maandag 13 januari 2020

Bijzondere kaarsen (2): kroonkurken

Kaarsen maken is leuk.... en experimenteren hiermee is vrijwel grenzeloos. 
Je kunt overal kaarsen in maken.... 
Zoek een mal van glas, aardewerk, siliconen, hard kunststof of metaal....


En de allerkleinste vorm die ik kon vinden was een kroonkurk!
Zo'n metalen bierdopje.....
Ook daar kan een kaarsje in!
Deze superkleine kaarsjes zijn handig om met een laatste restje was te maken en met een klein restje lont.
Het belangrijkste waar je op moet letten bij het maken van kaarsen in een vorm, is dat de lont niet gaat drijven.
Want dan brandt de kaars nooit op.
Bij deze kroonkurkkaarsjes is dat wel een uitdaging.
Verzwaren met een moertje zoals ik bij de koffiekopjes-kaars deed, is niet mogelijk omdat de vorm te ondiep is....
Dus daar moest ik wat anders op verzinnen.
Lees mee hoe ik deze leuke, kleine kaarsjes maakte....

Kroonkurkkaarsjes

Benodigdheden:
  • restjes was van oude kaarsen in allerlei kleuren
  • kroonkurken van bierflesjes of andere frisdrankflesjes
  • lont, liefst de dunste maat
  • maatbeker
  • zeef
  • lege blikken
  • evt koelelement
Hoe pak ik het aan:
Smelt de verschillende restanten kaars en kaarsstompjes au-bain-marie in een blik die je in een pan met heet water zet. De smelttemperatuur van was is 56 graden...
Het mengen van kleuren gaat heel makkelijk en snel. Let op: als de was vloeibaar is, lijkt de kleur donkerder. Bij het stollen wordt de kleur lichter.
Je hebt verschillende lontdiktes die passen bij de dikte van een kaars. Bij deze ienie-mienie kaarsjes is een dunne lont van 2 mm of nog dunner van 1,7  mm geschikt.
Gebruik je een dikkere lont, dan kan deze  gaan walmen.
Ik gebruik voor deze kaarsjes vaak ook restjes lont. 

Uit een bestaande stompkaars bijvoorbeeld. Helemaal handig als ze al een verzwaard, metalen onderkantje hebben, een zogenaamd pitvoetje, zoals bij een waxinelichtje. 

Soms gebruik ik een ander restant lont... je hebt niet veel nodig bij deze kaarsjes.
Zorg dat je het vloeibare kaarsvet in een makkelijk te schenken kan of beker hebt.
Het schenken is een precies werkje bij deze kleine mal.
Maar eerst vouw je de lont in de kroonkurk.
Op deze manier gebruik ik een gewone lont. 
Een beetje vouwen en draaien en dan zo weinig mogelijk meer aanraken.
Je kunt de kroonkurken op een bevroren koelelement leggen...
en dan heel voorzichtig, zodat de lont niet verschuift of uit de vorm gaat, het kaarsvet erbij schenken.


Wil je het makkelijk, dan gebruik je een lont met een pitvoetje.

Als je goed kijkt zie je bij dit kaarsje, wat ik net gegoten heb - het kaarsvet is nog niet gestold - dat ik hier gebruik heb gemaakt van een kaarslontje met pitvoet. Deze kwam uit een oude kaars en kon ik goed recyclen.
Het stollen van het kaarsvet duurt bij deze kleine kaarsjes niet lang. 
Maak er fijn een heleboel tegelijk... dat staat gezellig!


Wil je vaker kaarsen maken: alles is ook online te vinden en te koop, hoewel mijn uitdaging er juist in ligt om het zó goedkoop mogelijk te doen, het liefst gratis.



Zijn ze niet erg leuk?
De brandduur is niet zo lang, ongeveer een half uur.
Ze zijn grappig om neer te leggen op onverwachte plekjes.
Bijvoorbeeld tussen plantjes in de vensterbank, op een schoteltje bij de koffie, 
op een dienblad met een ontbijtje op bed....
Of deel ze uit als originele traktatie op school.

En misschien kun je met jezelf af spreken dat je gedurende de brandduur van dit kaarsje niets móet!
Dat je even mag genieten van rust en ontspanning....
En dat is zó gek nog niet in deze tijd, toch?!


