Mijn moestuin (47 & 48)

Om maar met de deur in huis te vallen:  ik heb weer eens iets bijzonders gedaan, afgelopen week!! Ik was met gereedschap en een boomstam in de weer. Vervolgens heb ik twee boomstammen 'geplant' op de schaduwrijke plek onder de vijgenboom.  Boomstammen planten?? Ja, afgekapte, 'dode' boomstammen......
En erin zit deuvelbroed.... klinkt een beetje creepy, maar het heeft te maken met paddenstoelen.  Voordat ik er te veel over verklap...... Een blog hierover verschijnt binnenkort.  Maar het is ècht heel leuk!!!

Een paar foto's als sneak preview,

de rest volgt.....

Bizar, ik heb vorige week nog de laatste tropische groentes geoogst uit de kas. Eerlijk gezegd was ik ze een beetje vergeten. En het is toch ècht geen verwarmde kas.......  

De mini-aubergines (ja de plant gaat nu toch dood) en de Spaanse pepers geoogst.  Lekkerrr.

De pepers vries ik trouwens in, kun je prima doen en voor gebruik haal je het gewenste aantal pepers eruit.  De zaadlijsten zijn van de bevroren peper makkelijk te verwijderen.

Is 't ie eenmaal ontdooid, dan wordt het wat moeilijker. Ach...... houd je van pit? Dan snijd je ze gewoon mee..... er is geen wet die zegt dat je de pitjes en zaadlijsten moet verwijderen....

Geef bij het eten er dan wat 'te blussen' bij. Brood of rijst zijn ideaal. Suiker helpt ook, maar drink nooit water!!

Ik oogstte de eerste aardperen! Op deze foto kun je goed zien, hoe vers ik het op mijn bord wil hebben. Het is deze weken rond vijf uur al donker, maar ik moest ze rond die tijd nog gaan oogsten.

Gelukkig had ik een 'zaklamp' bij me........ ;)

Hier is een wel heel grote aardpeer, met verschillende aan elkaar vastgegroeide knolvertakkingen. Ondergronds groeit de aardpeer of topinamboer of Jerusalem artisjok flink door. Omdat ik ook erg veel kleine knolletjes vond, denk ik dat ik de rest van de aardperen nog even laat zitten. Tot eind februari kunnen ze nog prima  geoogst worden.

Oh ja, ik at ze in mijn lievelingsgerecht: gegratineerde aardperen.  Klik hier voor het recept.

Verder groeit de rucola gestaag in mijn kas. Wonderlijk! Ik kan het vast gaan oogsten, komende week....

De tijd van verse munt thee is alweer geweest..... helaas!

Gelukkig heb ik nog wat colakruid op het moestuindak van het kippenhok groeien.  Lekker hoor! Af en toe een vers kopje colathee ;)

Het heeft ook al een paar keer flink gevroren.

Is de boerenkool geen decoratieve plant zo?! In een nette border zal hij niet misstaan!

En na de vorst smaakt 't ie nog lekkerder!

Ik oogst de bladeren van onder af. Elke keer bij verschillende planten. Zo  kan de 'kroon' doorgroeien en heb ik langer boerenkool om te oogsten.

Ik heb een mooie rij bloemkoolplanten staan, maar ik weet nog steeds niet of het nu winterbloemkool is of niet.

Het is natuurlijk belangrijk bij het zaaien van planten om te weten wanneer ze geoogst kunnen worden. Dan weet je tenminste ook wannéér je ze moet zaaien.

Ik vrees dat ik er vanzelf achter ga komen.

Ik vind de bladeren van de bloemkool verdacht slap gaan hangen..... :(

Met de komst van de vorst is het ook tijd om kwetsbare boompjes en struiken te beschermen tegen de kou. Maar  wanneer hebben planten nu echt bescherming nodig? Tegenwoordig wordt in de media een beetje nachtvorst al snel breed uitgemeten, als: “winterkoude komt eraan!”. Nachtvorst is echter een doodnormaal verschijnsel. Vaak daalt de temperatuur niet lager dan -5 graden Celsius. Een temperatuur waar bijna geen enkele plant zich ook maar iets van aantrekt.

Er is een verschil  tussen nachtvorst en 'echte' vorst. Vorst die niet alleen in de nacht maar ook overdag aanhoudt. Bij 'echte' vorst  raakt de bovengrond bevroren en kan het matig tot streng gaan vriezen. Zeker in combinatie met sneeuw. Bij matige vorst liggen de temperaturen tussen de -5 en -10 graden Celsius. Bij strenge vorst liggen de temperaturen tussen de -10 en -15 graden Celsius. Vaak wordt er dan gesproken over een vorstperiode. Extreem zijn de zogenaamde koudegolven waarbij de temperatuur gedurende minimaal 5 dagen niet boven nul komt en het in de nachten streng vriest. Het zijn deze temperaturen die sommige planten de das om kunnen doen.

De mate waarin planten zijn bestand tegen koude wordt winterhardheid genoemd. Dit is afhankelijk van de soort en soms ook leeftijd van een plant. Waar de plant groeit is een derde erg belangrijke factor. Zet planten die van zichzelf gevoelig zijn voor vorst daarom eerder op een beschutte plek in de tuin, dan op een open, winderige plaats.
Planten in pot lopen bovendien een groter risico op vorstschade dan planten in de volle grond. De wortel van de plant-in-pot bevindt zich boven de grond. Het risico op bevriezing is daardoor aanzienlijk groter. Zelfs winterharde planten kunnen in een pot dood vriezen of schade oplopen. Wortels van planten in de volle grond zijn goed beschermd. Meestal bevriest alleen de bovenlaag en blijven diepere wortels gevrijwaard van vorst.

