Posts tonen met het label gezondheid. Alle posts tonen
Posts tonen met het label gezondheid. Alle posts tonen

dinsdag 14 mei 2024

Pluk je eigen voorjaarskruidenthee

Na een rondje over mijn favoriete eiland, kwam ik zoveel heerlijke eetbare bloemen en 
wilde kruiden tegen waar je allemaal thee van kunt drinken, dat ik ze graag met je deel. 
Een wildplukwandeling organiseer ik dit voorjaar niet, maar je leert snel als je je ogen goed openhoudt.
 Thee hoef je niet in zakjes te kopen bij de super, je plukt ze gewoon tijdens een wandeling 
door park, bos of woonwijk.
Blad en bloemen kun je drogen om langer te bewaren, maar een kopje verse thee, gelijk 
van struik of plant geplukt is nog krachtiger!
Er groeit zoveel gezonds en heerlijks om ons heen....

Officieel mag je kruidenthee, zonder de bladeren van de echte theeplant [Camellia sinensis]  
geen 'thee' noemen, het heet een kruideninfusie, oftewel: kruiden getrokken in heet water. 
Dit doe je om de goede inhoudsstoffen,  die aan het water worden afgegeven, binnen te krijgen.
Kruideninfusie of kruidenthee... het is mijn favoriete drank, eender hoe je het noemt.
Koffie is aan mij niet besteedt, ik ben een echte theedrinker,
En al die verschillende smaakjes met elk hun eigen gezonde werking, vind ik geweldig interessant.
Drink je een lekker kopje thee met me?
Mooi, dan gaan we eerst op stap!



Madeliefje

Wie kent ze niet, die schattige madeliefjes  [Belles Perennes], ook wel meizoentjes genoemd? 
Deze 'belle' in het grasland is niet alleen mooi, maar ook eetbaar. 
De blaadjes en bloempjes zijn lekker in een salade en de bloempjes kun je zowel gedroogd
 als vers in de thee drinken.
Het madeliefje bevat veel vitamine C, calcium en magnesium en heeft een wondgenezende 
Wat is ze mooi... díe kleine paarse dovenetel [Lamium Purpureum] met bloempjes die vanaf februari hele graslanden paars kunnen kleuren. Wanneer je ze van dichtbij bekijkt, lijken ze wat op orchideeën.


Hondsdraf

Dit is hondsdraf... hele velden worden blauwpaars gekleurd van half februari tot juni.  Want het is met de kleine bloempjes een enthouasiaste bloeier.
En goed nieuws: zowel blad als bloempjes zijn eetbaar en gezond.
De jonge blaadjes zijn lekker in de sla of vers in de thee.



Vlierbloesem 

Yes! Heb jij ze al gespot? De vlier bloeit weer! Wát een geweldige struik is de vlier [Sambuca Nigra]. Alle onderdelen van bast tot blad, van bloesem tot bes zijn eetbaar. Vroeger werd ze veel aangeplant op boerenerven vanwege haar geneeskrachtige eigenschappen, maar ze groeit overal goed. De bloesem bloeit van half april tot juli. Voor mij een feestje, want met de vlier kun je van alles doen:  klik!
De bloesem is rijk aan vitamine C en bevat antioxidanten.
Vlierbloesem was de eerste wildpluk thee die ik - alweer meer dan twintig jaar geleden - gebruikte. 
Ik droog elk jaar een voorraadje bloemschermen voor de winter. Vlierbloesemthee is 
namelijk weerstandsverhogend, bestrijd verkoudheid en griepsymptomen.  
Ideaal als het griepseizoen aanbreekt:  ik wapen me met vlierbloesemthee. 
Let op: laat wat bloesem hangen zodat er in het najaar 
besjes  kunnen rijpen. Die zijn namelijk ook heerlijk in bijvoorbeeld likeur, jam of hoestdrank.



Meidoorn

Ook met je ogen dicht, merk je wanneer je langs een meidoorn [Crateagus]  loopt. Wát geurt ze 
zoet en heerlijk! Je kunt merken dat ze familie is van de roos. 
En net als de roos is de meidoorn niet alleen zoet, maar ook eetbaar.
De jonge blaadjes kunnen goed in een salade, de bloesem kan samen met de blaadjes in de thee
en in het najaar kunnen de meidoornbessen worden verwerkt tot jam, gelei of siroop.
Meidoorn bevat veel flavonoïden en wordt ook wel 'hartkruid' genoemd.
omdat ze gezond is voor het hart. Het reguleert de bloeddruk en zorgt voor een 
gezonde natuurlijke nachtrust. Ook ontspant ze bij stress en angst.
Heb jij het nog nooit gedronken? Snel naar die struik in het park! 
Op je gezondheid met meidoornthee!



