Posts tonen met het label kruisbessen. Alle posts tonen
Posts tonen met het label kruisbessen. Alle posts tonen

dinsdag 18 juli 2023

Kruisbessensap

Ik stopte een groot deel in de rumtopf, maar vlaaien bakken en wecken van de kruisbes, 
daar had ik dit jaar even geen zin! Sterker... ik vond nog weckpotten met kruisbessen van vorig jaar.
Ik besloot van de ruim 3 kilo kruisbessen - ja, ja, van één struik - sap te maken.
Sap maken is een koud kunstje met de sappan.
Nou ja, het wordt wel erg warm, want de sappan zorgt dat fruitsap gepasteuriseerd wordt.
 Het werkt met het stoomprincipe; door het aan de kook houden van water
 in het onderste compartiment,  wordt de stoom naar de vruchten
 in het bovenste compartiment geleid.
Door de hitte van de stoom, barsten de celwanden van de bessen, het sap 
stroomt eruit en wordt in het middelste deel van de pan opgevangen.
En als de juiste tijd voorbij is, laat je het sap via het kraantje gemakkelijk
in gereedstaande flessen lopen.

Ik beschrijf de werkwijze, zodat ook jij aan de slag kunt wanneer de oogst groot is.
Een sappan is zeker een aanrader!


Kruisbessensap

Ingrediënten:
  • 3 kg kruisbessen
  • 240 g biologische rietsuiker
      en verder:
  • een sappan

Hoe maak ik het klaar:
Was de kruisbessen, dat kan gemakkelijk door de kruisbessen af te spoelen in het bovenste deel van de sappan met de gaatjes.


Weeg ze nauwkeurig af. Ik heb er gewicht bij geschreven, maar het maakt niet zoveel uit, 
als je maar de juiste verhouding qua suiker neemt en de juiste stoomtijd aanhoudt.
En die ga ik nu beschrijven.
Breng in het onderste deel van de sappan het water aan de kook. Let op dat dit deel goed gevuld met water blijft, je houdt het namelijk steeds tegen de kook aan.
In het bovenste deel doe je de schoongespoelde kruisbessen. Als er nog steeltjes aan zitten is dit geen probleem. Voeg  8% van het gewicht van de kruisbessen aan suiker toe. Dit is niet veel en zorgt niet alleen voor een zoete smaak, maar helpt ook conserveren.
Bij 3 kilo kruisbessen ontsappen, heb je 240 gram suiker voor nodig. 
Heb je 5 kilo kruisbessen, dan gebruik je 400 g suiker.

Elke fruitsoort heeft z'n eigen ideale tijd voor het extraheren.  
Voor kruisbessen is dit 45 minuten.
Doe je dit langer, dan gaan er onnodig voedingsstoffen verloren, doe je het korter, 
dan win je niet al het sap wat er in de bessen zit.
Je hoeft er niet bij te blijven, de pan doet z'n werk. 
Daarom is sap maken een dankbaar en makkelijk klusje.
Zorg dat er brandschoon en met soda uitgekookte flessen klaar staan en 
spoel deze kort van tevoren nog eens om met kokend water.
Door de verhitting van het sap en het werken met brandschone flessen, 
heb je een gepasteuriseerd sap wat wel een jaar houdbaar is. 
Vul de flessen met het sap en zet ze eventueel op de kop weg of
werk met flessen met een beugelsluiting.
Na openen bewaar je het sap in de koelkast en drink je het binnen twee weken op.

Ik had twee grote flessen en vijf kleine flesjes vol kruisbessensap.
Ik moest gelijk even proeven.
Kruisbessensap ruikt naar de keuken bij oma thuis, smaakt zoetzuur zoals rabarber en
 de dronk is vol en rond. Kortom, een bijzonder sapje.
Oh ja, mijn sap is donkergeel van kleur doordat ik een struik met groene kruisbessen heb.
Je hebt ook rode kruisbessen....
Bij mij is de kruisbessenstruik helemaal leeg.
Tijd om te snoeien...

