Gort met hazelnoten en champignons

"Nu maak je het werkelijk te gortig..."

"Iets aan gort slaan..."

"Iemand van haver tot gort kennen..."

"Dat is gortdroog..." 

 

Er zijn heel wat spreekwoorden te vinden over gort en die zijn niet allemaal zo positief. Over welke gort gaat het eigenlijk enneh..... heb jij het wel eens gegeten?

Gort is gepelde gerst en parelgort is rond geslepen gort. Het is een graan en tot zo'n honderd jaar geleden werd het in Nederland gebruikt als populair voedselgraan.  Nu wordt er nog gortepap of watergruwel van gemaakt en de meeste mensen weten wel dat gerst een belangrijk ingrediënt van bier is. Als maaltijdbasis hebben pasta en rijst de gort helemaal van zijn plek verdrongen.

Hoewel... je kunt tegenwoordig allerlei verschillende granen uitproberen en dat vind ik als foodie heel interessant!

Regelmatig komt er hier gierst, couscous, bulghur en quinoa op tafel. Allemaal - net als haver en rijst trouwens - soorten graan.  Brood bakken wordt natuurlijk gedaan van tarwe, maar ook van spelt en rogge. En heb jij wel eens gehoord van de granen amaranth, kamut en freekah?

Gortepap klinkt voor mij niet zo aanlokkelijk, zeker niet omdat ik zelden toetjes eet, 

maar de gort van vandaag gebruik ik - net als vroeger - als basis voor een eenpansgerecht.

Ik maakte er een echt herfstgerecht van.

Op de verpakking van parelgort staat dat het gebruikt kan worden voor risottogerechten. 

Het uiteindelijke resultaat  heeft er zeker wat van weg,

alleen is dit nog makkelijker maken: op het vuur zetten en een uur laten staan.

Ik had een uurtje rust toen de pan op het vuur stond.

En hier het recept....

Gort met hazelnoten en wortel

         voor 5-6  personen

Ingrediënten:

• 350 g parelgort
• 1 grote rode ui
• 125 g (regenboog)wortel 
• 250 g kastanjechampignons
• 75 g roomboter
• 1/2 el citroensap
• 100 g hazelnoten
• 7,5 dl groentebouillon

Hoe maak ik het klaar:

Was de gort zorgvuldig en laat uitlekken.

Maak de ui schoon en snipper fijn.'

Was en schrap de wortel en snijd in reepjes of plakjes.

Borstel de champignons schoon en snijd ze in plakjes.

Smelt de boter in een hapjespan of braadpan en bak de ui en wortel hierin drie minuten. Voeg de champignons toe met het citroensap en bak op middelhoog vuur nog vijf minuten.

Rooster intussen de hazelnoten in een droge koekenpan.

Voeg de gort toe en roer goed door. 

Maak de bouillon zoals je dat gewend bent... met blokjes, poeder of pasta en voeg toe.

Doe het deksel op de pan en laat de gort een uur op zacht vuur garen.

Voeg de geroosterde hazelnoten toe en serveer de gort meteen.

Dit robuuste eenpansgerecht smaakt niet echt naar vroeger tijden.

Juist lekker herfstig met de noten en paddenstoelen erin.

Vervang je de roomboter door plantaardige margarine of olie, 

dan heb je een vegan gerecht.

 

Serveer met een groene salade of geef er een wortelsalade bij.

Om met een spreekwoord af te sluiten:

Ik blijk een echte Jan Gort te zijn.

En wat het betekent? 

Dat mag je zelf opzoeken.... 

Granola zelf maken

Dit stond al lang op mijn to-do-list:  zelf cruesli maken! Ik ontdekte allereerst dat cruesli feitelijk gezien de merknaam voor de krokante muesli van Quaker is. Inmiddels is het woord behoorlijk ingeburgerd en noemen we krokante muesli van een huismerk ook vaak cruesli. Zelf eet ik het overigens zelden tot niet, waarschijnlijk bungelde het daarom onderaan mijn to-do-lijstje.............. Maar er zijn hier in een huis een paar fervente cruesli-liefhebbers die ontbijten met cruesli èn yoghurt of sojamelk of het over de yoghurt strooien als toetje......

Maaŕrrr... gezond is die cruesli niet echt!

Ja, muesli wel, maar de krokante variant eigenlijk niet.

 Muesli is een mix van rauwe graanvlokken, gedroogd fruit en noten, zaden of pitten. Er kunnen extra smaaktoevoegingen bij zitten zoals kaneel of kokosvlokken. Muesli bestaat niet uit die grote knapperige brokken, maar uit losse, geplette granenvlokken.