Brandnetel 

Die ouwe, vertrouwde brandnetel [Urtica]  staat bij mij al jarenlang op  het menu en m'n kinderen weten niet beter.
Ze is heerlijk in soep, maar ook in pesto, omelet, lasagne en hartige koekjes. De smaak is 
wat kruidiger en hartiger dan spinazie. De brandhaartjes die mierenzuur bevatten, 
prikken (bijna) niet als je van
 bovenaf de topjes plukt. Brandnetel bevat diverse vitamines, onder andere B en C en 
verschillende mineralen. De brandnetel is vooral bekend om zijn bloedzuiverende werking en
 het werkt goed tegen reuma.
Ze helpt tegen bloedarmoede, is bloed reinigend en voert water en urinezuur af. 
Geeft energie en bevordert de stoelgang.
Wil je een reinigende voorjaarskuur doen?  Drink dan elke dag twee koppen brandnetelthee. 
Oh ja...gebruik de jonge brandnetel in het voorjaar of najaar en neem dan gerust wat meer
 om te drogen. 
Als de brandnetel bloeit, kun je haar beter niet gebruiken. 
Enneh.... die Zonnatura brandnetelthee  uit de winkel voor minstens 4 euro voor een pakje, 
hoef je niet meer te kopen.  Je maakt brandnetelthee super easy zelf!



Walstro 

Walstro kent iedereen ook wel als 'kleefkruid'....  kinderen laten het kleven op je kleding 
of -minder grappig - in je haar. Wat kinderen niet leren is dat walstro [Galium Aparine] ook eetbaar is.
De jonge blaadjes gebruikte ik al eens in een pesto en een groene soep (wel goed fijn pureren) en 
kan ook prima als thee gerdronken worden.
Walstro bevat antioxidanten en schijnt gezonde lymfevaten te ondersteunen. 
Ze is goed voor de huid, gaat huidaandoeningen  als eczeem tegen, 
omdat ze ontstekingsremmende en verzachtende eigenschappen heeft. 
Hiervoor is het drinken van Walstro thee heel goed.
Lekker ook? Het smaakt groen en licht bitter....  maar hé, dat doet groene thee ook!
Niet samen gebruiken met bloedverdunners!



Watermunt

Watermunt is de wilde variant in de uitgebreide muntfamilie en groeit vlak langs het water. Watermunt [Mentha Aquatica] heeft lichtpaarse invloeden in het groene blad en is duidelijk herkenbaar aan haar geur.
Ze groeit langs slootkanten en op brakke bodems.
De smaak is een krachtige muntsmaak.
Ze heeft een verfrissende en  antiseptische (ontgiftende) werking. 
 Ze is lekker in salades, bij vis, in toetjes, in siroop, muntsuiker en koekjes en natuurlijk als muntthee!
In de zomer mijn absolute favoriet.
Wist je dat muntthee helpt bij de spijsvertering als je lekker getafeld hebt? Je gaat je minder vol voelen. Dit is de reden dat er vaak verse muntthee op de kaart staat in restaurants.
De thee kleurt snel geel tot lichtgroen en de verfrissende pepermuntsmaak is uitnodigend.



Paardenbloem

In april en mei kleuren de weiden geel door de vrolijke paardenbloem [Taraxacum offcinale]. 
Door de Latijnse toevoeging 'officinale' weet je dat je hier te maken hebt met een geneeskrachtige plant. Wortels, blad en bloemen zijn eetbaar en kennen verschillende toepassingen.  
Het gezegde 'bitter in de mond, maakt het hart gezond' gaat duidelijk op voor de paardenbloem. 
Want ze mag dan zonnig zoet lijken, bitter smaakt het blad en ook de rest van de plant. 
Al eeuwenlang maken mensen gebruik van de geneeskrachtige werking van de paardenbloem. 
Ze bevat tal van vitaminen en mineralen, ondersteunt lever- en galfuncties en heeft een 
positieve werking op je spijsvertering. Dit komt doordat paardenbloem de aanmaak 
van urine bevordert, waardoor afval- en gifstoffen sneller je lichaam verlaten.
Deze werking krijg je bij het drinken van een kop thee.
Je kunt zowel thee zetten van de bloemen, het blad en/of de wortels. 
Smaakt het wat bitter? Zoet eventueel met honing of maak zelf een plantaardige honing van.... 
welja: de paardenbloem! Klik!



Witte dovenetel

De witte dovenetel [Lamium Album] lijkt sterk op de brandnetel, maar dan zonder de brandhaartjes met mierenzuur. Duidelijk herkenbaar zijn de witte bloempjes. Wanneer je op de achterkant zuigt, krijg je een zoete smaak in de mond van de nectar. Laat vooral ook wat staan voor de bijen.
De witte dovenetel is in zijn geheel eetbaar en gezond. Dovenetel bevat meerdere gezonde stoffen, 
de blaadjes kun je eten als een soort spinazie.
Dovenetelthee staat bekend om haar gezonde werking: ze is heilzaam, 
net als de brandnetel bloedzuiverend en onstekingsremmend. 
Vooral bij keelklachten is dovennetel een probaat middel. Ben je af en toe hees?
Of heb je klachten aan het strottenhoofd en de stembanden, dan schijnt dovenetelthee goed te helpen.
Ook bij vrouwenkwaaltjes als menstruatie- en overgangsklachten kan dovenetel worden ingezet...
Op je gezondheid!



