woensdag 7 juni 2023

Mijn moestuin in mei (2)


Mei.... mijn favoriete tuinmaand! En niet alleen van mij.... ik schrijf al jaren 
over mijn moestuin  om jou te inspireren, maar nu is moestuinieren  een heuse trend. 
Niet dankzij mij, hoor...   Moestuinieren met passie voor gezond en vers eten wordt 
steeds minder een luxe en meer een noodzaak. Door de hogere prijzen overal, is het 
niet meer alleen voor de leuk. Dus we gaan massaal aan de moestuin! 
En ik heb hier inspirerende voorbeelden van gevonden en samengebracht in een fotoverslagje,
 ook al heb je maar een klein stukje tuin....
Kijk deze maand mee naar mijn nieuwe groentes,
 mijn mislukkingen, mijn allereerste oogst, de schooltuin en tips met koper....  
Ga er lekker voor zitten en kijk en lees mee....


Massaal aan de moestuin

Onderweg langs een (vrijstaand) huis, zag ik langs een carport een moestuin experiment.
 Je hoeft er niet veel plek voor te hebben....
 Ik hoop dat het voor hen een geslaagd experiment wordt, 
zodat ze besluiten volgend jaar een grotere moestuin aan te leggen.
Ze hebben tuin genoeg.
Vooralsnog ziet het er goed uit:
rabarber als decoratieve plant vlak langs de stoep,  prei,
laurier, tomaat en druif als ik het goed zie. Op de lege plek stond een paar
weken geleden volgens mij sla....

Gewoon bij mij in de straat in een voortuin staat een ieniemienie klein kasje.
En waarom past dat ook niet op die plek?!
Erin: munt, rode biet, papaver en tomaten. Leuk toch?!

En in mijn eigen tuin bij huis heb ik de fietsenstalling (daarover later meer)
verplaatst. In plaats van de fietsen haaks op de schutting onder een afdak te plaatsen,
staan ze nu tegen de schutting aan en het afdak is verwijderd.
Dit is nu mijn 6 vierkante meter moestuin-bij-huis geworden.
En er staat van alles in: knoflook, aardpeer, rabarber,
sla, kool, paksoi, courgette, venkel....  

Heb jij meer leuke ideeën gezien? Of heb je foto's van je eigen moestuin?


Cadeautjes of...?

Ha ha.... een net en gestructureerd tuinverslag zul je hier niet lezen, omdat ik nu eenmaal niet netjes en gestructureerd werk. Dát werd ook weer duidelijk bij het zaad bewaren en tevoorschijn pakken. 
De envelop met het zaad van kapucijners bevatte meerdere gaten en toen ik hem pakte, viel de helft van het zaad op de grond in de kas. Met - drie weken later - als resultaat heel veel kleine kapucijnerplantjes.
Overal komen ze op, maar ze moeten niet te warm staan en kunnen heel hoog
 groeien... tijd voor een 'volksverhuizing' oftewel in tuintermen: verplanten!
Het hoge klimrek staat al klaar, de andere buitenplanten vertonen al diverse
gaten, vooral veroorzaakt door duiven... tussen erg verzwakte planten
komen deze nieuwe, frisse plantjes te staan. Natuurlijk haal ik gelijk het
onkruid er omheen goed weg en na afloop hang ik er een vogelnet overheen.
Niet netjes, maar hopelijk afdoende.

Nog meer plantjes komen er spontaan op in de kas. 
Ik denk dat de muismeloenen een plekje in mijn kas willen, een verdwaalde wortel
en sla of andijvie waarvan het zaad gevallen is... cadeautjes! I love it!



Luis en nog meer luis... hoe kom ik er vanaf?!

Elk jaar is het weer uien: ik krijg luis! Nou ja.... de planten in mijn tuin dan. 
Zo krijgt de rode aalbes 

elk jaar opnieuw luis wat ik al uit de verte zie aan de opgekrulde blaadjes.
het nectarineboompje heeft allerlei bladverziekende beestjes en mijn kweepeer op z'n nieuwe
plekje zit ook al onder de luis. Natuurlijk kies ik voor biologische bestrijding.
Ik ga ijverig op zoek naar lieveheersbeestjes of nog beter de larven hiervan (dit jaar: 2 gevonden!).
 Je kunt deze beestjes trouwens ook als biologisch 'bestrijdingsmiddel' bestellen 
bij een tuinzaak of bol.com
Wil je nog veel meer lezen en weten over luizen en bestrijding, kijk dan eens op  deze site

Vorig jaar heb ik gespoten met brandnetelgier en dat had een redelijk goed effect.
 Dit jaar besloot ik  een nog makkelijkere oplossing te maken. Ik maakte uienthee en na een nachtje
trekken spoot ik dit op de van luis vergeven bladeren en takken. 
Luizen houden niet van de geur van lookplanten zoals knoflook en uien.
Het is goedkoop, snel en makkelijk gemaakt en de plant - heel belangrijk in de moestuin - loopt 
er geen enkele schade door op.
En na een aantal keer spuiten zie ik voorzichtig resultaat....
Nog even volhouden!!

