Posts tonen met het label nazomer. Alle posts tonen
Posts tonen met het label nazomer. Alle posts tonen

woensdag 4 oktober 2023

Mijn moestuin in september

 Wat een fantastische en bijzondere septembermaand hebben we gehad! 
Heb jij er ook zo van genoten?
In de tuin deed ik aan schatgraven en ik oogstte 
beauties van tomaten...
Dat de hele oogst door het vreemde weer dit jaar een stuk minder is, 
is deze maand nog niet te merken!
Kijk je mee? Pak een kopje thee en lees gezellig mee ;)

Schatgraven & snoeien

Het was de eerste week van september en toen kon ik me niet langer inhouden. 
Tijd om de aardappels te oogsten.
Aardappels rooien is niet gewoon aardappels oogsten en uit de grond trekken.
 Nee... het  is een heus schatgraven. Want weet jij van tevoren wat je tegen komt?
Kinderen met een schooltuin vinden de aardappeloogst-les altijd de mooiste!
Zijn het er veel of weinig?
Zijn ze groot of klein?
Samen met een vriend kon ik drie rijen lang schatgraven....
Heerlijk om te doen!
Maar nooit eerder was ik zó laat met het oogsten van de aardappelen.
Hoewel aardappels prima tegen wat koeler en vochtiger weer kunnen, ben ik
altijd een beetje huiverig voor Phytophthera, de aardappelziekte.
Uiteindelijk leverde ons schatgraven mooi zo'n 15 kilo aardappels op. 
Het zijn veel kleine aardappeltjes, maar hé...  krielaardappeltjes 
zijn exclusief en in de winkel duurder dan grote exemplaren ;)
--
Niet alleen de aardappelplanten verborgen een ondergrondse schat. 
Hetzelfde geldt voor mijn kamerplant, de gember! 
In februari had ik gemberknolletjes geplant en nu ben ik reuze benieuwd.
Is het alleen wat gember voor in de thee? Of kan ik er wat batches gembershot
of gemberbier van maken?
De oogst valt helaas wat tegen dit jaar. Komt dit door poes Lilly
die af en toe haar kattenbak verruilt voor mijn kamerplant??
Meer lezen over zelf gember (of kurkuma) kweken als kamerplant?
Klik dan hier!
--
Schatten haal ik ook uit de peulen van de droogbonen.... Kijk eens mee hóe mooi!
Je stopt één boon in de grond waar  een plantje uit groeit met wel tien tot twaalf peulen.
In elke peul zitten gemiddeld vier bonen. 
Zó leuk om je opbrengst te zien verveelvoudigen.
Alleen wel bijzonder dat de boontjes die ik in de grond stopte, er heel anders uitzagen. 
Volgens mij waren dat adukibonen (die een beetje op bruine bonen lijken) en wat ik oogst 
zijn prachtig witte boontjes met roze-paarse vlekjes. Echte schatten komen tevoorschijn!
En in één peul vond ik zelfs het omgekeerde: één wit met rode boon en 
daarnaast vier rode bonen met witte spikkels....
Is dat niet wonderlijk?!

Prachtig! Zouden ze later, tijdens het droogproces 
pas hun bruine kleur krijgen?
Zo lang kan ik niet wachten...
Ik had droogbonen nodig en samen met kikkererwten kookte ik een deel van mijn oogst
voor in de chili. Een takje bonenkruid erbij zorgt voor een lichtere verteerbaarheid 
van de bonen en het ruikt minder zwaar.

Experiment van de droogbonen is geslaagd...
Wat geeft het hebben van een moestuin toch veel terug, naast het plezier 
en de voldoening die je er al van hebt.
--
Na de oogst is het de goede tijd om fruitbomen te snoeien.
Bessenstruiken kunnen ook nog steeds gesnoeid worden.
Ook in oktober kan dat overigens nog prima.
Vanuit onverwachte hoek kreeg ik hulp bij het snoeien van de laurier.
Om een mooie (bol)vorm te krijgen is zo'n elektrische heggeschaar toch wel handig....


