maandag 23 oktober 2023

Piccalilly

 Aan het eind van het tuinseizoen, heb ik altijd verschillende groenten over waar net 
geen maaltijd van gemaakt kan worden. Vaak stop ik ze in mijn oogstsoep, 
soms maak ik er een heerlijke curry van met kikkererwten.
Dit jaar maak ik er picallilly van, wat al lang op mijn to-do-lijstje stond.
Niet dat ik piccalilly vroeger zo lekker vond... ik kan me eigenlijk niet eens heugen 
wanneer en hoe ik het at... maar het is zó leuk om nieuwe dingen uit te proberen en groentes
 op een andere manier te bewaren.
Piccalilly dus! Een mooi woord voor een woordspelletjes of dictee èn een groentemengsel
 in mosterdsaus afkomstig uit Engeland, waar het geserveerd wordt bij 
bonen, stamppot of brood. Engeland had koloniën in India, waar de kurkuma en kerrie, 
verantwoordelijk voor de gele kleur, vandaan komen. 
Eet jij wel eens piccalilly? Nou... ik deze winter wel.


Piccalilly

     voor 5 potjes


Ingrediënten:
  • 1 kg groente, schoongemaakt gewicht
  • 900 ml bio natuurazijn
  • 200 ml water
  • 50 g suiker
  • 1 tl zeezout
  • 2 laurierblaadjes
  • 25 g mosterdpoeder
  • 10 g kerrie, 2 t.l.
  • 5 g kurkuma, 1 t.l.
  • 40 g bloem


Hoe maak ik het klaar:
In dit recept kun je allerlei soorten stevige groente verwerken. Ik gebruikte snijbonen, pompoen, komkommer,
 koolrabi, ui, wortel en muismeloentjes. Kijk wat er in jouw tuin groeit 
of in je koelkast ligt. En maak hier een heerlijke mix van. Oudste dochter merkte 
tijdens het snijden al op dat het zo lekker naar verse groente ruikt. 
Snijd de groente na het wassen in kleine stukken.
Breng in een ruime pan 700 ml azijn met het water, het suiker en het zeezout aan de kook en 
voeg de laurierblaadjes toe.
Als het mengsel kookt voeg je de groente toe. Kook deze zachtjes 8 minuten.
Maak ondertussen het specerijenmengsel en meng dit met de bloem. 
Roer er de overgebleven azijn door tot een glad papje.
Voeg dit papje toe aan het groentemengsel 
in een dun straaltje onder goed roeren.
Breng weer aan de kook en laat onder voortdurend roeren 5 minuten verwarmen 
tot een gebonden groentesaus.
Zorg dat er goed schoongemaakte, met sodawater uitgekookte potjes klaar staan en
 spoel die vlak voor gebruik nog even om met heet water. Schep de groente uit de saus 
in de potjes en vul daarna af met de nog vloeibare saus. 
Bij het afkoelen wordt de saus nog een stuk dikker.
Let op dat de potjes vacuüm trekken, het deksel trekt naar beneden en kun je niet meer indrukken.

Laat de piccalilly minstens een maand staan, zodat de smaken goed op elkaar in gewerkt zijn 
voordat je 'm gaat proeven.
Daarom is dit recpt een beetje spannend... ik heb het nog niet geproefd.
De geur was scherp wat de reden was dat ik er nog ietsjepietsje suiker aan toevoegde.
De smaak update komt er over een maand aan. Heb jij ook een mix aan groentes liggen?
Dan kun je met dit recept alvast je eigen piccalilly maken!

Waar ga jij piccalilly bij serveren?

vrijdag 20 oktober 2023

Kruidkoek

 In deze robuuste herfstige, gezonde koek gaan appels en walnoten uit het seizoen. 
Heb jij ze ook zelf geoogst of gevonden in bos of park?!
Deze koek smaakt prima! Té goed eigenlijk om niet te delen.