Wat je ook kunt gebruiken is een aftreksel van groene zeep, dat is ook een heel
natuurlijke, weinig belastende zeep voor het milieu. 
Maar ik weet niet zeker of dit helemaal goed is voor mijn bessen.

Ik ga nog een rondje wandelen om wat lieveheersbeestjes te zoeken... ;)


Oogst

Terwijl de jaloersmakende foto's van collega's, broers en zussen me om de oren vliegen met hun oogst aan radijs, sla, aardbeien, kool etc. etc. heb ik eindelijk de eerste groene groente kunnen oogsten.
In de kas, tussen de net geplante komkommers,
tomaten, paprika's en zoete aardappels in, heb ik rijtjes raapstelen gezaaid.
Die snelgroeiende groente laat me buiten in de steek: de slakken
grazen het elke nacht volledig kort, maar in de kas groeit het goed
en oogst ik de eerste raapsteeltjes!
En ik heb ze al een paar keer klaar kunnen maken.
Lekker in bijvoorbeeld een couscoussalade klik :)

Ook groeit de snijbiet eindelijk; familie van de rode biet, terwijl je de 
blaadjes eet zoals spinazie. 
Ooit kreeg ik van een oud-collega een paar Allium bloembollen...
Nu vele jaren later hebben ze zich vermeerdert en bloeien met grote
prachtige paarse bloemschermen!
Mooi om cadeau te geven, en op vaas staan ze meerdere weken!

Daarnaast oogst ik nog steeds rabarber (zie vorige blog) en 
alle tuinkruiden groeien fantastisch!
Wat zou ik volgende maand aan dit rijtje kunnen toevoegen?



Schooltuintjes

In de schooltuintjes gingen we aan het zaaien: meiraapjes en radijs. Snelgroeiende groente,
 zodat we dit nog kunnen oogsten vóór de zomervakantie, want het gaat nu opschieten!
Eerst moeten de kinderen de juiste plek in de tuin opzoeken...   ik laat ze altijd meten met 
gereedschap of een stokje vanaf datgene wat er al staat, zodat ze allemaal 
min of meer op dezelfde plek in de tuin  hun groente zaaien. 
En dan moet dat stukje zeker onkruidvrij zijn. Met hun vinger, 
schrepel of stokje trekken ze een lijntje in de grond. 
Radijs kan ondiep gezaaid worden. 
Aan de uiteinden prikken we de satéprikkers in de grond. Op het regeltje wordt er gezaaid en
 dan worden de piepkleine zaadjes toegedekt met wat aarde. Omdat het deze tijd zo droog is, 
geven we water. Ik improviseer zonder gieters. Alle kinderen nemen hun eigen waterfles mee 
naar de tuin en geven kleine beetjes water die ze eerst over hun geopende hand laten lopen. 
Op deze manier krijgen de zaadjes niet in één keer een grote plons, 
maar krijg je een beetje een sproeikop effect. Kinderen vonden dit razend interessant en 
zo leerden ze weer dat hun handen het beste gereedschap is: zelfs om een sproeikop na te bootsen.
In de schooltuin staat nu: aardappel, uien, prei, radijs en meiraap. 
Volgende maand nog sla en andijvie en dan zaaien we nog goudsbloemen.



Koper

Koper is een spore element met een heel gunstige werking in de tuin.
Koper roest nooit, schrikt slakken af en is geschikt om de bodemstructuur te verbeteren.
Slakken hebben een hekel aan koper, want als ze er mee in aanraking komen
krijgen ze een klein elektrisch schokje. Speciaal tegen slakken zijn er 
koperringen of kopertape verkrijgbaar voor in de moestuin. De ringen
zet je rondom de meest kwetsbare planten. De tape kun je bijvoorbeeld
op een plantenpot plakken. Helaas hangt hier wel een prijskaartje aan: koper is duur!

Koper is niet alleen voor mensen maar ook voor planten een onmisbaar spore element.
En bij gebrek hieraan in de bodem zie je bij planten een zwakke groei en minder oogst.
Een tekort aan koper in de bodem van je tuin kan komen door een overmaat van kalk,
ijzer of stikstof in de grond. Vooral ui, spinazie, rode biet, wortel en sla floreren goed
bij een gezonde hoeveelheid koper in de bodem. 
Bij winkels kun je kopermeststof of koperchelaat krijgen, maar gebruik hiervan nooit teveel!!

Van Geertje kreeg ik de gouden - of moet ik zeggen: koperen - tip!!
Als beginnende moestuinder is ze laaiend enthousiast en een steeds groter wordend
gedeelte van haar achtertuin verandert in een moestuin. Geertje heeft alles gelezen over de voordelen
en kwaliteiten van koper in de moestuin en dat is de reden dat ik er niet meer onderuit kon.
Ik zocht het zelf op en testte het uit! Koper... ik had er van gehoord, maar nu weet ik ook 
hoe makkelijk en redelijk goedkoop ik het kan toepassen.