Ondertussen in de kas...

Ik was bang dat ik geen luffa zou kunnen oogsten dit jaar....  Wel, de eerste vruchten komen eraan.
Met het warme weer liet ik de deur geregeld op een kier staan en de bloemetjes zijn dan toch bevrucht...
Maar ja.... zou het niet een beetje laat in het jaar zijn?
Zo'n luffa mag wel een meter lang worden en zo dik als je bovenarm.
En die lichte waas onderaan bij het afstervende bloempje?
Is dat geen schimmel?
Ik heb tot nog toe al mijn hoop op dit vruchtje gesteld, maar
misschien moet dan de zomer nog even terugkomen.
Niet alleen qua temperatuur, maar ook qua uren daglicht,
want dat vinden planten eigenlijk nog belangrijker!

De paprika's schitteren dit jaar door afwezigheid en dat terwijl
ze zó goed opkwamen. De plantjes, opgekweekt in maart,
groeiden goed, maar eenmaal uitgeplant verdween de één na de 
ander. Dit was mijn laatste paprikaplant en hier zaten zelfs al twee
paprikavruchtjes aan. Ik snap er niks van.
Ondanks dagelijks water geven, verdorden de bladeren 
en na een paar dagen hing de plant helemaal slap.
Bij het opgraven zag ik dat de wortels waren afgestorven... 
Alsof er een dier aan geknaagd had, maar de planten ernaast
hadden nergens last van. Snap jij het?
Of zijn ze getroffen door een mysterieuze paprikaziekte? 

Deze beauties licht ik er even uit, ze maken bijna mijn paprika-gemis goed:
ze zijn niet groot, maar klein en vurig, oftewel: lekker pittige pepers!
En net als bij groene en rode paprika's kun je ze met 
elke kleur oogsten. De groene mag dan onrijp zijn, 
ze is wel eetbaar. De kleuren van de regeboog verschijnen aan deze plant:
groen gestreept met geel, oranje, paars en 
ook nog rood..... het is een feestje in de kas!!


Nog meer...

Samen met de aardappels kwam ik met nog veel meer thuis....
De oogsttijd is met deze warme temperaturen nog niet voorbij. Nog steeds oogst ik 
komkommers en ook de courgetteplanten beginnen aan een nieuwe groeispurt...
Zo oogstte ik babycourgettes voor in een lekkere salade. En 
er verschijnen telkens nog grote exemplaren, verstopt onder de bladeren.

Ook deze prachtige kool met de dubbele naam kon ik oogsten.
Weet jij hoe 'groene kool' nog meer genoemd wordt?
De mooie kantrand aan de zijkant is geen natuurlijke groeiwijze
het is veroorzaakt door rupsen, maar gelukkig kon ik de kool redden.
En op deze manier is het een prachtigexemplaar, toch?!
En niet onbelangrijk: smaakvol!

Ik had er niet echt meer op gerekend, maar ineens zijn daar de feloranje vruchtjes
 van de boksdoorn oftewel de gojibes. En ze komen met tientallen tegelijk! 
Lekker zijn ze niet echt, maar voor je gezondheid tellen ze voor tien! 
Ik maak er dit jaar bijzondere recepten van... Heb jij verse of gedroogde gojibessen
 tot je beschikking? Blijf meelezen want deze week komt er nog een heel speciaal recept.
Dit superbesje groeit gewoon in Nederland  en komt vrij algemeen voor in de kuststrook 
langs de zeeduinen en ook wel langs de grote rivieren.