Lindebloesem

Ooit kocht ik op een lokale markt in Turkije een zakje lindebloesemthee, tot ik er beschaamd achter kwam, dat dit ook gewoon in eigen land verkocht wordt en sterker nog...  zelfs in eigen stad te plukken is. Ach, al doende leert men, ontwikkeling is een proces.
Deze prachtige linde [Tilia europeae]  is zelfs een zogenaamde koningslinde, een cultivar 
die speciaal met troonswisselingen wordt aangeplant. 
Hoe het ook zij, de boom staat symbool voor vrouwelijke gratie en de bladeren en bloesem 
zijn geschikt om er thee van te drinken. Vanaf juni bloeit de linde en dan pluk je de bloesem, 
maar in april kun je het jonge blad al gebruiken. Het blad bevat iets minder actieve ingrediënten 
dan de lindebloesem. Koop je een zakje lindebloesemthee, dan zit hier ook blad bij.
Linde bevat onder andere kalk, magnesium, verschillende slijmstoffen en etherische oliën.
Lindebloesemthee is ontzettend gezond bij verkoudheid en de eerste griepverschijnselen doordat 
ze het zweten activeert. Het stimuleert je afweersysteem en helpt bij een hoge bloeddruk en
 slapeloosheid. Neem nog een kopje rustgevende lindethee voor het slapengaan!




Donzige klaproos

Dit blog is wat verlaat door mijn vakantie en inmiddels zie je ook de rode klaproos bloeien. Maar in april bloeit de donzige klaproos [Papaver atlanticum]. Helder oranje en onmiskenbaar familie van de papaver. 
Op de site van een bloemist las ik dat de klaproos giftig zou zijn, maar dat is niet waar. 
De bloemblaadjes zijn eetbaar en gezond. De kleurige blaadjes fleuren dessert, siroop of thee op. 
Deze prachtige, tere bloemen, waarvan de blaadjes gelijk afvallen als je ze plukt,  
kun je gedroogd of vers gebruiken in thee. Vaak wordt ze gebruikt in samengestelde theemengsels.
De (donzige) klaproos heeft een ontspannen en kalmerende werking. Ze helpt bij slapeloosheid.
De smaak is zoet tot nootachtig. 



Zevenblad

Ik schreef  al eerder over zevenblad 'if  you can't beat it, eat it! Zevenblad [Aegopodium podagraria] kan een vervelend, woekerend onkruid zijn. Bedankt, Romeinen, voor het meenemen van dit kruid! Maar..... de Romeinen namen dit niet voor niks mee: zevenblad is eetbaar en bevat veel vitamine C,
 vitamine A en de mineralen Kalium, calcium, magnesium en kiezelzuur.
 Ideaal als je maanden een stad moet belegeren...  verse groente is 
elke dag te plukken en voorkomt ziektes.
En ook ik maakte er al verschillende pesto's, soep en zelfs een lekkere risotto van. 
Zevenblad is goed tegen jicht en reuma.... 
En nu blijkt dat zevenblad ook nog als thee te drinken is. Dát is helemaal makkelijk. 
Misschien moet je even wennen aan de smaak, maar gezond is zevenbladthee wel! 
En zoeten met honing mag altijd.


Wilde bosaardbei


In het bosgedeelte waar ik wandelde, kwam ik onder de bomen de wilde bosaardbei [Fragaria Vesca] tegen. De aardbeitjes zijn nog niet rijp, smaken minder zoet dan de geteelde aardbei, maar zijn zeker niet giftig, waarvoor ik - als avontuurlijk kind - gewaarschuwd werd. En ook de bladeren zijn eetbaar.
Bosaardbeitjes bevatten vitamine C en een heleboel mineralen zoals calcium, ijzer, kalium en fosfor....
Van de bladeren kun je een prima thee zetten. De bladeren bevatten een looistof en 
worden vaak gebruikt in de fytotherapie. Ze helpen bij lichte diarree en andere vrouwenkwaaltjes, 
maar zijn vooral lekker van smaak. Ze wordt vaak gecombineerd met andere theekruiden.



Braambladeren

Je hoeft niet te wachten tot de nazomer om te genieten van de braam. Waar bramen plukken nog al eens zorgt voor ophef  omdat dit 'stroperij' zou zijn, zal niemand er moeilijk over doen als je in het voorjaar braambladeren plukt. Handschoenen meenemen kan geen kwaad, want de stekels zitten vlakbij de bladeren.  En die braam [Rubus] is niet alleen als vrucht gezond,
de bladeren zijn enorm heilzaam en heel gezond om als thee te drinken 
Deze thee werkt vochtafdrijvend, helpt nierstenen voorkomen,
helpt bij lichte diarree en heeft een onstekingswerende werking.
Versmaad de bladeren van de braam niet!
Je schijnt het blad ook goed te kunnen fermenteren, zodat de smaak intenser wordt
en het meer op zwarte thee lijkt. Dát ga ik dit jaar zeker uitproberen, 
maar daarover volgt later dit jaar een blog.