Kruidkoek

     voor 10 dikke plakken

Ingrediënten:
  • 150 g volkorenmeel
  • 50 g roggemeel
  • 50 g tarwebloem
  • 50 g kokosbloesemsuiker
  • 20 g bakpoeder
  • 2 el kaneel
  • 1/2 tl kardemompoeder
  • 1/4 tl versgemalen peper
  • 1 el appelstroop (zelf maken? klik!)
  • 100 ml water
  • 100 ml sojamelk
  • 25 g roomboter plus boter om in te vetten
  • 50 g rozijnen
  • 50 g gehakte walnoten
  • 1 grote appel

Hoe maak ik het klaar:
Kraak eerst de verse walnoten en verwijder alle harde tussenschotjes (gezond in de thee!).
Vet een cakeblik van 1 liter in met boter of vouw er bakpapier in.
Verwarm de oven voor op 175°C.
Roer alle droge ingrediënten door elkaar in een ruime kom Laat de roomboter smelten in een pannetje. Roer de roomboter samen met de appelstroop, het water en de melk door het meelmengsel. 
Roer er de rozijnen en de walnoten in stukjes door.
Schep in het ingevette cakeblik.
Schil de appel en snijd in dunne schijfjes. Steek deze in het - stevige - beslag 
op gelijke afstand van elkaar.
Schuif de kruidkoek met appel in de voorverwarmde oven en bak 
in 35 tot 40 minuten gaar en bruin.

Laat afkoelen met de ovendeur open.
Snijd de plakjes zó dik dat er op elk plakje een stukje appel zit.
Deze kruidkoek is een stevige koek die heel goed smaakt op herfstige, 
steeds kouder wordende dagen.
En ze is heel gezond met weinig suiker en
 veel vezels, da's extra genieten!

dinsdag 17 oktober 2023

Koolsoep

 Een dagje later smaakt ze nog lekkerder.... deze voedzame koolsoep.
 Van de prachtige groene kool uit de tuin, maakte ik een lekker dikke maaltijdsoep!
Niet iedereen vond 'm even lekker, maar gezond is deze echt Hollandse soep wel!


Koolsoep

          voor 6 personen

Ingrediënten:
  • 500 g groene of savooiekool
  • 2 kleine uien
  • 4 aardappels
  • klont boter
  • 1 liter groentebouillon van bouillonpasta of blokjes
  • 1 tl kerrie
  • 0,5 l ongezoete sojamelk
  • 150 g belegen kaas
  • 2 takjes verse basilicum
  • 3 takjes verse peterselie
  • versgemalen zeezout en peper naar smaak

Hoe maak ik het klaar:
Was de kool goed en snijd in smalle reepjes. Je pureert de soep niet, dus snijd fijn. Pel en snipper de uien. Maak de aardappels schoon en snijd in blokjes.
Smelt de boter in een grote soeppan en voeg de ui en de kool toe. Laat onder goed roeren


 in een paar minuten slinken. Voeg de aardappelblokjes toe.
Maak de bouillon - ik gebruik altijd zelfgemaakte bouillonpasta  (klik) -
en voeg toe. Breng de soep aa de kook met het deksel op de pan en laat 
de groenten in 15 minuten gaar worden.
Voeg de kerriepoeder toe en de melk
en roer goed door. Breng de soep weer aan de kook.
Snijd de kaas in kleine blokjes en roer door de soep.
Was de verse kruiden, snijd in stukjes en voeg ook toe.
Bewaar een paar toefjes peterselie als garnering.

Eet smakelijk!
Wist jij het? Dat groene kool ook savooiekool genoemd wordt?
Het is een gezonde groente van Nederlandse bodem.
Hoe eet jij deze het liefst?


maandag 16 oktober 2023

Tamme kastanje pesto

Wat is er leuker deze herfst dan er lekker op uit te gaan, om schatten te verzamelen?! 
Tamme kastanjes kun je nu overal in het bos of in stadsparken vinden.
De eetbare kastanje, het broertje van de bekende paardenkastanje, hebben we nodig
 voor deze overheerlijke pesto!
Heb je de tamme kastanjes uit hun stekelige bolster bevrijd, dan ben je er nog niet. 
Om deze zoete en gezonde boomvrucht te eten, moet je ze eerst pellen. 
Test van tevoren of ze nog goed zijn met 'de drijfproef'.  
Doe de kastanjes in een ruime kom met water, blijven ze drijven, dan kunnen ze weg, 
zinken ze naar de bodem, dan zijn ze goed.
Verwarm de oven voor op 200° C.
Leg ze eerst 3 minuten in kokend heet water.
Kerf een kruis in de bolle kant van de kastanje en leg ze op een bakplaat. 
Pof ze 15 minuten in de hete oven.  Daarna kun je de kastanjes makkelijk pellen. 
Niet alleen de buitenste, harde pel, maar ook het bruine vlies wat strak om de kastanjes
 zit en erg bitter smaakt. 
Pel ze warm, dat gaat het gemakkelijkst.