Planten en boompjes kun je ook op een natuurlijke manier beschermen tegen de kou. In de eerste plaats is het altijd beter om je tuin pas in maart op te schonen. Dus heb je je tuin nog niet 'winterklaar'? Geeft niet.......  Verdorde planten en afgevallen blad zorgen voor een natuurlijke bescherming van de bodem.
Soms is het nodig om over de grond nog een extra beschermlaag aan te brengen van blad, compost of bijvoorbeeld houtsnippers. Deze methode heet officieel mulchen.
Met matige vorst is er in mijn tuin wel eens een eucalyptus boom en een laurierboompje doodgevroren..... en ook mijn olijfboompje. Zonde natuurlijk!

Maar ik ben voorbereid en heb een voorraad noppenfolie bewaard. Dit wikkel ik om de stam van het kwetsbare boompje. Dit gaat niet over de blaadjes en de top heen, want folie laat geen licht en lucht door.... dan zou het boompje stikken. De stam en wortels beschermen is het beste!

Mijn  laurierboompje en nieuwe olijfboompje pak ik goed in.

Voor olijven is een temperatuur van -8 graden Celsius het minimum.

Ik doe weer wat aarde en blaadjes rondom het noppenfolie op de grond.
Heb je geen plastic noppenfolie, het kan ook heel goed met een (fleece)deken.
Je kunt ook winterbeschermingshoezen of thermohoezen kopen, vanaf vijf euro per stuk.

Onze vijgenboom is zich hier zo thuis gaan voelen, dat ik haar niet hoef in te pakken. De boom is al zo'n elf jaar oud en staat op een beschutte plek in de tuin.....

En..... met vooral winterkost op het menu (en mandarijntjes op de fruitschaal die niet zoveel vitamines bevatten) is het goed jezelf een extra boost te gunnen door verse kiemgroente op je menu te zetten.

De bekendste kiemgroentes zijn: alfalfa en taugé.
Maar je kunt ook radijs- of broccoli kiemen eten.
Doordat de kleine plantjes in de groei zijn, zitten ze vol groei- en levenskracht.
Dit merk je in je voeding: het geeft energie.

Ik heb een eenvoudig kweekbakje waar het zaad in het middelste bakje zit. Watergeven, wat je twee tot drie keer per dag doet, zorgt voor het ontkiemen van het zaad. Maar door de gaatjes loopt het water gelijk door, je spoelt de zaadjes als het ware.

 

Hier zie je het begin van kieming. Sommige zaadjes krijgen al kleine worteltjes........

En hier zie je het zaad na een dag of vijf. Er kan al voorzichtig geoogst worden.

Ik zou zeggen: gun jezelf wat extra groente.

Lekker op een boterham of beschuitje, door de salade of gewoon een plukje als garnering op de rand van je bord (wèl opeten dan!!)

 

Zó kun je zelfs midden in de winter nog zaaien.

Tot de volgende keer!

Sinterklaas 2016

Sinterklaasavond :

Ik ben dol op het Sinterklaasfeest: gezellig, knus en vol van verwachting en vrolijkheid.
Soms is de praktijk ietsje anders, maar........  ik houd er van!
En ondanks alle negativiteit dit jaar in de media, houd ik me daar bewust niet mee bezig.

Dit jaar besluiten we pakjesavond op zaterdagavond (3 december) te vieren. 's Middags staat er nog een tafeltenniscompetitie op het programma, waar zoonlief speelt en mama coacht. Gelukkig kan onze kleuter al goed een avondje op blijven......

Dus is bijna het 'heerlijk avondje' aangebroken......

Voorgaande jaren aten we best ongezond met veel Sinterklaaszoetigheid. Daar had ik vorig jaar ècht geen zin meer in. Ik koos iets gezonds om te koken wat alle kinderen super lekker vinden. En dit jaar maak ik een soepbuffet!
Gezellig een pannetje op de kachel......
Ik heb een pan courgette-tomatensoep staan, daar maak ik een groentesoepje met zelfgebakken croutons bij en een knolselderijsoepje met paddenstoelen. Volkoren bio stokbroodje met versgemaakte kruidenboter erbij....... Voor elk wat wils, zou ik zo zeggen!

Deze avond doen we het allemaal wat losser dan op andere avonden. In plaats van een standaard toetje, gaan we beginnen aan de zelfgebakken kruidnootjes, zelfgebakken taaitaai, de banketletter en pepernoten. Dat wordt de start van onze avond. 
Hoewel de kinderen super druk zijn bij het vooruitzicht (hoe zou dat nu toch komen?) gaat het vast goed, net als vorig jaar.






Vorig jaar hebben we een Sinterklaasspel gemaakt, zodat we niet alleen maar zitten te snoepen en de kinderen alleen maar gefocust zijn op de cadeautjes....
Het was erg gezellig om te spelen, hoewel ik echt niet meer weet, waar ik het spel vandaan heb.
De opdrachtkaartjes zijn op rijm en krijg je als je met een dobbelsteen gooit. Er zitten erg grappige opdrachten bij, zoals: 'pak je voeten in met inpakpapier en loop er de rest van de avond op'.
Onderaan dit blog, schrijf ik de opdrachten uit, voor wie dit spel leuk lijkt.








