vrijdag 9 december 2016

Gekonfijte gember

Ik kreeg verse gemberwortel, twee   tassen   vól   gemberwortel!
Ik woog het: het was zo'n tweeënhalve kilo! Wat moet ik met zovéél gember?

Ik weet er wel iets op.....
  • drinken als hete gemberthee  (paar stukjes in een glas en kokend heet water opschenken) 
  • invriezen, geschild en in stukjes om te kunnen gebruiken indien nodig
  • mijn gemberbier voorraad aanvullen: ik maakte liters en liters gemberbier! (lees hier ook meer over gember: de oorsprong, werkzame stoffen en geneeskracht!)
  • uitdelen aan mensen die ook gember gebruiken

........ maar toen had ik nog steeds heel veel gember over. 
En ik besloot gekonfijte gember te maken.
Je weet wel, die 'nootjes' op siroop, of de zogeheten bakgember. Ik gebruik het niet zó vaak, maar àls ik een keer een pannenkoek eet, is mijn favoriete beleg: kaas en gember. Sowieso een lekkere combi!

Dus ik maakte gekonfijte gember. En dat sloeg een goede bres in mijn gember voorraad......
En voor wie wel eens wil weten hoe dat gaat, deel ik mijn ervaring hier.

Het is, zo las ik, belangrijk om 'jonge' gember te gebruiken. De zogenaamde verse uitlopers en niet de oude, dradentrekkende wortels. Nu, ik had niet zóveel keus, want de gember die ik had, bleek niet meer zó jong te zijn. Ik maakte het gewoon.....


Gekonfijte gember

Ingrediënten:
  • 500 g bio gember
  • 400 g biologische rietsuiker
  • water
Hoe maak ik het klaar:
Ik houd van pure, verse ingrediënten èn ik houd ervan, als een recept zó weinig nodig heeft.
De gember die ik kreeg, was biologisch en als ik dan toch iets maak, doe ik het liever goed: biologisch dus!



Schil de gember en snijd deze in stukjes van  ongeveer 2,5 cm groot.


Tijdens het koken worden de stukken nog wat kleiner.
Je houdt veel schil over.
Ik verdubbelde het bovenstaande recept en had ruim 300 g aan schil over.



















Dit hoef je natuurlijk niet weg te gooien, want hier kun je prima gemberthee van trekken. Pittig en opwekkend!
Ik bewaar het in een afgesloten bakje en af en toe gebruik ik het. Drie tot vijf stukjes in een theepot en in een glas 2 stukjes met kokend water overgieten.

Breng de stukjes gember in een pan met ruim water aan de kook. En kook het ongeveer 20 minuten.  Giet de gember af, gebruik dit water ook als lekker pittige gemberthee.

Doe de gember opnieuw in een pan. Voeg de suiker toe en 7 dl water.
Breng aan de kook en laat daarna op halfhoog vuur inkoken zonder deksel.


Tot een deel van het water verdampt en het vocht wat dikker, wat stroperig wordt.
Dit gebeurt na ongeveer 2,5 tot 3 uur.
De gemberstukjes worden langzaam geler en wat kleiner.
Natuurlijk kan het pannetje tijdens het inkoken ook op de houtkachel...... :)

Zorg voor goed gesteriliseerde potjes, omgespoeld met kokend water en schep daar de gember in. Voeg ten slotte de hete suikerstroop toe en laat het op de kop afkoelen. Op die manier trekken de deksels vacuüm en hoef je de gekonfijte gember niet in de koelkast te bewaren.

Leuk receptje, als je echt veel gemberwortel hebt of als je alles graag zelf klaar maakt.
Ik zou er zelf geen gember voor kopen, denk ik, want in de potjes bakgember die je in de winkel koopt, zitten geen E-nummers. Ook dát bestaat uit alleen maar suiker (wel de goedkoopste natuurlijk), gember en water.


Oh ja, mijn zelf gekonfijte gember proeft wel errug pittig.
Dit kan ik maar beter met mate gebruiken.
Maar houd je van de smaak van gember....... lekkerrrrr!



woensdag 7 december 2016

Appeltaartjam maken

Wie houdt er nu niet van appeltaart?!! Ik ken niemand.......  Jij?
En nu is het mij gelukt déze smaak, de lekkere appeltaartsmaak,  te vangen in een potje met jam!!






Dit is ècht de laatste jam die ik dit seizoen maak, hoor. En het kwam goed uit, want ik had, naast mijn mand vol valappels,  nog drie (??) aangebroken zakken geleisuiker staan.
Ik besloot het 'jammen' gelijk in een workshop-vorm te gieten.


Charlotte had nog een workshop jam-maken van me tegoed en daarom doken we gezellig de keuken in.
En o.... wat wás het gezellig!

En de jam zelf? Ja, die smaakt geweldig, dus deel ik hem hier! 
Je kunt dus van appels prima jam maken. Het was voor mij de eerste keer dat ik dit probeerde en het duurde héél lang, maar het resultaat is er naar!
Heb je nog appels over, of kun je goedkoop aan appels komen....... ik zou zeggen : maak er een potje van!

Natuurlijk heb je appels, kaneel en suiker nodig. Rozijnen laat ik voor het gemak weg, hoewel dat ook best zou kunnen.
De avond tevoren had ik al een pan vól geschild tijdens het kijken van een goede film; dat gaat gemakkelijk samen.