Heb je de kastanjes gepeld? Dan ben je klaar voor het volgende recept... 
een overheerlijke pesto met de tamme kastanje in de hoofdrol. 
Ik heb al heel wat pesto's gemaakt en elke keer vind ik de pesto die ik net heb klaargemaakt,
 de lekkerste, maar nu is het oprecht waar! Ik heb nog nooit zo'n overheerlijke pesto
 met bijzonder rijke smaken die perfect op elkaar ingespeeld zijn, geproefd.




Tamme kastanje pesto


Ingrediënten:
  • 75 g gepelde tamme kastanjes
  • 2 teentjes knoflook
  • 40 g verse basilicum
  • 50 g geraspte extra belegen kaas 
  • 1 el vers citroensap
  • 30 ml olijfolie
  • 45 ml basilicumolie (van olijfolie)
  • versgemalen zeezout
  • versgemalen zwarte peper


Hoe maak ik het klaar:
Doordat de kastanjes eerst geroosterd zijn, krijgen ze een unieke smaak: van nootachtig aards tot heerlijk zoet met een romige textuur. Doe de gepelde kastanjes samen met de blaadjes basilicum, de geraspte kaas en de knoflook in de keukenmachine en laat draaien. Pers wat vers citroensap en voeg een eetlepel toe. Laat de olie in een fijn straaltje erbij lopen terwijl de keukenmachine draait. 
De basilicumolie maakte ik eerder deze zomer (klik) maar je kunt ook alleen een goede olijfolie nemen. 
Laat de machine draaien tot een smeuiige pesto is verkregen. 
Breng op smaak met versgemalen zeezout en zwarte peper.
De zoete kastanjesmaak komt mooi in balans door de pittige knoflook, de extra belegen kaas 
en de basilicum. Je weet niet wat je proeft...
Deze pesto smaakt verrukkelijk in een herfstige schotel met paddenstoelen.
Of geniet ervan op een borrelplank bij versgebakken brood.

Ik vind dit oprecht een heerlijke pesto. Maar hoe ik 'm ook aanprees en zelfs tapenade noemde,
 niemand  hier in huis durfde 'm te proeven.
 Mmmmm....deze week kook ik een lekkere pastapesto.
Met tamme kastanje pesto.... Dát zal ze leren!

zondag 15 oktober 2023

Rozenbottelthee

 "Als ik ooit nog eens héééél veel tijd heb in het najaar, dán maak ik een keer rozenbotteljam"  
denk ik al jaren. Rozenbottels verwerken is namelijk een tijdrovend werkje.
Maar het is het zó waard! Rozenbottels zijn super gezond. Ze bevatten heel veel vitamine C,
essentiële vetzuren en antioxidanten.
Rozenbottels horen bij de rozenfamilie [Rosaceae],  net als de appel, framboos en aardbei. 
Rozenbottels - de vruchten van de roos - zijn er in allerlei vormen en maten: langwerpig, rond,
 peervormig, dik en vlezig of juist klein en zijn allemaal - net als rozenblaadjes trouwens - eetbaar.
De smaak is per soort een beetje verschillend.

Voor rozenbotteljam of -siroop heb je heel veel rozenbottels nodig en even zoveel werk.
Maar voor rozenbottelthee heb je dus niet zoveel nodig.
En rozenbottelthee is niet alleen heel gezond, maar ook lekker!
Dus plukte ik een paar handjes rozenbottels voor thee.
Laat zeker wat hangen voor de vogels. Lijsters en merels eten in de winter graag 
het vruchtvlees van de bottels en zaadeters zoals puttertjes peuteren juist de zaden eruit.
Ook kun je zelf wat zaad in de grond stoppen voor je eigen bottelrozen in de tuin.
Hoe ik de thee maak, gaat als volgt...