Na het minimaliseren, met de novemberchallenge,  waar ik overigens nog helemaal niet klaar mee ben, is het wel een uitdaging om pakjesavond te vieren. Maar ik doe het op de volgende manier:
Vanaf de zomervakantie heb ik al niks onnodigs en extra's meer gegeven aan de kinderen. Nu krijgen ze heel praktische cadeaus zoals: allemaal hun eigen douchegel,  een grappige fietsbel, een paar onesies, die zijn altijd welkom, een nieuwe schoolbeker, een mooie boxer, viltstiften (de oude zijn al weken geleden weggegooid, omdat ze kapot/leeg waren) etc. etc. Dingen die gebruikt gaan worden èn die ook 'op' gaan.
Tot mijn jongste zoon van de week opeens met een benepen gezicht vroeg: "Maar mam,  we krijgen toch ook nog wel iets om mee te spelen, of niet?"
Natuurlijk, dat ook..... Ach, hij was echt een beetje ongerust, dus stelde ik hem maar gauw gerust! Maar we maken het gewoon niet te gek.
Dat is ook niet bedoeling en oorsprong van het feest!!

Om geen scheve gezichten te zien, krijgen alle kinderen even veel pakjes. En of ze nu duur of goedkoop zijn, dat maakt niet eens zoveel uit. Zelfs niet voor onze oudste met zijn 'wiskundeknobbel'.
Vorig jaar had ik de cadeautjes verdeeld over drie zakken, die uiteraard niet helemaal vol zaten.
En met grote pauzes ertussen pakken we de cadeautjes uit. Ik had voor veel gedichten gezorgd, ik vind het zelf altijd leuk om te schrijven en het hoort er echt bij.
Bij gedichten maken, kijk ik altijd naar het cadeau en de ontvanger. Ik doe per kind ongeveer drie gedichten en ga er gewoon even voor zitten. Naast een standaardregel, maak ik er altijd wat origineels van. Het is geen poëzie, maar dat hoeft niet.
Vorig jaar had ik een erg leuk gedicht voor de jongste twee kinderen die ik telkens betrapte op 'nagelpeuteren'. Hun nagels zagen er niet uit en zij kregen dus een nagelvijl. Met een gedicht dat sommeert dat ze een vijl moeten gebruiken en nooit meer nageltjes mogen peuteren.....  Halverwege het jaar heb ik het er met de kinderen nog eens over gehad. "Geen nageltjes trekken, hoor. Dat vindt Sinterklaas ook niet goed!" Ach ja, het is ook een beetje een moraliserend feest, toch?!
En ze hebben het best goed volgehouden!!

De oudste kinderen die extra zakgeld krijgen,  betrokken we bij het kopen van een paar cadeautjes.  De kinderen kochten een paar cadeautjes voor ons. Leuk om te zien, hoe ze hier hun best op doen. Met gedicht erbij!

Het wordt vast een geslaagde avond, die láng mag duren.

Voor degenen met (jonge) kinderen, die ook het Sinterklaasspel eens willen spelen, beschrijf ik hieronder het spel en geef ik de tekstkaartjes.
En ach..... als je melig bent, kun je dit natuurlijk ook met volwassenen spelen......

Sinterklaasspel:
Het spel is geschikt voor kinderen van 4 tot 12 jaar
Het is gemakkelijk zelf te maken:  papieren kaartjes, geplakt op karton.

Wat heb je nodig:

• 12 opdrachtkaartjes
• 2 dobbelstenen
• evt. een ganzenbordspel (of een variatie erop)
• Sint cadeaupapier

Hoe speel je het:
Om de beurt gooit iemand de dobbelsteen, pakt het bijbehorende kaartje, leest de opdracht voor en voert de opdracht uit.
Je kunt hierbij ook gebruik maken van een ganzenbordspel. Niet de regels van het ganzenbord gelden, maar het aantal ogen van de dobbelsteen bepaalt je opdracht. En zo loop je met je pion het bord over.  Bij deze variant zit een duidelijk einde, hoewel het niet om winnen gaat. Het is een coöperatief spel!

De kaartjes
Hopelijk kun je ze kopiëren en plakken.....

1.
"Jij gaat even uit de kamer en iemand anders verstopt snel.....
dit gedichtje. Jij moet zoeken. Warm en koud roepen mag wel!"

2.
"Iedereen buigt voorover en jij tekent vlug....
een mijter of pietenmuts op ieders rug.
Het mag met je vinger, maar raden ze niet goed?
Dat betekent dat het helemaal over moet!"

3.
"Loop 3x om de stoel mijn kind......
klim er op, roep je naam en buig 3x voor de Sint"

4.
"Pak je voeten maar eens in; doe er papier omheen......
maak het vast met plakband van je hak tot je teen....
zo loop je op cadeautjes die steeds ritselen en kraken.....
pas als het spel voorbij is, mag je de pakjes openmaken!"

5.
"Wat rijmt er op 'dak' en 'piet'? Zeg het maar......
nu nog rijmen op 'Sint' en je bent klaar!"