Meer lezen over kaarsen maken?
Ik maakte ook al eens stompkaarsen.
Klik hier!


en koffiekopkaarsjes.....
Klik hier!




woensdag 8 januari 2020

Bijzondere kaarsen (1) : kopje kaars


De kortste dag ligt achter ons, maar wat zijn de dagen in januari nog donker. 's Morgens naar school brandt de straatverlichting nog en om kwart voor vijf 's middags gaat het licht al weer uit. Buiten dan....
Januari is wat mij betreft dé wintermaand om kaarsen te branden.... als alles er weer kaal uit ziet na het opruimen van de kerstversiering... als de winter nog maar net begonnen lijkt en het nog héél lang duurt voordat deze eindigt en gewoon omdat je anders misschien in een dipje belandt.... brandt gezellig kaarsen in huis.
Maar ik heb iets ontdekt wat nog leuker is dan kaarsen branden en dát is het zelf maken van kaarsen!!
Ik heb hier al eerder over geschreven in mijn post over het maken van stompkaarsen.
Naast prachtige rustieke stompkaarsen, is er nog veel meer mogelijk om te maken met kaarsen.
Zó kun je bijna overal kaarsen in maken - gieten in elke vorm - en is het ook mogelijk om kaarsen in allerlei mallen te maken.
Wat te denken van een kopje kaars?
Klinkt best gezellig, toch?
En tegelijk kun je je oude servies uit de kast halen om er een hippe eyecatcher van te maken.
Een up-cycle projectje!
En daar gaat dit eerste deel over van het maken van bijzondere kaarsen.

Wil jij hier ook mee aan de slag??
Heb je niet eerder kaarsen gemaakt? Dan is dit een prima diy om ermee te beginnen.
Niet zó moeilijk en snel een leuk resultaat.
Wil jij je eigen servies blijven gebruiken, sla dan je slag bij een tweede handswinkel.
Daar vind je genoeg leuke kopjes, passend bij elk interieur.

En deze kopjes zijn ook nog eens super leuk om cadeau te geven....

Werkwijze kopje kaars


Benodigdheden:
  • kaarsstompjes in de kleuren bruin, geel, grijs
  • kaarslont
  • moertjes
  • kop en schotels
  • lege blikken
  • zeef
  • maatbeker
  • sateprikkers
  • knijpers
  • bevroren koelelement evt
  • sterke lijm voor aardewerk


Werkwijze:
Het belangrijkste bij het maken van kaarsen, is dat je netjes werkt òf de keuken van tevoren beschermt tegen druppend of spetterend kaarsvet. Ik zet het er maar even bij voor mezelf ;). Je werkt rondom het fornuis omdat je de was au-bain-marie moet smelten. Ik dekte het fornuis en het aanrechtblad af met aluminiumfolie. Zet een pan halfvol water op het vuur en zet daarin de blikken. 
Smelt hierin de stompjes en restanten oude kaars. Kleuren was mengen heel goed, dus je kunt meerdere soorten bruin of ook geel en grijs bij elkaar smelten.
In deze Diy gebruik ik koffiekopjes en als ze gevuld zijn met kaars, moet het lijken op koffie. Vandaar de kleur!
Je hoeft de kaarsstompjes niet eerst te ontdoen van lonten, stickers of ander vuil. Als alles gesmolten is, giet je de was door een zeef en krijg je schoon kaarsvet. De maatbeker en het zeef krijg je nooit meer schoon, dus gebruik deze spullen speciaal voor het kaarsenmaken.

Prepareer ondertussen de mallen: de (oude) koffiekopjes.
Het belangrijkst is om de lont die je gaat gebruiken, te fixeren oftewel vast te zetten zodat deze recht in de kaars zit. Bij de stompkaarsen die ik maakte, gebruikte ik een mal waar ik de lont door de bodem heen bevestig. Dat kan hier natuurlijk niet.
Dus neem ik een 'zwaar' voorwerp om de lont op de bodem van de mal - het koffiekopje - op zijn plaats te houden. Ik kies voor een moertje. Dit is van metaal (zwaar) en je kunt de lont eraan vastknopen. Vervolgens trek je de lont voorzichtig omhoog
 en draai je hem om een houten satéprikker. Zet de lont vast met een knijper. Je kunt evt. plakband gebruiken, maar bij mij werkt dat niet zo goed.
Gebruik een koelelement en zet daar het kopje op. Door de kou verloopt het stollingsproces sneller.
Giet nu voorzichtig de hete, vloeibare was in het kopje.
Giet het kopje vol, maar laat een randje over en laat afkoelen.
De smelttemperatuur van was is 56 graden.... je hoeft niet heel snel te werken.
Werk liever zorgvuldig en rustig.
 Stolt de was uiteindelijk in de maatbeker, dan giet je ze terug in het blik in de pan om opnieuw te laten smelten.
Ga door met de hoeveelheid kopjes die je wilt vullen met kaars.
Als de was stolt, droogt ze in het midden van de kaars vaak in.
Soms vallen er hele gaten in.
Ik bewaar wat kaarsvet om na het stollen dit gat weer vol te gieten en te zorgen voor een mooie, egale bovenkant.