Rozenbottelthee



Ingrediënten:
  • verse rozenbottels

Bereidingswijze:
Pluk zoveel rozenbottels als je wilt verwerken voor de thee. Pluk niet langs een drukke autoweg.
Droog de rozenbottels in een voedseldroger op 55 graden in ongeveer 12 tot 15 uur.
Laat afkoelen en snijd ze doormidden. Trek het liefst handschoenen aan en verwijder
 de pitjes en alle haartjes. Hiervan wordt namelijk jeukpoeder gemaakt en dat is niet voor niks.
Bewaar je de pitjes en haartjes dan is dit ruim voldoende voor een paar practical jokes. 
Let op! Niet gebruiken bij mensen met ademhalingsproblemen of eczeem.
Ook als je deze pitjes met haartjes in je maag krijgt, kan het daar flink irriteren. 
Verwijderen dus voor deze thee.
Je houdt nu alleen de buitenste, vlezige schil over. Die is geschikt voor in de thee. 
Doe vijf tot zes rozenbottels in een fijn theezeefje of papieren theefilterzakje.
Hang in een kop of glas en schenk er kokend heet water over. Laat vijf tot tien minuten
 trekken tot je een mooi rozerode kleur krijgt. De smaak is lichtzoet... heerlijk!
Bewaar de gedroogde rozenbottels op een droge, vochtvrije plek.
Ze zijn goed gedroogd tot volgend jaar houdbaar.
Je kunt ze in één keer allemaal schoonmaken of dit per keer en per kopje doen.
Je kunt qua smaak variëren en de volgende variaties eens uitproberen.


Variaties: 
  • Voeg een schijfje sinaasappel en een kruidnagel toe voor een frisse kruidigzoete smaak.
  • Voeg een kaneelstokje toe voor een extra zoet accent
  • Samen met gedroogde appelschillen krijg je ook een lekker zoete thee
  • Een schepje goede honing erbij is lekker verzachtend, maar niet nodig als zoetmaker 
Probeer en varieer naar hartelust voor je eigen gezonde kopje thee! 

donderdag 12 oktober 2023

Kruidenwiel

 Jongste zoon had zijn fiets letterlijk kapot gereden en er moest een nieuw achterwiel in.
Het wiel wat eruit kwam had ongeveer 3 cm speling en zes(!) spaken zaten 
los of waren al verdwenen. Niet echt goed om daarmee door te fietsen...
Net toen Peter alle spaken eruit aan het halen was, bedacht ik een betere bestemming dan de kliko.
Ik wil graag een rustiek uitziend kruidenwiel voor in huis of onder het afdak bij de schuur.
Ideaal voor het drogen van keukenkruiden, theekruiden en bloemen.
Peter zag het voor zich en ik na een klein half uurtje doorwerken - van hem dan - ook.
Ook maken? Het kost je bijna niets.
Kijk maar mee....


Kruidenwiel


Benodigdheden:
  • 1 fietswiel
  • rvs spaken
  • nijptang
  • langbek buigtang
  • (bakery) touw
  • verse kruiden in bosjes

Hoe maak ik het:
Het fietswiel mag oud en krom, een voor- of achterwiel zijn, dat maakt niet uit.
Verwijder de buiten- en binnenband, het ventiel en het velglint. Je houdt alleen de kale velg over met de spaken. Schroef of draai elk boutje per spaak los, zodat je de spaken eruit kunt halen. Gooi ze niet weg, want van deze spaken maak je haakjes. Dit wiel heeft 36 spaken en evenzoveel gaatjes in de velg.
Neem een derde deel van de spaken en knip ze met de nijptang in drie stukken. 
Eén stuk is ongeveer 9 cm.
Buig nu aan beide kanten met de buigtang een soort haakje
zoals op de foto. Het mooist is het als alle haakjes ongeveer gelijk zijn, maar
het komt niet zo heel nauw.
Maak op deze manier evenveel haakjes als er gaatjes in de velg zitten.
Hang de haakjes erin en kijk of ze er niet te makkelijk uitvallen.
Buig ze anders nog wat verder rond.
Maak met nog zes spaken een ophangsysteem.
Draai rondjes aan de uiteinden van de spaken, die je vervolgens in elkaar haakt.
Bevestig ze op gelijke afstand aan drie kanten van de velg,
 zodat het wiel recht kan hangen.

Dit rustieke rek moet op een droge plek hangen en een plaatsje in het zicht,
is het zeker waard! 
Voor mij kwam nu het leukste werkje: kruiden verzamelen!
En dat ging bijna vanzelf want ineens zag ik overal kruiden groeien.
Door het mooie weer van de afgelopen tijd, zijn veel kruiden opnieuw
uitgelopen en staan ze er weer mooi groen bij.
Tijd voor een tweede oogst!
 
Maak niet te grote bosjes: hoe sneller de kruiden drogen,
hoe geuriger ze blijven. Ik gebruik bakery touw om ze vast te binden
en met een schuiflusje hang ik ze aan een haakje van het kruidenwiel.
Hang ze verspreid langs de velg zodat het wiel recht blijft hangen.