Koperdraad of beter gezegd: installatiedraad kun je kopen bij een doe-het-zelf zaak 
- een rol van zo'n 100 meter kost nog zo'n 40 euro, maar daar kun je wel 
een hele grote tuin mee vol zetten,
maar met wat geluk kun je het ook bij een tweede hands winkel vinden of kijk eens bij 
iemand die zijn huis verbouwd en nieuwe leidingen wil trekken. Het oude draad wordt vaak
weggegooid!  Ik vond het bij  Peter in z'n schuur: 
ooit tweedehands gekocht en wie wat bewaart, die heeft wat. 

Nu knip ik de draad in lange stukken en met een scherp aardappelmesje schil ik
er aan de één kant de plastic mantel af... de rest volgt dan vanzelf.
Vervolgens draai ik het koperdraad om houten stokken die ik in de 
tuin zet. Links- of rechtsom draaien maakt niet zoveel uit. 
Als de onderkant maar in de grond zit en de bovenkant uitsteekt.
Voordat ik deze tuinstokken prepareerde met koperdraad,
zag ik een stukje koperen buis liggen en ik stopte het in de grond
bij een komkommerplant.

Het effect ervan mag ik bewonderen: geen slakkenvraat en
hele grote bladeren en al goed ontwikkelde komkommers.
Dezelfde komkommerplant die drie meter verderop staat
 is op dezelfde dag geplant
en heeft net wat kleinere komkommers en bladeren.
Geeft de koperen buis dit goede effect?
Ik houd jullie verder op de hoogte!

Hier nog een voorbeeld van koperdraad rondom een in de grond gestoken bamboestokje.

Mislukkingen


Elk jaar is het weer spannend wat er wel of niet opkomt als ik ter plaatse zaai.
 Je kunt nog zo'n goed tuinplan maken, maar je weet nooit of je plantjes echt gaan groeien.
Dit jaar heb ik al lang genoeg gewacht: de pastinaak, snijbiet en rucola komen niet op. 
Het onkruid des te meer dus ik schoffel alles onder. Genoeg geduld gehad: 
tijd om er wat nieuws te zaaien, 
want plannen en zaad heb ik nog genoeg. 
Deze onzekere factor maakt het ook lastig om 
de verschillende vakken voor wisselteelt te handhaven. Want als de wortels niet opkomen, 
maar je wel veel sla over hebt....
Of als de bladgroente niet opkomt, maar je hebt nog wel veel vruchtgroentes..... 
Dillema's. Ik houd het dit jaar bij goede buren in de moestuin
 en daar is wel een mouw aan te passen.

Soms is het ook weer prima dat iets niet groeit.... dan is er weer ruimte voor iets nieuws.
Zo is mijn moestuin toch niet snel té klein!
En in mei en juni kan nog van alles gezaaid worden!!

De sperziebonen gaan het dit jaar denk ik niet heel goed doen.
ook al is het zaad van vorig jaar...
Die zwart-grijze kruimels onderaan de foto zijn een soort kevertjes....
En die boontjes met gaten erin, zijn dus doorboord door deze beestjes.
Getsie! Gewoon in de dichte envelop in mijn tupperware bewaartrommel gekomen.
Weet iemand wat dit voor beestjes zijn?

Ik ga maar snel nieuw zaad bestellen. En niet google lens gebruiken, da's flauw.
Wie weet welke plantjes hier groeien?

Fijn lichtgroen blad....  weet jij het?!

Leuk dat je weer mee las!






dinsdag 30 mei 2023

Rabarber op een rij!

Vroeger vond ik ze niet eens zo lekker: rabarber! M'n moeder maakte dan ook alleen 
de fantasieloze rabarbermoes wat we vaak als tweede groente aten.
Of in een schaaltje met vla...
Had ik toen geweten dat je er de heerlijkste chutneys, taarten en jams van kunt maken, 
dan had ik haar - de rabarber dus - vast meer gewaardeerd.
Rabarber is de enige groente in mijn tuin waarover ik twee recepten droomde.
En in de keuken hoefde ik aan deze recepten niets te veranderen: 
mijn droomrecepten zijn bijzonder èn lekker!
Hoewel we van rabarber vaak allerlei zoete gerechten maken, is het 
een echte groente. Rabarber is een moerasplant... ze houdt van veel vocht 
en hierdoor wordt ze milder van smaak. Rabarber kun je zo'n
acht jaar op dezelfde plek in de tuin, zonder onderhoud laten staan. In het najaar
sterft ze bovengronds af en in het vroege voorjaar 
verschijnen de rozerode knopjes vanzelf weer boven de grond. 
Een ideale moestuinplant dus.
We eten de stelen in het voorjaar als de groeikracht op z'n sterkst is.
Na de langste dag van het jaar, heeft de plant die energie nodig
voor haar eigen (wortel)groei. Bovendien neemt het 
oxaalzuurgehalte ook in de stelen behoorlijk toe, zodat rabarber minder
gezond is om te eten na 21 juni. Dat oxaalzuur is 
overigens de reden dat je een stroef laagje op je tanden voelt, na het eten van rabarber.
En ook de reden dat we de bladeren niet (kunnen) eten.