Maar eerst een toost op het kruisbessensap!

Deze keer komen de kleine flesjes kruisbessensap gelijk in mijn winkeltje (klik)
kun je proeven en besluiten of je dit sap zelf wilt maken.



maandag 19 juli 2021

Kruisbessen wecken

 Oh, die lekkere kruisbessen! Ze zijn erg stekelig en moeten goed rijp zijn, 
maar dan heb je ook wat bijzonders!
Mijn eerste herinnering was bij mijn opa in de tuin. Naast het zomerhuisje had hij een paar 
struiken staan: de rode en groene kruisbes! Opa deed ons voor hoe je ze moest eten: met je tanden 
trok je het taaie schilletje open en de inhoud zoog je eruit.
Mijn zoon eet gewoon de hele kruisbes op, dat is natuurlijk niet verboden.
Maar door die scherpe stekels zijn kruisbessen [Ribes uva-crispa]  niet favoriet in de tuin.... 
Bij 'Diana's mooie moestuin' las ik dat ze tegenwoordig soms stekelloos door het leven gaan, 
maar de mijne prikt ouderwets.
Ik had 'm vorig jaar goed gesnoeid - de struik miste wat takken op de juiste plekken
 en mijn armen zaten onder de schrammen -  de opbrengst is geweldig, dit jaar!
Ik heb echter de groene kruisbes en wanneer die precies rijp is, dát is moeilijk te zien.
Ze moeten zacht aanvoelen, maar soms ben je dan weer net te laat.
Gelukkig heeft mijn tuinbuurvrouw rode kruisbesstruiken en wanneer die mooi rood kleuren, 
weet ik dat het zover is.

Wanneer ik ze toch wat te vroeg pluk, zijn ze prima geschikt om te wecken.

Juist halfrijp en dus halfzoet is het prima om kruisbessen te wecken.
En waarom ik ze weck?
Nou, eigenlijk wilde ik nieuwe, lekkere taartrecepten gaan uitproberen, 
maar daar is niet zoveel tijd voor. Nou ja, wel voor het bakken - wecken kost ook tijd - maar 
niet voor het op eten.
Dus stel ik dat even uit. 
En als ik er later dit jaar zin in heb - of zelfs lekker voor mijn verjaardag - kan ik deze geweckte kruisbessen gebruiken in de taart.

Wecken

Voor wecken heb je
 weckpotten  nodig, compleet met rubber ringen en klemmetjes. 
De meeste weckpotten, waar ik stoofperen in had geweckt, stonden alweer een tijdje leeg. 
Wist je dat je weckpotten prima tweedehands kunt aanschaffen? 
Sommige mensen doen hun hele voorraad weg.
 Let goed op dat er geen barstje of beschadiging aan de rand zit
 en dat de rubber weckringen niet hard zijn geworden. Die ringen kun je overigens
makkelijk bij bestellen.
Je kunt goed slagen en veel plezier beleven met deze 'nieuwe' hobby. 
Nieuw omdat het trendy is, maar tegelijk is het al eeuwenoud.... 
bijzonder toch dat mensen vroeger al op dezelfde manier hun voorraad groenten en fruit 
wisten te bewaren. 
Niet alles kun je even goed wecken, ik heb al eens potten gehad die bijna uit elkaar spatten
 van de gistende inhoud, maar fruit wecken lukt altijd wel, daarom nu dit experiment met kruisbessen!
Ik heb geen weckketel, dus de potjes gaan in een gewone, grote pan en dat kan prima!!



Kruisbessen wecken


Ingrediënten:
  • kruisbessen zoveel als je hebt of wilt wecken
  • 1 liter water
  • 750 g rietsuiker
  • weckbenodigdheden

Hoe maak ik het klaar:
Steriliseer de weckpotten door ze met deksel en rubber ring in sodawater uit te koken. Spoel ze vervolgens met kokend water om en herhaal dit vlak voor gebruik nog een keer.