Maar we besloten alle appels te verwerken. Dus terwijl er al een pan opstond voor appelstroop, schilden we nog veel meer appels.......
En terwijl de pan met appelstukjes op het vuur stond voor de appeljam, haalden we de allerlaatste appeltjes door de sapcentrifuge.
Dat gaat snel: ongeschild en met klokhuis en al.



Het werd een heerlijk, dorstlessende appelsmoothie!!
Want ja, wie werkt moet ook eten.
Vervolgens maakte ik ook nog een lekkere couscous-lunchsalade klaar.
Het maakt niet uit dat die appeljam wat bewerkelijk is, we kwamen de tijd wel door.
Maar nu naar het recept......

Appeltaartjam

  • 2 kilo appels
  • 1500 g geleisuiker
  • 2 kaneelstokjes
  • 1 citroen

Hoe maak ik het klaar:
Schil de appels en verwijder de klokhuizen. Snijd de appels in partjes. Was ze en doe ze in een ruime pan. Voeg zoveel water toe, dat de appelstukjes net onderstaan.
Breng het aan de kook, samen met één kaneelstokje en laat het met een deksel op de pan 30 minuten doorkoken.
Giet het daarna door een zeef met neteldoek en laat het ongeveer 30 minuten uitlekken.
Druk met een lepel zoveel mogelijk het vocht uit de appelpulp.
Meet het opgevangen vocht in milliliters en voeg evenveel geleisuiker toe in grammen.
Ik had bijna 2 liter vocht en voegde dus 2 kg geleisuiker toe.
Je kunt ook kiezen voor geleisuiker in een verhouding van 2 : 1 en dan voeg je de helft toe.
Pers de citroen uit en voeg het sap toe aan het vocht.
Voeg het kaneelstokje toe en ook de appelpulp.
Breng aan de kook en laat het zonder deksel inkoken.
Volgens  het recept wat ik gebruikte, zou de jam na 5 minuten genoeg ingedikt zijn.
Nou....... dat was bij ons niet het geval, helemaal niet!
Op de foto kun je goed zien, hoe dun het eigenlijk is.
Het duurde en het duurde.....
De lunch werd opgesmikkeld, de appelstroop dikte in, ik ging  naar de fietsenmaker om een fiets op te halen, maar de appeljam bleef sap. Uiteindelijk heeft 'ie bij elkaar ongeveer 3 tot 4 uur gekookt, maar toen ontstond er ook iets prachtigs.

Als stoofpeertjes lang koken, worden ze rood (ja, ja, ook zonder perenrood of port)!
Als appels lang koken, worden ze........  óók heel mooi rood!
Misschien een beetje beïnvloedt door het kaneelstokje, maar het resultaat is dus:
aardbeienrode appeltaartjam.
En zeg nou zelf: met zo'n mooi kleurtje smaakt het bijna nog lekkerder.

Oh wacht..... als de appeltaartjam dus eindelijk genoeg ingedikt is (en toen ik naar de fietsenmaker was, heb ik het vuur gewoon uitgezet, hoor) dan vul je brandschone, met kokend water omgespoelde jampotjes ermee.
Zó heb je de smaak echt gevangen en kun je er een winter lang mee doen.


Natuurlijk had Charlotte een paar potjes appeltaartjam verdiend. Deze workshop paste niet in één dag, dus kreeg ze die later.

Mijn zoon is echt dol op deze appeltaartjam.
Hij  heeft gekeurd en geproefd en wil niets anders meer op zijn boterham hebben.......

Hoewel het op aardbeienjam lijkt, is dit toch ècht de appeltaartjam!

Ik maak voor mezelf geen boterhammen met jam  klaar, maar gebruikte deze jam als topping op mijn (verder) suikervrije appeltaartkoekjes, die ik deze week bakte. Mjummmie!
Maar het smaakt natuurlijk ook fantastisch bij de zondagse scones met clotted cream.
Ben je een dagje thuis?
Misschien leuk om deze smaak ook eens te vangen?!
..............
Hmmm, maybe ;)

dinsdag 6 december 2016

Surinaamse vega pastei

Terwijl mijn zwem maatje gisteren naar Suriname vloog, had ik gelukkig nog tijd gehad om bij haar de ingrediënten van deze Surinaamse pastei te checken.
Ik kan hem wel lekker vinden (oh ja!!) maar het moet ook kloppen.........

En ja......... er zitten augurkjes in  èn wortels en doperwtjes....... en het kan prima vegetarisch!

Er gaan lekker veel groentes in, de allerlaatste augurkjes van eigen inmaak, eitjes van mijn eigen kippen, wortel uit de tuin..... En wat zíet het er mooi uit!
Voor het gemak maak ik het met bladerdeeg klaar. Mag best een keertje!
Hier het recept:

Surinaamse vega Pastei

                voor 6 personen

Ingrediënten:
  • 2 el olijfolie
  • 2 uien
  • 2 teentjes knoflook
  • 250 g quorn
  • 250 g tofu
  • 2 tomaten
  • 1 biologisch groentebouillonblokje/ 1 el bouillonpoeder
  • 100 ml water
  • 200 g bio diepvriesdoperwten
  • 1 kleine winterwortel
  • 4 zoetzure augurkjes
  • 2 el verse peterselie
  • 12 plakjes diepvriesbladerdeeg (of neem twee vellen vers bladerdeeg)
  • 2 eieren
  • versgemalen zeezout
  • versgemalen zwarte peper
Hoe maak ik het klaar:
Verwarm de oven voor op 200 graden.
Kook in een klein pannetje de twee eieren hard in 8 minuten.
Verhit de olie in een hapjespan en bak hierin de ui, knoflook en de tofu en quorn. Je kunt ook andere vleesvervangers gebruiken. In Suriname wordt vaak kip gebruikt, hoewel het prima vegetarisch kan....... Bestrooi met versgemalen zeezout en peper. Voeg de in stukjes gesneden tomaten,  het bouillonblokje en het water toe. 
 