Op deze foto zie je goed dat het kaarsvet bij sommige kopjes een kuil maakt.
 Ook zie je hier dat de lont nogal lang uitvalt, als je 'm van de satéprikker hebt gehaald. 
Wanneer je klaar bent, knip je die gewoon wat korter.


Als de kaars-in-kop gestold is, lijm ik de kopjes vast op de schotels.


Mooi geworden, toch?!

Bij een enkel kopje is de kaars los gaan zitten.
Hier kun je bij het maken van andere kaarsen bewust gebruik van maken, 
maar daarover een andere keer meer.
Stay tune voor nog meer kaarsideeën :)


Ik pak ze in geschenkfolie in.
En ik weet al een paar mensen van wie hun cadeautje al ingepakt staat ;)
Wil je het helemaal afmaken, dan leg je op het schoteltje nog een 
bonbon, kies zelf of je die eetbaar laat of niet.
Je kunt natuurlijk ook je collega's een keertje een kopje kaars serveren.
Of geef het als traktatie....


Meer lezen over hoe je stompkaarsen maakt?
Klik dan hier.



Ga je ondanks mijn inspirerende verhaal ;) niet zelf aan de slag met het maken van kaarsen,
gooi dan in ieder geval geen kaarsstompjes meer weg. Je kunt ze prima recyclen. Geef ze gerust aan mij of iemand anders in je omgeving die er kaarsen van maakt.

Ga je wel aan de slag? Leuk als je van je resultaat een fotootje deelt....


Dit blog is mede tot stand gekomen dankzij alle mensen die hun overgebleven kaarsstompjes aan mij gaven.
Ik ga geen namen noemen, want dan vergeet ik mensen. Maar bij deze: dank je wel! 





zaterdag 4 januari 2020

Potato bitterbal with almond

Een beetje raar: een blog over frituren, zo aan het begin van een nieuw jaar met gezonde(re) voornemens.... maar mijn voornemen is dus om dit jaar meer -zelf- te gaan frituren. Oh my…..

En.... zo aan het begin van 2020 is het tijd voor een moment van waarheid, tijd om een guilty pleasure op te biechten.....
Twintig jaar geleden stelde ik het moment om 100% vegetarisch te gaan eten voor me uit. En weet je waarom? Door die enkele keer dat ik een bitterballetje of ander gefrituurde snack at...... We hadden niet eens een frituurpan in huis en ik kocht ze zelf nooit, maar op een Hollands feestje..... mjummm!

Wist je dat in de top 10 van oer-Hollandse gerechten wel zes(!) snacks staan, waarbij de bitterbal op nummer 2 staat?! De combinatie van een zachte binnenkant en een knapperige buitenkant.... dát is gewoon lekker! 

Tegenwoordig liggen in het vriesvak van elke zichzelf respecterende supermarkt gelukkig wel vegetarische kroketten en bitterballen, gezusterlijk naast de altijd al vleesloze kaassoufflé.
Maar voor deze curiositeit moet je wel flink betalen. Iets over subsidies??
Zelf maken kan echter makkelijk en de variaties zijn onuitputtelijk. En natuurlijk zoals bij alle dingen die je zelf maakt,  weet je precies wat er in zit....

In het kader van 'don't waste food' maakte ik al eens bijzondere kroketten met een vulling van quinoa en kerrie. Maar ook risotto-bitterballen zijn super lekker!!
En met aardappels is het al lang bekend dat frituren de feestvreugde verhoogd.
Denk aan zelfgemaakte chips, friet, de aardappeltwister... ze staan zelfs al lang op mijn blog.

Maar een aardappelbitterbal, met een krokant korstje van amandelschaafsel....
Daar begin ik dit jaar mee!
Erin verstopt een plukje verse zuurkool, die je bijna niet proeft, maar je krijgt er wel de gezondheidsvoordelen van binnen....

Een tijdje terug aten we bij Peter & Sigrid een heerlijk herfstdiner en als bijgerecht stonden deze balletjes op het menu.
Heerlijk vonden we ze allemaal!!
Peter moest een paar keer extra lopen om aan de grote vraag te voldoen.....
En hoewel ik niet het recept kreeg, ben ik er volgens mij in geslaagd ze net zo lekker te maken..

