewerkt, mooi stuk moestuin.
Bemest en gevoed!
Ik verdeel met houten loopplanken de tuin in zes delen.
Precies genoeg om zes vakken af te bakenen.

Dit jaar ga ik echt wisselteelt toepassen. 
Ik zet de aardappels nooit op dezelfde plek, maar verder maak ik er elk jaar weer een rommeltje van.
Natuurlijk omdat ik dan veel te veel plantjes heb enzo....
Maar vanaf nu niet meer!
Tamar gaat gestructureerd worden. Ik heb zelfs een schema gemaakt en opgeslagen in Word.
Op de volgende illustratie zie je hoe je moet wisselen.
  En doe je het elk jaar, dan weet je ook wat er naast elkaar staat.

De eerste bladgroente is gezaaid, de aardappels gepoot, en de uien staan netjes in het vak 
van de wortelgewassen, naast de radijsjes.

Je mag me er later dit jaar op bevragen....

Ik sluit af met mooi nieuws!
In de kas had ik al wat rijtjes spinazie en raapstelen gezaaid.
Twee gewassen die goed tegen kou kunnen en snelle groeiers zijn.

Inmiddels eet ik al uit de tuin, al zijn het nog geen grote hoeveelheden.....
Brandnetels, raapstelen en een paar blaadjes spinazie. Maar het kan!

En nu in april heb ik al een aantal keer kunnen oogsten.
In maart at ik zelfs al een heerlijke salade met raapsteeltjes.
Mjummm....
Dat belooft wat voor de rest van het tuinseizoen!
Joehoe!!  Heb er zin in!

Wordt vervolgd....