Van een rabarberplant kun je makkelijk de wortelkluit 'scheuren' en op die manier 
de plant vermeerderen voor in je eigen tuin of om er iemand één cadeau te doen.
 
Twijfel je nog of een rabarberplant iets voor jou is, in dát ene hoekje van je tuin?
Dan volgen hier 10(!) redenen om die twijfel weg te nemen.

Tien Rabarber Recepten op een Rij!


1. Rabarbersticks: hartig & zoet


Dit is mijn droomrecept!
Ik werd wakker en had zowel een zoete als hartige variant van een rabarberstick in mijn hoofd.
En in de keuken viel het niet tegen! De zoete stick serveer je lekker bij de thee, 
de hartige variantkun je als lunch of borrelhapje eten.....  Wát wil je nog meer? 
Rabarber, de hele dag door, voor de echte fan!  Klik hier voor het recept ;)


2.  Rabarber Meringue taart


Toen ik deze taart proefde tijdens een open dag van de wijktuin, was ik meteen verkocht: dit is zó ongelooflijk lekker!! Het zure van de rabarber combineert perfect bij het zachtzoete van de meringue, samen op een lekker krokante bodem. 

Hemels! Ik maak 'm elk jaar en vaak eet ik meer dan de helft zelf op. 
Ook perfect door de combinatie van rabarber en eieren die in het voorjaar
 allebei overvloedig uit eigen tuin en kippenhok komen.
Klik hier om zelf te kunnen maken!




3.  Rabarberchutney 2.0


Toen ik een leuke rabarberchutney op mijn blog plaatste, daagde Annelies me uit met haar recept.
En ze heeft gelijk: die van haar is nog lekkerder! Dol ben ik op deze rabarberchutney! 
Wil je ook deze 2.0 rabarberchutney proeven? Klik hier voor het recept.
En geniet het hele jaar van deze hartig, zoet-zure smaak.



4.  Rabarber-vlierbloesemjam met gember


Wanneer je de rabarber nog in overvloed kunt oogsten, begint ook de vlier te bloeien. 
Ik bedacht een geweldige combinatie voor in de jam. Het ziet er niet alleen prachtig uit, 
maar is tegelijk lekker èn gezond!
Zelf maken? Klik hier of ga je liever voor de
rabarber-appel-muntjam of de rabarber-sinaasappel-kaneeljam?
Ook die kun je vinden op mijn blog.... ;)


5. Rabarbercello


Eet jij vaak alleen maar rabarbermoes wanneer je verse rabarber hebt? 
Had ik al gezegd dat er met rabarber zoveel meer kan?!
Wat te denken van een likeur met rabarber? Nog nooit van gehoord? Het maken is simpel,
het wachten duurt lang, maar dan... tadaa!  Heb je je eigengemaakte rabarbercello!
Klik hier om snel aan de slag te gaan!



6. Rabarberlimonade


We blijven nog even bij de drankjes: deze is verfrissend, alcoholvrij! 
Leng aan met plat of bruisend water. 
Lekkere limonade voor kinderen, maar ook verfijnd in een chique alchoholvrij drankje ;)
Maak 'm makkelijk zelf met de sappan. Klik hier!



7. Rabarberdruivenijsjes


Verfrissend zijn deze rabarberdruivenijsjes zeker! Zoet en tegelijk gezond ook! 
Dé perfecte verkoeling op een warme zomerdag!
Ik vind ze heerlijk en in de vriezer zijn ze wel drie maanden te bewaren.
De hele zomer dus ;) Klik hier



8.  Zoete rabarbertaart


Deze rabarbertaart - of eigenlijk moet ik het cake noemen - is met zowel verse rabarber
 als met de rabarberstukjes uit de cello te maken. 
Bij die laatste geef je een extra bijzondere smaak mee aan deze taart.
Een lekkere zoete cake, ook voor degenen die (nog) geen fan van rabarber zijn.
Klik hier voor het recept




9. Rabarbercrumble


Deze rabarbercrumble is de favoriet van oudste zoon. Alle andere taarten slaat hij af, 
maar deze is heerlijk! Zonder bodem is het een ideaal dessert, 
maar ach, bij een kopje thee kan je deze crumble ook serveren.
Lekker fris door de toevoeging van sinaasappel.
Klik hier voor het recept.


10. Rabarbercurd


Deze curd is een bakbenodigdheid die je op diverse cakes of gebak als toplaag kunt strijken. 
Je kunt 'm ook serveren bij Engelse scones of doe eens luxe en smeer het op toast.
Een ietwat bewerkelijk recept, maar zeer de moeite waard!
Klik hier voor de bereidingswijze.