Potato bitterbal with almond

Ingrediënten:
  • 500 g gekookte en afgekoelde aardappels
  • 2 kleine eieren
  • 50 g zuurkool
  •  1 el sojaroom
  •  1 tl versgemalen zeezout
  • 1 tl kerrie
  • 50 g amandelschaafsel
  • 2 volkoren beschuiten
  • 1 fles zonnebloemolie of kokosolie

Hoe maak ik het klaar:
Voor dit recept kun je prima restjes gekookte aardappelen gebruiken. Kook je speciaal hiervoor de aardappels, weeg dan wat meer af. Oh ja.... schillen is niet echt nodig als je biologische aardappels gebruikt.
Stamp de gare aardappels fijn. Breng goed op smaak met het zout en de kerrie. Spoel de zuurkool af onder stromend water, haal wat uit elkaar en meng deze door de aardappelpuree. Klop één ei en een eierdooier los met de lepel sojaroom en roer deze door de aardappelpuree tot een smeuïge zalvige puree ontstaat.
Klaar is de aardappel-zuurkoolvulling.

Verwarm de zonnebloemolie in een (frituur)pan tot 180 graden.

Klop het eiwit los en doe het voor gebruik in een diep bord of lage, wijde schaal.
Verkruimel de beschuiten fijn tot 'paneermeel' en leg ze op een bord.
Maak het amandelschaafsel wat fijner en leg het op een bordje.
Maak met vochtig gemaakte handen balletjes van de aardappelpuree. Formaat bitterbal dus.
Het is een plakkerig werkje...
Wentel deze even door het eiwit, vervolgens half door het paneermeel en draai het daarna door het amandelschaafsel.
Laat de balletjes met ongeveer 10 tegelijk - ligt aan de grootte van je pan - in de hete olie glijden en bak ze in ongeveer 2,5 tot 3 minuten goudbruin en gaar.

Serveer meteen!
Heerlijk als bijgerecht bij een chique diner.
Serveer je ze als snack, dan is een kerriesausje erbij wel feestelijk!
Hoewel een dot mosterd ook kan...
Geniet van deze lekkere snack.


Maarre….  frituren, is het nu echt zó ongezond?

  • Zo  lang je gevarieerd en gezond eet, is af en toe frituren niet echt schadelijk voor je, het draait om balans.
  • Het is slechter om bijvoorbeeld kant en klaar gefrituurde producten te kopen zoals chips of voorgebakken patat. Deze worden bijna altijd klaargemaakt in transvetten en industriële vetten en dat is het meest ongezonde vet dat er is. Maak het zelf, dan weet je wat je eet....
  • De olie waarin je frituurt is erg belangrijk. Het meest gezonde is kokosolie die je prima kunt verhitten tot 180 graden. Ik gebruik altijd biologische zonnebloemolie, neem in ieder geval nooit vast vet.....
  • Heel belangrijk: ververs het vet regelmatig. Na zo'n zeven keer bakken is verversen echt aan te raden. Hoewel het zeker uitmaakt wat je frituurt.... bij bitterballen of kroketten vervuilt het kruimkorstje het vet sneller
  • Frituur niet te vaak, twee keer per maand is veilig genoeg. Hier in huis zal het niet snel meer worden
  • Als je op de juiste temperatuur frituurt, neemt je gefrituurde product niet te veel vet op. Heter dan 180 graden is vaak schadelijk voor de olie die je gebruikt....
  • Wil je toch vaker gefrituurde snacks of maaltijden eten? Gebruik eens een air fryer of oven 

Nou ja, toch nog genoeg gezonde tips om het jaar mee te beginnen.
Want frituren helemaal afschaffen, dát willen we liever niet, toch?!



woensdag 1 januari 2020

Hoestsiroop van helende kruiden, suikervrij

Het nieuwe jaar is een feit. Ik hoop dat jij nog geen last hebt van een zere keel, maar het zou zomaar kunnen.....  
Al die vuurwerkdampen in de lucht, al dat zingen en al dat praten om goede wensen uit te spreken......
Mijn dochter kwam vanmorgen met een hoorbaar zere keel uit bed....
Gelukkig had ik een flesje helende hoestsiroop klaar staan.

Want tjonge....…. wát heb ik - inmiddels vorig jaar - vreselijk gehoest!! De uitdrukking 'de longen uit je lijf hoesten' kwam voor mij opeens een stuk dichterbij. Zelfs mijn 16-jarige zoon zei dat ik maar eens naar de dokter moest gaan. Misschien was het vooral uit irritatie omdat ik nog geen zin kon afmaken zonder te hoesten, maar toch.....
Volgens de huisarts was ik niet de enige, er werd ontzettend veel gehoest!

Natuurlijk nam ik honing en zelfgemaakte tijmsiroop, maar m'n  hoest zat dieper. 
Ik had behoefte aan een krachtiger hoestdrank...… 


Met een zware en vervelende hoest is het fijn om te weten dat je er wat tegen kunt doen.
Dus maakte ik zelf deze hoestsiroop met kruiden uit eigen tuin, zowel vers als gedroogd en met gember en honing.