 Zet de rubber ringen en deksels onder water tot gebruik.
De hoeveelheid kruisbessen maakt niet zoveel uit. Ik had 2 kilo(!). Was de kruisbessen goed, verwijder het steeltje en laat het zwarte kwastje zitten.
Prik met een houten saté prikker in elke kruisbes een gaatje. Hierdoor ontsnapt tijdens het wecken de druk uit de kruisbes zodat deze niet uit elkaar spat.
Laat de kruisbessen staan tot gebruik.
Maak nu het suikerwater door water op te zetten met de suiker. Roer goed, door het verwarmen zal de suiker oplossen in het water en klaar ben je. Laat het niet koken, anders kan het gaan geleren.

Doe de kruisbessen in de goed omgespoelde weckpotten tot ongeveer twee centimeter onder de rand.
Schenk het warme suikerwater erbij tot de kruisbessen onder staan.
Deze hoeveelheid suikerwater is voldoende voor ongeveer 8 weckpotten en 2 kilo kruisbessen.
Mors je iets op de randjes, veeg het gelijk schoon, want anders sluiten de rubber ringen niet goed aan.
Werk schoon en netjes.
Doe de rubber ring om het deksel en sluit de potten af. Doe er de klemmen op.
Zet heet water op in een grote, ruime pan, ik heb een 10 liter pan en die is hier heel geschikt voor.
Leg op de bodem van de pan een theedoek. Dit zorgt ervoor dat de glazen potten tijdens het wecken niet beschadigen of breken.
Zet de potten met warme inhoud in de pan met warm water. Verhit het water verder tot 85 °C. Of breng het even aan de kook en houd het er daarna net onder.
Ik hang een kookthermometer in de pan, zodat ik weet wat de precieze temperatuur is.
Je kunt de weckpotten op elkaar stapelen, maar de bovenste pot moet zeker voor driekwart onder water staan.
Laat de potten nu 40 minuten wecken.

Al de aanwezige micro-organismes, zoals bacteriën, worden door verhitting gedood.
Bij wecken ontstaat er in de weckpot een overdruk, waarbij de warme lucht, stoom en soms ook wat vloeistof tussen de inmaakring en de glasrand uit de weckpot naar buiten wordt geduwd.
Het deksel en de inmaakring, die worden vastgehouden door de weckklemmen, functioneren daarbij als een overdrukventiel.
Dat wil zeggen dat er wel een beweging van lucht, stoom en eventueel vloeistof naar buiten toe is, maar niet naar binnen toe.
Na deze 40 minuten laat je de potten afkoelen door ze uit het hete water te halen en te laten rusten. Bij het afkoelen na het inmaken, ontstaat er in de weckpot een onderdruk, oftewel een vacuüm. Hierbij perst de normale druk van de buitenlucht met grote kracht het deksel op de glasrand en de inmaakring die er tussen ligt. Hierdoor kunnen de weckpotten met inhoud heel lang bewaard blijven.
Als ze volledig afgekoeld zijn, kun je de klemmen eraf halen en gelijk zien of het wecken gelukt is. Het lipje van de rubberring staat dan een beetje naar beneden gericht. Als je er zacht aan trekt geeft het niet mee. De pot zit stevig dicht!


Zorg dat je officiële weckpotten gebruikt, ik probeerde het ook met decoratieve, maar goedkope potjes met ring en klemmen, maar deze bleven dus niet dicht zitten.
Wil je een pot openen, dan trek je het lipje van de rubberring hard naar beneden om op die manier het vacuüm te verbreken.

Als fruit goed geweckt is, kan het heel lang bewaard blijven.
Ik ben nu al stiekem benieuwd naar mijn winterse taart met kruisbessen.
Of wacht.... misschien maak ik 'm al eerder, want ik heb nog niet de hele struik leeg geplukt!

Heb jij al eens geweckt?
Wat is jouw succesrecept?!

vrijdag 16 juli 2021

Kruisbesflappen

 Oh wat ben ik blij met mijn geweldige fruitoogst uit de tuin: rode bessen, zwarte bessen, 
kruisbessen en pruimen... het is ge-wel-dig!