Nog geen genoeg van Rabarber?
Op mijn blog staat:
 nog meer gebak
 nog meer jam
 nog meer chutney
 nog meer desserts....
Klik hier  en scroll naar de - R - van rabarber voor álle recepten!!

Geniet van Rabarber.... het kan nog tot de langste dag van het jaar.

woensdag 24 mei 2023

Waspoeder voor de witte was

 Al zo'n 7 jaar doe ik de was met natuurlijk en zelfgemaakt wasmiddel. 
Het heeft grote voordelen voor het milieu en m'n portemonnee.

Ik begon met Seepje en bedacht: dát kan vast goedkoper en van minder ver komen. 
Ik maakte wasmiddel van paardenkastanje, van klimop en van verschillende soorten zeep
 voor de bonte òf de witte was. Maar het is altijd vloeibaar wasmiddel, 
wat je met een doseerbakje in de trommel doet.
Een voorwasmiddel voor extra vuile kleding kon ik hierdoor niet gebruiken.
En vooral voor de witte was 
is dat soms wel handig.
Dus maakte ik vorig jaar wasmiddel in poedervorm. 

Het is nog sneller gemaakt dan vloeibaar wasmiddel (klik) en de waskracht van de verschillende 
ingrediënten wordt versterkt wanneer ik ook nog eens een voorwasmiddel wil gebruiken.
Dit waspoeder is speciaal voor de witte was die niet altijd spierwit wordt door het gebruik 
van  natuurlijke wasmiddelen. Wát is het trouwens heerlijk om de was weer buiten 
in het zonnetje te kunnen drogen.
Vroeger al werden kledingstukken 'op de bleek' gelegd, een grasveld in het zonnetje 
waar de linnen was niet alleen perfect droogde, maar waardoor vuil en vlekken
als het ware wegsmolten voor de zon. En dat klopt!
Onder invloed van de zon worden vrije zuurstofatomen gevormd die zich binden aan het vuil
wat hetzelfde effect geeft als bleken met waterstofperoxide.
Heerlijk voor de witte was en fijn voor blond haar. 
Maar let op: de bonte was kun je beter binnenste buiten aan de lijn drogen,
voordat de kleur vervaagt en kleding vaal wordt.


Wasmiddel

Ingrediënten:

  • 100 g Werf schoonmaakzeep of Sunlight zeep
  • 200 g baking soda
  • 200 kristalsoda
  • 50 g epsom zout

Hoe maak ik het:
Neem de zeep en rasp die zo fijn mogelijk. Ik maakte dit waspoeder net voor we aan tafel gingen
en de kinderen keken vol afgrijzen naar het - zoals ze dachten - schaaltje 'geraspte kaas'.  
Ik gebruikte twee soorten zeep met twee verschillende kleuren: wit en lichtgeel. 
Net geitenkaas en koeienkaas, werd er gedacht, ha ha.
Weeg de overige ingrediënten af en
doe alles bij elkaar in een mooie pot en schud goed. 
Zorg dat alle ingrediënten goed met elkaar vermengd zijn.
Labeltje eraan en... that's it! Kind kan de was doen!

Gebruik: doe twee eetlepels poeder in het doseerbakje 
voor de hoofdwas van de wasmachine.
Deze hoeveelheid is voldoende voor een volle wastrommel van 6 tot 8 kilo.
Je kunt ook een speciaal doseerbakje voor waspoeder gebruiken 
en het alsnog in de wastrommel doen wanneer je dat fijn in.


Nog even dit:
  • Kies een zeep die goed is voor het milieu zoals de biologische Werff zepen, Aleppo zeep of een andere biologische zeep, liefst zonder palmolie. Sunlight zeep is ook een ouderwets goede zeep: de dierlijke bestanddelen waarmee het vroeger werd gemaakt, zijn vervangen door palmolie.
  • Het is handiger om kristalsoda te nemen omdat ze door de fijne structuur makkelijker oplost in water. Maar zilversoda kun je ook gebruiken.
  • Baking soda wordt ook wel zuiveringszout  -  natriumbicarbonaat  -  maagzout - baksoda -  dubbelkoolzure soda - E500 - NaHCO3 of vichyzout (B) genoemd! Zuiveringszout vermindert de hardheid van water en voorkomt kalkaanslag. Het werkt  reinigend en licht schurend door kleine kristallen, het absorbeert en brengt pH waarden in balans en het werkt als verfrisser.... Ideaal dus voor in zelfgemaakt waspoeder.
  • Epsom zout heeft een ontgiftende, ontzurende en verzachtende werking voor de huid en de was.


Vandaag testte ik mijn waspoeder voor de witte was uit. De vlekken uit de 
witte joggingsbroek van jongste dochter gingen er bij de vorige wasbeurt niet uit, 
nu zijn ze verdwenen!
Ook ruikt de was lekker fris wanneer ik ze aan de lijn hang.