Nieuws

De weeuwenteelt vorig jaar winter viel erg tegen. Dit jaar heb ik er èn de tijd niet voor èn de zin er niet in. Maar bij een tuincentrum val ik toch altijd weer voor wat plantjes.
Want deze joekel van een boerenkool is al een jaar oud....
En binnenkort komt 'ie echt een keer op ons bord.
En dus kocht ik nieuwe, schattige kleine boerenkooltjes...
Zou ik die aan het eind van deze winter al kunnen oogsten?
Ik geef ze in ieder geval wat extra water in de droge septembermaand.
En ik kon het niet laten:  andijvie...
Veilig uit de buurt van slakken plant ik ze in mijn moestuinbak.
Maar ja... daar heb ik al een paar keer poes Lilly uitgetild terwijl ze daar
net haar toilet maakte.  Een rekje erover en zo zijn deze prille
plantjes ook tegen dat gevaar beschermd.

Plant jij dit najaar nog iets nieuws in de tuin?

Zeg het met bloemen...

Fier en hoog staan deze, op mini zonnebloempjes lijkende, gele bloemen
te wuiven in de wind.
Het zijn de gele en eetbare bloemen van de aardpeer.
Na een warme zomer, bloeien ze vrolijk en overvloedig!
Ik geniet er van: buiten en binnen!

Ook andere bloemen stralen....
en maken ons blij.
Ik maakte van kleine, eetbare bloempjes fleurige ijsblokjes.
Feestelijk en vrolijk om te bewaren als het straks donker is in huis.

Soms was het gewoon te warm om in de tuin te werken.
Een hittegolf in september heb ik nooit eerder (in de Randstad) meegemaakt....
tijd om van de tuin te genieten in plaats van erin te werken.

En dan moet ik 'm straks al winterklaar te maken....
Wat gaat het hard, bijna alweer een moestuinseizoen voorbij.



zondag 27 augustus 2023

Appelig!

Yes!! Het is weer appeltijd. Vandaag zag ik in het park een appelboom zwaar beladen 
met mooi rood gekleurde appeltjes. En toen de zon er op scheen, werd ik er zó vrolijk van.... 
wat wilde ik ze graag plukken!
Want appels zijn zó lekker veelzijdig en smaken op zoveel manieren fantastisch!!
Appels, appels, appels.....  tot je er appelig van wordt!!
Het wordt weer een geweldig appeljaar en ik vind het een uitdaging om 
zoveel mogelijk met appels te doen.
Ze zijn lekker, gezond en in overvloed dit seizoen verkrijgbaar.
Ja... ook in de supermarkt of de markt kun je ze halen, maar uit de tuin of van 
appelbomen in een park, een oude boomgaard of langs de kant van de weg, is nog leuker. 
Gratis en (bijna altijd) onbespoten.
En van al die appels kun je dan weer heel veel lekkers maken.
Vooral als ze een klein beurs plekje hebben, moeten ze snel verwerkt worden....
Natuurlijk kun je appeltaart en appelflappen bakken en appelmoes maken.
Echte klassiekers, maar er kan nog veel meer!
Voor tientallen kilo's appels deel ik hier mijn  tien(!) meest favoriete recepten. 

Laat je inspireren....


Appelsap

Heb je veel appels, of valappeltjes met rare plekjes eraan, dan maak je er toch lekker appelsap van!
Let op! Zelfgemaakte appelsap is veel zoeter en lekkerder dan uit de winkel.
Eén keer zelfgemaakt en je wilt niet anders meer.
Als je het slim aanpakt, kun je zowel sap àls appelmoes van dezelfde appels maken.
Klik hier voor de werkwijze


Appelazijn

Dit maak ik elk jaar van verse, onbespoten appeltjes: appelazijn!! 
Appelazijn is niet alleen heel makkelijk te maken, je kunt de appel nog 
voor iets anders gebruiken want alleen de schil en de klokhuizen gaan in deze azijn.
 Appelazijn is heel gezond, ze is een hulp bij het afvallen, 
helpt tegen schimmels op je huid en in je huis en nog veel meer.
Lees nu alles over hóe je appelazijn maakt.... klik 



Appelcake met appels van eigen boom

Dit is een heerlijk zachte, luchtige cake die lijkt op een taart, naar een recept van mijn moeder!
Maar hóe lekker zij hem vroeger ook maakte, hij is nu nog lekkerder met appels van eigen boom.
En wat voor boom.... ;) Lees meer en bekijk het hele recept hier!