6.
"Jij bent nu even 'liedjes-Piet'
en je zingt op één been, het stoombootlied!"

7.
"Jij moet iemand kiezen die zijn of haar schoen uittrekt.....
en één uur lang niet meer aan mag doen!"

8.
"Pak stiften en papier en teken Sinterklaas......
maar het moet met een blinddoek, helaas!"

9.
"Je mag het iemand vragen, je mag ook iemand bellen.....
maar je moet hardop '10 scheve, gescheurde schoorstenen' gaan tellen
(één scheve, gescheurde schoorsteen, twee scheve, gescheurde
schoorstenen,  drie..... etc.) "

10.
"Er liggen vijf proppen pakpapier die moeten in een doos.....
Je mag je handen niet gebruiken, ook al duurt het een hele poos!"

11.
"Maak een prop van pakpapier......
gooi tien keer over, veel plezier!
Maar valt de prop....... helaas, pindakaas....
'Begin weer bij één"!' zegt Sinterklaas."

12.
"Maak een prop van pakpapier en leg die op je rug....
loop nu gebogen naar de deur en naar je stoel terug....
Valt 'ie niet? Ben je een knappe piet.
Valt 'ie wel? Moet het over en snel!"

Op de achterkant van de kaartjes, teken je het aantal ogen van de dobbelsteen.

Naast dit spel, kun je ook gaan sjoelen met kruidnootjes (of toch maar de 'gewone' sjoelschijven....)

Wat ik altijd belangrijk vindt, is iemand te betrekken bij onze gezinsmomenten, zoals dit Sinterklaasfeest.
Iemand die vaak alleen is, is welkom om dit feest-voor-iedereen, gezellig mee te vieren.
Dit jaar heb ik al een cadeautje voor een mystery guest, maar ik heb zelf nog geen idee wie dit zal zijn. Ik heb nog niemand uitgenodigd.........
Weet jij iemand, of ben je zelf alleen deze avond...... kom en schuif aan!

Hopelijk heb ik je geïnspireerd door hoe wij 'Sinterklaas' vieren.......

Hoe vieren jullie dit feest?

Een heel gezellig, goed weekend voor iedereen en een fijne Sinterklaasavond!

 

Onze houtkachel

Oh....... wat  c o s y!  Hij staat er vandaag precies tien dagen!!

En het is elke dag genieten. Hij past zó goed bij ons en in ons interieur, dat het lijkt of 't ie er al jaren staat........

Onze nieuwe houtkachel!

We hebben niet eerder een houtkachel gehad, fantaseerden meer over vloerverwarming eigenlijk. Dus voor ons is een houtkachel compleet nieuw. Maar we zijn er enthousiast over!

Al een tijdje was mijn lief op zoek naar een hobby cq sport. Hij heeft beide in één gevonden in onze nieuwe houtkachel. Want een kachel verwarmt dubbel, niet alleen  als 't ie brandt, maar ook daarvoor als je hout gaat verzamelen, zagen en kloven. Reken maar dat je daar warm van wordt!

Voor mij past een houtkachel goed in een duurzame leefstijl.

De kachels van nu leveren een belangrijke bijdrage om meer duurzame energie te gebruiken. Stoken met hout is een erkende, duurzame manier van verwarmen.

Een houtkachel geeft je de mogelijkheid om te stoken met biomassa. Het warmterendement is hierbij belangrijk, want  een hoog rendement is niet alleen goed voor het milieu, tevens bespaart het je in stookkosten, omdat je meer warmte overhoud. Je bespaart geld (met een lagere energierekening) door duurzaam te stoken!

Een houtkachel is ook duurzaam omdat het evenveel CO² uitstoot als dat er vrij komt bij het verrottingsproces in de natuur.

Duurzaam heeft ook te maken met onthaasten.

Op een knopje drukken of een schakelaar omzetten, werkt niet. Het kost nog echt tijd om een kachel aan te maken. En ik moet zeggen..... dáár mag ik nog wel even mee oefenen.

Daar staat tegenover dat als de elektriciteit uitvalt, het gewoon lekker warm blijft in huis......
Duurzaam!
En het is passend bij een zelfvoorzienend leven. Dé brandstof is hout en dat is relatief goedkoop: er is gemakkelijk en vaak gratis aan te komen. Uit mijn tuin kan ik snoeiafval gebruiken voor in de kachel en mijn lief, die meubelmaker is, heeft op zijn werk ook regelmatig hout over.

Maar..............  hoe begonnen we?

Met de aanschaf van een kachel ga je niet over één nacht ijs.

Het plan was er al een jaar of twee. Eerst nog vaag en onlogisch: een houtkachel in een bijruimte plaatsen waar al vloerverwarming zit, maar geen schoorsteen............ Niet dus!

Maar langzamerhand begon het plan vaste vorm aan te nemen.

En toen mijn enorm grote, wandvullende kast ging verdwijnen, kwam daar een kant en klare, gemetselde schoorsteenpijp tevoorschijn.

Hoe degelijk en goed is die schoorsteen? Dat is heel belangrijk.
Een kapje tegen vogelnesten was een paar jaar geleden al geplaatst en de schoorsteenpijp was leeg. We gebruikten het schoorsteenkanaal de afgelopen jaren, in ons huis als ventilatiekanaal.
Via het dak ging mijn lief de schoorsteen inspecteren. Hij kocht veeggerei om de schoorsteen te vegen.
Maar wat we niet wisten, was dat er een dubbelwandig rookkanaal in zat, gebouwd van ronde betonelementen.
Daar kwamen we achter met het slopen van het onderste gedeelte. Wow!!
Wat was die schoorsteen degelijk en solide gebouwd!