Dit waspoeder is onbeperkt houdbaar, mits het droog bewaard wordt.
Met deze hoeveelheid kan ik wel een jaar vooruit en daarna 
maak ik zeker weer een nieuwe voorraad!

Dit waspoeder is een nieuwe lifehack die ik graag met jullie deel. 
Wil je ander wasmiddel maken of een bijpassende wasverzachter?
Klik dan hier!

Welk wasmiddel gebruik jij?

donderdag 18 mei 2023

Mijn moestuin in mei (1)

Mei is echt mijn favoriete tuinmaand! Ik kan eigenlijk nooit kiezen 
wat mijn favoriete seizoen is: elk heeft wát, maar de mei-maand is mijn favoriete maand! 
Heerlijk om in de tuin te zijn. De dagen worden steeds langer, 's morgens word ik gewekt 
doordat de zon in mijn kamer schijnt en ze geeft me energie en zin 
om uit bed naar buiten te komen.

Ik ben dol op mei en daarom deze maand weer twee moestuinblogs....
Want er valt meer dan genoeg te schrijven!
Niet alleen kan de tuin nu helemaal vol gezet worden - ijsheiligen is geweest -
 maar ook begint alles lekker te groeien.
En met alles, bedoel ik ook alles.... Daarom mijn tip: kén je onkruid!
En weet waar de slakken in je tuin graag schuilen....
 Kijk je mee wát ik allemaal in de tuin zette?
Naast deze kipjes die ik voor moederdag cadeau kreeg?!
Zijn ze niet leuk?! 
Het grote voordeel is dat deze mijn plantjes laten staan en de wormpjes ongemoeid laten.


IJsheiligen.....

Ik kan er lang of kort over schrijven: dé ijsheiligen. Voor moestuinders belangrijke dagen. 
We zouden ze kunnen verheffen tot nationale feestdagen, maar kort gezegd komt het erop neer
 dat de vijf ijsheiligen op 11, 12, 13, 14 en 15 mei aangeven 
dat na hun komst de kans op nachtvorst nihil is.
 Met andere woorden: alle groentes kunnen de volle grond in! 
Ook die groentes die van warme(re) temperaturen houden.
Iets voor ijsheiligen zette ik in de koude kas, waar het altijd wat sneller opwarmt alvast:
 meloen (ik ben vergeten welk soort), komkommer, paprika, luffa en zoete aardappel....
En hier het plaatje van een nog vrij lege kas!

Dit kan zomaar veranderen in een donkergroen, dichtgegroeid oerwoud,
maar nu kan ik me dat helemaal nog niet voorstellen.
Ik kom hier op terug ;)

De paprika's heb ik opgekweekt uit vers zaad van een biologische puntpaprika.
Wát groeit dat fantastisch!
En op de volgende manier zet ik alle plantjes in de tuin of kas:
Plantgat maken, wat biologische koemestkorrels erin, vol met water....
en dan het plantje erin. Voordeel is dat de wortels zich gelijk vol kunnen zuigen.
Zo krijgen ze een goede start in combinatie met wat extra voedingsstoffen.

En in de hoek mag mijn lang gekoesterde, overwinterende peperplant staan.
Van de drie peperplanten die ik binnen in de keuken een winter lang vertroetelde
is er nog maar één over. Maar die is groot en sterk geworden.
Die zal het vast goed doen!

Maar wat een teleurstelling en verdriet een kleine twee weken later...
Hij verdort waar ik bij sta....
Hebben slakken aan de wortels geknaagd of is het 's nachts nog iets te koud?
Ik weet het niet... heb jij een idee?!
En als het nu een plant was die ik gewoon bij het tuincentrum voor 5 euro had gekocht,
was het ook jammer, maar met deze plant... ach, vóel je 'm?  :(


Ik kocht twee geënte komkommers en ben benieuwd of dit verschil te merken is
 met gewone zelf gezaaide komkommers. Vorig jaar had ik alleen maar planten gezaaid
en de opbrengst was fenomenaal! Heerlijk veel komkommer hebben we gegeten.
Ik denk eigenlijk dat het niet veel uit zal maken.
Maar kijk eens door het wazige van de foto heen.....
achter de eerste bloem, zit al een ienie mienie komkommertje.
En er komen er meer!
Mooi, hè?! Nog even geduld....

De zoete aardappel zet ik in de kas. Een paar jaar geleden
heb ik ze ook in de tuin gehad en toen stonden ze gewoon buiten. 'Het kán', 
werd gezegd, maar de oogst was teleurstellend. Het blijft een tropische plant,
die van warmte houdt.
Ze begint goed te groeien en de blaadjes zijn donkerrood.
Maar kan een zoete aardappel nu kruipen of moet 'ie klimmen?
Als ik goed naar de blaadjes kijk kom ik tot een verrassende ontdekking.
De zoete aardappel lijkt wel wat op mijn onuitroeibare onkruid: haagwinde.
En dát klopt! Ze is familie van de winde. Ze kunnen ranken krijgen 
van zo'n twee meter lang en dit kan voor een goede bodembedekking zorgen.
Opbinden ga ik niet doen!
Dit jaar zet ik vier zoete aardappelplanten lekker warm binnen. Ik ben benieuwd 
hoe groot mijn oogst zal zijn.