Belangrijke tips!


  1. Pluk geen theekruiden langs een drukke autoweg en net zomin op een plek waar  honden worden uitgelaten. Uitleg hierover is overbodig, toch?! ;)
  2. Was de kruiden kort voor gebruik, bloemen was je niet, je kunt ze even schudden en laten liggen, zodat er een verdwaald beestje uit kan kruipen. Wanneer je ze wast, spoelen er al inhoudsstoffen weg.
  3. Drogen kun je met alle bloemen en kruiden. Dit kan op twee manieren: bind ze in een bosje, hang op  en laat zo'n drie dagen aan de lucht drogen óf droog in een droogoven of dehydrator. Je kunt de blaadjes en bloempjes uitspreiden en in 1 tot 2 uur drogen op zo'n 55 graden. Dit kan ook in een gewone oven. De blaadjes moeten knisperig voelen, dan is het goed!
  4. Pluk nooit teveel, laat wat over voor andere mensen en vooral voor insecten. Leven en laten leven!
  5. Gedroogde thee kun je wel een jaar lang goed bewaren in een luchtdicht afgesloten (weck)pot. Bewaar op een donkere plaats
  6. Ik ben geen arts en heb evenmin medicijnen gestudeerd. Alle tips over gezondheidsvoordelen heb ik zelf ervaren of deel ik de ervaringen van anderen. Jouw specifieke situatie en gezondheid kan anders reageren op kruiden
  7. Ben je ziek? Raadpleeg altijd een arts of fytotherapeut (kruidendeskundige) en vraag welke kruiden geschikt zijn om te gebruiken, zeker in combinatie met andere medicijnen.
  8. Wees ook  extra voorzichtig als je zwanger bent of een voedselallergie hebt met het drinken van een onbekende kruidenthee
  9. Drink per dag maximaal twee koppen kruidenthee van één kruid. Overdaad kan schaden....
  10. Hoe zet je thee van verse kruiden? Doe de kruiden in een glas of mok en schenk hier kokend water over. Sommige kruiden hebben liever heet water van zo'n 70°C. Laat 5 tot 10 minuten trekken en drink met aandacht en kleine slokjes 
  11. Gebruik bij thee van gedroogde kruiden een  thee-ei of los theezakje. Overgiet de kruiden met heet water en laat trekken tot het water mooi geel of groen kleurt. Haal de kruiden eruit en geniet van je kop kruidenthee. Of zet een mooie pot thee en drink het samen met vriend(inn)en.

Welke thee ben ik vergeten te noemen en pluk je ook in het voorjaar?
Wat is jouw favoriete thee?

donderdag 21 september 2023

Energy balls

 Ze komen er weer in grote aantallen aan.... de rijpe gojibessen van mijn boksdoornstruik in de tuin.
Huh? Tja, ik gebruik de namen door elkaar, maar ze zijn hetzelfde!  
Gojibessen uit het verre China waren een tijdje trendy onder foodies en misschien 
heb jij ook nog wel ergens een zakje gedroogde gojibessen liggen.
Boksdoorn is de Hollandse naam en deze struik met hetzelfde besje groeit gewoon in Nederland.
Vorig jaar heb ik mijn eigen verse gojibessen gedroogd, maar ook die zijn blijven liggen.
Tijd om er wat lekkers van te maken, voor de nieuwe oogst arriveert. 
Iets wat we altijd wel kunnen gebruiken en zeker in deze tijd dat de blaadjes vallen: energie!!
Ik maakte lekkere energieballetjes vol gezondheid en... energie! 

Want die gojibes - al is 't ie op z'n retour als superfood - is een energiebommetje. 
Gojibessen [Lycium Barbarum] bevatten veel vitamines: A, B1, B2, B6 en E. 
Daarnaast bevatten ze meer dan 20 mineralen, complete eiwitten en 
hebben een hoog gehalte antioxidanten. Artikelen vol zijn erover geschreven...

Vooral die energie is in deze tijd erg fijn.
Alleen die wat zure en zelfs wrange smaak... dát maakt het moeilijk deze besjes vaak te eten.
Maar niet als je ze combineert met zoete smaken in deze smakelijke
en suikervrije energy balls.



Energy balls

   voor 12 stuks

Ingrdiënten:
  • 3 el gedroogde gojibessen
  • 2 el gedroogde vijgen
  • 1 el amandelen
  • 1 el zonnebloempitten
  • 1 el pompoenpitten
  • 1 el geraspte kokos  plus wat extra
  • 1 dessertlepel goede honing van de imker
  • 3 dadels


Hoe maak ik het klaar:
Eigenlijk is dit zó simpel, het bij elkaar zoeken van de ingrediënten is nog het meeste werk.
Doe alle ingrediënten in een keukenmachine,
 laat alles twee minuten draaien tot het fijn genoeg is.
Draai met licht vochtige handen balletjes van het mengsel ter grootte van een walnoot.