Doe het deksel op de pan en laat het geheel 10 minuten sudderen.
Maak de wortel schoon en snijd in plakjes. Snijd de augurken in plakjes en hak de gewassen peterselie fijn.
Voeg de doperwten, wortel, augurk en peterselie toe en roerbak 5 minuten, zodat het vocht iets kan verdampen.
Bekleed intussen een bakblik (met bakpapier) met bladerdeeg. Ik gebruikte zes losse plakjes, zorg  dat ze goed aan elkaar hechten. Prik de bodem hier en daar in met een vork.
Leg de vulling hierop en verdeel de plakjes ei erop. Vorm van de overgebleven bladerdeeg een even grote lap als deksel en vouw dit over de vulling heen. Kneed de randen van de onder- en bovenkant samen.
Snijd in het midden een klein deegrondje uit, zodat tijdens het bakken de stoom kan ontsnappen.
Bak de Pastei in het midden van de oven in ongeveer 30 minuten goudbruin en gaar.
  Eventueel bestrijk je met een losgeklopt eitje de bovenkant, voor een extra glanzend, goudbruin resultaat.
 
Niet laten staan, maar gelijk serveren.
Hier in huis gaat er een hoeraatje op, als dit op tafel komt: iedereen houdt van deze Pastei!


Dit is ook een prima gerecht voor op een buffet.

Eet smakelijk!

maandag 5 december 2016

Mijn moestuin (47 & 48)


Om maar met de deur in huis te vallen:  ik heb weer eens iets bijzonders gedaan, afgelopen week!! Ik was met gereedschap en een boomstam in de weer. Vervolgens heb ik twee boomstammen 'geplant' op de schaduwrijke plek onder de vijgenboom.  Boomstammen planten?? Ja, afgekapte, 'dode' boomstammen......
En erin zit deuvelbroed.... klinkt een beetje creepy, maar het heeft te maken met paddenstoelen.  Voordat ik er te veel over verklap...... Een blog hierover verschijnt binnenkort.  Maar het is ècht heel leuk!!!

























Een paar foto's als sneak preview,
de rest volgt.....











Bizar, ik heb vorige week nog de laatste tropische groentes geoogst uit de kas. Eerlijk gezegd was ik ze een beetje vergeten. En het is toch ècht geen verwarmde kas.......  


De mini-aubergines (ja de plant gaat nu toch dood) en de Spaanse pepers geoogst.  Lekkerrr.
De pepers vries ik trouwens in, kun je prima doen en voor gebruik haal je het gewenste aantal pepers eruit.  De zaadlijsten zijn van de bevroren peper makkelijk te verwijderen.

Is 't ie eenmaal ontdooid, dan wordt het wat moeilijker. Ach...... houd je van pit? Dan snijd je ze gewoon mee..... er is geen wet die zegt dat je de pitjes en zaadlijsten moet verwijderen....
Geef bij het eten er dan wat 'te blussen' bij. Brood of rijst zijn ideaal. Suiker helpt ook, maar drink nooit water!!


Ik oogstte de eerste aardperen! Op deze foto kun je goed zien, hoe vers ik het op mijn bord wil hebben. Het is deze weken rond vijf uur al donker, maar ik moest ze rond die tijd nog gaan oogsten.
Gelukkig had ik een 'zaklamp' bij me........ ;)

Hier is een wel heel grote aardpeer, met verschillende aan elkaar vastgegroeide knolvertakkingen. Ondergronds groeit de aardpeer of topinamboer of Jerusalem artisjok flink door. Omdat ik ook erg veel kleine knolletjes vond, denk ik dat ik de rest van de aardperen nog even laat zitten. Tot eind februari kunnen ze nog prima  geoogst worden.
Oh ja, ik at ze in mijn lievelingsgerecht: gegratineerde aardperenKlik hier voor het recept.


Verder groeit de rucola gestaag in mijn kas. Wonderlijk! Ik kan het vast gaan oogsten, komende week....


De tijd van verse munt thee is alweer geweest..... helaas!