De foto is nogal wazig, maar dat komt door het in de lucht zittende bouwstof.

Want wat leverde een stukje van 2 meter slopen een enorme hoeveelheid puin en bouwstof op. Ongelooflijk!
Maar wat betreft de schoorsteen - het rookkanaal van een kachel - zitten we helemaal goed.
Wel heeft mijn lief er voor de zekerheid nog een flexibele RVS schoorsteenpijp door getrokken. Helemaal schoon, lekvrij en roetvrij.

De hoogte van een schoorsteen is ook belangrijk. Hoe hoger hoe beter. De rook kan dan over de huizen oplossen.

Uit elke houtkachel komen namelijk schadelijke stoffen vrij, waaronder fijn stof, stikstofoxiden, roet en PAK’s. Bij gesloten kachels verdwijnt dit naar buiten via de schoorsteen. Daar kunnen omwonenden hinder van ondervinden.

Door alleen gebruik te maken van schone brandstoffen is de overlast te beperken.
Volgens onderzoek ondervond 11 procent van de bevolking overlast, veroorzaakt door vuurkorven, open haarden en/of houtkachels........

Om overlast in de omgeving te voorkomen is het verstandig om afspraken te maken over het tijdstip, de windrichting en de windsterkte waarbij gestookt wordt.

Iedereen is anders, maar ik vind het heerlijk ruiken als ik buiten loop en dan opeens de geur van verbrand hout in mijn neus krijg. Alleen die geur is  al zó knus dat ik me niet kan voorstellen dat mensen hierover klagen.

Dat is voor mij hetzelfde als ik bij de buurvrouw van een paar huizen verderop, vrolijke pianoklanken op straat, hoor. Terwijl een pianiste in de buurt altijd met de ramen dicht speelt, om geen overlast te geven.

Wanneer ik piano ga spelen, zet ik expres het raam op een kiertje (brrrr) omdat ik de mensen die langslopen, wil laten meegenieten van een vrolijk melodietje (moet ik eerst even oefenen met het raam dicht, hoor ;))

Het is maar hoe je erover denkt dus.

Maar goed........ ons huis ligt op een hoek van een woonwijk en schuin tegenover de ingang van een stadsfabriek. Kan me niet voorstellen dat een beetje rook uit onze schoorsteenpijp opvalt met de uitlaatgassen van de vrachtwagens die dagelijks langsrijden.......

Ik zie geen probleem........

Let ook op de diameter van de schoorsteen, die heeft te maken met het formaat kachel dat je erop aan kunt sluiten.

En dan ga je bedenken wat voor soort kachel je wilt.

Er zijn gietijzeren houtkachels, stalen houtkachels, speksteenkachels, tegelkachels en pelletkachels. En varianten hierop.

Hout is een goedkope brandstof. Je kunt droge, kant-en-klare houtblokken kopen maar het is nog goedkoper als je zelf hout verzamelt en opslaat. En dat hout verzamelen is voor ons geen probleem. Al kiezen we uitsluitend voor schoon hout, zonder lijm- of verfresten.

Let op het rendement van een houtkachel. Het percentage van het rendement slaat op de hoeveelheid warmte dat niet verloren gaat via het afvoerkanaal. Moderne houtkachels hebben een rendement van zo’n 80%. Dat komt omdat het vuur in de afgesloten ruimte een hogere temperatuur bereikt en daardoor veel efficiënter verbrandt. In moderne kachels worden de niet verbrande gassen vlak voor ze de schoorsteen in gaan, alsnog verbrand.

Een speksteenkachel haalt zelfs 90% en produceert daarmee ook de minste afvalstoffen.

Voor een houtkachel heb je veel minder hout nodig dan voor een open haard. De verbranding is in de houtkachel  enigszins te reguleren met de luchttoevoer.

Doordat je minder hout nodig hebt, dan bij een open haard en op hogere temperatuur stookt, produceert een houtkachel veel minder rook en daarmee minder schadelijke stoffen zoals koolmonoxide en PAKs. Daar zijn je buren en het milieu weer blij mee.

De prijzen van een houtkachel vallen mee. Stukken goedkoper dan bijvoorbeeld een gashaard.

En er bestaan kachels in allerlei stijlen en formaten

Je kan kiezen tussen houtkachels met zogenoemde convectiewarmte of een houtkachel met stralingswarmte. Convectiewarmte is een lastig begrip maar betekent zoveel als dat de warmte van de kachel via de lucht wordt verspreid in de kamer. (Dat geldt overigens ook voor de radiotoren van de centrale verwarming. Ook hier zijn het luchtstromen die de ruimte verwarmen). Dus bij convectiewarmte stijgt de warme lucht op. Een goed voorbeeld hiervan is de zogenaamde Bullerjan kachel.

Echt een stoer en mannelijk ontwerp. Maar daar kwam ik een beetje tegen in opstand.......
Ik moet er wel lekker een pannetje stoofpeertjes op kunnen zetten en er gezellig voor kunnen zitten met een boek of een handwerkje..........  Nee, hoe modern en goed verwarmend ook, deze kachel is niet mijn stijl!
Stralingswarmte daarentegen is warmte die direct door de kachel wordt afgegeven. Hoe dichter je bij de kachel zit, hoe warmer het is.