Het grote voordeel van zelf maken is dat je precies weet wat er in zit.


Want waarom zou je bijvoorbeeld alcohol toevoegen aan een hoestdrankje? 
Neem dan gewoon een grog....
En natuurlijk voeg ik geen E-nummers toe.... wat is er mis met een kortere houdbaarheid 
en het bewaren van je drankje in de koelkast?
In het geval van hoestsiroop is het ook nog eens een stuk goedkoper wanneer je je eigen drankje maakt.


Hoestsiroop van helende kruiden, suikervrij

                voor drie flesjes hoestsiroop

Ingrediënten:
  • 20 g gemberschillen of een stuk gember
  • 15 g lavendeltoppen 
  • 60 g salie oftewel een flinke bos
  • 15 g rozemarijn 
  • 40 g tijm 
  • 900 - 1000 ml heet water
  • 300 g honing (of rietsuiker)
Hoe maak ik het klaar:
Per ingrediënt wat ik gebruik, zal ik aangeven wat de goede werking is voor je keel en luchtwegen.
Als je de volgende verhouding ongeveer aanhoudt, maak je in een handomdraai je eigen hoestdrank.
In totaal heb ik 150 gram kruiden genomen. 
De verhoudingen voor mijn hoestdrank zijn simpel. Ik neem verse of gedroogde kruiden zoveel als ik heb. Dan neem ik 6 keer zoveel water en 2 keer zoveel rietsuiker of in dit geval honing.
Begin een dag van tevoren met het zetten van een zeer sterke thee van de kruiden.
Was hiervoor de verse kruiden goed, snijd ze eventueel wat kleiner. Snijd de gember in stukjes en doe alles in een pan. Overgiet met het water en breng aan de kook. Laat 10 minuten doorkoken. Bij erge verkoudheid hang je er al even boven en adem je de damp in.
Laat de pan met kruiden een nacht staan.



Zeef de kruiden de volgende dag eruit. Ik doe dit met behulp van een zeef en een neteldoek.
Meet de hoeveelheid drank weer af en als je suiker gebruikt, voeg je deze nu toe.


Zet op het vuur en breng aan de kook. Laat het zonder deksel op de pan wat inkoken. Het mag licht stroperig worden, hoewel het niet erg is, als het ook gewoon vloeibaar blijft.
Ik kookte het ongeveer 20 minuten in.
Gebruik je de honing, dan is het beter als deze niet verhit wordt en voeg je deze pas toe als het drankje is afgekoeld tot ongeveer 35 graden.
Daarna giet je het drankje in goed schoongemaakte flesjes met gekleurd glas.
Zet de hoestsiroop op een donkere en koele plaats en bewaar het maximaal 3 maanden.
Neem elke dag 2 eetlepels indien nodig.
Geniet van de sterke smaken en verzachtende werking.

Variatie:
De verhoudingen kun je gerust variëren en vind je andere kruiden die ook geschikt zijn om je weerstand te verhogen, kriebelhoest tegen te gaan of juist vastzittend slijm op te lossen.... voeg ze naar eigen smaak en verhouding toe. Je kunt ook suiker in combinatie met honing toevoegen.
Wat bijvoorbeeld ook erg gezond en helend is, zijn vlierbessen.... en laat ik nu net nog een zakje met vlierbessen in de vriezer vinden. Dat gaat in mijn volgende keeldrank....

Wat is de werking van de verschillende ingrediënten in deze krachtige hoestdrank of keelsiroop?!

Gember (Zingiber officinales):
Shogaol en Gingerol zijn de belangrijkste actieve ingrediënten van gember. Gember helpt goed tegen misselijkheid (handig als je bijna je longen uit je lijf hoest) en is heilzaam bij griep. Gember is goed tegen een pijnlijke keel... Verder stimuleert gember je spijsvertering.....   Op een warm plekje in de tuin kan gember ook in Nederland groeien....

Lavendel (Lavandula):
Lavendel heeft een rustgevende en verlichtende werking en wordt ook wel gebruikt als een antisepticum oftewel een ontsmettend middel.

Salie (Salvia officinalis):
Salvia komt van het Latijnse woord 'salvare' wat genezing of gezondheid betekent. Salie is een sterk antibiotisch kruid en heeft desinfecterende kracht. Het is slijmoplossend en werkt genezend bij een keelontsteking. Lees meer over Salie bij Salie hoestsiroop, ook wanneer je het beter niet kunt gebruiken.