Gelukkig heb ik nog wat colakruid op het moestuindak van het kippenhok groeien.  Lekker hoor! Af en toe een vers kopje colathee ;)

Het heeft ook al een paar keer flink gevroren.
Is de boerenkool geen decoratieve plant zo?! In een nette border zal hij niet misstaan!
En na de vorst smaakt 't ie nog lekkerder!
Ik oogst de bladeren van onder af. Elke keer bij verschillende planten. Zo  kan de 'kroon' doorgroeien en heb ik langer boerenkool om te oogsten.
Ik heb een mooie rij bloemkoolplanten staan, maar ik weet nog steeds niet of het nu winterbloemkool is of niet.
Het is natuurlijk belangrijk bij het zaaien van planten om te weten wanneer ze geoogst kunnen worden. Dan weet je tenminste ook wannéér je ze moet zaaien.
Ik vrees dat ik er vanzelf achter ga komen.
Ik vind de bladeren van de bloemkool verdacht slap gaan hangen..... :(

Met de komst van de vorst is het ook tijd om kwetsbare boompjes en struiken te beschermen tegen de kou. Maar  wanneer hebben planten nu echt bescherming nodig? Tegenwoordig wordt in de media een beetje nachtvorst al snel breed uitgemeten, als: “winterkoude komt eraan!”. Nachtvorst is echter een doodnormaal verschijnsel. Vaak daalt de temperatuur niet lager dan -5 graden Celsius. Een temperatuur waar bijna geen enkele plant zich ook maar iets van aantrekt.
Er is een verschil  tussen nachtvorst en 'echte' vorst. Vorst die niet alleen in de nacht maar ook overdag aanhoudt. Bij 'echte' vorst  raakt de bovengrond bevroren en kan het matig tot streng gaan vriezen. Zeker in combinatie met sneeuw. Bij matige vorst liggen de temperaturen tussen de -5 en -10 graden Celsius. Bij strenge vorst liggen de temperaturen tussen de -10 en -15 graden Celsius. Vaak wordt er dan gesproken over een vorstperiode. Extreem zijn de zogenaamde koudegolven waarbij de temperatuur gedurende minimaal 5 dagen niet boven nul komt en het in de nachten streng vriest. Het zijn deze temperaturen die sommige planten de das om kunnen doen.

De mate waarin planten zijn bestand tegen koude wordt winterhardheid genoemd. Dit is afhankelijk van de soort en soms ook leeftijd van een plant. Waar de plant groeit is een derde erg belangrijke factor. Zet planten die van zichzelf gevoelig zijn voor vorst daarom eerder op een beschutte plek in de tuin, dan op een open, winderige plaats.
Planten in pot lopen bovendien een groter risico op vorstschade dan planten in de volle grond. De wortel van de plant-in-pot bevindt zich boven de grond. Het risico op bevriezing is daardoor aanzienlijk groter. Zelfs winterharde planten kunnen in een pot dood vriezen of schade oplopen. Wortels van planten in de volle grond zijn goed beschermd. Meestal bevriest alleen de bovenlaag en blijven diepere wortels gevrijwaard van vorst.

Planten en boompjes kun je ook op een natuurlijke manier beschermen tegen de kou. In de eerste plaats is het altijd beter om je tuin pas in maart op te schonen. Dus heb je je tuin nog niet 'winterklaar'? Geeft niet.......  Verdorde planten en afgevallen blad zorgen voor een natuurlijke bescherming van de bodem.
Soms is het nodig om over de grond nog een extra beschermlaag aan te brengen van blad, compost of bijvoorbeeld houtsnippers. Deze methode heet officieel mulchen.
Met matige vorst is er in mijn tuin wel eens een eucalyptus boom en een laurierboompje doodgevroren..... en ook mijn olijfboompje. Zonde natuurlijk!


Maar ik ben voorbereid en heb een voorraad noppenfolie bewaard. Dit wikkel ik om de stam van het kwetsbare boompje. Dit gaat niet over de blaadjes en de top heen, want folie laat geen licht en lucht door.... dan zou het boompje stikken. De stam en wortels beschermen is het beste!

Mijn  laurierboompje en nieuwe olijfboompje pak ik goed in.
Voor olijven is een temperatuur van -8 graden Celsius het minimum.


Ik doe weer wat aarde en blaadjes rondom het noppenfolie op de grond.
Heb je geen plastic noppenfolie, het kan ook heel goed met een (fleece)deken.
Je kunt ook winterbeschermingshoezen of thermohoezen kopen, vanaf vijf euro per stuk.

Onze vijgenboom is zich hier zo thuis gaan voelen, dat ik haar niet hoef in te pakken. De boom is al zo'n elf jaar oud en staat op een beschutte plek in de tuin.....

En..... met vooral winterkost op het menu (en mandarijntjes op de fruitschaal die niet zoveel vitamines bevatten) is het goed jezelf een extra boost te gunnen door verse kiemgroente op je menu te zetten.

De bekendste kiemgroentes zijn: alfalfa en taugé.
Maar je kunt ook radijs- of broccoli kiemen eten.
Doordat de kleine plantjes in de groei zijn, zitten ze vol groei- en levenskracht.
Dit merk je in je voeding: het geeft energie.

Ik heb een eenvoudig kweekbakje waar het zaad in het middelste bakje zit. Watergeven, wat je twee tot drie keer per dag doet, zorgt voor het ontkiemen van het zaad. Maar door de gaatjes loopt het water gelijk door, je spoelt de zaadjes als het ware.
 
Hier zie je het begin van kieming. Sommige zaadjes krijgen al kleine worteltjes........
En hier zie je het zaad na een dag of vijf. Er kan al voorzichtig geoogst worden.
Ik zou zeggen: gun jezelf wat extra groente.
Lekker op een boterham of beschuitje, door de salade of gewoon een plukje als garnering op de rand van je bord (wèl opeten dan!!)
 