Bij de aanschaf van een kachel legden we onszelf de restrictie op van ons budget. En we besloten om voor een tweedehands kachel te gaan.
Die worden regelmatig aangeboden, maar je keuze is wat meer beperkt.

En toen zagen we deze kachel....... een stalen houtkachel met stralingswarmte.

Deze beauty komt 'gewoon' van Marktplaats, maar qua vorm en uitstraling viel ik er als een blok voor. We kochten hem van sympathieke mensen, bij wie hij al een jaar of tien brandde. Alleen omdat zij over willen gaan op een pelletkachel, mocht 'ie weg.

De voltallige familie was bij de koop aanwezig, oftewel het afscheid van hun kachel.

Met veel tips en extra's en onder het genot van koffie en thee, namen we uiteindelijk de kachel mee.

We kregen zelfs een paar houtkeggen mee, om gelijk te kunnen stoken.

En nu moeten we zelf voor brandstof gaan zorgen.

Opeens bekijk ik herfststormen met heel andere ogen.

Want ze zijn niet alleen nuttig voor de bomen die hun blaadjes verliezen, maar ook nuttig om stookhout te scoren voor onze kachel. We kunnen immers gratis grote takken wegslepen om vervolgens op te slaan.

Na een herfststorm is het voor ons nu ook een soort 'oogsttijd'..........Onze kachel stond er net, toen er een storm woedde....... dat kwam heel goed uit.

De dag daarna gingen we met de bakfiets een rondje door de buurt maken. Wat konden we ontzettend veel hout meenemen! En wat hielpen de kinderen goed mee!

Dit hout is natuurlijk niet gelijk te branden, want het is van belang dat het zo droog mogelijk is. Korte gekloofde blokken die in de wind onder een afdak liggen, drogen het best. Nu nog een plek voor een afdak zoeken........
Ik krijg zo'n vermoeden dat mijn verticale moestuin en druivenstruik definitief het veld zullen gaan ruimen........ :(
Maar hout moet lang drogen, afhankelijk van de soort kan dat één tot tweeënhalf jaar duren.
Het vochtpercentage van het hout moet onder de 18% zitten. Met een speciale vochtmeter kun je dit eventueel opmeten.

Een houtkachel verwarmt niet alleen, een houtkachel biedt rust, uitstraling, sfeer. Het leeft!

Had ik al gezegd dat we er heel blij mee zijn? :)

Ik vind meer rust door onze kachel, ons hoekje in huis is mooi geworden. Rustgevend zonder tv en heel behaaglijk warm en knus met die vlammetjes.....

Als ik de komende tijd wat minder blogberichten schrijf, komt dit doordat ik 's avonds voor onze houtkachel zit, kijkend naar de speelse vlammetjes, genietend en tot rust komend bij smeulende, warme houtblokken of stammetjes.

Ik geniet!

En wat doe jij?

Salade met geitenkaas, honing en noten

Hoewel ik deze salade regelmatig eet, heb ik 'm hier nog niet gedeeld.

Misschien omdat ik hem te simpel vind..... of omdat 'ie niet boordevol groentes zit. Maar het is altijd nog een stuk gezonder dan een schaaltje strooigoed of pepernoten. ;)

En het smaakte me deze week weer goed!

Dus bij deze het recept.

En uit mijn tuin een handje verse rucola. Rucola die onverwacht tegen de vorst blijkt te kunnen ;)

Salade met geitenkaas, honing en noten

                               Voor 1 persoon

Ingrediënten:

• 100 g harde, Hollandse geitenkaas
• 40 g biologische rozijnen (dus ongezwaveld!)
• 75 gram ongebrande en ongezouten noten (amandelen, walnoten, hazelnoten etc.)
• 1 takje verse tijm
• handje rucola

        Voor de dressing:

• 1 el bio olijfolie
• 1/2 el bio honing
• 1 biologische sinaasappel
• versgemalen peper

Hoe maak ik het klaar:

Snijd de geitenkaas in kleine blokjes. Ris de blaadjes van het takje schoongespoelde tijm. Was het handje rucola en dep het droog. Vermeng deze ingrediënten in een schaal.

Was de sinaasappel goed. Omdat je de schil ook gebruikt, is het fijn een biologisch exemplaar te gebruiken. Dan krijg je in ieder geval geen pesticiden binnen, die op de schil gespoten zijn.

Rasp een deel van de sinaasappelschil en pers de sinaasappel uit. Roer alle ingrediënten voor de dressing door elkaar.

Verdeel dit over de salade

  En serveer direct!

Een lekkere, anders dan anders, lunchsalade!

Hoewel, het kan ook prima als voorgerecht of als tussendoortje......

Amandelspijs zelf maken!

Hij komt, hij komt, die lieve goede Sint.........  En is er wat te snoepen bij? Voor jou en voor mij?!

Een echt gezonde tijd, gaan we niet tegemoet, met pepernoten, strooigoed en gevulde speculaas, om maar eens wat te noemen.  Maar wat je zelf kunt maken, is niet alleen leuk, maar vaak ook gezonder!

