Posts tonen met het label deuvelbroed. Alle posts tonen
Posts tonen met het label deuvelbroed. Alle posts tonen

maandag 4 maart 2024

Mijn wintermoestuin

En nog steeds is het geen lente! Tjonge wat duurt die winter altijd lang, 
al komt er gelukkig  altijd weer een eind aan! 
Eerst maar eens wat plaatjes van mijn wintermoestuin! Er staat erg weinig in en 
ook de klussen zijn beperkt en vaak een herhaling van eerdere jaren. 
Maar ik deed ook iets heel nieuws en spannends! Het resultaat zal nog lang 
op zich laten wachten, maar het begin is er.... 
Wie weet is het ook iets voor jou!
Laat je weer inspireren, lees lekker mee!


Paddenstoeleninspiratie

Ik ben dol op paddenstoelen, die mysterieuze, met geheimzinnigheid omkleedde, in het bos groeiende schimmels in zoveel verschillende verschijningsvormen. Ook op het eten van paddenstoelen ben ik dol!
Het vinden van eetbare paddenstoelen in het bos levert helaas nog niet veel op. Maar het zelf kweken van paddenstoelen kan wel. Dan weet je tenminste zeker  dat het eetbare soorten betreft! 
Zo kun je paddenstoelen kweken op compost, stro en zelfs op koffiedik.
Ik koos voor een andere manier en begin daarmee, terwijl het bijna voorjaar is.
Het lijkt misschien  een vreemd onderwerp in de lente, paddenstoelen associëren we meestal met de herfst. Toch heb ik afgelopen maand een soort van paddenstoelenbos in mijn moestuin aangeplant. Nou ja.... het ziet er zó uit
Het begon allemaal met het populierenlaantje tegenover ons huis.
In de herfst tijdens een zware storm liep ik over dat laantje en een kwartier later lag
er een boom op diezelfde plek.
 Omwonenden (met schade) en een buseigenaar waar de boom op gevallen was,
waren gedupeerd en ongerust.
Het gevolg: meerdere zieke bomen werden preventief weggehaald.
Maar dit was nog niet genoeg.... de bomen waren te hoog en er moest een heel stuk af.
En dat zag er zó uit!
De onderkant moet een soort van haag gaan vormen en de bovenkant is er af.
Ineens dacht ik aan zwammen en schimmels op boomstammen.
Verse, net omgezaagde of gekapte bomen zijn heel geschikt om paddenstoelen op te kweken.
Na vriendelijk vragen,  kreeg ik een stuk boomstam. Loeizwaar, maar 
uitermate geschikt voor mijn project.
Toen andere boomstammen nog een tijdje óp het laantje bleven liggen, 
haalde ik nog wat stukken binnen.

En bij Groene takken bestelde ik deuvels, geïnjecteerd met mycelium oftewel een netwerk van schimmeldraden.
Hun motto: 'wij eten de paddenstoelen op, de paddenstoelen eten het hout op, dat is 'eetbaar hout'!

De broeddeuvels met geïnjecteerde schimmel kun je over de post krijgen en moeten tot gebruik
in de koelkast bewaard blijven. Op basis van een boomsoort is het mogelijk een 
om de juiste paddenstoel te kiezen. Zo groeit op een populier de paddenstoel
'populierenleemhoed' heel goed. Maar ook de 'grijze oesterzwam' en het 'fluweelpootje'.
Deze paddenstoelen heb ik dan ook besteld. 
Laat een vers gekapte boomstam ongeveer 3 weken liggen voordat je de entpluggen
erin doet, maar ouder dan 3 maanden mag ook niet.
Dan is een boomstam te oud en zitten er waarschijnlijk al schimmels in vanuit de lucht.

De gebruiksaanwijzing zit bij het zakje broeddeuvels.
Ik ging ijverig aan het gaten boren 
en sloeg vervolgens de pluggen er in.
Ook jongste dochter hielp ijverig mee, als ze straks maar geen
paddenstoelen hoeft te eten ;)
Tot er niks meer van te zien was.
In het inwendige van de boomstam moet de schimmel zijn werk gaan doen.