Ken je onkruid!

Ik was het bijna vergeten,  maar als alles in de tuin staat, dan komt het grote Wieden, 
met een hoofdletter! Want ik schreef het al.... álles  groeit goed in mei! En zeker het onkruid.

Natuurlijk moet je ook je plantjes kennen en dat komt na verloop van 
jarenlange ervaring heus wel, maar als je elk jaar met wat nieuwe groentes
 experimenteert, is het ook belangrijk het onkruid te herkennen.
Hierboven  zie je een lichtgroen rijtje met fijn blad... de worteltjes.
Alle andere plantjes eromheen, heb ik niet gezaaid en roven voeding en 
ruimte van de worteltjes in wording.
Eigenlijk spreek ik niet graag van onkruid, want als enthousiast wildplukker
neem ik menig blaadje - die anderen als onkruid beschouwen - mee naar huis om te eten,
Dus voordat we verdergaan ff een definitie:
"Onkruid zijn alle plantjes die groeien op een plek waar jij ze in de tuin 
niet hebt gezaaid of geplant èn waar ze niet welkom zijn!"
Met deze definitie kun je aardbeien als onkruid bestempelen - écht waar! - en 
krijgen brandnetels een mooi, beschermd plekje! Tenminste bij mij ;)

In de moestuin heb ik dus allemaal groente gezaaid en dat moet gaan groeien.
Harder dan dit zaad, groeit het onkruid. Hiervan zitten al lang wortels en zaad in de grond...
Het is een kwestie van wachten op de juiste hoeveelheid regen en warmte
en het schiet de grond uit.
Hier heb ik even wat favoriet kruid bij mij in de tuin op een klein stukje
gedetermineerd. Als je deze foto wat vergroot, zie je het nog beter.

Rood is:  klaverzuring, specifieker: de gehoornde klaverzuring. Ze maakt veel wortels, is 
ook eetbaar (hoewel niet heel lekker) maar in de tuin mag ze ophoepelen.
Geel is:   de goudsbloem. Dit is een half-half onkruid, want ergens wil ik wél dat ze
in mijn tuin groeit. Dus in de rijen haal ik de plantjes weg... het zijn er duizenden, maar
aan de rand van de tuin, mag ze lekker groeien.
Groen is:  vogelmuur. Een heerlijk fris smakend plantje, maar waarom wil ze nu niet netjes
in een rijtje groeien in mijn moestuin? Ik verwijder haar  toch maar...
Paars is:  de kleine paarse dovennetel. Ze kan een prachtig paars tapijt in het gras of
bos toveren, maar tussen mijn groenten ben ik er minder van gediend.
Aqua groen: knopkruid. Ze heeft geen diep zittende wortels, krijgt kleine witte bloempjes,
is ook eetbaar, maar ik haal het weg.
Wit is: winde...  zij vindt mijn tuin favoriet en met haar lange wortelstokken
wil ze het liefst de hele tuin overnemen. Mijn tactiek? Elke keer de groene
blaadjes verwijderen en niet verwachten dat ik alle wortels volledig kan verwijderen.

Wat je ook vaak tegenkomt als onkruid op de moestuin is:
heermoes, strekgras, zevenblad, paardenbloemen, walstro, smeerwortel....
En het grappige is, dat elke tuin zijn eigen favoriete onkruid heeft.
Wat groeit er bij jou wat bijna onuitroeibaar lijkt?

Deze maand was ik lekker aan het schoffelen en opeens kwam ik een stokje
 tegen. Oeps! Daar had ik dus wat gezaaid, maar wát ook alweer?
Nu had ik het samen met het onkruid ondergeschoffeld....

Tja..... door schade en schande leer je het meest. 
Tussen mijn schoffel zag ik allemaal rode steeltjes 
dat waren dus de - toekomstige - krootjes.

Wat zie je op deze foto?
Links, midden en rechts? Wie het weet mag het zeggen...

Note to self: als ik heb gewied, het onkruid gelijk van de grond afharken is handig,
 want met een regenbui regenen de worteltjes gewoon weer vast en 
heb ik alles voor niks gedaan.  Wieden kun je sowieso elke keer opnieuw doen, 
maar op extra werk zit ik niet te wachten



Goede buren

Ik heb het over de plantjes in de moestuin en niet over de fijne mensen die naast ons wonen.
Het is  verfrissend om op deze manier te tuinieren.