Je kunt de balletjes door de kokos rollen voor een mooi - en lekker - sneeuweffect!
Mmmm... ik vind ze heerlijk!
Bewaar ze in de koelkast.
Ik proef vooral de zoete vijgen  (van eigen boom), maar Peter proeft er pure chocolade in.
Dá's knap!  
Want dat wilde ik net gaan noemen als variatie


Variaties:
  • Vervang de noten en zaden door andere pitten die je in huis hebt. Bijv.  sesamzaad of hazelnoten
  • Voeg 1 el geraspte, pure chocola toe in plaats van de geraspte kokos
  • Of doop de energie balletjes in wat gesmolten pure chocolade
Maak ze naar je eigen smaak en geniet ervan, maar vooral: 
 blijf gezond!!

zaterdag 28 januari 2023

Gembershot

 Kun jij wel een kickstart aan het begin van de dag gebruiken?! Of heb jij het halverwege 
de dag nodig om opnieuw op te laden? Niks erg! 
Probeer het eens met deze  gembershot: een vitaminebom die 
niet alleen je energie maar ook je gezondheid een flinke boost geeft!
En het leuke? Het is super simpel zelf te maken en 
kost je een stuk minder dan de populaire gembershotdrankjes die je in de supermarkt koopt.
 Bovendien weet je precies wat erin gaat wanneer je het zelf maakt!

Onder het recept leg ik uit waarom elk ingrediënt zó krachtig werkt en goed voor je gezondheid is!

Gembershot

    voor 1 liter oftewel 7 dagen

Ingrediënten:
  • 200 g biologische gemberwortel
  • 2 citroenen of 100 ml citroensap 
  • 5 perssinaasappels of 500 ml sinaasappelsap
  • 2 cm verse kurkumawortel
  • 1/2 tl chilipoeder
  • 2 el goede honing van de imker


Hoe maak ik het klaar:
Was de gember goed en trek knolletjes van elkaar. Je hoeft hem niet te schillen, dat scheelt werk. Snijd in kleinere stukjes.
Schil het stukje kurkumawortel. Heb je geen verse kurkuma, neem dan een theelepel gedroogd kurkumapoeder.
Pers de sinaasappels uit tot je 500 ml sap hebt.
Pers de citroenen uit tot 100 ml sap.
Doe alle ingrediënten in een blender of foodprocessor en 
mix twee minuten op de hoogste stand.
Laat even staan en schenk in een fles.
Bewaar je gembershot in de koelkast.
Neem elke dag een shotglaasje en laat je verrassen door de krachtige warmte en
hernieuwde energie die hierdoor vrij komen in je lichaam.

Ik hou van gember en ik vind dit best lekker, maar het kan zijn dat je 
behoorlijk moet wennen  aan deze krachtige smaken.
Laat je er niet van weerhouden om dit toch eens te proberen.
Neem één tot twee gembershotjes per dag.
Bij voorkeur 's morgens of voor een maaltijd.
Het is zó goed voor je gezondheid!

Waarom het gezond is?!


Gember (Zingiber officinales):
Gember is een gelig, subtropsich wortelgewas wat van oorsprong waarschijnlijk uit India komt. 
Shogaol en Gingerol zijn de belangrijkste actieve ingrediënten van gember. Gember helpt goed tegen misselijkheid: handig als je bijna je longen uit je lijf hoest, maar het is ook helpend bij zwangerschapsmisselijkheid en wagenziekte. Gember  is een echte ontstekingsremmer, ze is heilzaam bij griep en helpt goed tegen een pijnlijke keel... Verder stimuleert gember je spijsvertering, het helpt tegen een opgeblazen gevoel doordat de alvleesklier gestimuleerd wordt. Lekker voor je maag. 


Honing De voordelen van èchte, onbewerkte, rauwe honing zijn vele. Ik noem er negen (...)
  1. Honing is een bommetje vol vitamines en mineralen. Ze bevat vitamine B2, B6, C en de mineralen natrium, kalium, calcium, fosfor, ijzer, magnesium, koper en zink!
  2. Honing is gezond voor je darmen, gaat ontstekingen tegen en vermindert diarree
  3. Honing werkt als een hoestmiddel en verlicht keelinfecties
  4. Honing helpt je bij het afvallen; ze geeft extra vetverbranding tijdens je slaap
  5. Honing geeft je geheugen een boost en kalmeert de zenuwen
  6. Honing werkt als een energieboost voor sporters, vooral bij duursporten!
  7. Honing verbetert je weerstand en is daardoor een versterkend middel voor kwetsbare groepen mensen zoals ouderen, zieken, zwangere en zogende vrouwen en kinderen
  8. Honing voorkomt de groei van schimmels en bacteriën
  9. Honing werkt als hartversterker doordat het de doorstroming van de hartspieren verbetert.
Weet waar je honing vandaan komt, zodat je kan achterhalen hoe de imker met de bijen en de gewonnen honing is omgegaan. 