Ondertusssen bouwde ik mijn eigen kleine paddenstoelenbosje in een schaduwrijk
hoekje van de tuin. Naast de oude pruimenboom en tegen een schutting aan. 
Als het goed is, komt daar bijna geen zon.
En de knoflook groei daar.... ;)
En nu maar geduld oefenen, zoals bij heel veel zaken met een eigen tuin.
Hoewel paddenstoelen nog langzamer groeien dan veel planten.
Ik denk dat ik voor de eerste paddenstoelen 10 tot 18 maanden moet wachten.
Oei.... ik houd jullie op de hoogte.
Wil je meer lezen en weten over deze spannende en interessante manier
van paddenstoelen kweken, kijk dan bij Groene Takken.
Maar wat zal het straks gaaf zijn als ik niet naar de winkel hoef
maar mijn eigen verse paddenstoelen kan oogsten!


Kippenmest 

De mulch bladlaag in de tuin heb ik weer op z'n plek geharkt nadat het was weggewaaid met de winterstormen. En daaroverheen verdeelde ik vier emmers goed verteerde kippenmest.
Althans.... dat was de bedoeling. Met een niet vooropgezet plan, begon ik een emmer te verplaatsen. 
Doordat deze volgeregend was, was ze lekker vloeibaar, maar ook loodzwaar. 
Ik dacht slim te zijn en de kruiwagen in te zetten, maar ook dat bleek moeilijk. 
Hoe krijg je zo'n zware emmer in de kruiwagen.
Enfin.... ik rommelde wat aan en hield de gladde emmer niet goed vast, met als gevolg dat hij uit mijn handen glipte en met een bons op de grond terecht kwam. De vloeibare kippenpoep spatte hoog op tot in mijn gezicht, nek en haar. Ik voelde me zo vreselijk vies... en dát was ik ook.
Ik stonk een uur in de wind. Maar toen kreeg ik een soort oerkracht over me en heb me daar al die emmers over mijn moestuin verspreid en geleegd.
Kijk aan! Heerlijke mest die nog even de tijd krijgt om in te trekken.
Alleen in mijn haar en kleding was het minder prettig.
Ik werd bijna onpasselijk van mijn eigen lucht en thuis
deed ik geen stap over de drempel voordat mijn oude broek en laarzen
in de container zaten. Ze waren zelfs te vies voor de wasmachine.
Wat zijn kippen toch ontzettend nuttig en gezellig om te houden.
Ze passen perfect in een kleine voedselkringloop....
Ze eten je restjes op, geven eieren en produceren ook nog goede mest.



Vijgenboom snoeien

Zoals elk jaar moet ik in de winter de vijgenboom snoeien. Het is zo'n geweldige boom,

maar wat groeit ze uitbundig en hoog.
Dit jaar wilde ik alle hoge takken aftoppen, maar ik kon
er echt niet meer bij, ook niet toen ik op de ladder stond.
Jongste zoon, die me hoorde zuchten en steuen en zelf me al lang boven het hoofd gegroeid is,
kwam me helpen. En dat was erg welkom: samenwerken is met snoeien heel fijn,
want van een afstandje zie je vaak beter welke takken weg moeten of nog korter
kunnen, dan dat je met je hoofd in de wolken... eh, takken staat.
Ook een paar dikke hoofdtakken kwamen eraf, die zaag ik gelijk op maat en bewaar in het 
houthok....  die stoken we over drie jaar op. 
En net als vijgenbladthee, ruikt ook dit hout lichtzoetig naar kokos.
De boom kan er weer tegen, het komende jaar en als het goed is, kan ik 
er straks de vruchten weer van plukken.

Oogsten

Mijn wintermoestuin stelt niet veel meer voor. 
Ik oogstte de allereerste witlof. Eigenlijk nog wat te klein, maar ik kon niet meer wachten ;)
Gelukkig komt er nog wat aan!