Tijm  (Thymus):
Tijm bevat thymol en dat is goed voor je luchtwegen, verzachtend voor je keel en het is hoestremmend. Je kunt van alleen tijm ook een hoestsiroop maken: zoet en verzachtend en heel geschikt voor kinderen. Het recept vind je hier.

Rozemarijn (Rosmarinus officinalis)
Rozemarijn maakt slijm los en is verzachtend voor je keel

Honing
Geen kruid, maar wel super helend en gezond en het product van mijn eigen bijen...
Gebruik goede, echte honing van de imker. Deze honing verlicht keelinfecties en verzacht en geneest bij hoest. Ook bevat ze veel vitamines en mineralen

Al deze ingrediënten versterken elkaar of vullen elkaar aan, maar als je deze verenigt.... dan krijg je een überkrachtige, superhealthy hoestsiroop voor verschillende soorten hoest.
Klinkt goed, toch?!
Hoewel.... als je stem erg te wensen over laat, klinkt er niks goed.
Dus gauw smeren maar, die keel.
Tijdens de kerstavonddienst, toen ik erg veel moest spreken, had ik een klein flesje van dit helende drankje bij me. Ik nam af en toe een slokje en dit hielp me heel goed de avond door.




Ik wens je een jaar vol gezondheid en mocht je onverhoopt toch last van je keel krijgen.....
dat het dan met een gezonde siroop weer snel over gaat!!

dinsdag 31 december 2019

Overdadige oliebollen

Toen ik samen met Ellen enigszins orde in mijn 500-en-meer blogs probeerde te scheppen,
 kwam ik er achter dat ik bepaalde recepten mis. Dit zijn de zogenaamde basis gerechten die ik zó regelmatig maak, dat ik ze gewoon vergeet te delen.
Oliebollen is zo'n recept.....



Ik bak  ze volgens traditie één keer per jaar en doe dit naar een heel oud recept van mijn moeder. Het recept komt  bij haar van de huishoudschool vandaan... super leuk! Ik luisterde altijd met veel plezier naar m'n moeders anekdotes over vroeger en verlangde ernaar dat wij op school ook kookles zouden krijgen.
Ach.... kookles heb ik nooit gehad, maar in mijn eigen keuken maak ik dat gemis  dubbel en dwars goed. Over eigen keuken gesproken.... 
Stay tune voor een kijkje in mijn nieuwe keuken, die er bijna aan komt...

Het recept van mijn moeder vervijfvoudig ik, zodat we niet alleen genoeg  hebben, maar overdadig veel zodat we kunnen uitdelen aan buren die zelf niet (kunnen) bakken.... want uitdelen hoort erbij.
En ik maak ze iets gezonder door er  volkoren meel aan toe te voegen. Dat gaat best. Als het beslag goed gerezen is, wordt de bol luchtig genoeg.

Okay... hier komt het recept.  Thanks mum....

Overdadige oliebollen

              voor ongeveer 50 oliebollen
Ingrediënten:
  • 7,5 dl ongezoete sojamelk
  • 75 g verse gist
  • 600 g biologische bloem
  • 400 g volkoren meel
  • 5 eieren
  • 1,5 tl fijn zeezout
  • 350 g krenten en rozijnen
  • 100 g sucade
  • 2 appels
  • 50 g boter
  • 3 liter zonnebloemolie om in te frituren (afhankelijk van de grootte van je pan)

Hoe maak ik het klaar:
Schil de appels en snipper ze heel fijn. 
Zet de rozijnen en krenten in een kom met warm water en laat ze wellen.
Verwarm 1 dl van de sojamelk tot lauwwarm en voeg de gist toe. Roer met een houten lepel de gist slap.
Zeef de bloem en het meel in een grote kom of schone emmer, voeg de zout toe en vermeng dit goed. Maak in het midden een kuiltje. Doe hier het gistmengsel en de helft van de melk in. Klop de eieren los en voeg ze ook toe. Roer vanuit het midden met een houten lepel tot een glad beslag ontstaat. Voeg dan de overige melk toe.
Giet de rozijnen en krenten af en dep droog. Meng ze, samen met de gesnipperde appel en de sucade, door et beslag.
Dek het beslag af met een warme, natte theedoek en laat het op een warme plek in ongeveer 1 uur rijzen.
Kijk af en toe of het rijzen al op gang komt.
Vul een oude pan voor ongeveer drie kwart met olie. Let op, deze pan wordt nooit meer helemaal schoon. Natuurlijk kun je ook een frituurpan gebruiken, haal dan het mandje eruit en gebruik schone, nieuwe olie. Dek het aanrecht en fornuis af met aluminiumfolie, 
als je na het bakken niet tweeënhalf uur lang aan het poetsen van je keuken wilt besteden.
Zet een vergiet met keukenpapier klaar en natuurlijk genoeg lege schalen om te vullen.
Als het beslag goed gerezen is, zet je het naast je bakplaats. Meet de temperatuur van de olie. Dit kan heel makkelijk met een speciale kookthermometer. 
De temperatuur moet 180 graden zijn. Is het vet te koud, dan zuigen de bollen zich vol olie en zijn ze veel te vet. Is de olie te heet, dan branden de bollen aan de buitenkant aan en is de binnenkant nog rauw en niet gaar.
Vorm met twee lepels ballen en laat ze, zonder het vet met de lepels aan te raken, in de olie glijden. 