Heerlijk kruidig ruikt het in mijn keuken naar tijm, koriander, salie en dille . 
Morgen hang ik er ook bosjes
brandnetel aan voor in de thee en lavendelbloempjes en lavas...
Wie weet wat ik nog allemaal tegenkom.

Voor het drogen van fruit en groente met een hoog vochtigheidsgehalte is dit 
droogrek niet geschikt. Het drogen verloopt te traag
waardoor er grote kans op bederf en schimmel is.
Gebruik voor deze voedingsmiddelen een voedseldroger of droogoventje 
of de restwarmte van de oven.
Laat de kruidenbosjes hangen tot ze knisperig droog aanvoelen.
Bewaar ze dan in luchtdicht afgesloten glazen (kruiden)potjes.
Let op! Per seizoen (vochtigheidsgehalte in de lucht) en per kruid
kan de droogtijd variëren.

Oh ja... heb je geen oud fietswiel meer liggen?
Misschien kun je een fiets uit een sloot trekken of een oude stationsfiets
 van iemand overnemen. Wees creatief en upcycle een oude fiets.
Zó houd je het (bijna) gratis.

Geniet van je rustieke kruidendroogwiel.
En natuurlijk van wat je allemaal nog kunt verzamelen voor in de winter!

woensdag 11 oktober 2023

Appeldonuts

 Al eens een appeldonut geproefd?!
Ze zijn zalig, super snel klaar, zien er prachtig uit en super gezond!
Kan dat echt? Ja, ze zijn suikervrij, glutenvrij en vegan.
Ook 'bak' je ze zonder oven. Ideaal als je weinig tijd, 
wat zeg ik: als je geen tijd hebt en toch iets feestelijks wilt serveren.
Neem gerust een appeldonut als ontbijt, of neem 'm bij een kopje kruidenthee of koffie.
 Twee of drie mag ook.... want je kent het gezegde: 'an apple a day, keeps the doctor away'.


Appeldonuts

 voor 5 à 6 donuts

Ingrediënten:
  • 1 grote, lekkere appel
  • 2 el pindakaas met smaakje
  • zelfgemaakte granola 
    of:  havervlokken, pitten, noten en gedroogde vruchtjes

Hoe maak ik het klaar:
Kies een sappige en stevige appel. Mijn favoriet is de Elstar. Laat de appel ongeschild. De meeste vitamines en vezels zitten net onder de schil.
Boor het klokhuis eruit met een appelboor. Snijd de appel in plakken van 1 cm dik. 
Smeer pindakaas op de bovenkant van een appelplak. Ik gebruikte bio pindakaas kokos chili van de pindakaaswinkel en hoewel het vreemd klinkt is dat oprecht lekker! Zeker op deze appeldonut: zoet, hartig èn pittig tegelijk. 
Verdeel hier je zelfgemaakte granola over.
 Ik heb al eerder een heerlijke, suikervrije granola, gebakken in de koekenpan gedeeld (klik!), 
die je volledig naar eigen smaak samenstelt.
Heb je geen granola staan, dan kun je ook havervlokken nemen (tarwevlokken bevatten gluten), 
wel of niet licht geroosterd die je versierd met kokosstrooisel, gedroogde cranberries en
 rozijntjes, noten en zonnebloempitten. Kortom: alles wat je maar lekker vindt en in huis hebt.
Maak er een feestje van!
Deze lekkere smaakcombinatie verraste me!! Het is supersnel gemaakt, 
maar dat zie en proef je er niet aan af.
Natuurlijk waren mijn kinderen wat kritisch, dus maakte ik ook een kleurrijke, 
suikerrijke variant voor hen. Bestrijk de appelschijven met een laagje glazuur 
(poedersuiker met water) en verdeel daarover decoratiestrooisel voor taarten of cupcakes. 
Denk aan discodip en gekleurde hagelslag.

Deze appeldonuts zijn ook een leuk idee om te trakteren op 'de gezonde school'.
Snel gemaakt en niet zo duur. Daar kun je mee aankomen!
Geef de juffen en meesters de pindakaasvariant en de kinderen de keuze.



Extra variatietip:
  • Smelt wat blokjes pure chocolade au bain marie en verdeel deze in streepjes over de appeldonuts. Dit kan zowel bij de pindakaas donuts als bij de glazuurdonuts.
  • Ga op zoek naar een bijzondere variant pindakaas of probeer eens een andere notenpasta

Nog nooit geproefd? Breng daar maar gauw verandering in ;)