Zó kun je zelfs midden in de winter nog zaaien.

Tot de volgende keer!

vrijdag 2 december 2016

Sinterklaas 2016


Sinterklaasavond :
Ik ben dol op het Sinterklaasfeest: gezellig, knus en vol van verwachting en vrolijkheid.
Soms is de praktijk ietsje anders, maar........  ik houd er van!
En ondanks alle negativiteit dit jaar in de media, houd ik me daar bewust niet mee bezig.

Dit jaar besluiten we pakjesavond op zaterdagavond (3 december) te vieren. 's Middags staat er nog een tafeltenniscompetitie op het programma, waar zoonlief speelt en mama coacht. Gelukkig kan onze kleuter al goed een avondje op blijven......
Dus is bijna het 'heerlijk avondje' aangebroken......

Voorgaande jaren aten we best ongezond met veel Sinterklaaszoetigheid. Daar had ik vorig jaar ècht geen zin meer in. Ik koos iets gezonds om te koken wat alle kinderen super lekker vinden. En dit jaar maak ik een soepbuffet!
Gezellig een pannetje op de kachel......
Ik heb een pan courgette-tomatensoep staan, daar maak ik een groentesoepje met zelfgebakken croutons bij en een knolselderijsoepje met paddenstoelen. Volkoren bio stokbroodje met versgemaakte kruidenboter erbij....... Voor elk wat wils, zou ik zo zeggen!

Deze avond doen we het allemaal wat losser dan op andere avonden. In plaats van een standaard toetje, gaan we beginnen aan de zelfgebakken kruidnootjes, zelfgebakken taaitaai, de banketletter en pepernoten. Dat wordt de start van onze avond. 
Hoewel de kinderen super druk zijn bij het vooruitzicht (hoe zou dat nu toch komen?) gaat het vast goed, net als vorig jaar.






Vorig jaar hebben we een Sinterklaasspel gemaakt, zodat we niet alleen maar zitten te snoepen en de kinderen alleen maar gefocust zijn op de cadeautjes....
Het was erg gezellig om te spelen, hoewel ik echt niet meer weet, waar ik het spel vandaan heb.
De opdrachtkaartjes zijn op rijm en krijg je als je met een dobbelsteen gooit. Er zitten erg grappige opdrachten bij, zoals: 'pak je voeten in met inpakpapier en loop er de rest van de avond op'.
Onderaan dit blog, schrijf ik de opdrachten uit, voor wie dit spel leuk lijkt.








Na het minimaliseren, met de novemberchallenge,  waar ik overigens nog helemaal niet klaar mee ben, is het wel een uitdaging om pakjesavond te vieren. Maar ik doe het op de volgende manier:
Vanaf de zomervakantie heb ik al niks onnodigs en extra's meer gegeven aan de kinderen. Nu krijgen ze heel praktische cadeaus zoals: allemaal hun eigen douchegel,  een grappige fietsbel, een paar onesies, die zijn altijd welkom, een nieuwe schoolbeker, een mooie boxer, viltstiften (de oude zijn al weken geleden weggegooid, omdat ze kapot/leeg waren) etc. etc. Dingen die gebruikt gaan worden èn die ook 'op' gaan.
Tot mijn jongste zoon van de week opeens met een benepen gezicht vroeg: "Maar mam,  we krijgen toch ook nog wel iets om mee te spelen, of niet?"
Natuurlijk, dat ook..... Ach, hij was echt een beetje ongerust, dus stelde ik hem maar gauw gerust! Maar we maken het gewoon niet te gek.
Dat is ook niet bedoeling en oorsprong van het feest!!

Om geen scheve gezichten te zien, krijgen alle kinderen even veel pakjes. En of ze nu duur of goedkoop zijn, dat maakt niet eens zoveel uit. Zelfs niet voor onze oudste met zijn 'wiskundeknobbel'.
Vorig jaar had ik de cadeautjes verdeeld over drie zakken, die uiteraard niet helemaal vol zaten.
En met grote pauzes ertussen pakken we de cadeautjes uit. Ik had voor veel gedichten gezorgd, ik vind het zelf altijd leuk om te schrijven en het hoort er echt bij.
Bij gedichten maken, kijk ik altijd naar het cadeau en de ontvanger. Ik doe per kind ongeveer drie gedichten en ga er gewoon even voor zitten. Naast een standaardregel, maak ik er altijd wat origineels van. Het is geen poëzie, maar dat hoeft niet.
Vorig jaar had ik een erg leuk gedicht voor de jongste twee kinderen die ik telkens betrapte op 'nagelpeuteren'. Hun nagels zagen er niet uit en zij kregen dus een nagelvijl. Met een gedicht dat sommeert dat ze een vijl moeten gebruiken en nooit meer nageltjes mogen peuteren.....  Halverwege het jaar heb ik het er met de kinderen nog eens over gehad. "Geen nageltjes trekken, hoor. Dat vindt Sinterklaas ook niet goed!" Ach ja, het is ook een beetje een moraliserend feest, toch?!
En ze hebben het best goed volgehouden!!

De oudste kinderen die extra zakgeld krijgen,  betrokken we bij het kopen van een paar cadeautjes.  De kinderen kochten een paar cadeautjes voor ons. Leuk om te zien, hoe ze hier hun best op doen. Met gedicht erbij!

Het wordt vast een geslaagde avond, die láng mag duren.