 De allerlaatste, kleine knolselderij oogstte ik en daar maakte ik een lekkere
selderij broodsalade (klik!) van. Dat was ik al lang eens van plan en met een 
klein stukje of in dit geval een ondermaats exemplaar is dat makkelijk te doen.

En als laatste heb ik nog aardperen staan. Die aromatische, lekkere, oliehoudende 
knolletjes zijn familie van de zonnebloem.
Door de aanwezige inuline kan het je darmen flink stimuleren.
Dát laatste is eigenlijk de reden dat ik dit thuis niet meer hoef klaar te maken.
Ineens zijn ze er hier thuis allemaal erg gevoelig voor...
Nou, dan eet ik het gewoon lekker zelf!
Ik heb nergens last van en een paar rösti koekjes (klik) als lunch,
smaken me super goed!

Zet je eenmaal een paar knolletjes aardpeer in je tuin, dan komen ze elk jaar 
weer op. Ze vermeerderen zichzelf en van december t/m februari graaf je ze op
als een lekkere welkome wintergroente.
Iemand nog een knolletje om eens uit te proberen?
Ik heb er nog genoeg....
En oh ja, na een warme zomer komen in september/oktober de vrolijkste
zonnebloempjes bloeien. 


Zaaien en planten

Over zaaien en planten valt in de winter meestal nog niet zoveel te zeggen.
Wel was ik in de voorjaarsvakantie in mijn favoriete tuinwinkel waar ze 'vroege uien' verkopen. Uien die nu al de grond in kunnen, maar geen bewaaruien zijn. Omdat ik dit jaar zelfs door mijn voorraad stengelui uit de vriezer heen ben, leek me dit een goed idee.
 Zo'n 40 uien lekker kunnen plukken/oogsten wanneer ik ze nodig heb. Heb jij wel eens
 vroege uien gehad?
Verder kocht ik niks, tot ik bij de kassa een heel gesprek met een klant aanhoorde. Hij kocht broccoli, sla en bloemkool voor de voorjaarsteelt onder glas. Lekker in de kas waar het op een zonnige middag al zomaar 20° C kan worden.  Maar ik heb ook een kas, dus rende ik weer terug naar de groenteplantjes. Ik kon het niet laten... ook al weet ik dat de slakken ook ontwaken... 
ik zette twee broccoliplantjes in de kas.
A;s het goed is, is deze te eten in mei. 

Winter? Ja, winter!

Gelukkig.... na al die stormen en die enorme hoeveelheden regen die regelmatig mijn tuin blank zette,
was er half januari ook een mooie witte deken die de tuin bedekte.
Want een winter zonder sneeuw, is geen echte winter!
Prachtig die sneeuw!! Ook al was het meer een heel dun laagje,
wat er één dag lag...
En dan is het nu hoog tijd dat de lente komt!
Deze knop van de zwarte bes zat er al tijdens de sneeuw,
maar nu bloeit en groeit er steeds meer....
En daar zien we ook met reikhalzend verlangen naar uit!

Oh ja....  dit jaar heb ik wel hele bijzondere plannen met mijn 100 m2 moestuin.
Maar daar schrijf ik een apart blog over....  
Komt binnenkort!


vrijdag 16 december 2016

Paddenstoelen zelf kweken

Al lang staat het topic 'paddenstoelen' op mijn to-do-list en dan bedoel ik vooral: het zelf zoeken en plukken van eetbare paddenstoelen in het bos. Dat lijkt  me geweldig!
Zomaar plukken mag niet en bovendien is het gevaarlijk. Wist je dat er elk jaar wel één persoon in Nederland overlijdt door een paddenstoelvergiftiging?!  De eetbare soorten (bijv. boschampignons)  lijken verdacht veel op juist heel giftige paddenstoelen (zoals de groene knolamaniet). Sinds ik mezelf twee jaar geleden bijna vergiftigde tijdens het proeven van een  kruid, denk ik ook wel twee keer na.
Dus bij gebrek aan bos (hier in de randstad) en aan geld om een cursus 'eetbare paddenstoelen zoeken'  te volgen, heb ik mijn eigen plan getrokken.