En na een ochtendje plukken - met hulp van oudste dochter - ga ik er ook mee aan de slag.
Natuurlijk herhaal ik mijn succesrecepten die ik al eerder heb gepubliceerd - klik hier -  maar 
houd je vast voor een aantal nieuwe, beproefde en lekkere fruitrecepten. 
Heb je geen tuin? Het is nu hét seizoen, dus ook in de winkel is het aanbod van 
vers zomerfruit van eigen bodem groot.

De aftrap is voor deze eenvoudige kruisbesflappen met vanille... 
en oh, wat zijn ze lekker!


Kruisbesflappen

       voor 4 stuks

Ingrediënten:
  • 4 plakjes bladerdeeg
  • 180 g rijpe kruisbessen
  • 50 g vruchtensuiker
  • 2 el vanillesuiker 
  • 1 el maïszetmeel 
  • 1 el water
  • poedersuiker om te bestrooien


Hoe maak ik het klaar:
Verwarm de oven voor op 200° C.
Laat de plakjes bladerdeeg ontdooien.
Was de kruisbessen goed en verwijder het steeltje. Snijd ze doormidden. Vermeng de kruisbessen met de vruchtensuiker of neem 70 g rietsuiker. Voeg één eetlepel vanillesuiker toe. Deze kun je ook makkelijk zelf maken (klik)
Roer er ook het maïszetmeel door of neem maïzena.
Leg de ontdooide plakjes bladerdeeg op een met bakpapier beklede bakplaat.
Schep op elk plakje twee eetlepels kruisbessenvulling.
Vouw de plakjes diagonaal en plak vast met een beetje water 
en duw dicht met een vork.
Bestrijk de bovenkant met wat water en verdeel hier nog een eetlepel vanillesuiker overheen.

Schuif de kruisbesflappen in de voorverwarmde oven en bak ze in 15 minuten gaar en goudbruin.
Laat even afkoelen, bestrooi naar wens met poedersuiker en serveer!

Zijn de flappen wat te vochtig waardoor ze slap worden, strooi dan wat 
paneermeel op het bladerdeeg voordat je de kruisbessen erover verdeelt.
De smaak is friszuur... de kruisbes heeft wel wat suiker nodig willen deze flappen niet te zuur uitvallen.
Lekker bij de koffie of een kop muntthee.

Geniet er van!


donderdag 11 juli 2019

Kruisbessenvlaai

Ter ere van de kruisbes en de 16e verjaardag van oudste zoon, bakte ik een echte Limburgse kruisbessenvlaai! In goed Limburgs heet dit Kroaasjele......
Dit is overigens het enige Limburgse woord dat ik ken, vraag me niet naar meer. Maar wie kent niet de wereldberoemde Limburgse vlaaien? En hoe leuk is het om ze ook zelf te kunnen maken?


Ik kwam op dit bakidee notabene door het plantlabel wat nog aan m'n kruisbessen struik vastzit.  En dit jaar kreeg ik lekker veel vruchten!! Mijn struik staat vlak naast de bijenkasten en dat is een goed plekje. Ze zijn allebei wat stekelig, maar het isvooral fijn dat de bijen door het bestuiven zorgen dat er veel vruchten groeien.

Wie kent 'm? De kruisbes, groeiend aan lage struiken met enorm scherpe stekels, met een taai velletje wat je meestal niet opeet, een staartje eraan.....  heb je al deze hindernissen overwonnen, dan heb je een heerlijk friszoet vruchtje.
Wat bewerkelijk eten en bij de groente-afdeling van je supermarkt zul je ze daarom zelden tegenkomen, maar wat zijn ze bijzonder.
Voor mij niet in de laatste plaats door de herinnering aan mijn opa, die verschillende struiken in zijn grote moestuin had staan.
En als ik wil proeven of ze rijp zijn, dan doe ik dat op de manier van opa:
Plukken,  met mijn nagel een sneetje in de vrucht maken en dan leeg zuigen..... zijn ze rijp dan zijn ze heerlijk zoet :)
Maar in deze vlaai is de hele kruisbes goed te eten!!