Alles zelf maken, doe ik niet. Maar wat heel leuk en makkelijk is om zelf te maken, is.......

Zelf maken van al dat snoepgoed vond Piet ook een goed idee. Onze kinderen vonden vanmorgen ieder een groot pak onder hun schoen, omdat het er niet inpaste.

Wat slim gedaan: de kinderen mogen zelf aan het bakken gaan.......

Nog leuker is om zelf bakmixen te maken en dit in een beker of pot decoratief te verpakken. Dan kun je het ook biologisch maken......

Maar ik maakte eerste amandelspijs. En niet alleen voor de gevulde speculaas of de banketstaaf. Het is altijd lekker: een plakje in de appeltaart of onderin  een stoofperengebakje

In de winkel is er amandelspijs van Dr. Oetker te koop: voor 300 gram betaal je 2,49

En dan krijg je er gratis vier E-nummers bij:

bevochtingsmiddel E422, verdikkingsmiddel E415, conserveermiddel E202, voedingszuur, citroenzuur E330.  Nu is het laatste E-nummer een natuurlijke stof, maar de rest kun je beter mijden uit je voeding. Tòch jammer!

Dát kan beter!

Belangrijk vooraf: de smaken van de amandelspijs moeten goed op elkaar inwerken. Het is het beste als het amandelspijs voor gebruik ongeveer twee weken in de koelkast bewaard wordt.
Maar ach.... als je echt haast hebt, is de amandelspijs ook lekker na een dag of wat.

Amandelspijs

Ingrediënten:

• 200 g biologische amandelen (raw food)
• 200 g biologische rietsuiker
• 1 ei (vers van mijn eigen kippetjes)
• 1 bio citroen

Hoe maak ik het klaar:

Ik gebruik de biologische amandelen van de AH, die in het schap van raw food liggen. Dit zijn bruine amandelen, met het vliesje er nog omheen. Dit vliesje haal je er makkelijk vanaf, als je ze even in heet water legt. Je kunt ook blanke amandelen kopen.

Vermaal de amandelen in een keukenmachine.

Als ze helemaal fijngemalen zijn, voeg je de suiker eraan toe.

Wanneer amandelen en suiker vermengd zijn, voeg je het losgeklopte ei eraan toe.
Zorg voor een vers eitje, want pas bij het meebakken van de amandelspijs, wordt het ei voldoende verhit.

Was de citroen en rasp ongeveer de helft van de schil op een fijne rasp. Let op dat je niet tot het 'witte' raspt, want dat is bitter van smaak.

Voeg het citroenrasp toe aan de amandelspijs. Pers de halve citroen uit en voeg 11/2 eetlepel citroensap toe. Proef eventueel, want je hebt snel te veel citroensmaak.

Meng alles goed en doe het in een bakje of potje in de koelkast.

Bewaar het een paar weken, zodat de smaken goed kunnen inwerken.

Et voila!

Je zelfgemaakte amandelspijs!

Je kunt het ook in een rechthoekige vorm drukken, zodat je er plakjes van af snijdt.

Deze ingrediënten zijn goed voor 460 g amandelspijs.

En de prijs?

De amandelen kosten 4 euro, het ei kost me niks, de halve citroen 50 cent en de suiker kost 60 cent.

Heerlijke, pure biologische amandelspijs kost me, omgerekend naar  300 gram  3,40

Biologische amandelspijs bij een speciaalzaak, kun je kopen voor 4,50 .

Leuk zelfgemaakt, toch?!

Ga jij het ook proberen?

Mijn moestuin (45 & 46)

Na een week stilte, omdat het domweg zo veel regende dat ik bijna niet op de tuin kwam, is er weer nieuws uit mijn tuintje!

In mijn kas had ik rucola gezaaid, zo'n drie weken geleden..... èn   h e t   k o m t   o p!!   

Het lijkt wel voorjaar met dat frisse groen.

Maar aan de basilicumplant in de hoek, zie je toch wat anders.

Die is kapot gevroren..........

Want kas of geen kas, de temperatuur binnen is eigenlijk hetzelfde als buiten.

Alleen warmt het sneller op, onder invloed van zonlicht èn de plantjes staan beschut tegen wind en regen.

Wat dat laatste betreft, mocht ik ondanks die vreselijk natte dagen, toch met een gieter in de weer. De jonge, kleine plantjes moeten tòch water hebben om te groeien......          

En dan hier weer een herfstig plaatje: ik kon bijna de kas niet binnen lopen.

Daar was een prachtig web geweven, over de hele breedte van de deur.

Ja, natuurlijk: Sebastiaan had ook een beschut plekje in gedachten.

Mooi hè?!

Voorzichtig er onderdoor, met de gieter......

en zó kon ik toch water geven.

Ben benieuwd wanneer ik deze rucola (raketsla) zou kunnen oogsten.

In mijn moestuin groeit het nog steeds, maar dat is net een paar extra stappen lopen.

En in de stromende regen, laat ik dat soms maar even zitten.

Ik ontdek in ieder geval dat rucola tegen lichte vorst kan èn dat slakken er niet dol op zijn.

Wat die vorst betreft: het is weer tijd voor boerenkool!

En omdat 'de vorst erover gegaan is', is ze beter (lees: zoeter) van smaak.

Hoef ik ze niet eerst te oogsten en voor gebruik in de vriezer te stoppen.