Citroen [Citrus Limon] bevat niet alleen meer vitamine C dan sinaasappels maar is ook ontstekingsremmend (of voorkomt ontstekingen) en doodt bacteriën. Citroen is een perfect middel bij verkoudheid, griep en koorts. Ze werkt bloeddrukverlagend en werkt heilzaam bij blaas- en darmkwalen.
Gebruik een biologische citroen, omdat niet biologische citroenen voor de houdbaarheid en 
kleur gewaxt worden met een goedje wat onverdund irriterend en giftig is voor huid, keel en 
ogen en heel slecht is om binnen te krijgen. En het blijft niet alleen op de schil zitten, 
maar dringt vaak ook door  tot de buitenste laag vruchtvlees.


Kurkuma [Curcuma Longa] bevat curcumine, een stof die een positieve invloed op onze gezondheid heeft.  Het is een geweldig middel om je immuunsysteem te versterken en heeft vooral 
ontstekingsremmende eigenschappen in gewrichten, spieren en pezen. 
Chronische ontstekingen kunnen ernstiger aandoeningen zoals Alzheimer, hart- en vaatziekten en 
zelfs kanker veroorzaken. Kurkuma - als een krachtige antioxidant - kan helpen om 
vrije radicalen uit ons lichaam te verwijderen.
Ook in wetenschappelijk onderzoek is aangetoond dat kurkuma ontstekingsremmend werkt en
 zich aan giftige metalen bindt. Helaas kan kurkuma door de mens moeilijk worden opgenomen,
want in de darmen en lever wordt het heel snel afgebroken.
Om een betere werking te krijgen is het goed kurkuma te combineren met peper en gezonde vetten. 
Piperine wat in peper zit, zorgt dat de opname van kurkuma aanzienlijk verbeterd.



Sinaasappels [Citrus Sinensis]  bevatten naast veel vitamine C ook veel foliumzuur. Vitamine C ondersteunt de opname van ijzer in je lichaam en heeft een positieve invloed op je weerstand.  Sinaasappels hebben een bloeddrukverlagende werking en bevatten veel ontstekingswerende stofjes die helpen bij het verlichten van pijn en stijfheid in gewrichten. 
Sinaasappel bevat veel voedingsvezels: goed voor je cholesterolniveau en bloedsuikerspiegel.
Dat sinaasappels gezond waren, wist je natuurlijk al lang!
  

Chilipoeder zijn gedroogde en vermalen chilipepers [Capsicum frutescens]. Ze zijn heel gezond en bevatten veel vitamine A, B6 en C en krachtige antioxidanten. Ze verminderen het risico op kanker, zijn goed voor de spijsvertering en verminderen het aanwezige cholesterol in het lichaam.
Chilipoeder helpt bij infecties en zorgt dat endorfine in het lichaam vrijkomt wat zorgt voor een natuurlijke vorm van pijnstilling.


Zorg voor een goede weerstand, dan volgt een gezond energieniveau vanzelf!

* eet voldoende fruit en groente, bij elke maaltijd
* ga op tijd naar bed, slaap genoeg en liefst een uurtje extra
* ga elke dag naar buiten voor een wandeling, frisse lucht en vitamine D
* knuffel elke dag iemand en laat je knuffelen
* lach elke dag, liefst 15 minuten hardop
* vermijdt stress en zorgen :)

Blijf gezond!


Wist je dat je gember ook prima zelf kunt kweken? En laat het toevallig nu de goede tijd daarvoor zijn....  klik hier!
Hetzelfde geldt voor kurkuma... je krijgt er mooie kamerplanten voor terug klik!


vrijdag 4 november 2022

Super smeerwortelzalf

Net toen ik dacht dat mijn huisapotheek wat betreft zalfjes compleet was,
stootte ik keihard mijn knie... AU!!
En jongste dochter had niet alleen een bal tegen haar hoofd gekregen op het schoolplein, 
maar ook een grote blauwe plek op d'r arm.
Blauwe plekken dus.... en een zalf voor blauwe plekken had ik niet.

Want daar smeer je geen:
  •  zalf voor brand- en schaafwonden ..... klik!
  •  een rescue-zalf van smalle weegbree klik!
  • of een massagebalsem...klik!
....op!

In dit rijtje mist een zalf tegen blauwe plekken, onderhuidse pijn en kneuzingen.
En daar heb ik nu wat aan gedaan.....
Ik maakte zalf van smeerwortel!

Dit jaar heb ik een hoekje moestuin erbij gekregen waar smeerwortel was geplant door
de vorige moestuinder. 