Voor degenen met (jonge) kinderen, die ook het Sinterklaasspel eens willen spelen, beschrijf ik hieronder het spel en geef ik de tekstkaartjes.
En ach..... als je melig bent, kun je dit natuurlijk ook met volwassenen spelen......

Sinterklaasspel:
Het spel is geschikt voor kinderen van 4 tot 12 jaar
Het is gemakkelijk zelf te maken:  papieren kaartjes, geplakt op karton.

Wat heb je nodig:
  • 12 opdrachtkaartjes
  • 2 dobbelstenen
  • evt. een ganzenbordspel (of een variatie erop)
  • Sint cadeaupapier

Hoe speel je het:
Om de beurt gooit iemand de dobbelsteen, pakt het bijbehorende kaartje, leest de opdracht voor en voert de opdracht uit.
Je kunt hierbij ook gebruik maken van een ganzenbordspel. Niet de regels van het ganzenbord gelden, maar het aantal ogen van de dobbelsteen bepaalt je opdracht. En zo loop je met je pion het bord over.  Bij deze variant zit een duidelijk einde, hoewel het niet om winnen gaat. Het is een coöperatief spel!

De kaartjes
Hopelijk kun je ze kopiëren en plakken.....

1.
"Jij gaat even uit de kamer en iemand anders verstopt snel.....
dit gedichtje. Jij moet zoeken. Warm en koud roepen mag wel!"

2.
"Iedereen buigt voorover en jij tekent vlug....
een mijter of pietenmuts op ieders rug.
Het mag met je vinger, maar raden ze niet goed?
Dat betekent dat het helemaal over moet!"

3.
"Loop 3x om de stoel mijn kind......
klim er op, roep je naam en buig 3x voor de Sint"

4.
"Pak je voeten maar eens in; doe er papier omheen......
maak het vast met plakband van je hak tot je teen....
zo loop je op cadeautjes die steeds ritselen en kraken.....
pas als het spel voorbij is, mag je de pakjes openmaken!"

5.
"Wat rijmt er op 'dak' en 'piet'? Zeg het maar......
nu nog rijmen op 'Sint' en je bent klaar!"

6.
"Jij bent nu even 'liedjes-Piet'
en je zingt op één been, het stoombootlied!"

7.
"Jij moet iemand kiezen die zijn of haar schoen uittrekt.....
en één uur lang niet meer aan mag doen!"

8.
"Pak stiften en papier en teken Sinterklaas......
maar het moet met een blinddoek, helaas!"

9.
"Je mag het iemand vragen, je mag ook iemand bellen.....
maar je moet hardop '10 scheve, gescheurde schoorstenen' gaan tellen
(één scheve, gescheurde schoorsteen, twee scheve, gescheurde
schoorstenen,  drie..... etc.) "

10.
"Er liggen vijf proppen pakpapier die moeten in een doos.....
Je mag je handen niet gebruiken, ook al duurt het een hele poos!"

11.
"Maak een prop van pakpapier......
gooi tien keer over, veel plezier!
Maar valt de prop....... helaas, pindakaas....
'Begin weer bij één"!' zegt Sinterklaas."

12.
"Maak een prop van pakpapier en leg die op je rug....
loop nu gebogen naar de deur en naar je stoel terug....
Valt 'ie niet? Ben je een knappe piet.
Valt 'ie wel? Moet het over en snel!"

Op de achterkant van de kaartjes, teken je het aantal ogen van de dobbelsteen.

Naast dit spel, kun je ook gaan sjoelen met kruidnootjes (of toch maar de 'gewone' sjoelschijven....)

Wat ik altijd belangrijk vindt, is iemand te betrekken bij onze gezinsmomenten, zoals dit Sinterklaasfeest.
Iemand die vaak alleen is, is welkom om dit feest-voor-iedereen, gezellig mee te vieren.
Dit jaar heb ik al een cadeautje voor een mystery guest, maar ik heb zelf nog geen idee wie dit zal zijn. Ik heb nog niemand uitgenodigd.........
Weet jij iemand, of ben je zelf alleen deze avond...... kom en schuif aan!


Hopelijk heb ik je geïnspireerd door hoe wij 'Sinterklaas' vieren.......
Hoe vieren jullie dit feest?
Een heel gezellig, goed weekend voor iedereen en een fijne Sinterklaasavond!









 

dinsdag 29 november 2016

Onze houtkachel


Oh....... wat  c o s y!  Hij staat er vandaag precies tien dagen!!
En het is elke dag genieten. Hij past zó goed bij ons en in ons interieur, dat het lijkt of 't ie er al jaren staat........

Onze nieuwe houtkachel!
We hebben niet eerder een houtkachel gehad, fantaseerden meer over vloerverwarming eigenlijk. Dus voor ons is een houtkachel compleet nieuw. Maar we zijn er enthousiast over!

Al een tijdje was mijn lief op zoek naar een hobby cq sport. Hij heeft beide in één gevonden in onze nieuwe houtkachel. Want een kachel verwarmt dubbel, niet alleen  als 't ie brandt, maar ook daarvoor als je hout gaat verzamelen, zagen en kloven. Reken maar dat je daar warm van wordt!