Kruisbessenvlaai

                     voldoende voor 12  stukken
 
Ingrediënten:
  • 550 g kruisbessen
  • 250 g biologische bloem
  • 150 g volkoren meel
  • 35 g roomboter en wat om in te vetten
  • 2 zakjes gedroogde gist
  • 220 ml ongezoete sojamelk
  • 1/2 tl fijn zeezout
  • 4 tl rietsuiker
  • 2 el paneermeel
  •    en verder:
  • vlaai vorm van  24 cm

Hoe maak ik het klaar:
Meng de beide meelsoorten in een kom. Strooi het zout aan de rand en maak in het midden een kuiltje.
Als je verse gist gebruikt, neem dan zo'n 35-40 gram en meng dit met een beetje lauwe melk. Droge gist kan ook prima, strooi dit in het kuiltje. Verwarm de melk tot lauwwarm en snijd de boter in blokjes. Voeg toe en begin te kneden.
Kneed zeker 10(!) minuten, zodat de gluten goed worden gerekt. Hierdoor verloopt het rijsproces goed. Leg de deegbal in een kom en dek toe met een theedoek die gedrenkt is in heet water. Zet de kom op een tochtvrije warme plek. Laat het deeg ongeveer één uur rijzen.

Kneed de deegbal nog even licht door en verdeel in twee stukken. Bestuif je werkplek met wat bloem en rol de helft van het deeg uit tot een ronde lap. Vet de vlaaivorm in met wat boter en bestuif ook met wat bloem. Druk de ronde deeglap in de vorm. Uitstekende randen aan de bovenkant kun je wegsnijden. Prik de bodem, voor een luchtig resultaat, in met een vork.
Verdeel er eventueel wat paneermeel over, om het vocht wat uit de vruchten vrijkomt op te vangen.
Ik was het vergeten, maar het kwam ook zonder paneermeel goed.

Was de kruisbessen goed en verdeel ze cirkelsgewijs over de bodem van de taart.
Verwarm nu de oven voor op 210 graden.
Neem de overgebleven deegbal en rol deze uit tot een lap. Snijd met de achterkant van een mes lange repen uit het deeg. Je kunt het deeg ook rollen tot lange slierten.
Maak nu een raster voor over de vruchten.
Begin in het midden en leg eerst alle repen verticaal, draai de taart een kwartslag en doe het dan nog een keer.
Zorg dat je de uiteinden goed vastkneedt aan de opstaande rand.


Maak vervolgens een lange reep die je rondom het rasterwerk legt.
Zo zitten de andere repen beter vast en staat het mooier.
Bestrijk alle repen met wat water en strooi er dan 1 el rietsuiker overheen.
Ik streek er ook een keer wat ei overheen, maar toen verbrandde het heel snel.
Schuif de taart in de voorverwarmde oven en bak hem in 30 minuten gaar en goudbruin.


Let op! Als de bovenkant te hard gaat, schakel dan de laatste 10 minuten de oven terug naar 190 graden of draai de taart een beetje als het bruinen niet gelijkmatig gaat.

Houd je van friszuur, dan is de taart klaar.
Wat poedersuiker eroverheen ter decoratie en voor de - volgens sommigen - broodnodige zoetheid is ook een goed idee.

Er zit in het deeg verder geen suiker.

Mijn jarige Job -  een echte zoetekauw -   houdt erg van deze taart, want ook friszure smaken vindt hij om te smullen.

Eet smakelijk en geniet ervan!


maandag 3 juli 2017

Mijn moestuin (juni 3)

Een gifspuitende buurman, boosaardige bijen in de aanval en verdwenen knoflook......  Ik maakte weer van alles mee in de moestuin. Maar ik begin bij het begin: een heerlijk rustige zomerochtend, zoals er gelukkig zo veel zijn!