De smeerwortel


Smeerwortel [Symphythum Officinale]  is een veel voorkomende weideplant die 
naast de halfschaduw plek in mijn tuin veel gezien wordt in bermen, langs dijken en bosranden.
 Ze groeit graag op vochtige plaatsen in een humusrijke bodem.
Smeerwortel  hoort bij de familie van de ruwbladigen [Boraginacea].
De plant kan tot 80 cm hoog worden en is een winterharde plant.
Dit houdt in dat ze bovengronds wel af kan sterven, maar na de winter weer zal uitlopen.
Ze bloeit met prachtige witte of  paarse bloempjes.
De gecultiveerde Russische smeerwortel [Symphythum Uplandica] bloeit met blauwe bloempjes. 
Deze is te koop in tuincentra en ook deze plant bezit gezonde, geneeskrachtige eigenschappen.

Het blad bevat veel Kalium wat ervoor zorgt dat Smeerwortelbladeren gezond  en goed
voor de bodem zijn. Ze worden in de tuin niet alleen als bodembedekker gebruikt, maar 
ook als mulchmateriaal en in compost.
Hiervoor had mijn tuinbuurvrouw de plant(en) ook aangeplant....

Maar er kan zóveel meer!
Het wordt niet aangeraden deze plant te eten door het hoge gehalte aan 
alkaloïden die misschien leverschade kunnen toebrengen.
Zoals de naam zegt, is Smeerwortel heel goed uitwendig te gebruiken: om te smeren dus!
Hiervoor moet je de wortels hebben en die kun je het best in het voorjaar of 


nog beter in het najaar oogsten. In ieder geval vóórdat de plant (opnieuw) bloeit,
want dan is de concentratie allantoïne het hoogst.

Trek of beter schep de wortels uit de grond. Wees niet bang als er een stukje wortel afbreekt,
dan komt de plant vanzelf weer terug.
Eenmaal in je tuin geplant, blijkt het een enorme woekeraar te zijn die je moeilijk kwijt raakt.
De smeerwortel is een fantastische plant.
De botanische naam Symphythum Officinales legt het al grotendeels uit... 
In het Grieks betekent Sym-phyteuoo zoiets als 'ik doe samen groeien'.
Officinales is de toevoeging bij veel planten als ze een 'bewezen' geneeskrachtige werking hebben.
Zo heb ik al eerder (recepten bij)  Salvia Officinales (Salie), Calendula Officinalis (Goudsbloem),  Rosmarinus Officinalis (Rozemarijn) en Zingiber Officinalis (Gember) beschreven.

Al eeuwenlang wordt smeerwortel gebruikt om zijn medicinale eigenschappen.
In smeerwortel zitten de volgende stoffen:
looistoffen, slijmstoffen, kiezelzuur, etherische oliën, pyrrolizidine alkaloïden, choline en allantoïne.
Allantoïne staat bekend om haar helend vermogen, het prikkelt beschadigd weefsel tot 
het vormen van nieuw weefsel, bovendien stimuleert het de celdeling.
Smeerwortel is daardoor een wondhelend middel, een slijmvormer en doet bloedvaatjes samentrekken.
Daarom wordt smeerwortelzalf bij allerlei soorten wonden gebruikt.
Vooral bij kneuzingen, chronische aandoeningen bij gewrichten, bij ontstoken spataders
en zelfs bij botbreuken.
Wonden helen sneller omdat de celvorming zowel in- als uitwendig wordt bevorderd en 
littekenvorming wordt sterk verminderderd.
Bij botbreuken is het goed om smeerwortel onder een pleister op de betreffende plek te leggen.

Al vele eeuwen voor Christus was bij de Grieken bekend dat smeerwortel hielp
bij het aaneengroeien van beenbreuken en dat het wondranden aan elkaar kon laten groeien.
Ook de Romeinen wisten dat de plant een heel goed middel was bij breuken en wonden.

Naast de wortels kun je ook de bladeren gebruiken bijvoorbeeld als een kompres.

De wortels kun je ook drogen zodat ze goed bewaard blijven en je smeerwortelzalf kunt maken
wanneer je maar wilt. Snijd de wortel in plakjes, droog in een voedseldroger niet warmer
dan 55 graden tot de stukjes wortel hard en droog aanvoelen.

Dan nu de werkwijze voor het maken van de zalf.....


Super smeerwortelzalf

   voldoende voor 4 - 5 zalfpotjes

Ingredienten:

  • 100 g smeerwortelm (schoon gewicht)
  • 250 ml biologische zonnebloemolie of sesamolie
  • 37,5 gr  bijenwas
  • naar keuze etherische lavendelolie (Do Terra)
Verder nodig:
  • kookthermometer

Hoe maak ik het:
De zalven die ik maak van (geneeskrachtige) kruiden heb ik tot nog toe allemaal volgens de koude maceratie  methode gemaakt. Maar je hebt ook een warme maceratie methode.
Het verschil is niet alleen de tijd en de temperatuur.
Ik leg er kort iets over uit:
Macereren is het oplossen van inhoudsstoffen in olie. Je gebruikt verse of gedroogde kruiden of bloemen en laat ze in olie weken. De vetoplosbare stoffen trekken gedurende die tijd in de olie.
Denk hierbij aan vitamine A, E, D en K, etherische olieën, vetten, flavonoïden etc.
Bij de koude methode laat je een pot met kruiden en olie zo'n drie weken staan om te trekken.
Een groot voordeel is dat de inhoudsstoffen onveranderd blijven omdat je de olie niet verhit.
Bij de warme methode worden de kruiden samen met de basisolie enkele uren lang au-bain-marie verwarmd bij 50° tot 60°C.
De warme methode is vooral geschikt voor planten met een hoog vochtgehalte of voor harde, verhoute plantdelen zoals schors en wortels. 
En de warme methode gaat sneller...   in plaats van weken kost het je uren, handig als je minder tijd hebt.