Als het goed is, zie je nu iets leuks gebeuren: de bollen draaien zich vanzelf om als de ene kant bruin is.
 Soms heeft een oliebol een zetje nodig.
Na ongeveer 4 minuten zijn de oliebollen bruin. Haal ze met een schuimspaan uit de pan en laat ze uitlekken op keukenpapier. Doe ze daarna in een schaal



en bestrooi met poedersuiker.
Of nog lekkerder: leg een oliebol op een schoteltje en doop in een hoopje vruchtensuiker (fructose).



Natuurlijk zijn verse oliebollen het allerlekkerst. Nog een beetje warm.... 

Oliebollen zijn echt een traditie. 
Een mooie, gezellige, samenbindende traditie.
Op mijn scheurkalender staan wat weetjes over vroeger.
Volgens jarenlange, zelfs eeuwenlange traditie bakken mensen in de winter oliebollen.
Zelfs in de middeleeuwen al, want schilder Aelbert Cuyp maakte rond 1652 een portret 
van een vrouw met een pot oliebollen of oliekoeken, zoals ze toen genoemd werden. 
Ze werden gebakken in raapolie en in de wintermaanden gegeten. Vanaf 1701 wordt de link met oudjaar gelegd, 
omdat de datum van nieuwjaar verschoof door de invoering van de Gregoriaanse kalender.
't Is maar dat je het weet.

Mijn tradities heb ik deels overgenomen van mijn moeder en deels maak ik weer nieuwe.
Ik gebruik mijn moeders oude recept en net als haar, 
knoop ik tijdens het bakken een boerenzakdoek rond mijn haar tegen de vette lucht....
Ik bak de oliebollen in een speciale pan, gewoon in de keuken.
Fijn op oudejaarsdag aan het begin van de middag.
Dan zijn ze nog warm rond theetijd.
En het houdt me van de straat.... :)
Hoewel... na het bakken zoek ik een paar buren op om wat oliebollen uit te delen.
Meer dan genoeg heb ik er, al zijn de kinderen dit jaar bang dat ik te weinig heb.
Maar dat zal ook nu wel weer meevallen.

Wat zijn jouw tradities rond oudjaar met oliebollen bakken?

Oh, wat leuk! Net loopt mijn vriendin even binnen en natuurlijk bied ik haar een verse oliebol aan. 
Ze houdt niet van oliebollen, maar ze neemt 'm toch aan.
Ik citeer: "Deze is ècht heel erg lekker, ver-ruk-ke-lijk, ik bekeer me!"
Volgend jaar gaat ze weer zelf bakken volgens dit recept.
Alsjeblieft, Janneke.... hier heb je het alvast.

Als jij al oliebollen gebakken hebt, geniet ervan.
Vergelijk gerust de verschillen met jouw recept.
En geloof mij vooral niet, als ik zeg dat dit de lekkerste zijn.
Overtuig je zelf!

Volgens traditie wensen we elkaar ook allerlei mooie dingen toe.
Dus bij deze mijn goede wensen voor


voor jou, mijn bloglezer.....


Ik kreeg deze woorden als wens toegestuurd.....
en geef ze weer door.
Alsjeblieft!


maandag 30 december 2019

Wat te doen met je oude kerstboom?!

Ho! Wacht! 
Gooi je oude kerstboom niet zomaar op een willekeurig vreugdevuur..... 
er kan nog  meer mee.
Kijk even mee naar mijn idee van een vogelvriendelijke boom... want onze gevederde
tuinvriendjes kunnen in de winter wel wat extra support gebruiken.

Wat is Kerst trouwens voorbij gevlogen  hè?!
Je denkt er van tevoren over na, leeft met Advent naar Kerst toe, versiert het huis, 
bedenkt wat je gaat eten,  wie je wilt zien en opzoeken....
Dit jaar bereidde ik ook de presentatie van de Kerstavonddienst voor, 
waarbij ik een groot deel van het script uit m'n hoofd leerde.
Op Tweede Kerstdag gingen we op kraambezoek bij Enya Roos, 
m'n één-week-oude nichtje, prachtig dochtertje van m'n broer.
Niet het Kerstkind, wel zo klein en teer. Lucky me: ik mocht haar wel een half uur vasthouden.
Ja, Kerst vloog voorbij.... 