Knapperig..... hoe wordt die krokante muesli nu precies krokant? Suiker en boter of olie zijn hiervoor de belangrijkste ingrediënten. Die harde brokken worden namelijk zo hard en crunchy, omdat ze worden gebakken met suiker en olie of ander vet. Suiker heeft de eigenschap dat het dingen goed aan elkaar plakt. Bij verhitting wordt kristalsuiker namelijk karamel en dus stroperig.

Hoewel krokante muesli's uit de supermarkt vaak bestaan uit volkorengranen, bevatten ze dus ook veel toegevoegde suiker.

Kijk hier maar eens naar. De ingrediënten van een huismerk cruesli.

De rode onderstrepingen zijn door mij gemaakt en zijn allemaal suikers.

Je krijgt het dus in vier verschillende vormen volop binnen.

En wanneer ergens suiker aan toegevoegd wordt, gaat de voedingswaarde op andere vlakken achteruit.

Gewone muesli bevat veel minder of helemaal geen toegevoegde suikers. Het gedroogde fruit zorgt voor de zoetheid en is tegelijk rijk aan vezels, vitaminen en mineralen. Ook noten, zaden en pitten bevatten gezonde vetzuren, vezels en verschillende vitaminen en mineralen.

Een waardevolle aanvulling in elk voedingspatroon en ook bij een vegetarische leefstijl.

En nu komt het: er bestaat ook nog granola. Granola is geroosterde muesli en is het gezondere alternatief voor cruesli of krokante muesli. Het bestaat uit granenvlokken, geroosterd in de oven of pan, waardoor de granen niet meer rauw zijn, maar een beetje crunchy worden. Granola is iets gezonder omdat er geen of minder suiker wordt toegevoegd.

En zeker als je het zelf maakt, want dat is heel eenvoudig, ontdekte ik, weet je zelf precies wat je erin wilt hebben en wat je toevoegt.

Je maakt het zo eenvoudig of ingewikkeld als je zelf wilt.

Met mijn basisrecept kan dus ook aan alle kanten gevarieerd worden.

Enneh..... ik eet het zelf eigenlijk niet, schreef ik bovenaan dit blog, maar voor mijn eigengemaakte granola maak ik een uitzondering. Wát is dit lekker!

Met zelfgemaakte sojayoghurt (ja, dát is weer een verhaal apart;)) at ik een schaaltje als tweede ontbijt (zo rond een uurtje of 11, na eerst uitgebreid fruit te hebben gegeten).

Oh..... dit kan zomaar een nieuwe gewoonte gaan worden: heerlijk!

En omdat het geen dikmaker is, hoop ik dat het niet gezien gaat worden.

Want muesli of zelfgemaakte granola is super gezond!!

Granola

Ingrediënten:

• 150 g gemengde vlokken zoals havervlokken, tarwevlokken, roggevlokken en gerstvlokken
• 50 g gepelde hazelnoten
• 1 tl koek- of speculaaskruiden
• 2 el honing
• 25 g rozijnen
• 10 g cranberries
• 20 g rauwe amandelen
• 15 g bananenchips
• 5 g lijnzaad

Hoe maak ik het klaar:
Hou je vast, dit recept is echt snel klaar!
Doe de graanvlokken in een koekenpan met antiaanbaklaag. Voeg 1 el water toe en rooster op laag vuur de vlokken ongeveer 8 minuten. Roer regelmatig.
Hak ondertussen de hazelnoten grof en voeg die met de koekkruiden toe aan de vlokken. Rooster ze vijf minuten mee.

Voeg de honing toe en bak al roerend mee tot het geheel licht begint te karamelliseren.

Dit gaat best snel!

Schep de granola op een bord en laat afkoelen tot kamertemperatuur voor zo'n half uur.

Meng de rest van de ingrediënten door elkaar en voeg dit toe als de granola is afgekoeld.

Roer goed door elkaar.

Je kunt deze granola in een goed afgesloten pot zo'n 2 weken bewaren.

Maar ik verzeker je, zo lang gaat dat niet lukken.

Dit recept heb ik zelf samengesteld, maar je kunt er enorm mee variëren.

Deze zelfgemaakte granola is sowieso suikervrij en vetvrij!

Wil je het ook glutenvrij hebben? Vervang de verschillende vlokken dan door alleen havervlokken.
Wil je het vegan hebben? Vervang de honing door agavesiroop.
Houd je niet van rozijnen? Vervang ze door andere gedroogde vruchten zoals vijgen, abrikozen of pruimen die je in kleine stukjes knipt.
Moet je letten op je eten in verband met een goede stoelgang? Dan is granola sowieso een goede keus, omdat de volkoren graanvlokken, in combinatie met gedroogd fruit en pitten, veel vezels bevatten. Voeg je ook nog gedroogde pruimen en tarwezemelen toe, dan zit je helemaal goed.

Ik heb er al lekker op los geëxperimenteerd. Ga jij ook los met granola?!

En hoe eet jij het graag?!