Bij deze zalf maak ik gebruik van de warme maceratie methode. 
Hoe gaan we te werk?
     
Maak de smeerwortel goed schoon door de wortels af te wassen en de grond eraf te wrijven.
Schil oneffenheden en zachte plekken weg....
Wanneer je dit doet, voel je aan je handen waar de naam vandaan komt:
De wortel is glibberig en slijmerig... verkoelend op de huid.
Snijd de wortels in gelijke stukjes of plakjes.
Doe ze in een hittebestendige kom samen met de zonnebloemolie, dit is de draagolie.
Je kunt overigens elke olie of combinatie van oliën gebruiken die je wilt....
Sesamolie trekt snel in de huid en is daardoor een waardevolle toevoeging voor deze zalf.
Plaats de kom in een pannetje die iets groter is en die je vult met heet water.
Zet de pan op het vuur.
Neem een kookthermometer en zorg 
dat de temperatuur van de olie tussen de 40° en 60°C blijft.
Niet daarboven. Laat de olie met de smeerwortelplakjes nu zo'n 7 uur macereren
volgends de au-bain-marie methode.
Dit is behoorlijk lang en daarom mijn bespaartip!
Zet het pannetje op een theelichtje en laat staan. Houd de temperatuur in de gaten.
Wordt het te koud dan zet je de pan weer even op het vuur.
Bij mij bleef de temperatuur heel mooi constant tot het waxinelichtje op was.

Laat na het macereren de olie volledig afkoelen.
Zeef de stukjes smeerwortel uit de olie. Laat de olie hiervoor door 
 een zeef met kaasdoek of passeerdoek lopen.

Je hebt nu smeerwortelolie!
Meet de olie af... ik kwam uit op 300 ml
De verhouding bijenwas - olie is 1 : 8.
Dit houdt in - ik leg het even uit voor mezelf, want ik raak altijd in de war van verhoudingen -
 8 delen olie en 1 deel bijenwas. 
In mijn voorbeeld is dat 300 ml olie en 37,5 gram pure bijenwas.

Rasp de bijenwasblokjes of gebruik bijenwaspastilles en roer ze door het oliemaceraat.
Doe dit (weer) in een warmtebestendige kom en verhit au-bain-marie.
De smelttemperatuur van bijenwas is tussen de 62°C en 64°C.
Roer regelmatig door en zorg dat de bijenwas volledig smelt.
Haal het schaaltje uit het hete water.
Laat twee minuten staan en voeg dan de druppels lavendelolie toe.
Lavendelolie is kalmerend en rustgevend voor je gemoed en huid.
Zorg dat er goed schoongemaakte zalfpotjes klaar staan.
Schenk de nog vloeibare zalf via een trechter in de potjes.
Laat staan tot het is gestold en doe de deksels erop.
De zalf is op een droge, donkere plaats ongeveer een jaar houdbaar.
Ik heb behoorlijk veel gemaakt, dus gaf ik een potje aan mijn oude tuinbuurvrouw
die deze smeerwortel ooit had aangeplant.
En een potje aan een vriendin die een ontsteking in haar pols heeft door overbelasting.
Een potje voor in mijn tas, een potje voor in de badkamer en een potje voor beneden....
Dan zijn ze overal onder handbereik en grijp ik niet meer mis.
Zó... nu ben ik goed voorbereid en volgens mij is mijn huisapotheek min of meer compleet!
Als het zelfs bij botbreuken helpend is!!!

Wat is het toch bijzonder dat we onze gezondheid met de juiste kennis 
gewoon uit de  natuur kunnen halen!!
Plantengeneeskunde of kruidengeneeswijze is al stokoud.
Hippocratus - die 460 - 377 voor Christus  leefde en de grondlegger van de moderne geneeskunde is - wist het al en onderwierp allerlei soorten kruiden aan observaties en experimenten.
Duizenden jaren lang vormden planten de enige bron van medicatie 
en in kruidenboeken werd deze informatie van generatie op generatie overgedragen.

Gelukkig is deze informatie ook voor ons beschikbaar en bereikbaar!
Ik ben er dankbaar voor.....

En ga deze zalf vast voor veel doeleinden gebruiken.

Heb jij ervaring met het gebruik van smeerwortel(zalf)?