Appelchips met kaneel

Appels kun je drogen om langer te bewaren. Je krijgt een zoete, intense smaak zonder toevoegingen.

Dit is heerlijk verantwoord snoepen en ook als traktatie is het een fantastisch idee, geschikt voor elk dieet!! Ik gebruik een speciale droogoven, maar heb je die niet, ook dan kun je deze appelchips maken.
Lees alle tips hier!


Appelcompote wecken

Verse appelmoes is lekker, maar wanneer je kilo's en kilo's appels hebt geplukt en geraapt, 

dan wil je er graag een winter lang van genieten... dát kan door appelmoes heet in schone potten met schroefdeksel te bewaren. Wecken kan ook en zorgt voor een nog langere houdbaarheid en bewaargarantie. Ik vind het leuk om te doen!  Ook zonder weckketel kun je aan de slag.
Klik hier om er alles over te lezen...


Appelloempia

Het is géén appelflap, het is geen Vietnamese loempia.... 
het is een appelloempia. Lekker als dessert maar ook bij een kopje thee. Genieten!!
Klik voor het recept.


Appelstroop

Dit is een echte favoriet op mijn blog en al ruim 10.000 keer bekeken, terwijl de werkwijze best simpel is. 
Okay, ik maakte per ongeluk wel eens appelcement in plaats van appelstroop, 
maar van versgemaakt appelsap en wat suiker maak je toch maar mooi je eigen broodbeleg. 
Hóe leuk! Klik hier voor de werkwijze!



Appeltaartje in een potje

Dit is een verwennerij alléén voor jou! Snel klaargemaakt en na een uurtje in de oven

is het genieten en  lekker verwarmend op een koele herfstmiddag. 
Soms heb je zoiets gewoon verdiend!!
Ga snel naar het recept en maak het: klik!



Frambozen-appelsmoothie

Van zoveel fruit ga je blozen als een appeltje!
Bij mij komen zowel de appels als frambozen uit eigen tuin. 
 Heb je geen frambozen in je tuin, je kunt ze ook vervangen door bramen.... Drink jezelf gezond!
Klik hier voor het recept van dit lekkere drankje wat alleen bestaat uit fruit!


Appelcrumbetaart

Dit is een echte favoriet bij ons thuis. Je maakt 'm van appelcompote uit een potje en 
van deze appeltaart snijd ik 12 tot 16 stukjes. Dát deelt lekker uit!
Een heerlijk herfstig gebakje. Snel eens uitproberen met dit recept!



Dit waren ze alweer alle tien!
Klik hier voor nog 15 extra recepten met appels! 
Van thee tot taart en van appelflap tot tosti....
Heb jij nog lekkere ideeën of tips om te doen met appels?
Wat ga jij als eerste maken??!


dinsdag 4 oktober 2022

Mijn moestuin in september

Jippie,  het is herfst! Na een heerlijke zomer, mag het wel weer een beetje minder: 
minder warm, minder droog, minder werk in de moestuin...
Ben jij nog niet toe aan de herfst?
In de tuin is overigens niet minder werk te doen, maar ik kies ervoor meer in de keuken te doen! 
De oogst is groot en moet verwerkt!
En dit vind ik geweldig! Het is absoluut geen straf, hoewel ik wel elke dag wat tijd te kort kom...
Fotocredits: Hans
Normaal loop ik op zondagmiddag even door de moestuin om mijn weekmenu samen te stellen,
 nu komt alles in grote hoeveelheden tegelijk en borrelen er niet alleen ideeën voor de avondmaaltijd,
 maar ook allerlei andere ideeën om in te maken of te verwerken in lekkere baksels. 
Heerlijk vind ik het!