Mijn droom begon vorig jaar bij de Intratuin, dacht ik.......
Daar verkopen ze in de herfst namelijk boomstammen, geïnjecteerd met schimmels van paddenstoelen.
Als je de boomstam 'goed' behandeld, dan komen de paddenstoelen van jouw keus uit die stam gegroeid.
Maar ja..... wat ik afgelopen jaar ook deed, uit dat dure stammetje, kwam geen paddenstoel, laat staan een oesterzwam, groeien.
Jammer van die 15 euro. Normaal zou  ik dat zelfs niet kopen, maar ik weet het nog precies.
Mijn zoontje kwam na een onverwachte ziekenhuisopname thuis en we besloten dat te vieren met een lunch bij de Intratuin. Enorm opgelucht en blij besloot ik toen zo'n stammetje te kopen.

Heel het jaar wachtte ik en raakte ik teleurgesteld, tot deze herfst.
Nu ben ik weer blij en tevreden over de Intratuin. Ook zonder bon, met stammetje en label, kreeg ik zomaar een nieuwe mee. Hoera!

De oesterzwammen durfde ik niet meer aan, nu ga ik voor de shii-take. De paddenstoel waar ik in de supermarkt nooit om vraag, omdat ik niet weet hoe ik dit nu goed moet uitspreken;)

In ieder geval: dit is mijn nieuwe stammetje.

De viezig bruine plekken zijn een teken dat de paddenstoelenschimmel in het hout zit.
De gebruiksaanwijzing vertelt dat de boomstam eerst zo'n 24 uur moet schrikken, ondergedompeld in ijskoud water, voordat de schimmel gaat groeien. Zet de boomstam vervolgens rechtop op een beschutte, schaduwrijke plek in de tuin of op het balkon. Let op: de stam mag niet uitdrogen.
Dit heb ik vorig jaar met mijn oesterzwammenstam ook gedaan, maar zonder resultaat. Nu maar afwachten of dit met de shiitake stam wel gaat lukken.
Als het goed is, zal de stam drie jaar lang, drie keer per jaar een  paddenstoelenoogst geven. Ik ben benieuwd!   

Ondertussen ga ik niet stil zitten.
Omdat ik het geheel een duur project vind, ben ik op zoek gegaan naar een alternatief èn dat heb ik gevonden! Zó leuk!!
Er is een bedrijf in Nederland dat paddenstoelenbroed kweekt en verkoopt. Misschien heeft de Intratuin het zelfs daar vandaan.
Het bedrijf zit in Wilp, is enig in zijn soort in Nederland en heet: "Groene takken".
Op hun website staat: mensen eten de paddenstoelen, de paddenstoelen eten het hout = Eetbaar hout.
Hier kun je op hun website een kijkje nemen.

En het allerleukste komt nog. Terwijl ik een leuk uitje voor mijn lief regelde om geïnspireerd te worden door alles wat met hout te maken heeft, kwam ik een stand van de Groene takken tegen.

 
Een houtbewerker of meubelmaker is niet blij met paddenstoelen in hout, maar ik was blij verrast ze te zien.  En wat ze verkochten, waren geïnjecteerde stammen en  zogenaamd 'deuvelbroed'.
Een paddenstoel is een schimmel. De schimmeldraden bevinden zich in de grond of in hout, de paddenstoel zelf is het vruchtlichaam. Een paddenstoel is een unieke schimmel, omdat de meeste schimmels geen vruchtlichaam hebben of te klein zijn om met het blote oog te zien.
Ik wil natuurlijk graag paddenstoelen zien...... èn dat kan!
Hoe de schimmel zich precies voortplant en zich vermenigvuldigt, is erg ingewikkeld. Maar ik wil graag zo'n schimmel in handen krijgen, om een boomstam te injecteren. Dat kan met zogenaamd deuvelbroed. Deuvelbroed zijn houten deuvels, die vol zitten met de schimmeldraden
van een paddenstoelensoort.
Er was zelfs veel keus.......
Ik heb deuvelbroed gekocht voor oesterzwammen. Dat kan geïnjecteerd worden in elke loofboom, behalve fruitbomen.
En ik kocht populierenleemhoed, ook een eetbare paddenstoel.  Dat moet specifiek in een populierenstam geënt worden.
De zakjes met dit deuvelbroed kunnen twee maanden in de koelkast bewaard blijven.