Zomaar een zomerochtend. ....
Ik zet mijn wekker eerder dan de andere gezinsleden, zodat ik nog even van de rust in huis en in de tuin kan genieten.  En als ik geluk heb van een mooie zonsopkomst.
Mijn ochtendritueel begint met het legen van de wasmachine en het wasgoed alvast buiten zetten. Vervolgens leeg ik de vaatwasser en dek gelijk de ontbijttafel. Voor het brood loop ik naar buiten om dit uit de vriezer in de schuur te pakken. Ik passeer de cavia's die me uitbundig begroeten. Of is het een roep om eten en aandacht? Ik groet terug en laat het voeren over aan mijn dochter, die straks haar bed uit zal trippelen.
Gewoon op m'n slippertjes en zonder jas loop ik de tuin in en zie de rode besjes die erom vragen geplukt te worden. Ik loop verder en geef m'n kipjes alvast wat eten. Pluk tegelijk wat cola kruid van hun moestuindak, voor een vers potje thee. Ik raap twee nog warme eitjes en bedank m'n kippen. Als de theepot op het lichtje staat, hang ik de witte lakens en handdoeken aan de lijn. Nog voor zevenen, zodat het snel droogt. Hoewel er vanochtend geen mooie zonsopkomst te zien is, geniet ik van de rust en stilte om me heen. Dit kan ook, middenin de (rand)stad.
Ik zwaai mijn lief, op weg naar zijn werk, uit bij het tuinhek, het tortelduifje op de vleermuizenkast koert en in een schoon bakje vlei ik de mooi rode bessentrossen.... voordat de vogels ze gevonden hebben.
In de kas ziet alles er goed uit. Tomaten groeien tevreden nu ze voldoende lucht en licht hebben omdat ze opgebonden zijn. De komkommer groeit fantastisch en maakt veel uitlopers. De pepers groeien en  de eerste tere blaadjes komen boven de grond van de plantjes die ik eerder deze week heb gezaaid.
Vanmiddag weer even water geven. Want al regent het buiten, in de kas valt het niet....
Ik groet de cavia's, de kauwen en zelfs het slakje wat over de tafel glijdt.... 
Wat een mooie dag! Wat een mooi begin van een nieuwe dag!


Ik vergeet bijna om nog fruit in de winkel te kopen. Zoveel heerlijk zomerfruit kan ik nu oogsten.
De aardbeienoogst is helaas alweer gestopt.  Je hebt vele aardbeienrassen, grofweg ingedeeld in vroege, late en doordragende soorten.

  Ik heb dus vroege.... Zelfs de blaadjes worden al wat gelig.
Aardbeienplanten kun je drie jaar lang laten staan.. Daarna neemt de vruchtbaarheid af en ook de vruchtjes worden kleiner en zullen minder sappig zijn. Het is dan tijd om de (ontelbare) uitlopers uit te planten en daarmee een nieuw aardbeienbed te maken.

Gelukkig oogst ik nu genoeg bessen. Rode bessen, zwarte bessen en kruisbessen.
Alleen jammer dat die zwarte bessen niet per trosje allemaal tegelijk afrijpen.
Ik ken de kruisbessen nog van vroeger, uit mijn opa's grote moestuin. Een andere naam die ervoor werd gebruikt, is 'beiers'. De bessen groeien aan een struik met gemeen scherpe stekels. De besjes hebben een taaie schil die je meestal niet opeet. Maar het binnenste is sappig en zoet.
Misschien ken je kruisbessen wel van de beroemde Limburgse kruisbessenvlaai.
Ik oogst al heel wat, dit jaar. Maar of het genoeg is voor een vlaai?

Waar ik ook de eerste rijpe exemplaren van zag, zijn....... de pruimen!
Eén zag ik op de grond liggen, de andere plukte ik uit de boom. De boom is oud, stokoud eigenlijk en nog geplant door de vroegere bewoonster, die al bijna een eeuw telt.
Meestal zijn de vogels me voor met het oogsten van de pruimen. Of beter gezegd, ze pikken overal wat hapjes uit.