Als je mee leest zie je regelmatig nieuwe ideeën langskomen.
Op mijn pagina's:  groenten-uit-de-tuin (klik)! en fruit-uit-de-tuin (klik)!zie je de door de jaren
 heen verzamelde ideeën alfabetisch gerangschikt staan per groente- of fruitsoort!
Inspirerend voor wanneer je veel van hetzelfde kunt oogsten!
Zelf grijp ik ook geregeld terug op mijn voorgaande recepten en ideeën.

De schooltuinlessen gecombineerd met kooklessen krijgen deze maand elke week een plaatsje
 op school en in mijn weekprogramma. En kijk mee bij de super gezellige workshop honing-
slingeren die Petra had gewonnen. Ik vind het zó gezellig om mijn lezers of volgers 
te ontmoeten en spreken!
Het grappige is dat we altijd genoeg gespreksstof hebben en dat het elke keer weer 
erg gezellige, aardige mensen zijn. Lees mee....

Laat je inspireren en kijk en lees weer lekker mee.



Pompoenen


De aftrap is voor de pompoen. Op drie plekken in mijn tuin staan een paar planten en ze doen het goed!
Zó goed dat ze maar blijven doorgroeien: ik bedoel de plant dan.
Lange en bladerrijke ranken kruipen overal tussendoor of klimmen zelfs omhoog langs de schutting.
Niet voor niets wordt een pompoenplant vaak ergens neergezet om het onkruid 
uit de tuin te houden, want wat er onder wil groeien, verstikt!
Ik heb dus die lange ranken afgeknipt zodat de groeikracht in de eerste plaats
naar de pompoen toe gaat.
En dan vind ik tussen de bladeren een verrassend groot exemplaar!

Een pompoen oogsten is nog wel eens verwarrend....
Wanneer is 't ie groot of rijp genoeg?
Dat is heel simpel! Als het steeltje zoals je hier op de foto ziet niet meer groen is
maar bruin en houtachtig. De voedingsstoffen komen niet meer bij de pompoen,
deze is klaar met groeien! Pompoenen worden meestal geoogst in september.
Oogst de pompoen met het steeltje eraan, knip dit met een snoeischaar door.
Wanneer een pompoen goed rijp geoogst wordt, met een steeltje van ongeveer 5 cm er aan,
dan is de pompoen zeker 3 maanden houdbaar.
Het is mogelijk daarna de pompoen in stukken in te vriezen.

Een pompoen kan niet tegen vorst, dus houd het weerbericht in de gaten,
oogst de pompoen tijdig en bewaar op een vorstvrije plaats.
En dan kun je er heerlijk van genieten!
Zoals ??   Klik  hier voor 5 inspirerende recepten




Schooltuinlessen worden kooklessen

Na de zomervakantie pak ik natuurlijk de tuinlessen weer op. De eerste les na de vakantie 
hebben we eens gekeken wat er zoal nog in ons tuintje staat. Helaas.... dat is door de droogte van de zomer en de vernielingen eerder dit jaar niet veel meer.
Hoogste tijd om een alternatief programma te bedenken voor de 9 weken van zomer tot herfstvakantie.
En dat heb ik nu!!
De eerste en laatste les zijn echte tuinwerklessen, compleet met onkruid wieden, vies worden
en - bij de laatste les - mulchen.
Natuurlijk was daar de aardappel-tot-chips-les!
Wat aardappels uit mijn eigen moestuin bracht ik mee en toen was er net genoeg.  
Als er een frituurlucht in school hangt, is juf Tamar aanwezig voor deze les....
Wat vinden de kinderen dit geweldig!
De week daarna maakten we in de klas een heerlijke tijmsiroop voor zere keeltjes.
Deze mag in de koelkast op school staan en de meester kan lepeltjes hoestsiroop
geven aan kuchende kinderen.
Een samengestelde les gaf ik over de geschiedenis van het bewaren van 
groente en fruit. Ik liet de kinderen nadenken waar vroeger het eten vandaan 
kwam toen er geen supermarkten en winkels waren. We kwamen  uit bij bewaarmethoden
 van groente en fruit en vervolgens gingen ze hiervoor zelf dingen bedenken.