Voor mij past een houtkachel goed in een duurzame leefstijl.
De kachels van nu leveren een belangrijke bijdrage om meer duurzame energie te gebruiken. Stoken met hout is een erkende, duurzame manier van verwarmen.
Een houtkachel geeft je de mogelijkheid om te stoken met biomassa. Het warmterendement is hierbij belangrijk, want  een hoog rendement is niet alleen goed voor het milieu, tevens bespaart het je in stookkosten, omdat je meer warmte overhoud. Je bespaart geld (met een lagere energierekening) door duurzaam te stoken!

Een houtkachel is ook duurzaam omdat het evenveel CO² uitstoot als dat er vrij komt bij het verrottingsproces in de natuur.

Duurzaam heeft ook te maken met onthaasten.
Op een knopje drukken of een schakelaar omzetten, werkt niet. Het kost nog echt tijd om een kachel aan te maken. En ik moet zeggen..... dáár mag ik nog wel even mee oefenen.
Daar staat tegenover dat als de elektriciteit uitvalt, het gewoon lekker warm blijft in huis......
Duurzaam!
En het is passend bij een zelfvoorzienend leven. Dé brandstof is hout en dat is relatief goedkoop: er is gemakkelijk en vaak gratis aan te komen. Uit mijn tuin kan ik snoeiafval gebruiken voor in de kachel en mijn lief, die meubelmaker is, heeft op zijn werk ook regelmatig hout over.

Maar..............  hoe begonnen we?
Met de aanschaf van een kachel ga je niet over één nacht ijs.
Het plan was er al een jaar of twee. Eerst nog vaag en onlogisch: een houtkachel in een bijruimte plaatsen waar al vloerverwarming zit, maar geen schoorsteen............ Niet dus!

Maar langzamerhand begon het plan vaste vorm aan te nemen.
En toen mijn enorm grote, wandvullende kast ging verdwijnen, kwam daar een kant en klare, gemetselde schoorsteenpijp tevoorschijn.
Hoe degelijk en goed is die schoorsteen? Dat is heel belangrijk.
Een kapje tegen vogelnesten was een paar jaar geleden al geplaatst en de schoorsteenpijp was leeg. We gebruikten het schoorsteenkanaal de afgelopen jaren, in ons huis als ventilatiekanaal.
Via het dak ging mijn lief de schoorsteen inspecteren. Hij kocht veeggerei om de schoorsteen te vegen.
Maar wat we niet wisten, was dat er een dubbelwandig rookkanaal in zat, gebouwd van ronde betonelementen.
Daar kwamen we achter met het slopen van het onderste gedeelte. Wow!!
Wat was die schoorsteen degelijk en solide gebouwd!
De foto is nogal wazig, maar dat komt door het in de lucht zittende bouwstof.

Want wat leverde een stukje van 2 meter slopen een enorme hoeveelheid puin en bouwstof op. Ongelooflijk!
Maar wat betreft de schoorsteen - het rookkanaal van een kachel - zitten we helemaal goed.
Wel heeft mijn lief er voor de zekerheid nog een flexibele RVS schoorsteenpijp door getrokken. Helemaal schoon, lekvrij en roetvrij.
De hoogte van een schoorsteen is ook belangrijk. Hoe hoger hoe beter. De rook kan dan over de huizen oplossen.
Uit elke houtkachel komen namelijk schadelijke stoffen vrij, waaronder fijn stof, stikstofoxiden, roet en PAK’s. Bij gesloten kachels verdwijnt dit naar buiten via de schoorsteen. Daar kunnen omwonenden hinder van ondervinden.
Door alleen gebruik te maken van schone brandstoffen is de overlast te beperken.
Volgens onderzoek ondervond 11 procent van de bevolking overlast, veroorzaakt door vuurkorven, open haarden en/of houtkachels........
Om overlast in de omgeving te voorkomen is het verstandig om afspraken te maken over het tijdstip, de windrichting en de windsterkte waarbij gestookt wordt.

Iedereen is anders, maar ik vind het heerlijk ruiken als ik buiten loop en dan opeens de geur van verbrand hout in mijn neus krijg. Alleen die geur is  al zó knus dat ik me niet kan voorstellen dat mensen hierover klagen.
Dat is voor mij hetzelfde als ik bij de buurvrouw van een paar huizen verderop, vrolijke pianoklanken op straat, hoor. Terwijl een pianiste in de buurt altijd met de ramen dicht speelt, om geen overlast te geven.
Wanneer ik piano ga spelen, zet ik expres het raam op een kiertje (brrrr) omdat ik de mensen die langslopen, wil laten meegenieten van een vrolijk melodietje (moet ik eerst even oefenen met het raam dicht, hoor ;))
Het is maar hoe je erover denkt dus.
Maar goed........ ons huis ligt op een hoek van een woonwijk en schuin tegenover de ingang van een stadsfabriek. Kan me niet voorstellen dat een beetje rook uit onze schoorsteenpijp opvalt met de uitlaatgassen van de vrachtwagens die dagelijks langsrijden.......
Ik zie geen probleem........

Let ook op de diameter van de schoorsteen, die heeft te maken met het formaat kachel dat je erop aan kunt sluiten.

En dan ga je bedenken wat voor soort kachel je wilt.
Er zijn gietijzeren houtkachels, stalen houtkachels, speksteenkachels, tegelkachels en pelletkachels. En varianten hierop.
Hout is een goedkope brandstof. Je kunt droge, kant-en-klare houtblokken kopen maar het is nog goedkoper als je zelf hout verzamelt en opslaat. En dat hout verzamelen is voor ons geen probleem. Al kiezen we uitsluitend voor schoon hout, zonder lijm- of verfresten.