Zou een vogelnet  wat ik over drie takken drapeer, voldoende zijn om wat hele pruimen zelf te kunnen oogsten, dit jaar?
Wat een heerlijk fruit, elke dag!
Rode aalbessen eet ik, met wat suiker (fructose) voor het ontbijt.
De kruisbessen worden tussendoor opgepeuzeld.
De zwarte bessen ontsap ik of ik maak er likeur van.
Op de verlanglijst van mijn zoon staat zelfgemaakte cassis.
Nog even kijken hoe en wat, maar dat moet te doen zijn!

En dan de groentes.......
Ik oogst nog steeds veel sla, andijvie, spitskool, peulen en courgette.
Ik kan elke avond kiezen wat ik  op tafel ga zetten! Wat een rijkdom!
En ik heb de eerste krootjes geoogst.
Ze zijn zó groot!
Maar wat ik daarvan maakte, deed ik nog nooit eerder.
Ik laat je van de week zien wat voor bijzonders het is geworden........
Wist je dat je het loof ook prima kunt eten? Gewoon gebruiken als blaadjes door de sla,
tussen een groentetosti of verwerk het zoals je spinazie gebruikt.
In juni is het ook de tijd om knoflook te oogsten.
Het loof sterft af en dan groeit het bolletje niet meer verder.
Het gekke bij mij is, dat ik de knoflook nooit meer terug vind.
Ik heb de knoflook dit jaar zelfs op een rijtje gezet..... uhm, min of meer.
Maar toch vind ik ook dit jaar maar één klein bolletje knoflook terug.
Ik zal nog eens verder zoeken......

Doperwten oogst ik overigens niet meer.
Dat was één keer een mooie oogst en nu is het welletjes.
Ze zien er dan ook zó uit.
Ach..... het is inmiddels zomer en doperwten zijn nu eenmaal een voorjaarsgroente.
Ik krijg in ieder geval weer plaats in de tuin voor andere planten. 
Peulen en erwten behoren tot de familie van de vlinderbloemigen.
Ze hebben wortelknolletjes waarmee ze stikstof uit de lucht opslaan.
Stikstof is nodig voor het aanmaken van voldoende groen blad.
Bladgroenten zoals spinazie en sla, profiteren van de aanwezigheid van deze vlinderbloemige planten.
Volgens de klassieke combinatieteelt zijn kolen heel geschikt om na erwten te planten.
De wortelknolletjes van de erwten spit ik niet uit, maar laat ik in de grond achter.
En laat ik nu net nog een paar plantjes Cavalo Nero, oftewel palmkool hebben staan.
Die moeten nodig uitgeplant en ík weet al waar!

Met al dat oogsten lijkt het één groot feest in de tuin.
Maar dat is natuurlijk één kant van het verhaal.
Want wieden moet er ook gebeuren.
Nu heb ik daar niet meer zo'n hekel aan als vroeger, want elke keer doe ik gewoon wat.

Maar ik kreeg een leuke verrassing toen ik tussen de spruitkool aan het wieden ging.
Doordat er een vogelnet overheen had gelegen, kon ik wat minder goed zien wat voor onkruid er allemaal groeide.
Maar,  het bleek geen onkruid......



Het was spinazie.  Het kwam alsnog...... van mij mag het! 
Het kan prima naast elkaar groeien.
Dit hoort dus in de categorie 'leuke moestuinverrassing' thuis.