We maakten deze les augurken in zoetzuur in en omdat er maar twee augurken waren,
mochten ze ook muismeloentjes proeven en inmaken.
Daarnaast zetten we gedroogde goudsbloemblaadjes in olie om te macereren.
Ziehier al twee bewaarmethoden: in zuur (azijn) en in olie.
Deze les ga ik erin houden.
Volgende maand mijn nieuwe idee met herfstframbozen....
Dat wordt super leuk en lekker!


Oogsten van zomerfruit


Had ik het al over mijn zelf-geënte appelboompjes gehad?
Er zouden drie rassen op geënt zijn, maar er zijn er twee aangeslagen.
Zie je het verschil tussen de appeltjes met blos en de groene appels?
Toch van dezelfde boom.
Ik weet alleen niet meer welke rassen het zijn....
en dit jaar heb ik héél veel appeltjes uit eigen tuin!
Heerlijk, want ik heb er ideeën genoeg voor!

En ik oogstte de drie allereerste nectarines van mijn dwerg nectarineboompje.
Om te zeggen dat ze lekker zoet waren is teveel gevraagd, maar natuurlijk at ik ze op.
Volgend jaar zullen er vast meer zoete nectarines komen, een boompje moet altijd even 'aanslaan'.

Bijna was ik te laat:  mijn eigen cantaloupe meloen....
rustig gegroeid uit een klein zaadje. Ze was opeens overrijp!
En heerlijk zoet... is het geen prachtige meloen?!

Over het 'aanslaan' van vruchtbomen gesproken.... zie je de hoeveelheid kweeperen in mijn boom?
Wat een reusachtig grote peren zijn dat.
Wat zal ik er dit jaar eens van maken?!

Alsof ik in eigen tuin nog niet genoeg heb, oogst ik ook nog eens druiven uit de tuin van vrienden.
Zonde als die blijven hangen omdat ze het zelf niet verwerken.

Van zwarte bramen.....
en rode en gele framboosjes maakte ik met jongste dochter
deze overheerlijke Frambozen Droom! (klik)!
Mjammmie.... kan ook met diepvriesframbozen ;)

Is het een fruitsoort of is het een groente?
Hoe het ook zij... de muismeloenen doen het dit jaar reusachtig goed!
Als lampionslingers groeien en hangen ze zelfs buiten de kas...
Oorspronkelijk komt deze vruchtgroente uit Mexico en deze warme zomer heeft
de eenjarige plant goed gedaan!
Deze week deel ik een heerlijke curry met muismeloentjes in de hoofdrol.
Lijkt het je wat?  Blijf meelezen....


Nazomer groente oogst

Alles wat in de grond zit, zit veilig, denk ik altijd maar. Dit gaat zeker op voor de kroot!
Eerst pluk ik de boontjes en courgettes, de sla en andijvie en die rode kroten zitten wel goed....

Gevolg? Ont-zet-tend  grote bieten!
Ik oogst ze en daarmee dun ik ze gelijk uit!
In verband met de hoge gasprijzen oogst ik extra veel in één keer, zodat ik ze één keer hoef te koken.
Natuurlijk kun je ze ook in een hooimadam zetten, maar  daar past mijn grote pan niet in.
Zelfs mijn grootste pan van 5 liter is te klein, dan maar mijn soeppan uit de kelder gehaald
om deze grote exemplaren te kunnen koken. Daar past wel 10 liter in.
Lekker hoor! Krootjes zijn mijn lievelingsgroente!

Als een verrassing zag ik tegen het glas gedrukt deze twee mooie
aubergines hangen. Een heel aangename verrassing mag ik wel zeggen.

De broccoli doet wel z'n best, maar is het net niet helemaal!
In plaats van één grote, mooie broccoli, krijg ik overal kleine stronkjes tussen
de wild groeiende bladeren. Het smaakt even goed, is alleen wat lastiger schoonmaken.