Zó ziet het deuvelbroed eruit. Het zijn houten deuvels die timmermannen gebruiken. Op de één of andere manier is hier paddenstoelenschimmel in gegroeid.


Deze 'geïnjecteerde' deuvels moet je in een gezonde, pas gekapte boomstam inbrengen, zodat de schimmel zich door de hele stam kan verspreiden. Het gevolg zal zijn: paddenstoelen die op het hout groeien.     Ik was erg blij met mijn vondst, maar het hout wat ik nodig had, moest wel aan een aantal eisen voldoen.  Het moet pas gekapt zijn, het moet van een gezonde boom afkomen. Er mogen uiteraard nog geen schimmels (paddenstoelen) aan groeien en  de stam moet een doorsnede hebben tussen de 12 en 30 cm.  Ik had ongeveer twee maanden de tijd, zolang kan het deuvelbroed in de koelkast bewaard blijven en optimistisch dacht ik dat ik wel aan het juiste stammetje kon komen.           Dus ik vroeg her en der rond, keek naar kapvergunningen in de krant, keek verlangend naar de rij populieren op het laantje tegenover ons huis.    En gelukkig: op een dag ging de deurklopper. Daar stond mijn geweldige tuinbuurman. Aan hem had ik ook gevraagd om hout en hij had een cadeau voor me. Een stuk berkenstam met de goede afmetingen, vers gekapt van een gezonde boom.
Hij had het weer aan zijn buurman, die een berk kapte, gevraagd voor mij. Geweldig, toch?!
Dus ik had mijn stam voor het deuvelbroed van de oesterzwammen.
Volgens de aanwijzingen moet de vers gekapte boomstam drie weken tot drie maanden staan om af te sterven.
Verder benodigd gereedschap: een accuboor, tape en een hamer.



Doe een stukje tape om de boor, zodat de gaten die je boort, even diep worden als de lengte van de deuvel.


Leuk werkje! Hoewel zoonlief graag wilde helpen, heb ik natuurlijk vooral zelf geboord!
De gaten moeten gelijkmatig over de boomstam verdeeld worden.
Ruikt lekker, zoveel vers zaagsel.
In het ontstane gat, wordt de deuvel geslagen, met een hamer. Hij mag niet uitsteken.
Helemaal erin!
Zo zit 'ie goed!
Bij elkaar waren er 15 deuvels met paddenstoelenbroed.
Op verschillende afstanden boor en sla ik de deuvels in de boomstam.
En vervolgens zet ik de boomstam in de losgewerkte aarde.
Gewoon een centimetertje of twee diep.
Op een schaduwrijke plek, onder de vijgenboom!

En toen opeens kwam ik erachter dat ik al paddenstoelen heb groeien in mijn tuin,..

Op een heel vochtige plek: de binnenkant van de regenton:)
Maar of ze eetbaar zijn??

Eens kijken in mijn speciale, nog niet aangeschafte, paddenstoelen-wildpluk-encyclopedie ;)
Hi hi........

By the way..... het oesterzwammenbroed is goed terecht gekomen.
Nu nog een stukje populierboomstam.
Als iemand een pas omgezaagd stammetje heeft of weet........
Graag!
En terwijl ik niks zie, gebeurd er binnen in die boomstam heel wat, als het goed is.
Wordt vervolgd.......