Gevaarlijk en uitdagend kan het werken in m'n tuin ook zijn. Vlak voor de bijenkast wilde ik snijbonen zaaien. Daar stonden nog een paar verpieterde, halve paksoiplantjes, maar het is een goede plek om te benutten. Tot half juli kun je nog prima bonen in de warme grond stoppen. Ze houden nu eenmaal van warmte.
Maar mijn bijenvolk werd wat onrustig, beter gezegd: een waakbij, of een paar waakbijen kwamen bij mij polshoogte nemen met een niet zo vriendelijk gezoem. Sterker nog, het klonk me agressief in de oren. En omdat ik nog geen twee dagen geleden gestoken was, boezemde dit me wel enige angst in.
Want ....  als er één bij steekt, komt er een speciale geur vrij, wat andere bijen aantrekt om ook te gaan steken. Zou een bijensteek een paar dagen later ook nog te ruiken zijn? Of zouden ze me herkennen  als de niet zo goede imker, beter gezegd: de imker die een vol honingraam heeft gestolen, eerder deze week?? Ik produceerde inmiddels naast zweet van het zwoegen, ook enig angstzweet....... En zouden ze dat misschien ruiken, zoals ook honden dat ruiken?
Ik vond het een echte uitdaging de boontjes in de grond te krijgen.... lieve help! Ik doe het natuurlijk zelf, maar ff spannend was het wel.  


Op een gegeven moment heb ik maar mijn tropenhelm met gaas gepakt om de laatste bonen in de grond te krijgen.
En de kunst is om heel rustig te blijven bewegen en ademen. Geen snelle of onrustige bewegingen.
Ik sprak de agressieve bij dus rustig toe, verzon een heel verhaal, maar moest ook wel een beetje lachen. Ik was beschermd en in mijn gezicht steken, lukte in ieder geval niet. Na enige tijd droop de bij toch af en hoewel het gezoem nog even in mijn hoofd doorging, was ik gelukkig niet gestoken.
En...... nog belangrijker: de snijbonen zitten in de grond!
Ik moet er alleen nog even niet aan denken hoe ik ze straks zal gaan oogsten ;)

En dan nog iets wat me echt een naar gevoel gaf.
Deze foto is inderdaad zó mistroostig als dat hij eruit ziet.
Achterin mijn tuin is opeens een stuk kale grond te zien.
Daar waar de aardperen begonnen te groeien en de belofte van prachtige bloemetjes zich aandiende,
\
daar waar de aardappelen waren geplant...... was het opeens zwart en triest.
Vreemd genoeg was het alleen vlakbij de schutting.
Toen ik daar doorheen gluurde naar de brandgang erachter, zag ik een onkruidvrije doorgang.
???????
Wat zou er gebeurd zijn?
Toch maar eens afgestapt op de achterburen waar mijn moestuin aan grenst.
En inderdaad, de achterbuurman met de tien pitbulls, vond het nodig om het onkruid dáár te verwijderen.
Met een geel flesje onkruidverdelger wat hij bij een tuincentrum had gescoord.
Hoewel hij het etiket had gelezen en het volgens hem wel meeviel met de gifstoffen, hoort dit bij gif en absoluut niet bij biologisch tuinieren!
Maar wat had hij nu gedaan? Ook op de schutting, die uit losse plankdelen bestaat, had hij gespoten.
Lekker slim! Dat ging er natuurlijk dwars doorheen.
Ik ging niet gelijk uit van boos opzet, maar het was toch naar.
Na een redelijk vriendelijk gesprek met deze buurman, kreeg ik in ieder geval de verzekering dat hij dit in het vervolg niet meer zou doen.

Ach ja...... soms is communiceren en samenleven met andersdenkenden behoorlijk lastig.
Maar het blijft ontzettend belangrijk!
Ik kon het niet laten staan: een lief basilicumplantje, biologisch en afgeprijsd bij de AH.

Dat 'moest' mee voor in de tuin.
Ik zette het in de kas, naast de tomaten.
Ook basilicum en tomaat versterken elkaars goede eigenschappen.
Het is nu de goede tijd om ook niet afgeharde kruidenplantjes in de tuin zetten.
Het is warm genoeg en langzaamaan wennen ze vanzelf aan lagere temperaturen.
De gezaaide plantjes komen eveneens langzaam op.
Maar voor nu is het weer even genoeg.
Morgen weer een dag in mijn tuin!