Dit is ook zo'n makkelijke groente als het op oogsten aankomt: droogbonen!!
Je kunt ze tijdens de vakantie gewoon laten hangen, de peul moet toch drogen
voordat de boontjes geoogst worden.
Dit is het zaad wat we oogsten en eten. De keus is aan mij:
eet ik het op of bewaar ik het voor volgend jaar?
Eén ding weet ik wel... ik wil nog veel meer droogbonen zetten volgend jaar!!

Het leuke aan een moestuin is dat je ook andere delen van een plant kunt oogsten,
die in de winkel vaak al worden verwijderd.
Zó kun je prima de bladeren van bloemkool en spruitkool eten,
 de steel van broccoli, de (mannelijke) bloemen van de courgette, 
het radijsloof en bietenloof stoven  als aparte groente
 en venkelgroen gebruiken bij het inmaken of voor de thee.
Dit jaar maakte ik van het mooie, tere wortelgroen
een heerlijk zachte wortelloofpesto!
Ik knipte het mooie, bovenste groene blad van een bos wortelen die ik 
nodig had en plukte daarna van wortels die nog gewoon in de tuin staan het mooi groene blad.
Voor de groei zorg ik dat er nog minstens drie stelen per wortel blijven staan.
Deze groente kun je met een bos zomerwortels ook in de winkel vinden.
Klik voor het recept.

Tot slot oogst ik steeds vaker mooie bloemen uit de tuin
om te genieten van kleurenpracht en schoonheid...
Hoewel ik de doorgeschoten venkel met haar bloemen ook voor iets totaal anders
gebruikte... ik maakte hiermee de bijzondere, Italiaanse likeur Sambuca (klik)!



Van alles wat....



Ik kan ze wel de grond uitkijken en ja..... 
dat heeft deze keer effect!
De saffraankrokussen die ik vorige maand plantte - iets te dicht op elkaar -
komen met kleine sprietjes boven de grond.
Zou ik het eerste jaar al wat kleine saffraandraadjes kunnen oogsten?
Ik hou je op de hoogte....

Deze mooie libelle is nu nog in de tuin waar te nemen
maar zo lang leven ze niet.
In de winter zie je ze niet meer.... ze zijn er echter nog wel:
onder water leeft de libel als eitje of larve en kan dat soms langer dan een jaar volhouden.

In de moestuin lijkt al mijn werk tevergeefs als het aankomt op de nieuwe plantjes 
die ik uitplant. Sla en andijvie zijn helemaal niet meer te vinden.
De palmkool hield het wat langer vol, maar
ondanks mijn liefdevolle zorgen -houtas, dagelijks water geven, biologische koemestkorrels - 
zie ik er nu ook bijna geen één meer terug.
Zijn het vogels? Zijn het slakken? In ieder geval heb ik wat uren voor niks gewerkt.
Zou de weeuwenteelt bij mij wel succes hebben?!

Het stormde amper: een plotselinge regenbui met slagregen
veroorzaakte dit mistroostige tafereel: de hoge aardperen waaiden allemaal om.
Nu zijn het eenjarigen en het gaat om de ondergrondse knollen, 
maar het is ineens wel erg leeg en kaal in de tuin.

Ik duwde gauw de stevige en half verhoute stengels terug de grond in.
Als de aardperen zelf het maar overleven.
Ik ben benieuwd, maar heb ze gelukkig op drie plekken staan...
we eten deze winter heus wel Topinamboer!

En dit is Petra... zij had de workshop honing slingeren gewonnen!
Wat wás het gezellig!
Petra heeft er dingen bij geleerd en ik kon een heleboel vertellen
over de wondere wereld van de honingbij!
Want met een ruime moestuin moet je ook zorgen dat er genoeg bestuiving plaats vindt.


Geniet van het buiten-zijn in de natuur en de warmte van de najaarszon!
Tot volgende keer!