Let op het rendement van een houtkachel. Het percentage van het rendement slaat op de hoeveelheid warmte dat niet verloren gaat via het afvoerkanaal. Moderne houtkachels hebben een rendement van zo’n 80%. Dat komt omdat het vuur in de afgesloten ruimte een hogere temperatuur bereikt en daardoor veel efficiënter verbrandt. In moderne kachels worden de niet verbrande gassen vlak voor ze de schoorsteen in gaan, alsnog verbrand.
Een speksteenkachel haalt zelfs 90% en produceert daarmee ook de minste afvalstoffen.
Voor een houtkachel heb je veel minder hout nodig dan voor een open haard. De verbranding is in de houtkachel  enigszins te reguleren met de luchttoevoer.

Doordat je minder hout nodig hebt, dan bij een open haard en op hogere temperatuur stookt, produceert een houtkachel veel minder rook en daarmee minder schadelijke stoffen zoals koolmonoxide en PAKs. Daar zijn je buren en het milieu weer blij mee.

De prijzen van een houtkachel vallen mee. Stukken goedkoper dan bijvoorbeeld een gashaard.
En er bestaan kachels in allerlei stijlen en formaten

Je kan kiezen tussen houtkachels met zogenoemde convectiewarmte of een houtkachel met stralingswarmte. Convectiewarmte is een lastig begrip maar betekent zoveel als dat de warmte van de kachel via de lucht wordt verspreid in de kamer. (Dat geldt overigens ook voor de radiotoren van de centrale verwarming. Ook hier zijn het luchtstromen die de ruimte verwarmen). Dus bij convectiewarmte stijgt de warme lucht op. Een goed voorbeeld hiervan is de zogenaamde Bullerjan kachel.
undefined
Echt een stoer en mannelijk ontwerp. Maar daar kwam ik een beetje tegen in opstand.......
Ik moet er wel lekker een pannetje stoofpeertjes op kunnen zetten en er gezellig voor kunnen zitten met een boek of een handwerkje..........  Nee, hoe modern en goed verwarmend ook, deze kachel is niet mijn stijl!
Stralingswarmte daarentegen is warmte die direct door de kachel wordt afgegeven. Hoe dichter je bij de kachel zit, hoe warmer het is.

Bij de aanschaf van een kachel legden we onszelf de restrictie op van ons budget. En we besloten om voor een tweedehands kachel te gaan.
Die worden regelmatig aangeboden, maar je keuze is wat meer beperkt.

En toen zagen we deze kachel....... een stalen houtkachel met stralingswarmte.
Deze beauty komt 'gewoon' van Marktplaats, maar qua vorm en uitstraling viel ik er als een blok voor. We kochten hem van sympathieke mensen, bij wie hij al een jaar of tien brandde. Alleen omdat zij over willen gaan op een pelletkachel, mocht 'ie weg.
De voltallige familie was bij de koop aanwezig, oftewel het afscheid van hun kachel.
Met veel tips en extra's en onder het genot van koffie en thee, namen we uiteindelijk de kachel mee.
We kregen zelfs een paar houtkeggen mee, om gelijk te kunnen stoken.

En nu moeten we zelf voor brandstof gaan zorgen.

Opeens bekijk ik herfststormen met heel andere ogen.
Want ze zijn niet alleen nuttig voor de bomen die hun blaadjes verliezen, maar ook nuttig om stookhout te scoren voor onze kachel. We kunnen immers gratis grote takken wegslepen om vervolgens op te slaan.


Na een herfststorm is het voor ons nu ook een soort 'oogsttijd'..........Onze kachel stond er net, toen er een storm woedde....... dat kwam heel goed uit.

De dag daarna gingen we met de bakfiets een rondje door de buurt maken. Wat konden we ontzettend veel hout meenemen! En wat hielpen de kinderen goed mee!

Dit hout is natuurlijk niet gelijk te branden, want het is van belang dat het zo droog mogelijk is. Korte gekloofde blokken die in de wind onder een afdak liggen, drogen het best. Nu nog een plek voor een afdak zoeken........
Ik krijg zo'n vermoeden dat mijn verticale moestuin en druivenstruik definitief het veld zullen gaan ruimen........ :(
Maar hout moet lang drogen, afhankelijk van de soort kan dat één tot tweeënhalf jaar duren.
Het vochtpercentage van het hout moet onder de 18% zitten. Met een speciale vochtmeter kun je dit eventueel opmeten.



Een houtkachel verwarmt niet alleen, een houtkachel biedt rust, uitstraling, sfeer. Het leeft!
Had ik al gezegd dat we er heel blij mee zijn? :)

Ik vind meer rust door onze kachel, ons hoekje in huis is mooi geworden. Rustgevend zonder tv en heel behaaglijk warm en knus met die vlammetjes.....



Als ik de komende tijd wat minder blogberichten schrijf, komt dit doordat ik 's avonds voor onze houtkachel zit, kijkend naar de speelse vlammetjes, genietend en tot rust komend bij smeulende, warme houtblokken of stammetjes.
Ik geniet!

En wat doe jij?