Jammer alleen dat de boerenkool veel last van witte vlieg heeft.

De witte vlieg is een schadelijk beestje wat uiteindelijk de plant beschadigt. Eigenlijk is de witte vlieg een soort mot die eitjes legt, waar larven uit komen. Na verloop van tijd gaan de larven van de witte vlieg honingdauw afscheiden.

Hierop groeien schimmels, die er zwart uitzien, roetdauw genaamd.

Op deze foto zie je dat goed, boven mijn duim. Het is hier nog een klein plekje, wat je gemakkelijk weg kunt snijden.

Een beetje witte vlieg is niet erg. Het probleem is dat grote aantallen witte vlieg de planten bevuilen door honingdauw, waarop dan de roetdauwschimmel gaat groeien.

Hier zie je een blad, voor meer dan de helft aangetast door deze schimmel. Vaak zijn dit de onderste bladeren van de boerenkoolplant. De bovenste bladeren groeien en vernieuwen nog.

Dit blad is niet meer te eten en gooi ik weg.

Omdat ik biologisch tuinier, spuit ik niet tegen witte vlieg of schimmel.  Het beste is om de boerenkool niet te lang te laten staan. Vroeg oogsten houdt de plaag binnen de perken. Als er een tijdje geen koolgewas in de tuin staat, gaat de witte vlieg vanzelf weer weg.

Maar ja, ook in de broccoli, de bloemkool, de palmkool en de spruitkool komen die vliegjes.....

Ik oogst de boerenkoolbladeren, schud of klop ze ´uit´, zodat er al zoveel mogelijk vliegjes opvliegen en vervolgens laat ik de bladeren zo´n half uur tot een uur in een emmer water met zout staan.

Daarna was ik de bladeren grondig en wrijf ze schoon.

Een deel gebruik ik meteen, een deel vries ik in. Boerenkool uit de vriezer wordt niet alleen zoeter van smaak, ook de bladeren vriezen kapot, zodat je ze niet meer hoeft te snijden voor gebruik. Gemak dient de mens.

Hoewel je boerenkool ook rauw kan eten in een salade, verhit ik haar, waardoor ik zeker weet dat niemand  schimmel of beestjes binnenkrijgt. Klinkt een beetje onsmakelijk, maar dat is het leven van een moestuinier. Geen schoongemaakte, netjes voorgesneden en voorverpakte groentes, maar alles zelf doen. Met als grote voordeel dat je weet waar het vandaan komt, hoe het gegroeid is en vooral: dat je het supervers op je bord kan hebben! 

Nog een voordeel van die paar nachten vorst: het onkruid is bevroren!!

Is dat niet leuk?!

Hier stond heel veel zogenaamd knoopkruid, wat boven mijn groenbemester uitgroeide.

Maar terwijl de klaver nu nog mooi groen erbij ligt, is het onkruid wat er niet hoorde, vanzelf aan het weggaan.

En dit was precies de reden, waarom ik in de herfst niet ijverig aan het schoffelen ging en mijn tuin zo keurig netjes bijhield. Als je even wacht, wòrdt het voor je gedaan! ;)

En als laatste een blik op mijn spruitjes.

Ze groeien gelukkig beter als vorig jaar en ik heb ook wat meer planten staan.

Terwijl veel mensen misschien griezelen bij de gedachte aan spruitjes op je bord, heb ik het altijd een lekkere groente gevonden. En ook mijn kinderen vinden het geen straf om spruitjes te eten. Het ligt er maar aan hóe je het klaarmaakt (en welk verhaal je erbij vertelt).

Nu eet ik het niet vaak, maar met zo'n tien planten, hoop ik er deze winter wel verschillende maaltjes af te halen.

Spruitjes groeien in de bladoksels, tegen de stevige plantstengel aan.

Kleine kabouterkooltjes die beschutting zoeken...... :)

De bovenste top heb ik er bij sommige grotere planten al uit gehaald.

Als de groeikracht niet meer naar de top gaat, gaat die naar de spruitkooltjes toe.

En als die groter worden, hebben we meer om te eten!

Maar eerst is het zaak dat de plant de hoogte in groeit.  Immers, hoe hoger de stengel, hoe meer spruitjes hier tegenaan kunnen groeien.

Vervolgens kan de top eruit!

De bladeren hiervan, lusten de cavia's weer, zodat ik niks hoef weg te gooien.

Nu nog een tijdlang rustig afwachten, want de spruitjes zijn nu nog veel te klein.

Hoewel mijn tuin al een stuk leger raakt, heb ik als wintergroenten nog  staan:

spruitkool, palmkool (een oude soort smalbladige boerenkool), boerenkool, 1 prei, aardperen, snijbiet (tot het te koud wordt), bloemkool (ik weet niet of die winterhard is...... spannend), eeuwig moes en schorseneren. Schorseneren zijn een echte wintergroente, waarvan ik geen idee heb hoe het ondergronds groeit, hoe het eruit ziet, laat staan hoe het smaakt.

Dit zijn de leuke verrassingen van een moestuinier.

Ik vind het heerlijk om nu lekker binnen te zitten, maar wat ben ik ook blij met mijn tuin!!

Vanaf nu ga ik mijn moestuinserie per twee weken plaatsen.

Er is in de winter toch net wat minder te doen in de tuin, dan in de andere seizoenen........

Leuk dat je weer mee las!