Met Kerst zat ik ook met m'n kipjes in m'n maag. Oh, niet letterlijk natuurlijk.... want dier staat nooit op ons menu.
Maar één kipje was weggelopen doordat iemand een rotje in de tuin gooide..... en bedankt, hè?!
Terwijl bij de andere kippen - ik heb dit jaar twee hokken - mijn oudste, prachtige kip leek dood te gaan. Precies tijdens Kerst, naar het scheen. Ah.... zielug. Ze bewoog bijna  niet meer, haar kammetje was grauw en hing slap. Mijn trotse, lieve kip.... we hebben haar ooit uit de tuin van een mevrouw uit de straat opgehaald. Ze is zeker al zo'n 6 jaar....

Maar terwijl ik op Tweede Kerstdag met een bezwaard hart en een spa in de hand, naar het kippenhok liep voor de begrafenis, liep Goudhaantje opeens weer fit heen en weer te drentelen. En in plaats van maiskorrels als galgenmaal, leefde ze er van op en kocht ik vandaag nog meer mais in de winkel.
En heel blij werd ik dat we als alternatief kerstcadeau ons weggelopen kippetje weer terug kregen: gezond en wel. Ze was een paar dagen aan de wandel gegaan en bij mensen in de tuin wilde ze graag wat eten hebben. We hebben haar gauw opgehaald!
Natuurlijk let ik nu extra goed op onze hennetjes in de tuin.

En ook ander bezoek met  een verenpak zie ik graag komen in de tuin. 
Al die gezellige wintervogeltjes krijgen genoeg te verduren met de winterkou en 
het dieronvriendelijke en milieuvervuilende vuurwerk...
En hier komt mijn plannetje met de oude kerstboom.....
zet 'm mooi in de tuin neer! 
Dit jaar hebben we in tegenstelling tot voorgaande jaren, een echte scharreldennenboom 
op de Veluwe gehaald. Om mijn avonturen daarover te lezen, klik hier.

Van deze biologische dennenboom, waar nog geen enkele naald uit valt, 
maken we een prachtige vogel voederplaats. 
Het is eigenlijk heel eenvoudig.

Knutsel van vier latjes een sterke constructie om je boom te laten staan.
Onze Scharreldenneboom stond behoorlijk scheef.
Allereerst maakten we plaats in onze zitcirkel en zetten de boom voor het raam.
Met een touw bond ik hem vast aan de schutting erachter en met een zware steen op de houten constructie blijft de boom rechtop staan.
Ach... voor de vogels maakt het niet uit hóe de boom precies staat.
Als ze zich er maar een beetje in kunnen verstoppen.
Ook van het lampjessnoer hebben ze geen last.

Hang als decoratie allerlei vogellekkers in de boom, zoals mezenbolletjes, een pindaslinger, 
schaaltjes met vet en vogelvoer, vogelpindakaas (zonder zout)....

De kinderen maakten een reuze pindaslinger van meer dan drie meter.
Goed gedaan Raf, Sep en Jisca!
Natuurlijk mogen er tijdens dat werkje pinda's in hongerige kindermaagjes verdwijnen, 
dat hoort er juist bij. :)
Hoe je met hele jonge kinderen zelf een vogelversiering voor in de boom maakt, lees je hier! 

De vogels voelen zich thuis op en tussen de takken en vinden hier al het lekkers....
Ze kunnen zich zo goed verschuilen tussen de takken, dat de foto's minder scherp en duidelijk zijn.


Maar inmiddels kan ik als vaste bezoekers in de tuin een merelmannetje, twee koolmeesjes, een pimpelmeesje en een roodborstje rekenen. Elke ochtend komen ze even ontbijten in de boom.
Hoe leuk is dat!! 
En wie weet, vinden nog meer vogeltjes hun weg naar onze tuin.
Onder de boom gooi ik kruimeltjes en broodkorstjes van de ontbijttafel.
Lekker voor onze kipjes en andere tuinvogeltjes....

Om het er nu niet als een verlopen en rommelige tuin uit te laten zien, zorg je dat de boom hooguit tot half februari blijft staan. Tenzij hij al helemaal uitvalt, doe hem dan eerder weg.
En vernieuw de vogelhapjes - zoals de pindaslinger - regelmatig.

Ik denk dat de vogeltjes er blij mee zijn.
En die vreugdevuren?
Die branden toch wel..... naar ik hoop met schoon en droog hout.