Zo heb ik op verschillende plekken krootjes, koolrabi, wortels, aardappels en uien staan. 
Oké...  die laatste twee ook omdat er niet genoeg ruimte was op de plek waar ik begon.
Omdat ik dit jaar niet alleen zonder tuinplan, maar ook nog eens zonder administratie werk, 
is het soms echt een verrassing waar wat komt groeien.
Op sommige plekken groeit vooralsnog alleen onkruid, maar vooruit.
Ik zag vier rijtjes uien staan, maar wat raar... het tweede rijtje kwam niet op. 
Tot ik wat kleine rode steeltjes zag verschijnen en bedacht 
dat ik daar een rijtje kroten tussen had gezaaid.

Afrikaantjes is ook zo'n bloempje wat je als goede buur in de tuin zet.
Onder deze naam kennen we 'm nog, maar de Latijnse naam Tagetes 
wordt in deze tijd meer gewaardeerd. Sommigen denken dat de geur van de Afrikaantjes 
de slakken weghoudt. Niets is minder waar... slakken zijn hier juist dol op; 
Slakken grazen er alsof het een buffet is, een soort van overheen.
Afrikaantjes of Tagetes plant je juist in de moestuin omdat ze Nematoden 
ook wel aaltjes oftewel plantenparasitaire rondwormen genoemd, 
èn witte vlieg en mieren op een afstand houden.
En slakken eten ze op in plaats dat ze aan de groente gaan knagen.
Handig, zo'n goede buur!


Oogst

Rabarber en eieren heb ik nog steeds in overvloed...  maar deze maand heb ik al iets meer....
de eerste blaadjes snijbiet heb ik geplukt voor in een lichte salade,
maar wát een langzame groeier is dat, zeg!
Deze snijbiet had ik al in maart gezaaid.

Deze  lichtgroene blaadjes zijn eigenlijk een moestuincadeautje die je soms
 ook in het wild tegenkomt. Ik ben blij dat het in mijn tuin groeit....
Wilde postelein... met een licht zuurtje: ik ben er dol op!
De bloempjes zorgen voor de voortplanting, maar zijn ook prima te eten.

Ik wist niet meer wat er in mijn tuin stond.... zó kan ik toch  nog oogsten 
van de weeuwenteelt: een winterbloemkooltje. 
Ik maakte er een heerlijke pasta met kaassaus mee.
"Mam, eten we dat vaker?" Tja, helaas....ik heb nu geen bloemkool meer staan.
Gauw maar zaaien nog!

De bloemkool moet trouwens wit zijn en daarom groeit het bloemkooltje ook binnenin 
de plant, totdat ze te groot wordt.
Truc om ze goed te beschermen tegen zonlicht:
vouw een groot blad dubbel en dek de bloem ermee af. Zo blijft ze hagelwit.


Schooltuintjes

Na de vakantie zagen de tuintjes er wonderlijk goed onderhouden uit en op mijn vraag welke kinderen er in de tuin waren geweest, zag ik warempel vijf vingers omhoog gaan! Wat een geweldig gemotiveerde kinderen. Deze keer zetten we prei in de grond. 
Leuk om te leren omgaan met een preipoter, 
het geven van mestkorrels (koeienpoep.... ieeeeuuuw!) 
en het planten van deze plantjes.
Volgende keer gaan we zaaien ;)
Hopen dat alles goed gaat groeien en dat er géén andere kinderen
of jongeren in de tuin komen om dingen eruit te trekken.
Er mag helaas geen hoog hek of een slot op het hek komen omdat het openbaar
terrein is. Bij deze schooltuintjes is het wat moeilijker
binnen te komen. Hoewel....  uitnodigend staat het ook niet.



Ditjes en datjes

Nog een paar verhaaltjes en plaatjes die nergens bij horen...

Hier zie je mijn zelf geënte appelboompje. Meer lezen over enten? Klik hier
De onderstam lijkt wel op de toren van Pisa 
 er is ook een ent afgebroken. Vorig jaar groeiden de takken helemaal naar 
de grond. Maar jonge takken zijn flexibel.... opbinden is een manier
 om de groeirichting te helpen bepalen. Hopelijk blijven ze nu met 
de takken omhoog staan. Het is geen treur-appelboompje ;)

Altijd zó leuk om te zien wat een moestuin je bespaart.
In april oogstte ik al drie kilo rabarber... tel uit je winst!
Al maak ik nooit hele berekeningen over mijn moestuin, hoor.
Het wordt snel appels met peren vergelijken, want de combinatie biologisch
opgekweekt èn super kraakvers op je bord, krijg je nooit uit de winkel.
Moestuinieren scheelt geld, maar het is vooral belangrijk voor je gezondheid.
Niet alleen door de verse voedingsstoffen, maar ook omdat in de tuin werken  
heel ontspannend voor je is en tegelijk door de lichaamsbeweging 
vergelijkbaar met een sport is.  Wát wil je nog meer?!

Ik werd helemaal blij deze maand en besloot deze vrolijke
fel oranje gekleurde kikkertjes op te hangen, bij moe's tuin!

Leuk dat je meelas en tot de volgende keer!